II OSK 707/24

II OSK 707/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1147/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 28, art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1147/23 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2023 r. znak DON.7200.124.2022.ANE w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1147/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. Sp.k. w B., dalej także: "skarżąca", na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "GINB", z dnia 20 marca 2023 r., znak DON.7200.124.2022.ANE, w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. Sp.k. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
I. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a., poprzez oddalenie skargi i błędne uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., tj. uznanie, że skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Podlaskiego WINB wydanym w przedmiocie nakazania K. Sp. z o.o. Sp. k w B. rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w narożniku działki nr ew. gr. [...] od strony ul [...] - realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą [...] na części działek w ew. gr [...] przy ul. [...] i ul. [...] w B. w sytuacji gdy skutki tej decyzji mają wpływ na sytuację prawną skarżącej spółki jako inwestora z uwagi na art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a którego organ nie wziął pod uwagę, co w konsekwencji powoduje, że skarżąca spółka została pozbawiona prawa do legalizacji oraz pozbawiona została możliwości uzyskania pozwolenia na budowę na inną budowę, gdyż art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowi, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano decyzję o nakazie rozbiórki, a co w niewątpliwy sposób potwierdza, iż skarżąca spółka posiada interes prawny do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10.09.2021 r znak- WOP.7721.100.2021.TN,
II. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, poprzez oddalenie skargi i błędne uznanie, że art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest przepisem, z którego wynikałby interes prawny skarżącej spółki w przedmiotowej sprawie i uznanie, że dokonanie podziału działki [...] przy ul. [...] w B. w wyniku którego powstała m.in. działka nr [...], na której skarżąca prowadzi inwestycję, skutkuje tym, że obecne roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] nie dotyczą terenu, na którym znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczne i prawomocne postanowienie o wstrzymaniu robót, oznacza to, że po zatwierdzeniu podziału działki nr [...], decyzja Podlaskiego WINB z 10.09.2021 o nakazie rozbiórki nie obejmuje działki nr [...], na której [...] Sp. z o.o. Sp.k. prowadzi samowolnie budowę budynku zamieszkania zbiorowego, bowiem decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca dotyczy bowiem jedynie terenu działki nr [...], do której Spółka nie posiada żadnego tytułu prawnego i na której nie prowadzi robót budowlanych, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o nakazie rozbiórki, która obejmuje również działkę nr [...] (po podziale), a zatem ma wpływ na interes prawny skarżącej spółki z uwagi na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, bowiem skarżąca spółka nie otrzyma legalizacji prowadzonej inwestycji ani pozwolenia na budowę na żadną inną budowę, co w niewątpliwy sposób potwierdza, iż skarżąca spółka posiada interes prawny w wznowieniu postępowania,
III. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niekompletnego, niedostatecznego uzasadniania zaskarżonego wyroku, poddającego w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, czy WSA w Warszawie dokonał kontroli legalności działalności organów administracji publicznej i wydanych przez nie postanowień w zakresie odmowy wszczęcia postępowania, a w szczególności:
a. brak podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, w zakresie uznania przez WSA w Warszawie, iż: "obecnie roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] nie dotyczą terem, na którym znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Obecnie po zatwierdzeniu podziału działki nr [...], decyzja Podlaskiego WINB z 10.09.2021 r. o nakazie rozbiórki nie obejmuje działki nr [...], na której [...] Sp. z o. o. Sp. k. prowadzi samowolnie budowę budynku zamieszkania zbiorowego. Decyzja, której stwierdzenia nieważności w niniejszym postępowaniu domaga się skarżąca dotyczy bowiem jedynie terenu działki nr [...], do której Spółka nie posiada żadnego tytułu prawnego i na której nie prowadzi robót budowlanych", WSA w Warszawie nie wskazał na podstawie jakich przepisów doszedł do takich wniosków;
b. WSA w Warszawie nie wskazał na podstawie jakich przepisów uznał, że po zatwierdzeniu podziału działki nr [...] decyzja Podlaskiego WINB z 10.09. 2021 r. o nakazie rozbiórki nie obejmuje działki nr [...];
c. WSA w Warszawie nie wskazał na podstawie jakich przepisów uznał, że inwestycja, której dotyczy nakaz rozbiórki, orzeczony kwestionowaną decyzją Podlaskiego WINB, realizowana jest na nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [,,,] przy ul. [...] w B.;
d. WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja Podlaskiego WINB z dnia 10.09.2021 r. o nakazie rozbiórki na działce nr [...], które dotyczy również po podziale działkę nr [...];
e. WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w żadnym zakresie nie odniósł się do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 13 lutego 2023 r., znak: NB.1.5160.121.2020.KM - stanowiącego postawę do wznowienia postępowania - w zakresie punktu 18, w którym organ stwierdził, iż "działki nr ewid. gr. [...] objęte są decyzjami rozbiórkowymi znak NB.1.5160.120.2020.BS z dn. 23 lipca 2021 r,, oraz NB. 1.5160.118.2020. BS z dn. 23 lipca 2021 r. w związku z powyższym nie mogą być objęte niniejszym postanowieniem", organy wykonują decyzję o nakazie rozbiórki zgodnie z jego treścią i odnośnie działek, które są w niej wymienione, dlatego bezpodstawnym jest wskazanie przez WSA w Warszawie, iż decyzja Podlaskiego WINB z 10.09.2021 r. o nakazie rozbiórki nie obejmuje działki nr [...],
f. WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę faktu, iż decyzja Podlaskiego WINB z dnia 10.09.2021 r., znak: WOP.7721.100.2021.TN, została wydana po uprawomocnieniu się decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 23.08.2021 r., która stała się ostateczna dnia 25.08.2021 r. o zatwierdzeniu podziału przedmiotowych nieruchomości i nie została zaktualizowane po jej wydaniu,
g. WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę, że pomimo zatwierdzenia podziału nieruchomości, decyzja Podlaskiego WINB z dnia 10.09.2021 r. znak WOP.7721.100.202 l.TN w dalszym ciągu obejmuje wszystkie działki wskazane w postanowieniu;
IV. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo iz organy administracji wydając postanowienia nie dokonały wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich okoliczności
istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, że wskazany przepis me jest przepisem z którego wynikałby interes prawny spółki w przedmiotowej sprawie, bowiem wskutek podziału działki, działka nr [...] nie jest objęta decyzją Podlaskiego WINB z dnia 10.09.2021 r. o nakazie rozbiórki, w sytuacji
gdy decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy działek nr ew. gr. [...], co w konsekwencji powoduje, że decyzja o nakazie rozbiórki ogranicza prawa osób trzecich poprzez fakt, iż skarżąca spółka nie może wykonywać swojego prawa do legalizacji, co uzasadnia interes skarżącej spółki we wznowieniu postępowania.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych oznaczonych w skardze kasacyjnej numerami I i II, skonstatować należy, że skuteczność zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a., który ma charakter wynikowy, poprzez oddalenie skargi jest uwarunkowana zasadnością zarzutów merytorycznych. Natomiast powołane w omawianych zarzutach procesowych, jako pozostające w związku z art. 151 P.p.s.a., przepisy art. 28 K.p.a. oraz art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego są normami materialnymi. Ich naruszenie może być przedmiotem merytorycznej analizy kasacyjnej w razie skutecznego podniesienia ich naruszenia w prawidłowo sformułowanych zarzutach prawa materialnego.
Konieczne jest także spostrzeżenie, że w niniejszej sprawie nie jest, wbrew stwierdzeniu zawartemu w opisie naruszenia zarzutu oznaczonego jako punkt I podstawy procesowej skargi kasacyjnej, posiadanie przez skarżącą interesu prawnego do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2021 r., znak WOP.7721.100.2021.TN, w przedmiocie K. Sp. z o.o. Sp. k. rozbiórki budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się w narożniku działki nr [...], od strony ul. [...], realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą [...], na części działek nr ew. [...], przy ul. [...] i [...] w B. Podobna niedokładność charakteryzuje także opis naruszenia zarzutu materialnego, z którego miałoby wynikać, że przedmiotem postępowania jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r. o nakazie rozbiórki.
W myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101).
Wymóg podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oznacza obowiązek takiego sformułowania przez Sąd stanowiska prawnego by wyrok poddawał się kontroli instancyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r.; sygn. akt II OSK 528/17; wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17; wyrok NSA z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II GSK 36/16; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/19).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. Zawiera elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a. Z treści wynika jasne stanowisko Sądu, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nadto Sąd przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.
Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania podał przepis art. 61a § 1 K.p.a. Wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Podkreślił, że zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone zasadniczo do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony lub z innych przyczyn jest oczywiście niedopuszczalne.
Odnotował, że Spółka powołując się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wskazała, że została pominięta przy ustalaniu stron postępowania w sprawie zakończonej ostateczną Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r., podczas gdy skutki tej decyzji mają wpływ na sytuację prawna skarżącej Spółki jako inwestora z uwagi na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazała, że na sąsiedniej działce nr ew. [...] – której dotyczy nakaz rozbiórki – mają być realizowane elementy infrastruktury niezbędnej do prowadzonej przez nią inwestycji (budynku zamieszkania zbiorowego) powstającej na działce nr ew. [...], przy ul. [...]. Decyzje PINB o nakazie rozbiórek z dnia 23 lipca 2021 r., znak: NB.I.5160.118.2020.BS i NB.5160.120.2020.BS, zbyt szeroko określają teren objęty nakazem rozbiórki, zaś dopiero prawidłowe określenie obszaru objętego wstrzymaniem prac budowlanych, a następczo nakazem rozbiórki, umożliwi jej zalegalizowanie i dokończenie inwestycji.
Według Sądu pierwszej instancji, organy prawidłowo ustaliły, że [...] Sp. z o.o. Sp. k. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Sąd ustalił, że skarżąca Spółka prowadzi na działce ew. [...] (sąsiadującej z terenem inwestycji, który objęto decyzją o nakazie rozbiórki),samowolną budowę budynku zamieszkania zbiorowego, co do którego PINB prowadzi postępowanie legalizacyjne.
Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że od 2018 r. właścicielem tej nieruchomości jest K. sp. z o.o. sp.k. Spółka ta jest również inwestorem budynku mieszkalnego wielorodzinnego realizowanego na terenie tej nieruchomości.
Właścicielem znajdujących się w bliższym i dalszym sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej jest także K. Sp. z o.o. Sp. k. Są to działki o numerach: [...], dla których prowadzona jest jedna księga wieczysta nr [...]. Natomiast od zachodu działka nr [...] graniczy z drogą gminną, tj. działką nr [...], a od południa z działką nr [...] stanowiącą własność G. sp.j.
[...] Sp. z o.o. Sp. k. upatrywała swój interes prawny w tym, że jest inwestorem budynku zamieszkania zbiorowego usytuowanego obecnie na działce nr [...] przy ul. [...] i [...] w B., realizowanego bez pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącej, inwestycja przez nią realizowana znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji realizowanej na działce nr [...], a ponadto obie inwestycje są od siebie niejako uzależnione ze względu na potrzebę realizacji wspólnych dróg komunikacyjnych i przeciwpożarowych, oraz stacji trafo, które przewidziane zostały na działce sąsiedniej nr [...].
Sąd podkreślił, że jak wynika z dokumentacji, na którą powołuje się skarżąca Spółka, w związku z realizowaną inwestycją posiadała ona prawo do dysponowania na cele budowlane wyłącznie nieruchomością o nr ewid. nr [...] przy ul. [...] w B., na której realizuje budynek zamieszkania zbiorowego. Z przedłożonego przez skarżącą oświadczenia z 22 lutego 2023 r., załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 10 i nast. akt administracyjnych) nie wynika natomiast, aby Spółka posiadała prawo do dysponowania na cele budowlane ani jakikolwiek inny tytułu prawny do działki sąsiedniej nr ewid. [...], która objęta jest decyzją Podlaskiego WINB z 10 września 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Sąd stwierdził w związku z tym, że pojęcie inwestora odnosi się do podmiotu faktycznie realizującego inwestycję. Jest to zatem sfera faktyczna. Natomiast w sferze stosunków prawnorzeczowych pozycja inwestora jest zawsze pochodną sytuacji prawnej właściciela gruntu i od niego jest zależna. To od woli właściciela nieruchomości zależy, czy samowola budowlana na jego terenie będzie ewentualnie zalegalizowana, czy też nie.
Inwestor realizujący samowolnie inwestycję na danej nieruchomości, do której nie posiada tytułu prawnego, może mieć jedynie interes faktyczny w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych prowadzonych na działce sąsiedniej. Może on być, bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale jego zainteresowanie nie może uzyskać ochrony wynikającej z przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
Natomiast, jak dalej wywodził Sąd pierwszej instancji, przepis art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest przepisem, z którego wynikałby interes prawny Spółki w przedmiotowej sprawie.
Sąd pierwszej instancji odnotował, że dokonanie podziału działki [...], w wyniku której powstała działka nr [...], na której skarżąca prowadzi w sposób samowolny budowę budynku zamieszkania zbiorowego skutkuje tym, że obecnie roboty prowadzone na działce nr [...] nie dotyczą terenu, na którym znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca dotyczy bowiem jedynie terenu działki nr [...], do której skarżąca nie posiada tytułu prawnego i na której nie prowadzi robót budowlanych.
Według Sądu pierwszej instancji, w tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia postępowania nadzwyczajnego musiała nastąpić, gdyż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r. został wniesiony przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Sąd odnotował również wydanie przez WSA w Białymstoku wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 843/21, którym oddalono skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Podlaskiego WINB.
Bezpodstawny jest więc zarzut niekompletnego, niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a także szczegółowy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia (zarzut nr III.a). Sąd pierwszej instancji zrealizował dyspozycję z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakwestionowanym zakresie.
Okoliczności wskazane w opisie naruszenia omawianego zarzutu, w punktach III.b-g, odnoszą się do prawidłowości stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji. Tymczasem, z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować trafności zaskarżonego wyroku (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20; wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 930/21).
Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. polegającego na oddaleniu skargi, pomimo, iż zdaniem skarżącej organy administracji wydając postanowienie nie dokonały wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest skuteczny. W opisie naruszenia i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie skonkretyzowano okoliczności, o których mowa w opisie naruszenia. Już z tego powodu zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od tego można zauważyć, że okoliczności, które zdaniem skarżącej, wyartykułowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, powinny, a nie zostały wzięte pod uwagę, mają związek nie tyle z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w kontekście ustalenia stanu faktycznego, ile z obowiązkiem brania ich pod uwagę przy ocenie posiadania przez skarżącą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Jest to kwestia materialna wiążąca się z zastosowaniem norm prawa materialnego. Nie można jej skutecznie ponieść z powołaniem się na art. 77 § 1 K.p.a.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że wskazany przepis nie jest przepisem, z którego wynikałby interes prawny spółki (tj. skarżącej).
Z wniosku o stwierdzenie nieważności oraz pism uzupełniających wniosek nie wynika aby toczyło się z wniosku skarżącej, tj. [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B., postępowanie o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego, którego lokalizację planowano by na terenie, na którym usytuowany jest budynek stanowiący przedmiot postępowania zakończonego ostateczną decyzją Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r., nr WOP.7721.100.2021.TN, utrzymującą w mocy decyzję PINB Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 23 lipca 2021 r., nr NB.I.5160.120.2020.BS, nakazującą K. Sp. z o.o. Sp. k. w B. rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w narożniku działki nr [...] (aktualny numer działki nr [...]), od strony ul. [...] w B.
Nie jest zasadne powoływanie się na interes prawny wynikający z art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, z uwagi na wpływ postępowania, w którym wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, na ograniczenie uprawnień skarżącej w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w odniesieniu do skarżącej Spółki w związku z wykonywaniem robót budowlanych na terenie na którym znajduje się obiekt budowlany wykonany bez wymaganego pozwolenia przez inny podmiot. Przepis art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego stosowany jest w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu legalizacyjnym.
O nieskuteczności skargi kasacyjnej świadczy nie tylko bezzasadność zarzutów kasacyjnych. Dodać trzeba, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. mającego w niniejszej sprawie charakter normy prawa materialnego. Niezależnie zaś od niedopuszczalności podmiotowej, wynikającej z braku interesu prawnego, zachodziła także przeszkoda o charakterze przedmiotowym.
W niniejszej sprawie nie można abstrahować od zasad sądowej kontroli administracji. Jedną z nich jest zaś wynikający z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. obowiązek stwierdzenia z urzędu, czy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a.
W myśl zasady wyrażonej w uchwale NSA z dnia z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (ONSA i wsa 2010/2/18), żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a. – obecnie: art. 61a § 1 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym (odnotować można, że obecnie odmowa wszczęcia rozstrzygana jest w formie postanowienia). W uchwale wyjątkowo dopuszczono możliwość przeprowadzenia postępowania merytorycznego, a więc rozpoznania podania co do istoty z zastosowaniem art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a. Chodzi o przypadki w których sąd administracyjny nie sformułował zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem (wypowiedź o zgodności decyzji z prawem obejmuje także uprzednie rozważenie okoliczności określonych w art. 156 § 1 K.p.a.). Przykładem wyroku oddalającego skargę, w którym brak zwrotu stosunkowego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest wyrok oddalający skargę z uwagi na brak legitymacji skarżącego. Określony w zdaniu drugim uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 wyjątek, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Skarga K. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 10 września 2021 r. nr WOP.7721.100.2021.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 843/21.
W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Białymstoku stwierdził, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r. nr WOP.7721.100.2021.TN, został złożony już po wydaniu powyższego wyroku. W dacie wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania wyrok ten nie był prawomocny. Ocena WSA w Białymstoku wyrażona w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 843/21, na skutek wyroku NSA z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1331/22, oddalającego skargę kasacyjną K. Sp. z o.o. Sp. k. w B., funkcjonuje w obrocie prawnym. Stanowiskiem o braku w decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r. wad skutkujących nieważność, wyrażonym w wyroku WSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 843/21, oraz w wyroku NSA z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1331/22, z mocy art. 170 P.p.s.a. związany jest Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną. Konsekwencją tego związania jest ocena o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Podlaskiego WINB z dnia 10 września 2021 r.
Warto jeszcze podkreślić, że dla oceny zaistnienia skutku wyroku oddalającego skargę nie ma znaczenia, czy wnioskująca obecnie o stwierdzenie nieważności Spółka była uprzednio stroną postępowania sądowego w sprawie ze skargi na decyzję, o której stwierdzenie nieważności wnosi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.