II OSK 70/06

II SA/Łd 113/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-08-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący/
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 70/06 - Wyrok NSA z 2006-12-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. i B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie uchylenia do ponownego rozpoznania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art.138 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz.1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. K. i M. K. od decyzji Nr [...] (znak: [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], którą umorzono z urzędu postępowanie w sprawie dokonanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, dokonanej przez B. M. i R. M. na działce o numerze ewidencyjnym 270, położonej w Z. przy ulicy A 36a, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji umorzył z urzędu postępowanie w sprawie dokonanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny dokonanej przez B. M. i R. M. na działce o numerze ewidencyjnym 270, położonej w Z. przy ulicy A 36a. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż postanowieniem z dnia [...] nałożono na małżonków M. w trybie przepisu art. 56 Prawa budowlanego z 1974 roku obowiązek wykonania i przedstawienia między innymi projektu budowlanego z uwzględnieniem zmian i przeróbek koniecznych dla doprowadzenia obiektu użytkowanego jako mieszkalny do stanu zgodnego z przepisami prawa, który to obowiązek został przez zobowiązanych wykonany, zaś organ nie zalazł podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie dokonanej zmiany sposobu użytkowania, co rodzi konieczność umorzenia postępowania.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli E. i M. małżonkowie K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, uzasadniając, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto wskazano, iż organ nadzoru budowlanego I instancji przyjął projekt inwestora i umorzył postępowanie mimo, że istnieje konieczność dokonania zmian i przeróbek, oraz prowadził postępowanie legalizacyjne w stosunku do przyszłych prac związanych z ociepleniem spornego budynku.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, iż w aktach sprawy zawarta jest kopia pozwolenia udzielonego Z. M. na wykonywanie robót budowlanych Nr [...] z dnia [...], polegających na budowie budynku gospodarczego położonego w Z. przy ulicy A 36. Z protokołu oględzin z dnia 16 października 1998 roku wynika, że sporny budynek gospodarczy jest użytkowany jako mieszkalny od 1966 roku, do którego to budynku dobudowano około roku 1983 wiatrołap oraz murowane komórki. Brak jest natomiast decyzji, na mocy której małżonkowie M. uzyskaliby zgodę na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny.
Organ odwoławczy wskazał, iż poza sporem jest więc fakt, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania, która wymaga prowadzenia postępowania przewidzianego przepisami ustawy prawo budowlane z 1994 roku, a zatem – w ocenie organu odwoławczego – nieuzasadnione jest twierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., że w sprawie tej zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości uzasadniająca umorzenie postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, iż stanowisko organu I instancji jest błędne bowiem istnieje stan niezgodności z prawem, który wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1994 roku. Zgodnie z treścią przepisu art. 103 ust.2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku, organ administracji posiada legitymację prawną do wydania orzeczenia na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku, wyłącznie do obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Orzekanie na podstawie ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku nie może dotyczyć postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, nawet jeśli została ona dokonana pod rządami obowiązywania ustawy z 1974 roku, co wynika z regulacji prawnej objętej art. 103 ust.2 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy podniósł, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien prowadzić postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1994 roku z uwzględnieniem treści art. 2 ust. l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz.888), dotyczącego trybu postępowania. Ponadto organ stopnia podstawowego zobowiązany jest do prowadzenia odrębnego postępowania dotyczącego samowolnej dobudowy do spornego obiektu wiatrołapu oraz pomieszczeń gospodarczych z uwzględnieniem w tym wypadku przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż miały one bezpośredni wpływ na uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś wszelkie uwagi wskazane w odwołaniu winny być uwzględnione przez organ I instancji przy ponownym prowadzeniu postępowania.
W dniu 30 grudnia 2004 roku od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli B. M. i R. M. domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w decyzji Nr [...] z dnia [...] znalazło się stwierdzenie, że orzekanie na podstawie prawa budowlanego z 1974 roku nie może dotyczyć postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania nawet gdy owa zmiana została dokonana pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. Skarżący wskazali, iż stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 7 maja 2003 roku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 463/00 jest inne. Ponadto jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 1998 roku w sprawie IV SA 840/96, do likwidacji samowoli polegającej na zamianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane.
W związku z powyższym stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. ignorując zarządzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdaniem skarżących jest niezrozumiałe.
Skarżący wskazali ponadto, iż postępowanie w sprawie dobudowy wiatrołapu i pomieszczeń gospodarczych zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] (znak: [...]).
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia decyzji, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, rodzących konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest określenie które przepisy ustaw – Prawo budowlane winny znaleźć zastosowanie do oceny samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Z ustaleń poczynionych przez organy administracji obu instancji wynika bowiem, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wzniesiony został na podstawie pozwolenia na budowę z 1964 roku, ale już od 1966 roku użytkowany był jako budynek mieszkalny.
Rozważania w powyższej kwestii wypada rozpocząć od przytoczenia treści przepisu art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stanowiącego, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (a więc przed dniem 1 stycznia 1995 roku), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tejże ustawy. Wyjątek od powyższej zasady stanowi przepis art. 48, którego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 1981 roku, Nr 38, poz. 229 ze zm.)
Sytuacja wyznaczająca linię sporu w niniejszej sprawie była już przedmiotem analizy Naczelnego Sadu Administracyjnego, który chociażby w przytoczonym w skardze wyroku z dnia 9 marca 1998 roku w sprawie IV SA 840/96 (opublikowany w: Lex nr 43293) wskazał, iż "do likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku". Powyższe zapatrywanie prawne nie było przedmiotem krytyki i jak się wydaje stanowi ono ugruntowany pogląd judykatury. Ze stanowiskiem tym zgadza się również Sąd w niniejszej sprawie uznając pogląd wyrażony przez organ odwoławczy w powyższej materii za bezpodstawny i odosobniony.
Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "a" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji konieczne stało się wydanie rozstrzygnięcia w trybie przepisu art. 152 p.p.s.a. i stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.