Orzeczenie · 2025-04-09

II OSK 707/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenakaz rozbiórkistwierdzenie nieważności decyzjiinteres prawnyskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneNSAsamowola budowlanalegalizacja budowy

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że posiada interes prawny do wznowienia postępowania ze względu na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ decyzja o nakazie rozbiórki wpływa na jej inwestycję. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Sąd wskazał, że spółka prowadzi samowolną budowę na działce, do której nie posiada tytułu prawnego, a decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy sąsiedniej działki, na której spółka nie prowadzi robót. Ponadto, NSA podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące tej samej decyzji o nakazie rozbiórki, które oddaliły skargę spółki, wiążą NSA na mocy art. 170 P.p.s.a., co czyni wszczęcie postępowania w sprawie nieważności niedopuszczalnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego spółki prowadzącej samowolną budowę na sąsiedniej działce objętej nakazem rozbiórki, a także interpretacji art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem działki i samowolą budowlaną.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka, która prowadzi samowolną budowę na działce sąsiadującej z nieruchomością objętą decyzją o nakazie rozbiórki, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji, powołując się na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki, ponieważ prowadzi samowolną budowę na działce, do której nie posiada tytułu prawnego, a decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy innej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała posiadania tytułu prawnego do działki objętej decyzją o nakazie rozbiórki ani nie prowadzi na niej robót budowlanych. Jej interes prawny jest jedynie faktyczny, a nie prawny, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i zgodne z art. 141 § 4 P.p.s.a. w kontekście oceny interesu prawnego spółki?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 141 § 4 P.p.s.a., zawierało podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a zarzuty dotyczące braku kompletności uzasadnienia były bezzasadne.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA przedstawił jasne stanowisko co do stanu faktycznego i podstawy prawnej, a zarzuty dotyczące braku odniesienia się do konkretnych przepisów lub okoliczności były w rzeczywistości próbą podważenia trafności wyroku, a nie jego wadliwości proceduralnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P. budowlane art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P. budowlane art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis stosowany w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu legalizacyjnym.

P. budowlane art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Nie jest przepisem, z którego wynikałby interes prawny spółki w przedmiotowej sprawie.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu orzeczeniem prawomocnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki, ponieważ prowadzi samowolną budowę na działce, do której nie ma tytułu prawnego, a decyzja dotyczy innej nieruchomości. • Wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące tej samej decyzji o nakazie rozbiórki, które oddaliły skargę spółki, wiążą NSA na mocy art. 170 P.p.s.a., co czyni wszczęcie postępowania w sprawie nieważności niedopuszczalnym.

Odrzucone argumenty

Spółka posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki ze względu na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ decyzja ta wpływa na jej inwestycję. • Uzasadnienie wyroku WSA było niekompletne i naruszało art. 141 § 4 P.p.s.a. • Organy administracji nie dokonały wszechstronnego rozpatrzenia sprawy (naruszenie art. 7 i 77 K.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Inwestor realizujący samowolnie inwestycję na danej nieruchomości, do której nie posiada tytułu prawnego, może mieć jedynie interes faktyczny w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych prowadzonych na działce sąsiedniej. • Przepis art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego stosowany jest w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu legalizacyjnym. • Stanowiskiem o braku w decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r. wad skutkujących nieważność, wyrażonym w wyroku WSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 843/21, oraz w wyroku NSA z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1331/22, z mocy art. 170 P.p.s.a. związany jest Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego spółki prowadzącej samowolną budowę na sąsiedniej działce objętej nakazem rozbiórki, a także interpretacji art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem działki i samowolą budowlaną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości i jak brak takiego tytułu może uniemożliwić skuteczne dochodzenie swoich praw w postępowaniu administracyjnym, nawet w kontekście nakazu rozbiórki.

Samowola budowlana na sąsiedniej działce uniemożliwiła spółce kwestionowanie nakazu rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst