Orzeczenie · 2024-11-19

II OSK 69/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-19

NSAbudowlaneWysokansa

prawo budowlanenadzór budowlanysamowola budowlanawszczęcie postępowaniapostępowanie administracyjneNSAWSAprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z budową drogi. WSA uznał, że organ nadzoru budowlanego, mimo że postępowanie wszczyna się z urzędu, powinien był merytorycznie zbadać wniosek strony, ponieważ materiał dowodowy wskazywał na prawdopodobieństwo samowoli budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, postępowania w sprawach samowolnych robót budowlanych wszczyna się z urzędu. W związku z tym, organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony, a tym samym nie był zobowiązany do merytorycznego badania żądania strony ani do uzasadniania odmowy w sposób szczegółowy, jak w przypadku postępowania wszczętego z urzędu. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 53a ust. 1 P.b. w kontekście możliwości wszczęcia postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych na wniosek strony.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie jest wszczynane z urzędu. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy przepisy szczególne dopuszczają wszczęcie postępowania na wniosek.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych wszczyna się z urzędu, ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony dotyczącego tych robót?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ma takiego obowiązku. Skoro postępowanie wszczyna się z urzędu, organ może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony, a tym samym nie jest zobowiązany do merytorycznej oceny żądania strony.

Uzasadnienie

NSA uznał, że literalna wykładnia art. 53a ust. 1 P.b. wyłącza możliwość wszczęcia postępowania na wniosek. Wniosek strony może być jedynie impulsem do wszczęcia postępowania z urzędu, ale nie generuje obowiązku merytorycznego badania sprawy ani uzasadniania odmowy w sposób szczegółowy.

Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 53a ust. 1 P.b. wymaga szczegółowego uzasadnienia odnoszącego się do meritum sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy postępowanie nie może być wszczęte na wniosek strony, odmowa wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. nie wymaga merytorycznego badania sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organy nadzoru budowlanego były uprawnione do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z uwagi na treść art. 53a ust. 1 P.b., który wyłącza możliwość wszczęcia postępowania na wniosek. W takim przypadku nie zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony, a skarga oddalona.

Przepisy (10)

Główne

P.b. art. 53a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Postępowania uregulowane w rozdziale 5b P.b. wszczyna się z urzędu. Wyłącza to możliwość wszczęcia postępowania na wniosek strony.

K.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy jego wszczęcie jest niedopuszczalne z przyczyn wskazanych w przepisach szczególnych lub gdy wniosek dotyczy wszczęcia postępowania z urzędu, a przepis szczególny wyłącza takie wszczęcie na wniosek.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i działając w granicach prawa.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać rozważenie faktów i dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie.

P.p.s.a. art. 145 § § 1