II OSK 696/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów nadzoru budowlanego w sprawie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, wskazując na potrzebę ponownej oceny możliwości spełnienia wymogów przeciwpożarowych przy użyciu nowoczesnych materiałów.
Sprawa dotyczyła nakazu doprowadzenia ściany budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych przy granicy działki. WSA oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykonał nałożonego obowiązku. NSA uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że przepisy dopuszczają inne sposoby uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego niż tylko przez zamurowanie luksferami lub cegłą szklaną, podkreślając potrzebę uwzględnienia postępu technologicznego i interesów stron.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nakazano skarżącemu doprowadzenie ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów okiennych przy granicy działki, aby dostosować ją do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organy nadzoru budowlanego nakazały zamurowanie otworów cegłą szklaną lub luksferami. WSA uznał, że skarżący nie wykonał obowiązku, a wymiana stolarki okiennej na okna z atestami odporności ogniowej nie stanowiła realizacji nałożonego nakazu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów niższych instancji. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są zasadne. NSA podkreślił, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszczają inne sposoby uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego niż tylko przez zamurowanie luksferami lub cegłą szklaną, uwzględniając rozwój technologiczny. Sąd wskazał, że należy rozważyć, czy zastosowanie np. "okna przeciwpożarowego nieotwieranego" lub innego przeszklenia o wymaganej odporności ogniowej może spełnić wymogi, o ile nie narusza to uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym prawa do prywatności. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom nadzoru budowlanego, które mają uwzględnić te wskazania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nie można prawnie wykluczyć możliwości uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób niż przez wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną, a więc np. szkłem o wymaganej odporności ogniowej i w odpowiedniej ramie, o ile nie narusza to uzasadnionych interesów osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na rozwój technologiczny i możliwość stosowania innych materiałów niż tradycyjne luksfery czy cegła szklana do uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślono potrzebę oceny, czy zastosowane rozwiązanie (np. okno przeciwpożarowe) spełnia wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego i nie narusza interesów sąsiednich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
P.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
P.b. art. 51 § 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego obowiązany do wydania decyzji w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku.
rozporządzenie art. 232 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy wypełnienia otworów materiałem przeziernym, takim jak luksfery lub cegła szklana, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi przez NSA.
Pomocnicze
rozporządzenie art. 12 § ust. 1 i 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Normy odległościowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
K.p.a. art. 89
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzenia wizji w terenie.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
rozporządzenie art. 234 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Możliwość zastosowania innego materiału o podobnych właściwościach co luksfery lub cegła szklana.
rozporządzenie art. 203 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Poprzednio obowiązujące uregulowanie.
zarządzenie
Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego
Nie posługiwało się pojęciem "ogniomuru", lecz "ściany pożarowej".
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Wymóg poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, także w aspekcie prawa do prywatności.
rozporządzenie art. 235
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymogi dotyczące ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy nadzoru budowlanego (brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak oceny materiału dowodowego, brak wizji w terenie). Naruszenie prawa materialnego przez błędne uznanie, że zastosowanie stolarki okiennej z atestami odporności ogniowej lub innego przeszklenia nie spełnia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w zakresie dopuszczalnych sposobów uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można więc w omawianym zakresie abstrahować od rozwoju technologicznego, a mianowicie, że także w inny sposób możliwe jest spełnienie wymogów ochrony przeciwpożarowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie można wykluczyć możliwości uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób niż przez wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną, a więc np. szkłem o wymaganej odporności ogniowej i w odpowiedniej ramie. Nadto istotne jest aby użyte wypełnienie otworów tworzyło w konsekwencji taką ścianę, która spełnia rolę ściany pełnej dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ścian oddzielenia przeciwpożarowego, dopuszczalność stosowania nowoczesnych materiałów budowlanych, obowiązki organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i technicznej, wymaga uwzględnienia konkretnych przepisów rozporządzenia oraz indywidualnej oceny stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak postęp technologiczny może wpływać na interpretację przepisów budowlanych i jak ważne jest uwzględnianie nowoczesnych rozwiązań przez organy nadzoru. Pokazuje też konflikt między sztywnymi przepisami a praktycznymi możliwościami.
