II OSK 709/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą samowoli budowlanej, potwierdzając zasadność nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem po uchyleniu pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję nakazującą doprowadzenie samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy rozpoczęli budowę na podstawie pozwolenia, które zostało następnie uchylone. Mimo to kontynuowali prace, co skutkowało nałożeniem obowiązku opracowania inwentaryzacji i projektu legalizacyjnego. NSA uznał, że prace prowadzone po uchyleniu pozwolenia były samowolą budowlaną, a zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego było prawidłowe.
Skarga kasacyjna została wniesiona przez C. B. i G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazywała C. B. wykonanie czynności doprowadzających budowany pawilon handlowy do stanu zgodnego z prawem. Problem wynikał z faktu, że budowa rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę z 19 czerwca 2000 r. była kontynuowana po jego uchyleniu decyzją Wojewody Łódzkiego z 31 stycznia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wówczas opracowanie inwentaryzacji powykonawczej i projektu robót legalizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, wskazując na analogię do orzecznictwa NSA dotyczącego robót budowlanych prowadzonych po wstrzymaniu lub uchyleniu pozwolenia. Sąd uznał, że zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było prawidłowe, a argumentacja skarżących o dobrej wierze i posiadaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę była niezasadna, gdyż pozwolenie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Potwierdził, że prace budowlane wykonywane po uchyleniu pozwolenia na budowę były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej, a art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwalał na nałożenie obowiązków legalizacyjnych. NSA podkreślił, że późniejsze rozstrzygnięcia dotyczące ważności pozwolenia na budowę mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ale nie wpływały na ocenę legalności decyzji w momencie jej wydania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, roboty budowlane prowadzone po uchyleniu pozwolenia na budowę są traktowane jako samowola budowlana i mogą być legalizowane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który pozwala na nałożenie obowiązków doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że prace budowlane wykonywane po wyeliminowaniu pozwolenia na budowę z obrotu prawnego są prowadzone bez wymaganego pozwolenia. W takiej sytuacji właściwe jest zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, który umożliwia nałożenie na inwestora obowiązków mających na celu zalegalizowanie wykonanych robót, w tym opracowanie niezbędnej dokumentacji technicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej w przypadku braku uzasadnionych zarzutów.
p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Prawo budowlane
Podstawa do nałożenia na inwestora obowiązków doprowadzających wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku późniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.
p.b. art. 50 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Podstawa do wstrzymania robót budowlanych w przypadku prowadzenia ich bez wymaganego pozwolenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace budowlane prowadzone po uchyleniu pozwolenia na budowę stanowią samowolę budowlaną. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej jest prawidłowe. Ocena legalności decyzji administracyjnej następuje na dzień jej wydania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących o dobrej wierze i posiadaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. dotyczący nieokreślenia sposobu naruszenia stanu prawnego. Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o ważność pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
Jest to więc przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, do którego ma zastosowanie przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy. Do likwidacji skutków powstałych nieprawidłowości ma, w tej sytuacji, zastosowanie przepis art. 51 § 1 pkt 2 prawa budowlanego, który może doprowadzić do legalizacji obiektu lub jego rozbiórki. Prace budowlane wykonywane przez skarżących w okresie od dnia uchylenia tego pozwolenia do czasu wydania zaskarżonej decyzji, były więc wykonywane w warunkach wycofania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, a więc bez tego pozwolenia.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Jerzy Bujko
sprawozdawca
Anna Łuczaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania art. 51 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej po uchyleniu pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchyleniem pozwolenia na budowę i kontynuacją prac.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia samowoli budowlanej i procesu legalizacji, co jest częstym problemem w praktyce. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobre studium przypadku dla prawników zajmujących się prawem budowlanym.
“Samowola budowlana po uchyleniu pozwolenia: Czy można zalegalizować budowę bez ważnego pozwolenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 709/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Anna Łuczaj Jerzy Bujko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Łd 862/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-01-26 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Jerzy Bujko (spr.), Anna Łuczaj, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. B. i G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 862/03 w sprawie ze skargi C. B. i G. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie C. B. i G. B., zaskarżyli skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2005 r., oddalający ich skargę, wniesioną na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...], nakazującą C. B. wykonanie czynności doprowadzających budowany na nieruchomości Nr [...]w O. przy ul. T., pawilon handlowy do stanu zgodnego z prawem. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie: Decyzją z dnia 19 czerwca 2000 r., Starosta W. zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił C. B. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego z częścią mieszkalną i zakładem piekarniczo-cukierniczym, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] w miejscowości O. przy ul. T. Na podstawie tego pozwolenia, inwestor rozpoczął w lipcu 2000 r. budowę przedmiotowego pawilonu. W związku jednak ze stwierdzeniem, że budowany obiekt bezpośrednio przylega do granicy z nieruchomością należącą do A. i J. J. i należącego do nich budynku, osoby te nie wyraziły wspólnie na to zgody – postanowieniem z dnia 5 września 2000 r. wstrzymano wykonanie udzielonego pozwolenia na budowę, a następnie, po wznowieniu postępowania, Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. uchylił decyzję Starosty W. z dnia 19 czerwca 2000 r. zawierającą pozwolenie na budowę. Następnie, po stwierdzeniu, że inwestorzy kontynuują wykonywanie robót budowlanych na podstawie uchylonego pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W., postanowieniem z dnia 6.III.2001 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót i decyzją z dnia 12 kwietnia 2001 r. opartą o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, nałożył na inwestora obowiązki prowadzące do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego prawem. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 lipca 2001 r. po stwierdzeniu, że inwestor wykonał część prac budowlanych po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., decyzją z dnia [...] marca 2003 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nakazał C. B. wykonać czynności doprowadzające roboty budowlane, realizowane przy budowie pawilonu handlowego w O. do stanu zgodnego z prawem, to jest: opracować inwentaryzację powykonawczą wskazanych wyżej robót z ekspertyzą techniczną, wykonać projekt robót uwzględniający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązania części budynku znajdującego się w granicach działki, w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przedłożyć tę dokumentację techniczną w PJNB w W. do 31.VII.2003 r. Od decyzji tej odwołanie wniósł C. B. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2003 r. odwołanie to uznał za niezasadne zmieniając tylko termin wykonania na łożonych nią obowiązków do dnia 30.IX.2003 r. – decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Te ostatnią decyzję C. B. i G. B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż jest ona krzywdząca i niezgodna z prawem. Skarżący podali, iż wybudowali sporny obiekt zgodnie z pozwoleniem na budowę, działając w dobrej wierze i w związku z tym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, właściwy po dniu 1.I.2004 r. do rozpoznania tej skargi – wyrokiem z dnia 26 stycznia 2006 r.- skargę oddalił. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż w sprawie zaistniała sytuacja podobna do stanu faktycznego sprawy, w której został wydany wyrok siedmiu sędziów NSA z dnia 28 maja 2001 r. (OSA 2/01, publ. w ONSA 2001/4/143), to jest gdy rozpoczęta na podstawie pozwolenia na budowę, budowa była kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tego pozwolenia i stwierdzenia jego nieważności. Jest to więc przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, do którego ma zastosowanie przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy. Do likwidacji skutków powstałych nieprawidłowości ma, w tej sytuacji, zastosowanie przepis art. 51 § 1 pkt 2 prawa budowlanego, który może doprowadzić do legalizacji obiektu lub jego rozbiórki. Sąd wyjaśnił, że nie do przyjęcia jest podniesiony w skardze argument, że jeżeli inwestor wybudował obiekt na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie można mu nakazać przedłożenia dokumentacji technicznej, skoro wcześniejsze pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu. Również za nieistotny uznał WSA fakt wykluczenia z obrotu prawnego decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31 stycznia 2001 r. o uchyleniu pozwolenia na budowę, co nastąpiło wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – O.Z. w Łodzi z dnia 21 listopada 2003 r. (sygn. II SA/Łd 341/01), nie jest bowiem możliwe późniejsze wydanie pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej wniesionej od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez pominięcie tego, iż decyzje administracyjne zaskarżone do sądu nie określiły gdzie, kiedy oraz w jaki sposób został naruszony przez skarżących stan prawny, jaka część robót budowlanych została wykonana w warunkach samowoli budowlanej oraz czy zachodzą istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej podniesiono, iż w kontynuowanym – po uchyleniu wyrokiem NSA z dnia 21.XI.2003 r. decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 31.I.2001 r. – postępowaniu, Starosta W. wydal w dniu 21 stycznia 2005 r. decyzję nr 28/5 odmawiającą uchylenia własnej decyzji z 19 czerwca 2000 r. o pozwoleniu na budowę. Obok więc zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zawarli wniosek o ewentualne zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o ważność udzielonego w 2000 r. pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie przedstawia uzasadnionych zarzutów. Wbrew stanowisku skarżących zaskarżone do Sądu decyzje administracyjne wskazują jakie roboty budowlane zostały wykonane przez skarżących już po uchyleniu pozwolenia na budowę. Decyzje te nawiązują bowiem do zebranych w sprawie dowodów w postaci protokółów kontroli z dnia 1.IX..2000 r., 28.VI.2001 r., 26.II. i 19.III.2002 r. stwierdzających, jakie prace zostały wykonane przed uchyleniem pozwolenia na budowę i jakie po uchyleniu tego pozwolenia. Z akt sprawy wynika bowiem, iż udzielone w dniu 19 czerwca 2000 r. pozwolenie na budowę w dniu 31 stycznia 2001 r. zostało wycofane z obrotu prawnego. Prace budowlane wykonywane przez skarżących w okresie od dnia uchylenia tego pozwolenia do czasu wydania zaskarżonej decyzji, były więc wykonywane w warunkach wycofania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, a więc bez tego pozwolenia. Do zalegalizowania tych prac – jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku – ma zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, pozwalający organowi nałożyć na stronę obowiązki prowadzące do zalegalizowania wykonanych robót budowlanych. Do obowiązków takich należy opracowanie projektu robót wykonanych i służących doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem wraz z niezbędną dokumentacja techniczną. Wobec faktu, że Sąd ocenił zgodność zaskarżonej decyzji z prawem na dzień jej wydania (28 maja 2003 r.), późniejsze ewentualne zakończenie prowadzonego jeszcze postępowania o ważność pozwolenia na budowę decyzją ostateczną odmawiającą stwierdzenia nieważności tego pozwolenia mogłoby stanowić przewidzianą art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu. Skoro więc skarga kasacyjna nie przedstawiła uzasadnionych zarzutów, w szczególności nie wykazała naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, podlega ona oddalenia na podstawie art. 184 ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI