II OSK 697/07

II OSK 697/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1775/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-12-18
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1775/06 w sprawie ze skargi J. S. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oraz cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], odmawiającą pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej i decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...], cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską, a także utrzymane nimi w mocy decyzje: Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2006r., nr [...], odmawiającą pozwolenia na broń palną myśliwską oraz Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2006r., nr [...], cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz J. S. kwotę 535 (słownie: pięćset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1775/06, oddalający skargę J. S. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] i Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oraz cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący J. S., posiadający od 1983 r. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej, złożył wniosek o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej myśliwskiej śrutowo kulowej oraz kulowej. W wyniku prowadzonego postępowania w sprawie uzyskano pozytywną opinię dotycząca skarżącego sporządzoną przez Komendanta Powiatowego Policji w N. D. M. Prowadzone przez Komendanta [...] Policji postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. w związku z uznaniem przez organ za niezbędne wyjaśnienie sprawy karnej prowadzonej wobec skarżącego przez Sąd Rejonowy dla miasta [...] W.
W dniu [...] grudnia 2005 r. do organu wpłynęła informacja z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynikało, że wobec skarżącego zapadły dwa wyroki karne.
W jednej ze spraw Sąd Rejonowy w G. uznał J. S. za winnego popełnienia czynu opisanego w art. 586 Kodeksu Spółek Handlowych. Drugi wyrok, wydany przez Sąd Rejonowy dla miasta [...] W. dotyczył uznania winy skarżącego w popełnieniu czynu z art. 218 § 1 Kodeksu Karnego. Sąd karny wydając w tej sprawie wyrok, na podstawie art. 66 i 67 §1 k. k. warunkowo umorzył wobec skarżącego postępowanie karne, ustalając okres próby wynoszący dwa lata.
W związku z pozyskanymi informacjami, Komendant [...] Policji w dniu [...] stycznia 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Jednocześnie w dniu [...] lutego 2006 r. organ wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania prowadzonego z wcześniejszego wniosku skarżącego (z dnia [...] stycznia 2005 r.).
W wyniku przeprowadzonego postępowania Komendant [...] Policji wydał, w dniu [...] marca 2006 r., dwie decyzje. Pierwszą decyzją organ cofnął skarżącemu, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm.), dalej zwana UoBiA, pozwolenie na broń palną myśliwską. Drugą decyzją, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 UoBiA, organ odmówił wnioskodawcy wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Uzasadniając pierwszą z wydanych decyzji Komendant [...] Policji wskazał, że fakt umorzenia postępowania karnego przez sąd nie zmienia oceny w aspekcie pozbawienia strony posiadania broni. Czyn godzący w porządek prawny został niewątpliwie przez stronę popełniony, a fakt ten przeczy nieskazitelnej postawie J. S. W ocenie organu, osoba dysponująca pozwoleniem na broń powinna swoim zachowaniem dawać dowód pełnej wiarygodności, co do możliwości posiadania broni. Organ uznał, że zachowanie strony naruszające porządek prawny jest czynem podważającym wspomnianą wiarygodność strony, jako posiadacza broni, co w rezultacie uzasadnia zaliczenie strony do wymienionej w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA kategorii osób nie mogących posiadać pozwolenia na broń. Organ zaakcentował, że dostęp do broni jest reglamentowany, a zatem pozwolenie na broń może posiadać osoba o nieskazitelnej opinii. Tymczasem wyroki sądów karnych taką opinię podważają i nie dają gwarancji, że osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Uzasadniając drugą decyzję organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni.
Skarżący odwołał się od obu decyzji wydanych przez organ I instancji, wskazując na naruszenie przepisów UoBiA poprzez błędne przyjęcie, iż w świetle zgromadzonego w postępowaniu materiału skarżący jest osobą karaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, co w konsekwencji jest negatywną przesłanką do wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni. Dodatkowo odwołujący się wskazał naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA, poprzez przyjęcie, iż należy on do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA.
Komendant Główny Policji utrzymując zaskarżone decyzje w mocy, podzielił argumentację organu I instancji. Odnosząc się do motywów zawartych w odwołaniu Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 5 UoBiA nie jest zamknięty, a zatem ustawodawca dopuścił możliwość brania pod uwagę w postępowaniu administracyjnym także innego rodzaju okoliczności i innego rodzaju przestępstw powodujących uzasadnioną obawę użycia broni w sposób, o którym mowa w tym przepisie. Organ odwoławczy zaakcentował, że strona dopuściła się przestępstw umyślnych, a dodatkowo, przestępstwo z art. 218 § 1 k. k. charakteryzowało się znamionami uporczywego działania.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący ponowił argumentację zawartą we wcześniejszych odwołaniach. Zdaniem skarżącego, obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń następuje m. in. wtedy, gdy osoba, której wydano pozwolenie na broń została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za określone kategorie przestępstw, tj. przestępstwa przeciw życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Skarżący nigdy nie znalazł się w sytuacji opisanej w przepisie. Zdaniem strony, otwarty katalog przestępstw wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA, nie uprawniał organu do jednostronnego, arbitralnego, pozbawionego argumentacji rozszerzenia tego katalogu na każdy wyrok skazujący. Dla wzmocnienia przedstawionej argumentacji przytoczono wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1879 i III SA 2258/02).
W ocenie skarżącego, organ naruszył również art. 8 k.p.a., bowiem nie wskazał o jaki interes publiczny chodzi i nie udowodnił, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 20 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zarządził połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygnaturą VI SA/Wa 1775/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzje Komendanta Głównego Policji.
W ocenie Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje prawidłowo zastosowały wskazane w tych decyzjach przepisy UoBiA. Sąd zauważył, iż nie ma sporu co do tego, że art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA nie zawiera zamkniętego katalogu czynów przestępczych mogących uzasadniać obawę w nim wymienioną. W ocenie Sądu nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego, że organy nie mają możliwości negatywnej oceny osoby podejrzanej, oskarżonej lub skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa innego rodzaju, niż określone w wymienionym przepisie. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 1879/04, na który powołuje się skarżący oprócz stwierdzenia, że "prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W innym przypadku organ musi wyszczególnić, jakie okoliczności wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Wyrok ten zawiera również pogląd, pominięty w skardze, że "do takich okoliczności można zaliczyć naruszanie porządku prawnego przez osobę wnioskującą o wydanie pozwolenia na broń."
Sąd I instancji podzielając argumentację zawartą w omawianym wyroku podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia, albowiem skarżący został uznany prawomocnymi wyrokami sądów karnych za winnego popełnienia przestępstw umyślnych. Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy ustalenia organów obydwu instancji, co do istnienia przesłanki warunkującej zastosowanie art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji są trafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu orzekającego w sprawie, zgodnie z którym prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji. Sąd zwrócił uwagę, że prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa wspólnotowego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Sądu, prawo do posiadania broni, ma w świetle powołanej ustawy, reglamentacyjny charakter. Wydawanie pozwoleń na broń może mieć zatem miejsce w sytuacjach uznanych za szczególne, a ich cofanie winno nastąpić wówczas, gdy interes bezpieczeństwa i porządku publicznego jest zagrożony. Stąd spoczywający na organach obowiązek dokonania wnikliwej oceny zaistniałego stanu rzeczy z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA. Sąd stwierdził, iż taka też wnikliwa ocena, wbrew zarzutom skargi, została w niniejszej sprawie dokonana. Sąd podzielił stanowisko organu, że prawo do posiadania broni może mieć tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, natomiast nieprzestrzeganie porządku prawnego takiej opinii przeczy.
Zdaniem Sądu, popełnienie przez skarżącego przestępstw z winy umyślnej, w tym przestępstwa charakteryzującego się działaniem które miało miejsce na przestrzeni dwóch lat, uprawniało organ do oceny skarżącego jako osoby, co do której istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 UoBiA. Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki jakie powoduje jej użycie (często nieodwracalne) ma ogromne znaczenie i ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd podzielił zatem pogląd organu, który stwierdził, że w interesie społecznym nie leży przyznanie tego prawa osobie, która narusza ład prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w świetle dowodów i okoliczności sprawy, podawane przez skarżącego argumenty nie mogą zostać uwzględnione, co słusznie podkreślił w swojej decyzji Komendant Główny Policji. Sąd ten zauważył również, że choć z opinii Policji na temat J. S. bezspornie wynika, że jest dla strony pozytywna, nie może odnieść pożądanego dla skarżącego skutku, ponieważ została sporządzona w dniu [...] stycznia 2005 r., a zatem nie uwzględnia faktu skazania strony za opisane przestępstwa, co nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2005 r. oraz [...] października 2005 r.
Skoro fakt skazania oraz okoliczności związane z popełnionymi przestępstwami stanowiły podstawę do wydania zaskarżonych decyzji, powyższa opinia nie mogła być więc - w ocenie Sądu i instancji - uznana za dowód przemawiający za wydaniem pozytywnych dla strony rozstrzygnięć w prowadzonych postępowaniach administracyjnych.
Sąd podzielił pogląd skarżącego, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także mieć wzgląd na subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela. Zdaniem Sądu jednak, wbrew twierdzeniom skargi, organ w niniejszej sprawie rozważył obydwa te interesy, słusznie dając prymat interesowi społecznemu, bowiem trudno uznać za pozbawioną uzasadnionych podstaw argumentację, że prawo posiadania broni powinny otrzymywać osoby cechujące się nieskazitelną postawą. Zdaniem Sądu, nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary.
Sąd podkreślił również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r. zaakcentował, iż samo spełnienie warunków formalnych określonych w tej ustawie nie zobowiązuje organów Policji do wydania zezwolenia (wyrok dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1863/01, nie publ.).
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok ten w całości. Kasator oparł skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA, polegającą na przyjęciu, że w stosunku do osoby, wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawie o czyn z art. 218 § 1 k. k. oraz, która została skazana na grzywnę za czyn określony w art. 586 k. s. h. zachodzi przesłanka istnienia uzasadnionej obawy, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i przez to należy jej cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską, a także odmówić wydania takiego pozwolenia na broń palną myśliwską innego typu.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA w świetle ustalonych przez WSA w Warszawie okoliczności faktycznych.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepis ten ustanawia przesłankę pozwalającą z jednej strony właściwemu organowi odmówić wydania pozwolenia na broń, a z drugiej strony cofnąć pozwolenie udzielone wcześniej - obie sytuacje miały miejsce w niniejszej sprawie. Ze sfery faktów istotne znaczenie - w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną - ma to, że kwestia dotyczy broni myśliwskiej, na którą to pozwolenie wydano skarżącemu w dniu [...] października 1983 roku. Pełnomocnik podał, iż budowa tej przesłanki jest następująca. Sformułowana ona została w postaci zwrotu niedookreślonego: istnienia uzasadnionej obawy, że (osoba zainteresowana uzyskaniem pozwolenia na broń) może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Następnie wskazano przykładowe przypadki, kiedy to stan opisany w tej przesłance realizuje się: skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczenie się postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw.
Z faktu użycia przez ustawodawcę konstrukcji zwrotu niedookreślonego, zdaniem pełnomocnika skarżącego, można wysnuć następujące wnioski. Z uwagi na specyfikę regulowanej materii z jednej strony nie ma możliwości wyczerpującego określenia wszystkich przypadków, w których pozwolenie na broń nie może być wydane, a z drugiej sfera ta jest na tyle złożona, że należy zastosować mechanizm elastyczny pozwalający organom administracji, a także kontrolującym je sądom administracyjnym, uwzględniać różnorodność stanów faktycznych mogących mieć miejsce w poszczególnych sytuacjach. W szczególności ustawodawca nie posłużył się kryterium skazania za jakiekolwiek przestępstwo, tylko zawęził tę grupę do ściśle określonych ich rodzajów. Implikuje to - w ocenie autora skargi kasacyjnej - wniosek, że nie wszystkie przestępstwa automatycznie powodują ziszczenie się wyżej wymienionej przesłanki.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że zastosowanie zwrotu niedookreślonego stwarza, w odniesieniu do sfery pozostającej poza wymienionymi wprost w tym przepisie rodzajami przestępstw, potrzebę sięgnięcia do wykładni funkcjonalnej. W jej świetle należy uznać, że funkcją tego zwrotu jest wyeliminowanie sytuacji, w których pozwolenie na broń przysługuje osobom mogącym jej użyć niezgodnie z celem, któremu jej posiadanie ma służyć.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, obawa zaistnienia takiej sytuacji musi być dodatkowo uzasadniona. Zatem w przypadkach, niewymienionych wprost jako przykłady ziszczenia się przesłanki odmowy wydania pozwolenia, należy wykazać logiczny związek między danym zachowaniem osoby zainteresowanej, a powstaniem sytuacji wykluczającej możliwość wydania jej pozwolenia na broń. Istotne znaczenie ma tutaj rodzaj broni, której pozwolenie ma dotyczyć oraz cel, w którym ma ona być wykorzystywana.
Pełnomocnik skarżącego powołał ponadto obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające, w jego ocenie, powyżej przedstawione wywody.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2001 r., sygn. akt II SA 866/02 wskazano, że: "przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego".
Do powołanego wyżej fragmentu uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej odniósł kwestię charakteru oraz dotychczasowego postępowania skarżącego. Pełnomocnik wskazał, że skarżący posiadał pozwolenie na broń przez przeszło 20 lat. Jego zachowanie przez ten długi okres nigdy nie powodowało problemów w kontekście analizowanej tu kwestii. Dowodem na to jest - w ocenie kasatora - pozytywna opinia wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w N. D. M. z [...] stycznia 2005 roku.
W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej autor powołał się na kolejne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące kwestii popełnienia poszczególnych przestępstw niewymienionych wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6, z których część została potraktowana, w ocenie pełnomocnika, jako ziszczenie się przesłanki tam zawartej z uwagi właśnie na występujący związek między ich charakterem, a istnieniem uzasadnionej obawy nastąpienia sytuacji wymagającej odmowy czy też cofnięcia pozwolenia na broń, a część nie została tak zakwalifikowana z uwagi właśnie na brak takiego związku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 10 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 433/05 (LEX nr 191313) uznał, że zachodzi związek między prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, a uzasadnioną obawą, że w takim samym lub podobnym stanie skarżący może korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażaniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W innym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 roku, sygn. akt III SA 1173/01 (LEX nr 126764) zauważył, że skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym. Autor uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazał, że fragmenty tego orzeczenia cytowane były w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jego zdaniem, Sąd powołał jednak tylko pewne fragmenty tego orzeczenia, oderwane od kontekstu. Naczelny Sąd Administracyjny w istocie stwierdził, że realna obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zachodzi w sytuacji, gdy jest on skazany za przestępstwo, ale po pierwsze, chodziło tu o takie cechy osobiste skarżącego, jak wymienione powyżej, a po drugie, w tej sprawie skarżący został uznany za winnego znęcania się fizycznie i moralnie nad żoną. Naświetlenie tła, w jakim zapadło to orzeczenie przekreśla - w ocenie kasatora - w tym zakresie skuteczność argumentacji powołanej w zaskarżonym wyroku.
W kolejnym orzeczeniu z dnia 7 lipca 2004 roku, sygn. akt III SA 1059/03, (LEX nr 158869) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skazanie wyrokiem za nielegalne posiadanie broni rodzi istnienie uzasadnionej obawy, że osoba posiadająca broń może użyć ją w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, w zaistniałych okolicznościach faktycznych popełnione, przez osoby posiadające broń, przestępstwa rzeczywiście pozostają w związku z przesłanką określoną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA i stanowią realne zagrożenie, że broń zostanie użyta niezgodnie z jej przeznaczeniem. Zdaniem pełnomocnika, w tych sytuacjach oceny te są zgodne z doświadczeniem życiowym i nie budzą wątpliwości.
W kolejnym z powołanych przez autora skargi kasacyjnej orzeczeń WSA wyjaśnia: "organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Skazanie za określone przestępstwo nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Istotne jest w jaki sposób osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu i życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego."
W ocenie autora skargi kasacyjnej pogląd zawarty w ostatnim z cytowanych orzeczeń pozwala przejść do oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w kontekście rodzaju przestępstw, które popełnił skarżący. Został on skazany za przestępstwo określone w art. 586 k.s.h., czyli za niezgłoszenie w odpowiednim terminie wniosku o upadłość spółki zarządzanej przez niego. Nie jest to przestępstwo kryminalne, tylko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i czyn przez nie penalizowany stanowi wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego. Jego popełnienie zachodzi często w warunkach skomplikowanej rzeczywistości handlowej i bywa skutkiem zachwiania koniunktury lub też problemów u innych kluczowych kontrahentów. W takim stanie rzeczy trudno jednak znaleźć logiczny związek z uzasadnioną obawą, że broń myśliwska będzie wykorzystywana w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem, czyli np. zostanie użyta w stosunku do człowieka. Zdaniem kasatora nie można zatem na tej podstawie cofać pozwolenia na broń myśliwską oraz odmawiać wydania takiego pozwolenia osobie, która od ponad 20 lat bez zarzutu z tej broni korzysta. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż jego zdaniem brak jest jakiegokolwiek związku między takim przestępstwem, a istnieniem uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej podobny brak związku uzasadniający zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA zachodzi w stosunku do warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o czyn z art. 218 § k. k. penalizującego naruszanie praw pracowniczych wynikających ze stosunku pracy w przedsiębiorstwie, którym zarządzał skarżący przez nieprowadzenie ewidencji czasu pracy, czy niewypłacanie dodatkowego wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych. Pełnomocnik wskazał, iż są czyny naganne, ale już sam sąd karny uznał, że wydawanie wyroku w tej sprawie jest zbędne i samo przeprowadzenie postępowania karnego wobec skarżącego jest dla niego wystarczającą karą. W ocenie autora skargi kasacyjnej nie sposób znaleźć logicznego powiązania między niewypłacaniem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, a uzasadnioną obawą, że skarżący użyje broni myśliwskiej w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem oraz naruszy porządek i bezpieczeństwo publiczne.
W odniesieniu do ostatniego z cytowanych orzeczeń WSA w Warszawie autor skargi kasacyjnej podniósł, że dotychczasowe prawidłowe korzystanie przez skarżącego z broni nigdy nie było kwestionowane. Posiadanie tej broni w rękach skarżącego nigdy nie stanowiło zagrożenia dla zdrowia i życia kogokolwiek. Była ona wykorzystywana jedynie na polowaniach zgodnie z regułami sztuki.
Pismem z dnia 19 marca 2007 r. pełnomocnik Komendanta Głównego Policji złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wskazał, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu zasadne jest wymaganie przez organy Policji, aby osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia lub osoby taką broń już posiadające przestrzegały obowiązujących przepisów prawa.
W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt VI Sa/Wa 274/06), w którym Sąd ten stwierdził, że: "od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających taką broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa, w stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności". Ponadto autor odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa daje gwarancję, iż osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń lub osoba posiadająca tak szczególne, będzie przestrzegała także zasad bezpiecznego posiadania, a zatem, iż nie użyje jej w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA .
W odpowiedzi na skargę wskazano również, iż nie budzi wątpliwości fakt popełnienia przez skarżącego dwóch przestępstw umyślnych. Okoliczność ta świadczy, w ocenie pełnomocnika organu, o lekceważącym stosunku skarżącego do obowiązujących przepisów prawa i tym samym uzasadnia obawę, że może on użyć posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z treścią art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu Sąd bierze bowiem pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności powodujących nieważności postępowania, a skarga kasacyjna spełnia wymogi określone w art. 176 p.p.s.a.
W sprawie niniejszej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA. Zaznaczyć zatem należy, że sprawa będzie rozpatrywana jedynie w zakresie wykładni wspomnianych przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 18 ust. 1 pkt 2, w takiej sytuacji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń.
Z punku widzenia merytorycznej analizy powołanej normy prawnej, za trafny należy uznać pogląd autora skargi kasacyjnej, zgodnie z którym za jedną z funkcji tego przepisu uznać trzeba wyeliminowanie sytuacji, w których pozwolenie na broń może być przyznane osobom mogącym jej użyć niezgodnie z celem, któremu jej posiadanie ma służyć. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego głównym celem, któremu ma służyć ten przepis jest zapewnienie kontroli organów administracji nad przyznawaniem pozwoleń na broń. Z tego względu organy administracji posiadają uprawnienia w zakresie odmowy przyznawania pozwoleń na posiadanie broni oraz cofania pozwoleń wcześniej wydanych w sytuacji, gdy posiadanie przez konkretną osobę broni mogłoby przynieść negatywny skutek w postaci zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Za nadrzędny cel przyświecający ustawodawcy przy wprowadzeniu do systemu prawnego takiej właśnie regulacji należy zatem uznać ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W odniesieniu do powyższego, za zasadniczą kwestię w rozpatrywanej sprawie należy uznać, czy okoliczności faktyczne sprawy w odniesieniu do przesłanek określonych we wskazanych przepisach UoBiA mogły uzasadniać pozbawienie J. S. wcześniej wydanego pozwolenia oraz odmowy wydania nowego pozwolenia na broń palną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r. (sygn. akt II SA 866/02), zgodnie z którym: "przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powołać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego".
Za niebudzące wątpliwości okoliczności sprawy należy uznać skazanie skarżącego za przestępstwo określone w art. 586 k. s. h., czyli za niezgłoszenie w odpowiednim terminie wniosku o upadłość spółki oraz okoliczność warunkowego umorzenia, wobec skarżącego postępowania w sprawie o czyn z art. 218 § 1 k. k., tj. naruszanie praw pracowniczych wynikających ze stosunku pracy, polegające na nieprowadzeniu ewidencji czasu pracy i niewypłacaniu dodatkowego wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wspomniane orzeczenia wydane w sprawach karnych nie mogą stanowić podstawy do zastosowania wobec skarżącego normy przewidzianej w art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA.
Jak słusznie zauważył autor skargi kasacyjnej, przestępstwo niezgłoszenia w odpowiednim terminie wniosku o upadłość spółki nie jest przestępstwem kryminalnym, a związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i czyn ten stanowi jedynie wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego. Z kolei, co do czynu określonego w art. 218 k. k., podzielić należy pogląd przedstawiony przez autora skargi kasacyjnej, iż sam sąd karny uznał, że wydanie wyroku w tej sprawie jest zbędne i przeprowadzenie postępowania karnego wobec skarżącego jest dla niego wystarczającą karą. Dlatego też sąd warunkowo umorzył postępowanie karne wobec skarżącego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjne nie pozostają także bez istotnego znaczenia dla sprawy okoliczności związane z opinią dotyczącą charakteru skarżącego, a także sposobu dotychczasowego korzystania przez skarżącego z myśliwskiej broni palnej. Jak wynika ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji, skarżący posiada pozwolenie na posiadanie myśliwskiej broni palnej od 1983 r., w tym czasie prawidłowe korzystanie przez skarżącego z tej broni nigdy nie było kwestionowane. Pozwala to zatem wysnuć silne przypuszczenie, że skarżący korzystał z broni w sposób zgodny z prawem i jedynie dla celów przewidzianych w zezwoleniu. Należy także zaznaczyć, że decyzja w przedmiocie ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń może być wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez organ wydający pozwolenie (Komenda [...] Policji) w każdym czasie, gdy organ poweźmie informację o korzystaniu przez adresata takiego pozwolenia w jakikolwiek sposób, zagrażający zdrowiu lub życiu lub stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W takim przypadku postępowanie w sprawie cofnięcia (ewentualnie odmowy wydania nowego pozwolenia na broń) może być wszczęte z urzędu.
W niniejszej sprawie dotychczasowy sposób korzystania przez skarżącego z broni palnej nie budził zastrzeżeń organów wydających pozwolenie, sprawujących kontrolę oraz posiadających stosowne środki nadzoru w stosunku do osób korzystających z pozwolenia na broń, w sposób godzący w przepisy UoBiA.
Organy wzięły pod uwagę jedynie orzeczenia sądów karnych wydane w stosunku do skarżącego, jak jednak wspomniano, orzeczenia te pozostają – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – bez znaczenia w odniesieniu do kryteriów ocennych, które powinny być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu kwestii wydania pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Stanowisko przedstawione przez pełnomocnika Komendanta Głównego Policji, zgodnie z którym, okoliczność popełnienia dwóch przestępstw umyślnych przez skarżącego świadczy o jego lekceważącym stosunku do obowiązujących przepisów prawa i tym samym uzasadnia, że broń może być użyta przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie zasługuje w tym przypadku na aprobatę. W ocenie Sądu stanowisko organu zostało sformułowane w sposób zbyt ogólny. Takie sformułowanie uzasadnienia władczego aktu administracji świadczy o braku zindywidualizowanego podejścia organu w merytorycznym odniesieniu się do sprawy. Stosowanie prostego przełożenia, że w sytuacji popełnienia jakichkolwiek przestępstw organ wydaje negatywną dla skarżącego decyzję, nie stanowi odpowiedniego zastosowania przepisów UoBiA. W tego rodzaju sprawach należy stosować większe zindywidualizowanie rozstrzygnięć administracyjnych. Każda taka sprawa powinna być rozpatrywana "ad casum". Takie stanowisko prezentowały sądy administracyjne we wcześniejszym orzecznictwie. W orzecznictwie tym zwracano niejednokrotnie uwagę, że należy oceniać charakter i cechy konkretnych czynów przestępnych, nie bez znaczenia pozostają także okoliczności dotychczasowego wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia na broń, a także ogólnej opinii dotyczącej adresata decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego te elementy nie zostały właściwie ocenione przez organy orzekające w sprawie oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 188 p.p.s.a., jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 188 p.p.s.a.
Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1775/06) i rozpoznał skargę, co uzasadnia, z uwagi na powyższe, uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmawiającej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej i decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, a także utrzymanych nimi w mocy: decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], odmawiającej pozwolenia na broń palną myśliwską oraz decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską.
Na skutek uchylenia decyzji organów I i II instancji sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni przepisów UoBiA.
O kosztach postępowania kasacyjnego oraz postępowania przed Sądem I instancji Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 200, art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a w zw. § 18 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z póz. zm.). Koszty obejmowały wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz koszty pełnomocnika.