II OSK 687/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy postanowienie DWINB o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego kontenerowego. Sprawa wywodzi się z kontroli PINB, który stwierdził posadowienie na działce obiektu kontenerowego o powierzchni 14,64 m2 wraz z wiatą. PINB wstrzymał budowę, kwalifikując obiekt jako parterowy budynek gospodarczy wymagający zgłoszenia. DWINB utrzymał postanowienie w mocy, uznając kontener za samowolę budowlaną, gdyż był posadowiony na działce od ok. 2019 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając obiekt za tymczasowy, ale wymagający zgłoszenia, a jego długotrwałe posadowienie (od 2019 r.) przekroczyło 180 dni, co wymagało procedury legalizacyjnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kwalifikacja obiektu powinna być dokonana na dzień jego realizacji (2019 r.). Podkreślono, że tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem, wymaga zgłoszenia, jeśli ma być użytkowany dłużej niż 180 dni. Ponieważ kontener był na działce od 2019 r. i nie został rozebrany ani przeniesiony, wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a jego realizacja bez tego stanowiła samowolę budowlaną. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego, wskazując, że obiekt nie stanowił zaplecza robót budowlanych, a jego posadowienie było długotrwałe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, wymogu zgłoszenia lub pozwolenia na budowę w zależności od czasu użytkowania, oraz kwalifikacji samowoli budowlanej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji długotrwałego posadowienia tymczasowego obiektu budowlanego. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tymczasowy obiekt budowlany, taki jak kontener, posadowiony na działce od dłuższego czasu (ponad 180 dni) wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, tymczasowy obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem, wymaga zgłoszenia, jeśli jego użytkowanie przekracza 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Dłuższe użytkowanie bez zgłoszenia lub pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z Prawem budowlanym, tymczasowe obiekty budowlane (np. kontenery) wymagają zgłoszenia, jeśli są użytkowane dłużej niż 180 dni. Długotrwałe posadowienie kontenera od 2019 r. bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę oznacza, że obiekt ten nie spełniał warunków zwolnienia z obowiązku i stanowił samowolę budowlaną, co uzasadniało wstrzymanie budowy i wszczęcie postępowania legalizacyjnego.
Czy obiekt kontenerowy może być zakwalifikowany jako zaplecze robót budowlanych, zwolnione z obowiązku pozwolenia na budowę i zgłoszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obiekt kontenerowy nie może być zakwalifikowany jako zaplecze robót budowlanych, jeśli nie jest funkcjonalnie i czasowo powiązany z realizacją konkretnych robót budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia lub zgłoszenia, a sam obiekt jest posadowiony długotrwale.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kontener nie stanowił zaplecza dla budowy ogrodzenia, gdyż ogrodzenie było już wykonane. Nie mógł być też traktowany jako zaplecze dla budowy domu, ponieważ został postawiony przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Obiekty tymczasowe służące jako zaplecze muszą być położone na terenie budowy i ściśle powiązane z realizowanymi robotami.
Czy kwalifikacja obiektu budowlanego powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dniu jego realizacji (2019 r.) czy w dniu orzekania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja samowoli budowlanej powinna być dokonana na dzień jej popełnienia (realizacji obiektu), ale zgodność z prawem musi być oceniana w dacie orzekania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że samowola budowlana jest zdarzeniem ciągłym, a przepisy wchodzące w życie w trakcie jej trwania mogą być stosowane retrospektywnie. Kwalifikacja obiektu na dzień jego postawienia (2019 r.) jest kluczowa dla ustalenia, czy doszło do samowoli, ale ocena zgodności z prawem odbywa się w kontekście aktualnych przepisów.
Przepisy (18)
Główne
p.b. art. 48 § 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
Podstawa do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku samowoli budowlanej i poinformowania o możliwości legalizacji.
p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12
Ustawa Prawo budowlane
Budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w terminie do 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, nie wymaga pozwolenia na budowę.
p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Zgłoszenia wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12.
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 21
Ustawa Prawo budowlane
Obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy, nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Pomocnicze
p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
p.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu I instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku z powodu stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 77 § § 1, 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczalności dowodów.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
p.b. art. 36 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Określenie czasu użytkowania obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 20
Ustawa Prawo budowlane
Budowa ogrodzeń o wysokości do 2,20 m nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwałe posadowienie tymczasowego obiektu budowlanego (kontenera) od 2019 r. przekroczyło dopuszczalny termin 180 dni, co wymagało zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. • Obiekt kontenerowy nie stanowił zaplecza robót budowlanych, gdyż roboty budowlane (ogrodzenie) były już zakończone, a budowa domu nie była rozpoczęta. • Kwalifikacja obiektu powinna być dokonana na dzień jego realizacji, a ocena zgodności z prawem uwzględnia przepisy aktualne.
Odrzucone argumenty
Obiekt kontenerowy powinien być zakwalifikowany jako obiekt tymczasowy zwolniony z obowiązku zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i ponownych oględzin. • Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikacji, czy dany obiekt wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia dokonuje się na dzień jego realizacji • samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym, to stosowanie do likwidacji jej skutków przepisów, które weszły w życie w czasie jej trwania, nie jest retroaktywnym działaniem prawa, lecz działaniem retrospektywnym • obiekty kontenerowe stanowią, co do zasady, tymczasowe obiekty budowlane • postawienie kontenera wyłącznie w oparciu o zgłoszenie będzie możliwe w sytuacji, w której obiekt zostanie przeniesiony lub rozebrany przed upływem 180 dni od momentu jego postawienia • jeżeli tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę • Nie sposób bowiem przyjąć, że kontener będący przedmiotem rozpoznania stanowił zaplecze budowy ogrodzenia.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Piotr Broda
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, wymogu zgłoszenia lub pozwolenia na budowę w zależności od czasu użytkowania, oraz kwalifikacji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji długotrwałego posadowienia tymczasowego obiektu budowlanego. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów tymczasowych. Jest to praktyczny przykład zastosowania prawa w codziennych sytuacjach.
“Kontener na działce od lat? Może to samowola budowlana!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.