“Nowoczesne okna zamiast luksferów? NSA wyjaśnia, jak spełnić wymogi przeciwpożarowe.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 696/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II SA/Łd 504/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-10 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji Zasądzono zwrot kosztów postępowania Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 504/19 w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 115/2019 w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawie Mazowieckiej z dnia 12 lutego 2019 r. nr 5/2019; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz I. B. kwotę 1690 (jeden tysiąc sześćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2018 r., Nr 17/2018, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", w Rawie Mazowieckiej, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), nakazał skarżącemu "doprowadzenie ściany budynku mieszkalnego od strony nieruchomości nr ew. [...], będącej własnością A. G. do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie 2 otworów okiennych na parterze i 1 otworu okiennego na poddaszu użytkowym usytuowanych w ścianie od strony granicy A. G. w taki sposób, aby dostosować ścianę przy granicy działki do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego wykonując: - wypełnienie otworów cegłą szklaną lub luksferami. Obowiązek należy wykonać w terminie 90 dni od daty, w której decyzja stała się ostateczna". Przedmiotowe rozstrzygnięcie pozostaje w obrocie prawnym i ma przymiot ostateczności. Termin wykonania obowiązku upływał przy tym w dniu 6 sierpnia 2018 r. Następnie prowadzone było przez organy nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie wykonania ww. nakazu. W administracyjnym toku instancji (po wydaniu przez WINB decyzji kasatoryjnej z 7 grudnia 2018 r.) PINB w Rawie Mazowieckiej, wydał w dniu 12 lutego 2019 r. decyzję nr 5/2019, którą nakazał skarżącemu "doprowadzenie ściany budynku mieszkalnego od strony nieruchomości nr ew. [...] będącej własnością Państwa G. do stanu poprzedniego tj. do pełnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego z ogniomurem, poprzez zamurowanie 2 otworów okiennych na parterze i 1 otworu okiennego na poddaszu użytkowym". Odwołanie od ww. decyzji wniósł skarżący. Zaskarżoną decyzją Łódzki WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", uchylił w całości ww. decyzję PINB w Rawie Mazowieckiej z 12 lutego 2019 r. i nakazał skarżącemu doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. działki [...] w miejscowości P., gm. Rawa Mazowiecka, do stanu poprzedniego, poprzez zamurowanie cegłą pełną dwóch otworów okiennych na parterze o wymiarach 0,48 m x 0,75 m oraz 1,40 m x 1,10 m, i jednego otworu okiennego na poddaszu użytkowym o wymiarach 1,15 m x 0,98 m, usytuowanych w ścianie od strony nieruchomości oznaczonej nr ewid. działki [...]. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wyjaśnił, iż podtrzymuje argumenty przedstawione w dotychczas składanych pismach w organach nadzoru budowlanego. Zarzucił organom m.in. brak działania, tj. przeprowadzenia wizji w terenie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Łódzki WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 89 K.p.a. i przepisu prawa materialnego, tj. art. 36a § 5a pkt 3 P.b., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, złożył pisemne oświadczenia R. N. i M. S., wnosząc o dopuszczenie z nich dowodu, na okoliczność że otwory okienne w ścianie budynku skarżącego od strony nieruchomości sąsiedniej istniały wcześniej, a organy nie ustaliły, kiedy one powstały. Wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 504/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalając skargę, instancji wskazał, że stosowny obowiązek został określony w decyzji PINB z dnia 18 kwietnia 2018 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W decyzji tej wskazano, że obowiązek ten polegać ma na wypełnieniu otworów cegłą szklaną lub luksferami. Zdaniem Sądu, skarżący tak opisanego obowiązku nie wykonał. Nie stanowi bowiem o jego realizacji fakt, iż skarżący wymienił w opisanych w decyzji oknach stolarkę okienną, na okna z atestami odporności ogniowej i dodatkowo przedłożył dokumenty potwierdzające odporność ogniową – opinię Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Rawie Mazowieckiej w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Ponadto Sąd wskazał, że przedmiotowy budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 1972 r., które zatwierdzało plan realizacyjny przewidujący "ogniomur" przy ścianie od strony nieruchomości sąsiedniej, na której ujawniono dane: "Ob. G. A.". Wynika z tego, że skoro żadne dokumenty w sprawie udzielenia pozwolenia na wykonanie spornych otworów okiennych na etapie budowy nie zachowały się, to stanem zgodnym z prawem było wybudowanie ściany od strony nieruchomości sąsiedniej, której właścicielem jest A. G., jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Dlatego przedmiotowy nakaz czyni zadość wymogom z § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości ustalenie organu nadzoru budowalnego, iż skarżący nie wykonał opisanego w decyzji PINB z dnia 18 kwietnia 2018 r. obowiązku, a opis robót jakie strona miała wykonać także nie budził wątpliwości. Skarżący wykonał zupełnie inne roboty budowlane, a skoro tak to organ nadzoru budowalnego zobligowany był do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 2 P.b. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77, art. 89 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że przedłożone przez skarżącego dokumenty spełniają przesłanki, że ściana budynku z otworami okiennymi usytuowanymi bezpośrednio przy granicy jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4, 5 i 6 ww. rozporządzenia, a tym samym został przywrócony stan zgodny z prawem; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 80 K.p.a. przez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy skutecznie doprowadzono ścianę budynku mieszkalnego do odporności ogniowej, a tym samym do stanu zgodnego z prawem. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 272 ust. 3 w zw. z § 207 ust. 2 w zw. z art. 232 ust. 4, 5 i 6 ww. rozporządzenia przez błędne uznanie, że na podstawie tych przepisów zabezpieczenie otworów okiennych przez montaż stolarki okiennej, jak i okien o odporności ogniowej El 30 w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, nie spełnia przesłanek wypełnienia otworów okiennych materiałem przepuszczalnym, takim jak luksfery, cegła szklana i inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadniczo norma wyrażona w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia (dotyczącym luksferów) nie jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznawana za wyjątek od norm odległościowych ustalonych przez § 12 ust. 1 i ust. 4 ww. rozporządzenia wykonawczego (por. wyrok NSA z 25 listopada 2021 r., II OSK 3179/19). Niemniej co do zasady wypełnienie otworów materiałem przeziernym, przy zachowaniu warunków określonych w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia oznacza, że mamy do czynienia ze ścianą pełną, pozbawioną otworów okiennych (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 2022 r., II OSK 1141/21). A zatem wypełnienie danego otworu stosownym materiałem może mieć wpływ na spełnienie wymogów ognioodporności z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. W tym miejscu wskazania wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym można spotkać pogląd, zgodnie z którym wypełnienie otworu okiennego szkłem w ramie aluminiowej z zastosowaniem folii nieprzeźroczystej nie jest wystarczające do spełnienia wymogu z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Natomiast fragment ściany częściowo wypełnionej luksferami, cegłą szklaną należy traktować tak samo jak ścianę pełną bez otworów okiennych (por. wyroki NSA: z 19 września 2018 r., II OSK 3364/17; z 5 października 2021 r., II OSK 201/21). Należy wskazać, że tego rodzaju pogląd nawiązuje do rozwiązań technicznych jakie prawnie przewidywał już Kodeks Napoleona, a więc uregulowanie prawne z początku XIX wieku. Nie można więc w omawianym zakresie abstrahować od rozwoju technologicznego, a mianowicie, że także w inny sposób możliwe jest spełnienie wymogów ochrony przeciwpożarowej. Należy dostrzec, że polski prawodawca na tle postępu technologicznego w ostatniej dekadzie XX wieku przewidział możliwość wypełnienia otworów okiennych także innym materiałem niż luksfery, czy też cegłą szklaną celem uzyskania "ściany oddzielania przeciwpożarowego". A mianowicie, do polskiego porządku prawnego możliwość zastosowania innego materiału o podobnych właściwościach co luksfery lub cegła szklana wprowadzono na mocy § 234 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10 poz. 46). Natomiast jeszcze takiej możliwości nie przewidywało poprzednio obowiązujące uregulowanie, a zawarte w § 203 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17 poz. 62), które obowiązywało do 2 kwietnia 1995 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie można wykluczyć możliwości uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób niż przez wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną, a więc np. szkłem o wymaganej odporności ogniowej i w odpowiedniej ramie. W okolicznościach niniejszej sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. na inwestora został nałożony stosowny obowiązek polegający na dostosowaniu ściany przy granicy działki do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego wykonując: - wypełnienie otworów cegłą szklaną lub luksferami. Tak określony obowiązek nie uwzględniał jednak wszystkich dopuszczonych prawnie sposobów celem uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Formułując ten obowiązek organ nadzoru budowlanego (patrz: decyzja PINB z 18 kwietnia 2018 r.) nie wykluczył też możliwości zastosowania innych materiałów, co oznacza, że nawet pomimo takiego sformułowania przez organ obowiązku nie można wykluczyć uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób. Taka bowiem możliwość wynika wprost z obowiązującego przepisu prawa, tj. § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia z 2002 r. W tym miejscu należy wskazać, że organy administracyjne ustaliły, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1972 r., a zatwierdzony tą decyzją plan realizacyjny przewidywał ścianę bez otworów okiennych jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z ogniomurem. Należy wskazać, że obowiązujące w dniu wydania tego pozwolenia zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. Z 1966 r. Nr 10 poz. 44) nie posługiwało się pojęciem "ogniomuru", lecz – "ściany pożarowej". Aktualne obowiązujące przepisy także nie posługują się pojęciem "ogniomuru", lecz "ściany oddzielenia przeciwpożarowego". Jednak to właśnie w przypadku pojęcia "ściany oddzielenia przeciwpożarowego" można mówić o tzw. "ogniomurze". Co prawda, uwzględniając treść ww. pozwolenia na budowę z 1972 r. należy uznać, że zrealizowanie otworów w ww. ścianie nie było zgodne z tym pozwoleniem, jednak aktualnie organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 P.b., obowiązane są doprowadzić przedmiotową inwestycję do zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami, a te, jak wynika z przedstawionego powyżej wywodu, umożliwiają uzyskanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób niż tylko przez zamurowanie cegłą pełną bądź luksferami bądź cegłą szklaną. Jednak rozpatrując przedmiotową sprawę w kontekście możliwości uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego w przypadku zastosowania "innego przeszklenia", o jakim mowa w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia z 2002 r., nie bez znaczenia jest, czy zastosowane wypełnienie posiada cechy przezroczystości, przejrzystości, dając możliwość obserwacji terenu na zewnątrz budynku i do jego wnętrza. Istotne jest więc czy posiada ono cechy okna i czy w istocie taką też pełni funkcję. Brak możliwości otwierania takiego okna w zależności od okoliczności danej sprawy może mieć wpływ na ocenę czy de facto mamy do czynienia z otworem, który pełni funkcję okna (por. wyroki NSA: z 26 maja 2022 r., II OSK 1665/19; z 19 listopada 2015 r., II OSK 749/14; z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 949/19). Dlatego w niniejszej sprawie rozważeniu będzie wymagało przez organy nadzoru budowlanego, czy np. zaprojektowanie w ścianie oddzielenia pożarowego "okna przeciwpożarowego nieotwieranego" będzie wystarczające do spełnienia wymogu z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Takie stanowisko posiada usprawiedliwione podstawy wynikające z wykładni przepisów § 12 ust. 1 i § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia z uwzględnieniem wskazówek interpretacyjnych zawartych w art. 5 ust. 1 P.b., w tym z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., który wymaga poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, także w aspekcie prawa do prywatności (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2022 r., II OSK 671/21). A zatem w okolicznościach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego, oceniając wykonanie robót budowlanych w odniesieniu do spełnienia obowiązku określonego w decyzji PINB z 18 kwietnia 2018 r., przy uwzględnieniu treści odstępstwa z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, powinny dokonać analizy sprawy przez pryzmat obowiązujących przepisów, w tym przede wszystkim przepisów dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a także biorąc pod uwagę kwestie związane z poszanowaniem stosunków sąsiedzkich (zapewnienie intymność i spokoju właściciela sąsiedniej działki) i dopiero wtedy ewentualnie nałożyć obowiązek wykonania określonych robót (por. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., II OSK 1133/19). W związku z obowiązującymi przepisami prawa przedmiotowe otwory mogą być wypełnione materiałem, który podobnie jak luksfery czy cegła szklana, nie powinien posiadać cech przezroczystości i umożliwiać obserwacji czy otwierania. Nadto istotne jest aby użyte wypełnienie otworów tworzyło w konsekwencji taką ścianę, która spełnia rolę ściany pełnej dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o jakiem mowa w § 235 ww. rozporządzenia. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 89 i art. 107 § 3 K.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 80 K.p.a.; oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 272 ust. 3 w zw. z § 207 ust. 2 w zw. z art. 232 ust. 4, 5 i 6 ww. rozporządzenia – zawierają usprawiedliwione podstawy. Mając powyższe na względzie, skoro uwzględnieniu podlegały zarzuty skargi kasacyjnej i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena w tym zakresie przemawia za uznaniem wadliwości oceny zawartej w zaskarżonym wyroku oraz w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, znanego dalej "PINB", w Rawie Mazowieckiej z dnia 12 lutego 2019 r., nr 5/2019. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą uwzględnić powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego co dalszego postępowania w sprawie, a mianowicie, czy wykonanie w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego "innego przeszklenia", o jakim mowa w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, może uprawniać do stwierdzenia, że mamy do czynienia z tzw. "ogniomurem", czyli ścianą oddzielenia przeciwpożarowego także z uwzględnieniem cech przezroczystości zastosowanego materiału. Nie można bowiem prawnie wykluczyć możliwości uzyskania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także w inny sposób niż przez wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną, a więc np. szkłem o wymaganej odporności ogniowej i w odpowiedniej ramie, o ile nie sprzeciwiają się temu wymagające uwzględnienia uzasadnione interesy osób trzecich wynikłe ze zbliżenia przedmiotowego budynku do granicy działki sąsiedniej. Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI