II OSK 697/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-28
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaopłata legalizacyjnaplanowanie przestrzennedecyzja o warunkach zabudowystudium uwarunkowańNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą legalizacji samowoli budowlanej altany, uznając, że zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego musi być potwierdzona decyzją o warunkach zabudowy, a nie jedynie studium.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie WINB o umorzeniu postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną altanę. WSA uznał, że legalizacja samowoli budowlanej jest niemożliwa bez spełnienia wymogów Prawa budowlanego, w tym uzyskania decyzji o warunkach zabudowy lub zgodności z planem miejscowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że samo studium uwarunkowań nie jest wystarczające do legalizacji, a brak decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia ustalenie opłaty legalizacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. i Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Postanowienie to uchyliło decyzję PINB o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną altanę drewnianą. WSA w Łodzi uznał, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa tylko pod warunkiem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. W tej sprawie brak było planu miejscowego, a pismo Urzędu Miasta dotyczące studium uwarunkowań nie było równoznaczne z wymaganą decyzją. W związku z tym, WSA uznał, że ustalenie opłaty legalizacyjnej było bezzasadne i postanowienie WINB o umorzeniu postępowania było prawidłowe. Skarga kasacyjna inwestorów zarzucała błędną wykładnię art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, argumentując, że zgodność z planem została udokumentowana poprzez przedłożenie studium uwarunkowań. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku planu miejscowego, musi być potwierdzona decyzją o warunkach zabudowy. Samo studium nie jest wystarczające. NSA wskazał, że inwestorzy nie podjęli nawet kroków w celu uzyskania takiej decyzji, co czyniło ocenę prawną WSA prawidłową. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodność ze studium nie jest wystarczająca. W przypadku braku planu miejscowego, jedynym dokumentem potwierdzającym zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymaganym do legalizacji samowoli budowlanej, jest decyzja o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego wymaga albo zgodności z planem miejscowym, albo z decyzją o warunkach zabudowy. Studium uwarunkowań nie zastępuje tych dokumentów. Brak podjęcia przez inwestora kroków w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia legalizację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 49b § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy w celu skierowania sprawy likwidacji samowoli budowlanej na drogę jej legalizacji ma charakter procesowy, ale jest niezbędny do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Samo studium uwarunkowań nie jest wystarczające.

Pomocnicze

u.p.b. art. 49b § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przez inwestora wymogów określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (brak decyzji o warunkach zabudowy lub zgodności z planem miejscowym) uzasadniał umorzenie postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej.

Odrzucone argumenty

Argument skarżących, że zgodność budowy ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest wystarczająca do legalizacji samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

w razie braku planu wyłącznie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest dokumentem potwierdzającym zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

sprawozdawca

Jerzy Bujko

przewodniczący

Zofia Flasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dla legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności znaczenia decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji braku planu miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i specyfiki sprawy (altana drewniana).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanych i pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do wymogów formalnych, nawet w przypadku drobnych obiektów.

Samowola budowlana: Czy studium uwarunkowań wystarczy do legalizacji?

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 697/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Zofia Flasińska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 613/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-12-09
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 49b ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Jerzy Bujko Sędziowie Zofia Flasińska Alicja Plucińska - Filipowicz ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. i Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 613/05 w sprawie ze skargi D. N. oraz B. i Z. małżonków C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 613/05 po rozpoznaniu skargi D. N. oraz B. i Z. małżonków C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] uchylającego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta S. ustalającego dla B. i Z. małżonków C. opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowaną altanę drewnianą na działce położonej w S. przy ulicy [...] i umarzającego postępowanie w zakresie opłaty legalizacyjnej - oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu wyroku podano, że postępowanie administracyjne w sprawie legalności przedmiotowego obiektu, stanowiącego własność B. i Z. małżonków C., wszczęto na skutek pisma D. N.. W toku postępowania ustalono, że obiekt powstał w [...] 1999 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę, w odległości ok. 0,60 m od granicy działki sąsiedniej, co ogranicza możliwość tej działki. Postanowieniem z dnia [...] organ nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni następujących dokumentów:
1/ zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu,
2/ projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Wobec uznania przez organ, iż powyższy obowiązek został wykonany, na podstawie art. 49 b ust. 4 i 5 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] została na inwestorów nałożona opłata legalizacyjna w wysokości 5000 złotych.
Zażalenie na to postanowienie złożyła D. N..
Organ odwoławczy stwierdził, że art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia wejścia w życie zmiany z dnia 16 kwietnia 2004 r., to jest od dnia 31 maja 2004 r. daje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, między innymi pod warunkiem, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Aktualnie dla danego terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego natomiast znajdujące się w aktach sprawy pismo Urzędu Miasta S. z dnia [...] informuje, że zgodnie z uchwałą [...] Rady Miasta S. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. działka zabudowana przedmiotowym obiektem znajduje się w strefie, której cel polityki zagospodarowania został określony jako "rozwój zabudowy o przewadze funkcji mieszkaniowej/.../". Pismo to nie jest tożsame z zaświadczeniem, o jakim mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i w postanowieniu z dnia [...]. Nie istnieje ponadto ostateczna w dniu wszczęcia postępowania decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, co oznacza, że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwa legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej a skoro tak, to bezzasadne jest ustalanie opłaty legalizacyjnej, a zatem zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.
Skargi od powyższego postanowienia wniosły wszystkie strony postępowania, to jest D. N. wskazując na nieskuteczne, długotrwałe postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, oraz inwestorzy, zarzucając nie uwzględnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu wyroku motywując oddalenie skarg wskazał na to, że słusznie organ orzekający przyjął, iż brak spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego uprawniał do wydania zaskarżonego postanowienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. i Z. C. zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego wobec nieuwzględnienia, iż udokumentowanie przez skarżących, iż przedmiotowa inwestycja jest zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła D. N. wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Należy zważyć, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie dotyczyło umorzenia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej i to ze względu na brak wykazania przez skarżących, którzy niespornie dopuścili się budowy obiektu w warunkach samowoli budowlanej, zgodności tej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w razie braku planu, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego/. Brak spełnienia powyższego jednoznacznie wskazywał na bezprzedmiotowość ustalenia postanowieniem opłaty legalizacyjnej w celu doprowadzenia do zalegalizowania obiektu. Nie można uznać argumentu strony skarżącej, iż stwierdzenie zgodności budowy ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest wystarczające do przyjęcia, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż w razie braku planu wyłącznie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest dokumentem potwierdzającym zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 945/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wymóg przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy w celu skierowania sprawy likwidacji samowoli budowlanej na drogę jej legalizacji ma charakter procesowy a nie materialnoprawny, jednakże jedynie inwestor jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o tę decyzję.
Skoro jednak w niniejszej sprawie niesporne jest, że inwestor nawet nie podjął kroków zmierzających do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, to niewątpliwie ocenę zastosowanej w sprawie regulacji prawnej dokonaną w zaskarżonym wyroku należy uznać za prawidłową, a skargę jako nie opartą na usprawiedliwionych podstawach, należało oddalić na podstawie art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI