II OSK 7/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-06
NSAbudowlaneWysokansa
wstrzymanie wykonaniarozbiórkaogrodzenieprawo budowlanesądy administracyjneochrona tymczasowaznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutki

NSA wstrzymał wykonanie nakazu rozbiórki ogrodzenia, uznając, że jego demontaż bez zniszczenia fundamentów spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, uznając brak uzasadnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zmienił to postanowienie. Sąd uznał, że wykonanie nakazu rozbiórki ogrodzenia o długości 312 m, wykonanego na fundamencie żelbetowym, spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczne szkody, wstrzymując tym samym jego wykonanie.

Sprawa dotyczyła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Krakowie pierwotnie odmówił wstrzymania wykonania, wskazując na brak uzasadnienia wniosku przez stronę skarżącą. WSA stwierdził, że wnioskodawca ma obowiązek wykazać konkretne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu, czego nie uczynił. Następnie WSA oddalił skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że demontaż ogrodzenia o długości 312 m, wykonanego na fundamencie żelbetowym, spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. NSA, powołując się na art. 61 § 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że okoliczności podniesione w skardze kasacyjnej uzasadniają wstrzymanie wykonania. Sąd podkreślił, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może uczynić ochronę sądową iluzoryczną. W związku z tym NSA zmienił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, jeśli skarżący uprawdopodobni istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że demontaż ogrodzenia o znacznej długości, wykonanego na fundamencie żelbetowym, bez trwałego zniszczenia elementów, w tym fundamentów, spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczne szkody, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Demontaż ogrodzenia o długości 312 m, wykonanego na fundamencie żelbetowym, bez trwałego zniszczenia elementów, w tym fundamentów, spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczne szkody. Przedstawienie przez skarżącego nowych okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania.

Odrzucone argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania przez stronę skarżącą (argument WSA z pierwotnego postanowienia).

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zmiana okoliczności ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna kształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, gdy jego wykonanie może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, a także możliwość zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymania w przypadku przedstawienia nowych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbiórki ogrodzenia o znacznych rozmiarach i konstrukcji, ale zasady ogólne dotyczące wstrzymania wykonania mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny może interweniować w celu ochrony obywatela przed nieodwracalnymi szkodami, nawet jeśli sąd niższej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

NSA wstrzymał rozbiórkę ogrodzenia. Kluczowe znaczenie miały trudne do odwrócenia skutki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 7/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 558/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-07-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zmieniono postanowienie WSA i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 558/23 w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r. nr 93/2021 znak: WOB.7721.149.2019.LMAT w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 558/23 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. 2
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 558/23 odmówił W. N. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r. nr 93/2021 znak WOB.7721.149.2019.LMAT w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Sąd wskazał, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu jest zasadne i rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie poza sformułowaniem wniosku nie wskazano żadnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku.
Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone i jest prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 558/23 oddalił skargę W. N. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r.
W skardze kasacyjnej od ww. wyroku W. N. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie ostatecznej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego związanych z kosztami demontażu ogrodzenia i budowy nowego ogrodzenia, w oparciu o zgłoszenie/pozwolenie na budowę. Biorąc pod uwagę rodzaj i technologię wykonania
ogrodzenia, nie jest możliwy łatwy jego demontaż, bez trwałego zniszczenia elementów ogrodzenia, a szczególnie fundamentów, co niewątpliwie stanowi szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a nadto wywoła niemożliwe do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do wydania takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej.
Wskazać należy, że zmiana okoliczności, o jakiej mowa w ww. przepisie, polega także na powołaniu we wniosku okoliczności, które dotychczas nie stanowiły podstawy rozpoznania przez sąd administracyjny. Okoliczności te powinny być skorelowane z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. wiązać się z wystąpieniem w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarty w skardze do Sądu I instancji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, będący przedmiotem rozpoznania w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 558/23 nie zawierał w ogóle uzasadnienia. W aktualnie rozpoznawanym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem tego wniosku. Skarżący podniósł, że biorąc pod uwagę rodzaj i technologię wykonania ogrodzenia, nie jest możliwy łatwy jego demontaż, bez trwałego zniszczenia elementów ogrodzenia, a szczególnie fundamentów, co w ocenie skarżącego, niewątpliwie stanowi szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a nadto wywoła niemożliwe do odwrócenia skutki.
Należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją z dnia 2 marca 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 13 lutego 2019 r. nr 166/2019 znak: ROIK III.5160.88.2015.DGR nakazującą W. N. rozbiórkę ogrodzenia działek [...] i [...] obr. 30 [...] w Krakowie o wysokości 2,60 m i łącznej długości 312 m, wykonanego z paneli blachy trapezowej na fundamencie żelbetowym wraz z bramą wjazdową oraz furtką, wobec braku wypełnienia w całości obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 30.09.2015 r., znak: ROIK III.5160.88.2015.DGR.
Jak wynika z akt sprawy, sporne ogrodzenie, o łącznej długości 312 m, wykonane z blachy trapezowej zamontowanej na słupach stalowych, wykonano na fundamencie żelbetowym o wysokości 0,60 m ponad poziom terenu. Podzielić należy zatem argumentację zawartą w aktualnie złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, że biorąc pod uwagę rodzaj ogrodzenia, nie jest możliwy jego demontaż bez trwałego zniszczenia fundamentów, co niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom.
W tym stanie rzeczy, uznając, że uprawdopodobnione zostało, że zasadne jest udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI