II OSK 699/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii komórkowejoddziaływanie na środowiskopole elektromagnetycznekumulacja promieniowaniaNSAprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że analiza oddziaływania na środowisko nie wymagała uwzględniania kumulacji promieniowania z sąsiedniej stacji innego operatora.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. WSA w Szczecinie uchylił decyzję organów administracji, wskazując na niewystarczającą analizę oddziaływania na środowisko, w tym potencjalną kumulację promieniowania z sąsiedniej stacji innego operatora. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są zasadne. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę obejmuje całość zamierzenia inwestycyjnego, a analiza oddziaływania na środowisko powinna opierać się na równoważnej mocy promieniowanej pojedynczej anteny, a nie na kumulacji z obiektami innych operatorów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. WSA uznał, że pozwolenie powinno obejmować całość inwestycji, a analiza oddziaływania na środowisko była niewystarczająca, szczególnie w kontekście potencjalnej kumulacji promieniowania z istniejącą stacją innego operatora. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej obejmuje całość zamierzenia inwestycyjnego jako całość techniczno-użytkową, a nie tylko samą wieżę. Wskazał również, że pojęcie stacji bazowej jest ugruntowane w orzecznictwie jako budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była kwestia oceny oddziaływania na środowisko. NSA, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA (III OPS 1/22), stwierdził, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli instalacja posiada kilka anten. Sąd uznał, że przepis dotyczący kumulacji oddziaływania przedsięwzięć tego samego rodzaju nie ma zastosowania, gdy stacje bazowe należą do różnych operatorów i znajdują się na sąsiednich działkach. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez WSA zostały uznane za uzasadnione. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że istota sprawy była dostatecznie wyjaśniona. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej obejmuje całość zamierzenia inwestycyjnego jako całość techniczno-użytkową, w tym anteny sektorowe i inne urządzenia.

Uzasadnienie

Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, a zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ administracyjny jest kluczowe. Pojęcie stacji bazowej jest ugruntowane w orzecznictwie jako budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

P.b. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 34

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 2 pkt 3

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową.

p.o.ś. art. 3 § pkt 4, pkt 6 lit. b

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1 pkt 2 lit. f

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 107 § § 1-3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd I instancji art. 107 § 1-3 K.p.a. w zw. z art. 36 i art. 32 ust. 5 pkt 3 P.b. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierała wszystkich istotnych informacji. Naruszenie przez Sąd I instancji § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2010 r. poprzez bezpodstawne nałożenie obowiązku sprawdzenia łącznego oddziaływania przedsięwzięcia skarżącej z innym przedsięwzięciem przedsiębiorcy telekomunikacyjnego O. S.A. Naruszenie przez Sąd I instancji § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2010 r. poprzez bezpodstawne nałożenie obowiązku sprawdzenia działania inwestycji skarżącej z oddziaływaniem przedsięwzięcia O. S.A. przy maksymalnym pochyleniu anten O. S.A. Naruszenie prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z przepisami prawa materialnego poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonej decyzji i zastosowanie środka prawnego w postaci uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego ocena oddziaływania na środowisko powinna opierać się na równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny przepis o kumulacji oddziaływania przedsięwzięć tego samego rodzaju nie ma zastosowania, gdy stacje należą do różnych operatorów i znajdują się na sąsiednich działkach

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozwolenia na budowę stacji bazowych telefonii komórkowej oraz oceny ich oddziaływania na środowisko, w szczególności w kontekście kumulacji promieniowania."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA (III OPS 1/22), która rozstrzygnęła wątpliwości interpretacyjne. Kluczowe jest rozróżnienie sytuacji, gdy stacje bazowe należą do tego samego lub różnych operatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia technicznego i prawnego związanego z budową infrastruktury telekomunikacyjnej, która ma wpływ na środowisko i zdrowie publiczne. Rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne.

Czy budowa masztu telekomunikacyjnego zagraża środowisku? NSA wyjaśnia zasady oceny oddziaływania.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 699/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Piotr Broda
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 345/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-06-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 33 ust. 1, art. 34
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8, par. 3 ust. 2 pkt 3
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 345/19 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 10 stycznia 2019 r. nr K-AP-2.7840.38.2018.AN w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 345/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uwzględniając skargę Z. K., zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 10 stycznia 2019 r., nr K-AP-2.7840.38.2018.AN, i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Świdwińskiego z dnia 29 marca 2018 r., nr 81/2018, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P. sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej – wieża typu BOT-E3 60 m o wysokości całkowitej 61,95 m n.p.t., na działce numer [...], położonej w miejscowości B., gm. P..
Sąd wskazał na treść wniosku i sentencji decyzji, i na tej podstawie stwierdził, że sugerowałyby one, iż przedmiotem pozwolenia na budowę jest sama wieża bez towarzyszących jej urządzeń. Na potwierdzenie swojego stanowiska Sąd I instancji oparł się na treści art. 3 pkt 3, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", art. 3 pkt 4 i pkt 6 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396), zwanej dalej "p.o.ś". Ponadto powołał się na orzecznictwo sądowe, w którym najczęściej przyjmuje się, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami wymagającą pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11; z 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; z 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14; z 15 lutego 2017 r., II OSK 596/17). Dlatego decyzja o pozwoleniu na budowę powinna obejmować całość zamierzenia inwestycyjnego, a więc nie tylko budowę wieży, lecz także przewidzianą w projekcie budowlanym instalację anten sektorowych i innych urządzeń na stację bazową telefonii komórkowej się składających.
Ponadto Sąd wskazał, że art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. przewiduje konieczność zbadania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska. W tej sprawie organ odwoławczy starał się uzupełnić materiał dowodowy i przeprowadzić ocenę planowanej inwestycji w zakresie, w jakim nie została ona dokonana na etapie postępowania przez organem I instancji, to jednak starania te należy uznać za niewystarczające. Sąd zwrócił uwagę, że badanie oddziaływania stacji bazowej na środowisko obejmuje konieczność badania oddziaływania na otoczenie nie tylko samej stacji bazowej, ale również kumulatywnego oddziaływania zamontowanych na niej anten i wzajemnego oddziaływania z już istniejącymi instalacjami tego typu, przesądza bogate i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. W badanej sprawie, z uwagi na specyfikę planowanej inwestycji, w zainteresowaniu organu przy kwalifikacji przedsięwzięcia, powinny się znaleźć parametry, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Rzeczą organu było ustalenie mocy poszczególnych anten, a następnie rozważenie, czy wystąpi zjawisko kumulacji, o którym mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.), zwanej dalej "u.i.o.ś.", a także określenie, czy w zasięgu ich oddziaływania znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W tym celu organ powinien poczynić ustalenia w zakresie tego, czy w najbliższym sąsiedztwie znajdują się już zrealizowane inwestycje o podobnym charakterze, a jeżeli tak, to czy istnieje prawdopodobieństwo takiego wzajemnego oddziaływania istniejących stacji bazowych telefonii komórkowej i planowanej stacji, które doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnej mocy promieniowania. W postępowaniu przed organem I instancji okoliczności te zostały ustalone jedynie częściowo, bowiem dopiero na etapie postępowania odwoławczego ujawniono, iż w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się już zrealizowana i działająca stacja bazowa telefonii komórkowej innego operatora. Wzajemne oddziaływanie tych stacji przedstawiono w kolejnych analizach, przy czym zjawisko kumulacji zobrazowano na załączonych do pisma inwestora z dnia 4 grudnia 2018 r. rysunkach, oznaczonych nr [...] i [...]. Na rysunkach tych zobrazowano kumulację oddziaływania anten obu stacji przy ich maksymalnym i minimalnym pochyleniu. Uznano, za inwestorem, że nakładanie się pola elektromagnetycznego uwidocznione na rysunku nr [...] znajduje się na wysokości niedostępnej dla ludności i nie wpływa na powiększenie się obszarów pól elektromagnetycznych uwidocznionych na rysunku. Brak jest jednak przy tym szczegółowego objaśnienia tego stanowiska zarówno w piśmie, do którego załączono rysunki, jak też w rozszerzonej analizie. Jej autor, dla uzasadnienia tezy, iż na skutek nakładania się pól elektromagnetycznych różnych anten nie dojdzie do powiększenia ich obszaru, powołał się na różne źródła, odwołujące się do rozważań teoretycznych, które, w ocenie Sądu, nie znalazły przełożenia na ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli bowiem autor analizy wywodzi, że nakładające się pola elektromagnetyczne z różnych anten, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie nie prowadzą do kumulacji ich oddziaływania, to powinien to szczegółowo uzasadnić nie za pomocą odwołania się do teoretycznych rozważań, ale odniesienia ich do realiów sprawy i powinien to uczynić w taki sposób, aby jego tok rozumowania poddawał się kontroli. Podkreślenia bowiem w tym miejscu wymaga, że analiza – jakkolwiek zawiera wiadomości specjalne, jest dowodem, który podlega krytycznej ocenie organu. Inaczej mówiąc, jeżeli inwestor twierdzi, że nakładanie się pól elektromagnetycznych nie doprowadzi do zwiększenia oddziaływania anten, to powinien w jasny sposób wyjaśnić z jakich względów tak uważa. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że rysunki, o których mowa wyżej nie obrazują wszystkich możliwych kombinacji pochylenia anten. Brak jest na przykład takiej symulacji, w której anteny operatora Orange znajdowałyby się w pochyleniu minimalnym, a anteny planowanej stacji w pochyleniu maksymalnym. Uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie i wyjaśnienie wskazanych wątpliwości jest zatem niezbędne dla dokonania prawidłowej oceny materiału dowodowego. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest istotne również z punktu widzenia skarżącego, którego nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania obu instalacji (planowanej i istniejącej) i ochrony jego praw.
W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wymagane będzie uwzględnienie przedstawionego wyżej stanowiska Sądu, jak również rozważenie (po uzupełnieniu materiału dowodowego), czy nie zachodzi konieczność zwrócenia się do organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zważywszy na bliskie sąsiedztwo obu instalacji i możliwe ich negatywne oddziaływanie na nieruchomość skarżącego, o ustalenie, czy tego rodzaju ocena przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę powinna zostać przeprowadzona.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła P. sp. z o.o. w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 36 i art. 32 ust. 5 pkt 3 P.b. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz. U. z 2016 r. poz. 1493) – przez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd I instancji, że decyzja o pozwoleniu na budowę wydana przez Starostę Świdwińskiego nie zawiera wszystkich istotnych informacji, w sytuacji, gdy przepisy nie nakładają obowiązku obszernego powtarzania informacji z projektu budowlanego w treści decyzji, a ponadto że wskazania Sądu dotyczą tylko braku informacji o antenach i urządzeniach stacji bazowej, z pominięciem szczegółowych informacji o samej wieży;
- § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. przez bezpodstawne nałożenie obowiązku sprawdzenia łącznego oddziaływania przedsięwzięcia skarżącej z innym przedsięwzięciem przedsiębiorcy telekomunikacyjnego O. S.A. pomimo, że obiekty te nie znajdują się na tym samym obiekcie;
- § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8, oraz § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. przez bezpodstawne nałożenie przez Sąd I instancji obowiązku sprawdzenia działania inwestycji skarżącej z oddziaływaniem przedsięwzięcia O. S.A. przy maksymalnym pochyleniu anten O. S.A., w sytuacji gdy przepis ww. rozporządzenia nakazuje analizowanie równoważnej mocy promieniowanej izotropowe wyznaczonej dla pojedynczej anteny, o określonej wartości wyrażonej w "W", a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w określonej odległości od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z ww. przytoczonymi przepisami prawa materialnego poprzez zastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i uchylenie zaskarżonych decyzji organów administracji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c [p.p.s.a.], mimo niezaistnienia przesłanki do ich uchylenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik uczestnika postępowania, przedkładając Akt Notarialny, oświadczył, że Z. K. zbył swoją nieruchomość w dniu 13 listopada 2023 r. Przewodniczący zarządził 5 minut przerwy. Po przerwie Przewodniczący poinformował, że w rozmowie telefonicznej nabywca nieruchomości M. S. oświadczył, że nie jest zainteresowany udziałem w niniejszym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty zawierają usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani z treści wniosku, ani treści zakresu udzielonego pozwolenia na budowę nie wynika aby przedmiotem pozwolenia na budowę była sama wieża bez towarzyszących jej urządzeń. Po pierwsze, kwestia nazwania danej inwestycji ma wymiar wyłącznie semantyczny i nie decyduje o merytorycznej zawartości dokumentacji projektowej (patrz druk wniosku o pozwolenie na budowę i druk decyzji stanowiące załączniki do ww. rozporządzenia z 2016 r.). To bowiem wnioskodawca w przedstawionym projekcie budowlanym (art. 34 P.b.) określa zakres inwestycji będącej przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto elementem udzielonego pozwolenia na budowę jest w istocie zatwierdzenie złożonego przez inwestora projektu budowlanego (art. 34 ust. 4 P.b.), a co do zasady zgodnie z art. 33 ust. 1 zd. 1 P.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Organ administracyjny nie może ingerować w ten zakres, co wynika z dalszej treści art. 33 ust. 1 zd. 2 i 3 P.b. Po drugie, w tej sprawie na etapie postępowania administracyjnego nie było wątpliwości, że przedmiotem postępowania jest stacja bazowa telefonii komórkowej jako całość techniczno-użytkowa, a więc nie jako sama wieża, ale wraz z urządzeniami, w tym antenami sektorowymi. W głównej mierze postępowanie administracyjne było właśnie poświęcone wyjaśnieniu, kwestii oddziaływania anten sektorowych na środowisko. Po trzecie, pojęcie "stacji bazowej telefonii komórkowej" nie posiada definicji legalnej, dlatego ustalenie znaczenia tego pojęcia było przedmiotem ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 2049/09, stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą, stanowi bowiem całość techniczno-użytkową, przez którą należy rozumieć połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku, co wymaga pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; z 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14; z 15 lutego 2017 r., II OSK 596/17). Ponadto stację bazową telefonii komórkowej niewątpliwie zakwalifikować wypadnie jako zaliczaną do budowli w rozumieniu przepisów (art. 3 pkt 3 P.b.), stanowi ona zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie i emitujących pole elektromagnetyczne, trzeba ją przeto potraktować jako obiekt budowlany, składający się z szeregu urządzeń technicznych, będących instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 1 P.b.) – por. wyrok NSA z 29 stycznia 2020 r., II OSK 641/18.
Jak wynika z akt sprawy, projektowana inwestycja stanowi całość techniczno-użytkową składającą się z szeregu elementów, w tym anten sektorowych o ściśle sprecyzowanych parametrach. Dlatego udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej pozwala na stwierdzenie, że pozwolenie to obejmuje swoim zakresem całe zamierzenie inwestycyjne jako całość techniczno-użytkowa.
Dlatego zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 107 § 1-3 K.p.a. w zw. z art. 36 i art. 32 ust. 5 pkt 3 P.b. w związku z przepisami ww. rozporządzenia z 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne też uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r., a dotyczące oceny Sądu I instancji wskazującej na braki postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do kwestii znaczącego oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko z uwagi na kumulację promieniowania anten z inną stacją bazową należącą do drugiego operatora. W tym miejscu należy wskazać, że ocena Sądu I instancji opierała się na jednym z poglądów prawnych, zgodnie z którym dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się (nie nakłada się) wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (por. wyroki NSA: z 16 czerwca 2015 r., II OSK 2706/13; z 29 września 2015 r., II OSK 139/14). Jednak powyższe stanowisko wynikłe na tle wykładni § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. jako zagadnienie prawne nie było jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Choć z jednej strony były prezentowane poglądy dopuszczające i wymagające sumowania oddziaływania poszczególnych anten sektorowych (również z innymi przedsięwzięciami), czy wymagające badania maksymalnych możliwości technicznych urządzeń; z drugiej zaś – przedstawiano poglądy przeciwne – w których Sądy opowiadały się za literalną wykładnią przepisów ww. rozporządzenia nakazujących wyznaczanie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny (por. przykładowo wyroki NSA: z 21 maja 2014 r., II OSK 2907/12; z 17 lutego 2017 r., II OSK 1448/15; z 2 kwietnia 2019 r., II OSK 1194/17 i także najnowsze z 5 lutego 2020 r., II OSK 760/18; z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3455/21, czy z 20 kwietnia 2022 r., II OSK 1887/19).
Pojawiające się w orzecznictwie wątpliwości w powyższym zakresie zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r. o sygn. akt III OPS 1/22, w której orzeczono, że przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie ww. przepisów jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Przemawiać za tym ma wykładnia, jaka powinna być nadawana tym przepisom, jak również uznanie, że § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. do analizowanego rodzaju instalacji nie może mieć zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu podjętej uchwały wskazał, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej kwalifikowanej pod kątem instalacji radiokomunikacyjnej z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa z antenami sektorowymi i antenami radiolinii i urządzeniami doprowadzającymi jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo podkreślił, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie niż wskazanym przez inwestora w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane przez inwestora parametry, m.in. układ i nachylenie do gruntu anten, są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Według art. 187 § 2 p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęta na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., jest w danej sprawie wiążąca. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że uchwała taka ma ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio". Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (por. wyroki NSA: z 10 grudnia 2007 r., I FSK 172/07; z 29 lutego 2008 r., I OSK 254/07; postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., II FSK 824/10).
Naczelny Sąd Administracyjny, nie kwestionując stanowiska wyrażonego w powołanej uchwale, a równocześnie rozpoznając sprawę o podobnym stanie faktycznym i prawnym, jest więc związany treścią przywołanej uchwały.
Przedstawiony powyżej wywód czyni też wadliwą ocenę powiązania przez Sąd I instancji kwestii kumulacji promieniowania anten z promieniowaniem drugiej anteny należącej do innego operatora. Występowanie w okolicznościach niniejszej sprawy obok siebie dwóch stacji bazowych telefonii komórkowej należących do dwóch rożnych operatorów sieci komórkowych nie uzasadniało zastosowania § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2010 r. Przepis ten znajdował zastosowanie, jeżeli na terenie jednego zakładu lub obiektu, gdzie zostało zrealizowane lub jest realizowane bądź zaplanowane przedsięwzięcie planowane jest przedsięwzięcie tego samego rodzaju (...) – por. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II OSK 3121/17. Ponadto, jak wskazano w ww. uchwale NSA, warunkiem jego zastosowania jest bowiem ustalenie, że na terenie jednego zakładu lub obiektu obok planowanej inwestycji (w tym przypadku instalacji radiokomunikacyjnej) występuje jeszcze inne dodatkowe "przedsięwzięcie", które albo jest realizowane, albo zostało już zrealizowane. Treść tego przepisu nie nasuwa wątpliwości, że chodzi w nim o dodatkowe uwzględnienie parametrów – planowanego, realizowanego lub zrealizowanego – a w każdym razie innego "przedsięwzięcia tego samego rodzaju". Oczywiście możliwe jest istnienie kliku stacji bazowych na jednym terenie, ale do wszystkich tych stacji tytuł prawny musi posiadać ten sam podmiot, musi także tenże podmiot posiadać tytuł prawny do terenu, na którym znajdują się te stacje bazowe. Wówczas możliwe jest skumulowanie tych inwestycji (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 624/14). W niniejszej sprawie z takimi okolicznościami nie mamy do czynienia, ponieważ wskazywana druga stacja bazowa należy do innego operatora niż inwestor i znajduje się na innej choć sąsiedniej działce i w odległości około 160 m.
W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny zawiera także usprawiedliwione podstawy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa procesowego, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W istocie ma rację strona wnosząca skargę kasacyjną, że Sąd I instancji w oparciu o art. 3 § 1 p.p.s.a wadliwie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i zastosował środek prawny wynikający z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w postaci uchylenia decyzji organów obu instancji.
Mając powyższe na względzie, skoro końcowo uwzględnieniu podlegała skarga kasacyjna i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena przemawia za uznaniem wadliwości zaskarżonego wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej".
Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI