II OSK 681/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-21
NSAnieruchomościWysokansa
inwestycje mieszkaniowespecustawa mieszkaniowalokalizacja inwestycjiinteres prawnylegitymacja skargowauchwała lokalizacyjnaplanowanie przestrzennenieruchomościsąsiedztwoNSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie miał interesu prawnego do jej wniesienia.

Rada Miejska w Pabianicach zaskarżyła wyrok WSA, który stwierdził nieważność uchwały lokalizacyjnej dla inwestycji mieszkaniowej. NSA uznał, że WSA powinien był odrzucić skargę, ponieważ skarżący, właściciel nieruchomości w sąsiedztwie, nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Sąd stwierdził, że planowana inwestycja nie ogranicza skarżącego w korzystaniu z jego nieruchomości ani w możliwościach inwestycyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Pabianicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały lokalizacyjnej dla inwestycji mieszkaniowej. Skarżący L. S. mieszkał w sąsiedztwie planowanej inwestycji i zarzucał sprzeczność uchwały ze studium uwarunkowań przestrzennych, twierdząc, że narusza to jego interes prawny i wpłynie na wartość jego nieruchomości oraz jakość życia. WSA uwzględnił skargę, uznając, że uchwała naruszała proporcje między funkcją mieszkaniową a usługową w stosunku do studium. NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący nie posiadał legitymacji skargowej. Sąd uzasadnił, że planowana inwestycja, mimo bliskości do nieruchomości skarżącego, nie narusza jego interesu prawnego ani nie ogranicza go w korzystaniu z własnej nieruchomości zgodnie z przepisami prawa materialnego i planem miejscowym. Odległość projektowanego budynku od nieruchomości skarżącego, sposób skomunikowania inwestycji z drogą publiczną oraz brak wpływu na możliwości inwestycyjne skarżącego były kluczowymi argumentami NSA. Sąd podkreślił, że samo potencjalne zacienienie czy zwiększone natężenie ruchu nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania naruszenia interesu prawnego na tym etapie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli planowana inwestycja nie narusza jego interesu prawnego ani nie ogranicza go w korzystaniu z własnej nieruchomości zgodnie z przepisami prawa materialnego i planem miejscowym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ planowana inwestycja nie wpływa negatywnie na jego sytuację prawną, nie ogranicza korzystania z nieruchomości ani możliwości inwestycyjnych, mimo bliskości i potencjalnych uciążliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.

p.p.s.a. art. 101 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do zaskarżania uchwał organów gminy (każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone).

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa prawna do zaskarżania uchwał organów gminy do sądu administracyjnego.

specustawa mieszkaniowa art. 5 § 3

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących

Wymóg zgodności uchwały lokalizacyjnej ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakaz uchylenia orzeczenia i odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeśli istniały podstawy do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed WSA.

Pomocnicze

specustawa mieszkaniowa art. 15

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących

Reguluje inicjowanie sądowej kontroli legalności uchwały lokalizacyjnej.

specustawa mieszkaniowa art. 25 § 1

Ustawa o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących

Określa wiążący charakter uchwały lokalizacyjnej dla organu wydającego pozwolenie na budowę.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Określa zakres uprawnień właściciela nieruchomości.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13

Reguluje wymogi dotyczące odległości budynków i ich wysokości w kontekście zacienienia.

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Zasada powszechnej dostępności dróg publicznych.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli NSA.

p.p.s.a. art. 134 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli WSA.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zastosowania art. 189 p.p.s.a. przez NSA.

p.p.s.a. art. 203 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu wpisu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego do zaskarżenia uchwały lokalizacyjnej. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. przez WSA, który nie odrzucił skargi z powodu braku legitymacji skargowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące sprzeczności uchwały ze studium uwarunkowań przestrzennych (nie były merytorycznie rozpoznane).

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji powinien był odrzucić wniesioną w sprawie skargę jako niedopuszczalną. Zasadny okazał się sformułowany przez Radę Miejską w Pabanicach zarzut braku po stronie skarżącego naruszonego interesu prawnego kształtującego jego legitymację skargową. Samo bowiem posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości [...], ani powołanie się na wynikające z art. 140 Kodeksu cywilnego uprawnienie do korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, nie są wystarczające do tego, aby przyznać L. S. uprawnienie do zaskarżenia uchwały lokalizacyjnej w niniejszej sprawie. Ewentualne przyszłe i hipotetyczne, subiektywnie odczuwalne przez skarżącego, niedogodności w korzystaniu z tej drogi [...] pozostają poza sferą regulacji normatywnych, które mogłyby kształtować interes prawny skarżącego na typ etapie inwestycji.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów legitymacji skargowej w sprawach dotyczących uchwał lokalizacyjnych inwestycji mieszkaniowych, zwłaszcza w kontekście specustawy mieszkaniowej i interesu prawnego sąsiadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z brakiem bezpośredniego naruszenia interesu prawnego przez uchwałę lokalizacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest wykazanie konkretnego naruszenia interesu prawnego, aby móc skutecznie kwestionować uchwały dotyczące inwestycji, nawet jeśli sąsiadują z naszą nieruchomością.

Sąsiad nie zawsze może zablokować budowę: NSA wyjaśnia, kiedy masz prawo do skargi na uchwałę lokalizacyjną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 681/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II SA/Łd 625/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-10-05
II OZ 120/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Pabianicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 625/23 w sprawie ze skargi L. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr LXIV/602/23 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, 2. zasądzić od L. S. na rzecz Rady Miejskiej w Pabianicach kwotę 527 (pięćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zwrócić L. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 5 października 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 625/23, rozpoznając skargę wniesioną przez L. S., stwierdził nieważność w całości uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr LXIV/602/23 w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej w Pabianicach przy ul. [...].
Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi L. S. na uchwałę nr LXIV/602/23 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej w Pabianicach przy ul. [...]. Zaskarżona uchwała podjęta została w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. z 2021 r. poz. 1538, z 2023 r., poz. 553), zwanej dalej specustawą mieszkaniową i objęła inwestycję mieszkaniową polegającą na budowie zespołu budynków wielomieszkaniowych z usługami w parterze, wbudowanego garażu nadziemnego i podziemnego oraz układu komunikacji wewnętrznej na terenie działki nr [...]/1 oraz fragmencie działki nr [...]/3 w Pabianicach.
Skarżący L. S. zarzucając w skardze sprzeczność uchwały ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianice (przyjętym uchwałą Nr XXVII/316/12 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 20 czerwca 2012 r.) wyjaśnił, że mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie terenów objętych wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Podjęta uchwała narusza jego interesy, będzie miała wpływ na jakość życia oraz wartość należącej do niego nieruchomości.
Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę przesądził o interesie prawnym skarżącego jako właściciela nieruchomości położonej w Pabianicach przy ul. B. nr [...]. Z akt administracyjnych i znajdującej się w nich kopii mapy zasadniczej, na której oznaczono obszar oddziaływania (załącznik nr 1.2 - Granica terenu objętego wnioskiem), wynika, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sąd wojewódzki podzielając zarzut skargi stwierdził sprzeczność zaskarżonej uchwały ze studium, co stanowi o wydaniu zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem art. 5 ust. 3 specustawy mieszkaniowej.
Sąd wojewódzki, na podstawie postanowień studium stwierdził, że o ile w obszarze objętym inwestycją dopuszczalne są dwie funkcje: usługowa i mieszkaniowa, to jednak wymagane jest zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy nimi, gdzie funkcja usługowa powinna mieć charakter wiodący, dominujący, a funkcja mieszkaniowa uzupełniający. Z uchwały lokalizacyjnej wynika natomiast, że maksymalna powierzchnia użytkowa lokali usługowych nie przekroczy 20% powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych, co oznacza, że wiodący charakter przypisano funkcji mieszkaniowej, a uzupełniający funkcji usługowej, co Sąd pierwszej instancji uznał za sprzeczne z kierunkami rozwoju analizowanego obszaru wyznaczonymi w studium.
W skardze kasacyjnej Rada Miejska w Pabianicach, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego, zarzucając:
- niewłaściwe niezastosowanie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., skutkujące uznaniem, że L. S. posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 25 kwietnia 2023 r. Nr LXIV/602/23 w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej w Pabianicach przy ul. [...], mimo iż lokal przy ul. B., tj. miejsce zamieszkania skarżącego, nie znajduje się w sferze oddziaływania inwestycji,
- błędną wykładnię art. 5 ust. 3 specustawy mieszkaniowej, tj. uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym zachodzi sprzeczność planowanej inwestycji z obowiązującymi zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny o odrzuceniu skargi z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego, ewentualnie o oddaleniu skargi. Ewentualnie, w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych od skarżącego na rzecz organu. Wniesiono także o dopuszczenie dowodów w postaci dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., tj. Opinii Miejskiej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w Pabianicach oraz decyzji Wojewody Łódzkiego Nr 308/2023, z uwagi na okoliczność, że organ otrzymał stosowne dokumenty po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną L. S. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto wniesiono o oddalenie wniosku organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, gdyż Sąd pierwszej instancji powinien był odrzucić wniesioną w sprawie skargę jako niedopuszczalną. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 189 p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. W świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. dopuszczalne jest zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 p.p.s.a. niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego. Z jednoznacznej treści tego przepisu wynika bowiem nakaz badania z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania. Badanie dopuszczalności skargi pod kątem wskazanym w art. 189 p.p.s.a. nie jest związane z zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09.
Zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji podlegał uchyleniu zaś skarga wniesiona przez L. S. podlegała odrzuceniu, albowiem zasadny okazał się sformułowany przez Radę Miejską w Pabanicach zarzut braku po stronie skarżącego naruszonego interesu prawnego kształtującego jego legitymację skargową do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonej uchwały lokalizacyjnej wydanej na podstawie specustawy mieszkaniowej.
Sądowa kontrola legalności uchwały lokalizacyjnej, zgodnie z art. 15 specustawy mieszkaniowej, inicjowana jest skargą, o której mowa w art. 101 u.s.g. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), zwanej dalej u.s.g. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu z daty zaskarżonej uchwały, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest nie tylko istnienie, po stronie skarżącego, interesu prawnego lub uprawnienia, ale także jego naruszenie zaskarżoną uchwałą. Jeśli zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną i aktualizującej potrzebę jego ochrony prawnej z związku z projektowaną inwestycją. Istotą tego interesu prawnego jest jego związek z taką konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uzasadnione żądania. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego oznacza zatem ustalenie takiego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Podmiot skarżący uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny powodując ograniczenie, pozbawienie konkretnych uprawnień bądź obciążenie obowiązkami. Chodzi o to, aby treść uchwały wywoływała negatywne skutki prawne w sytuacji skarżącego nakazując, zakazując bądź określając granice dozwolonego zagospodarowania jego własności. W sferze prawnej skarżącego musi zatem za przyczyną postanowień uchwały zachodzić taka zmiana, która spowoduje pogorszenie jego sytuacji jako właściciela nieruchomości polegające na tym, że dozna on ograniczeń w korzystaniu ze swojej nieruchomości (nie będzie mógł wykonywać swoich uprawnień w sposób dotychczasowy lub będzie się musiał powstrzymać przed realizacją określonych uprawnień bądź realizacja niektórych z nich nie będzie już możliwa).
Co prawda sama treść uchwały lokalizacyjnej nie przesądza jeszcze, że objęta nią inwestycja powstanie, niemniej interes prawny określonych podmiotów może zaktualizować się już na etapie jej podjęcia, albowiem uchwała ta określa dopuszczalne ramy inwestycji mieszkaniowej w sposób wiążący organ wydający pozwolenie na budowę (art. 25 ust. 1 specustawy mieszkaniowej), którego zasadniczym obowiązkiem jest sprawdzenie zgodności projektu z warunkami określonymi w uchwale.
Skarżący w niniejszej sprawie naruszenia swego interesu prawnego wywodzonego z przysługującego mu prawa własności do działki nr X położonej przy ul. B. w Pabianicach, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej (z powołaniem się na art. 140 Kodeksu cywilnego) upatruje w jej położeniu w sąsiedztwie objętej zaskarżoną uchwałą inwestycji mieszkaniowej, wielokondygnacyjnej i wielorodzinnej, która wpłynie na sposób korzystania z jego nieruchomości, w tym na jego wartość. Zdaniem skarżącego, wystąpią utrudnienia w korzystaniu z drogi gminnej – ul. B., przy której położona jest jego nieruchomość, w związku z włączeniem do niej trzema zjazdami nowego osiedla mieszkaniowego, przewidzianego na [...] mieszkań. Zwiększy to natężenie ruchu na ul. B., spowoduje parkowanie na okolicznych ulicach i doprowadzi do tamowania ruchu na jezdni dodatkowo utrudniając skarżącemu dostęp do jego nieruchomości.
Z ujawnionych w toku postępowania sądowego okoliczności, wskazanych przez skarżącego i inwestora, udokumentowanych w aktach procedury poprzedzającej podjęcie zaskarżonej uchwały wynika, że obszar nią objęty nie obejmuje zabudowanej działki skarżącego. Zatem treść uchwały nie kształtuje bezpośrednio jego sytuacji prawnej. Działka ta nie jest również położona w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru inwestycji, gdyż od działek zainwestowanych oddziela ją działka drogowa, droga publiczna – ul. B. Zaakcentować przy tym należy, że uprawnienie do kwestionowania uchwały lokalizacyjnej nie musi być sztywno i bezwzględnie zastrzeżone wyłącznie dla właścicieli (użytkowników wieczystych) działek objętych inwestycją czy bezpośrednio graniczących z działką zainwestowaną. Nie można bowiem a limine wykluczyć uprawnień właściciela działki niesąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji. W każdej sytuacji o istnieniu interesu prawnego danego podmiotu decydują z jednej strony (w sferze faktycznej) charakter, cechy i skutki planowanej inwestycji (w tym rodzaj, stopień i zakres możliwych uciążliwości) dla całego obszaru potencjalnego jej oddziaływania, z drugiej zaś strony (w sferze normatywnej) - treść przepisów prawa materialnego, które ze względu na zasadnicze parametry planowanej inwestycji i terytorialny zasięg jej oddziaływania mogą i powinny mieć zastosowanie w sprawie.
Weryfikacja interesu prawnego skarżącego i jego naruszenia wymagała zatem skonfrontowania aktualnej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały sytuacji prawnej skarżącego jako właściciela działki nr X oraz treści tej uchwały określającej charakterystyczne cechy i parametry zabudowy i zagospodarowania terenu objętego projektowaną inwestycją, które mogłyby wpływać na sytuację prawną skarżącego w sposób kształtujący jego uprawnienia skargowe.
Samo bowiem posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej działkę nr X, ani powołanie się na wynikające z art. 140 Kodeksu cywilnego uprawnienie do korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, nie są wystarczające do tego, aby przyznać L. S. uprawnienie do zaskarżenia uchwały lokalizacyjnej w niniejszej sprawie.
Objęta zaskarżoną uchwałą inwestycja przewiduje na działkach nr [...]/1 i [...]/3 budowę pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z maksymalnie [...] mieszkaniami oraz lokalami usługowymi, w tym budynek oznaczony na rysunkach projektowych koncepcji urbanistyczno – architektonicznej literą "C", zlokalizowany w odległości powyżej 20 m od budynku mieszkalnego skarżącego, dla którego przewidziano maksymalną wysokość do 6 kondygnacji naziemnych i do 20 m. Skomunikowanie obszaru inwestycji z drogą publiczną ul. B. przewidziano trzema zjazdami - publicznym i indywidualnymi. Jeden ze zjazdów zlokalizowany został na wysokości działki skarżącego. Budynek "C" będzie miał zapewnione miejsca parkingowe w garażu podziemnym. Projekt inwestycji przedłożony wraz z wnioskiem nie przewiduje od strony ul. B. naziemnych miejsc parkingowych ani lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów stałych. Powiązanie inwestycji z istniejącym uzbrojeniem terenu w zakresie instalacji sanitarnej w celu odprowadzania ścieków sanitarnych odbywać się będzie poprzez trzy przyłącza – jedno w ul. N. działka nr [...] i dwa w ul. B. – działki nr Z i nr Y. Odprowadzanie wody deszczowej przewidziano poprzez przyłącze do sieci kanalizacji sanitarnej znajdujące się w ul. N. Z przekroju terenowego sporządzonego w ramach koncepcji urbanistyczno – architektnicznej zespołu planowanej zabudowy wynika, że planowana wysokość przesłaniania budynku "C" wyniesie 16,04 m, co w relacji do zabudowy szeregowej, wśród której zlokalizowany jest budynek skarżącego, oddalonej o 20,69 m, powoduje, że spełnione zostaną wymogi § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).
Analizując ujawnione uwarunkowania projektowanej inwestycji, w tym lokalizację budynku "C" położonego najbliżej zabudowy skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł w uchwale takich postanowień, które ograniczałyby skarżącego w dotychczasowym sposobie korzystania z jego nieruchomości i naruszałyby jakiekolwiek przepisy materialnego prawa administracyjnego, normujące budowę i użytkowanie budynku mieszkalnego skarżącego. Takich przepisów w odniesieniu do działki nr X skarżący też nie powołał. Odległość projektowanego budynku "C" od zabudowy na działce skarżącego wynosząca 20,68 m będzie większa niż przewidywana wysokość przesłaniania (16,04 m) i nie spowoduje żadnej zmiany w dotychczasowym korzystaniu z jego nieruchomości, w tym w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Natomiast ewentualne zacienienie fragmentu niezabudowanego działki nr X stanowi fakt irrelewantny prawnie, albowiem tego rodzaju oddziaływanie nie jest w żaden sposób uregulowany normatywnie i nie może wpływać na sferę uprawień skarżącego. Sytuacja ta nie wpływa również na zmianę możliwości inwestycyjnych skarżącego (w zakresie rozbudowy istniejącego budynku szeregowego), albowiem z regulacji uchwały nr LXVII/561/06 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianic w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej Pabianice, którymi objęta jest działka skarżącego położona w jednostce [...] wynika, że nowa zabudowa mogłaby być zlokalizowana wyłącznie w granicach wyznaczonych przez nieprzekraczalne linie zabudowy ustalone jako przedłużenie frontowej linii istniejącej zabudowy na sąsiedniej działkach. W przypadku działki skarżącego to front zlokalizowanego na niej segmentu w ciągu zabudowy szeregowej wyznacza nieprzekraczalną linię zabudowy, poza którą nie można zgodnie z planem lokalizować nowej zabudowy. Sytuacja skarżącego również i w tym aspekcie nie uległa pogorszeniu w związku z zaskarżoną uchwałą.
Podobnie rzecz ma się z realizacją publicznego dostępu inwestycji do drogi publicznej, gminnej – ul. B. Dostęp ten oparty jest na wynikającej z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 320), zwanej dalej u.d.p., zasadzie powszechnej dostępności dróg publicznych w celu komunikacyjnym, w którą wpisuje się swoboda korzystania z drogi przez nieograniczoną liczbę użytkowników. Lokalizacja zjazdów z terenu projektowanego osiedla na ul. B,, urzeczywistniająca w istocie realizację publicznego dostępu do drogi publicznej, nie ogranicza skarżącego w realizacji jego prawa dostępu do tej drogi. Ewentualne przyszłe i hipotetyczne, subiektywnie odczuwalne przez skarżącego, niedogodności w korzystaniu z tej drogi związane z intensyfikacją jej użytkowania przez nowych mieszkańców (utrudnienia w ruchu, ograniczenia w dostępie do nieruchomości skarżącego, zwiększenie hałasu, emisji spalin) pozostają poza sferą regulacji normatywnych, które mogłyby kształtować interes prawny skarżącego na typ etapie inwestycji.
W świetle tego, samego faktu objęcia działki inwestora w dokumentach projektowych obszarem oddziaływania inwestycji nie można było uznać za okoliczność wystarczającą do przypisania mu legitymacji skargowej. Tak wyznaczony obszar oddziaływania powinien był bowiem podlegać weryfikacji w kontekście wpływu prawnego, jaki wywiera inwestycja na ściśle skonkretyzowane uprawnienia bądź obowiązki skarżącego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przewidziane w zaskarżonej uchwale przeznaczenie oraz rozwiązania w zakresie sposobu zabudowy i zagospodarowania działek zainwestowanych (usytuowanie względem działki skarżącego, miejsca parkingowe w garażach podziemnych, uzbrojenie techniczne i odprowadzenie wód, skomunikowanie z drogą publiczną) nie są tego rodzaju, aby powodowały jakiekolwiek ograniczenia skarżącego w dotychczasowym sposobie korzystania z jego nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem bądź w możliwościach inwestycyjnych wynikających z planu miejscowego. Nie zachodzi zatem bezpośredni związek pomiędzy ustaleniami uchwały a ograniczeniem, zmianą czy wykluczeniem przysługujących skarżącemu praw do działki nr X. Nadal może ją wykorzystywać na cele mieszkaniowe w dotychczasowy sposób.
Zgromadzona w sprawie dokumentacja potwierdza, że podjęcie zaskarżonej uchwały nie zmieniło w sposób zasadniczy przeznaczenia działek objętych inwestycją w porównaniu do reżimu planistycznego obowiązującego na tym terenie stosownie do uchwały nr X/84/11 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 27 maja 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren działek nr [...]/1, [...]/2 i [...]/3 położonych przy ulicy [...] w Pabianicach. Sytuacja planistyczna terenu inwestycji przedstawia się bowiem w ten sposób, że dla działek objętych zaskarżoną uchwałą przewidziano dwie podstawowe formy przeznaczenia i zagospodarowania terenów, tj. tereny zabudowy usługowej (1.U, 2.U) i teren zieleni publicznej. W ramach zabudowy usługowej przewidziano jako przeznaczenie podstawowe – zabudowę usługową, a jako przeznaczenie dopuszczalne – teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, obie o wysokości do 5 kondygnacji naziemnych, nieprzekraczającej 18 m. Nie określono natomiast proporcji pomiędzy obiema funkcjami. W tym kontekście przeznaczenie terenu inwestycji w zaskarżonej uchwale pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami i przewidziany w niej sposób zagospodarowania nie jest tego rodzaju novum, które mogło negatywnie wpłynąć na sposób wykonywania prawa własności i pogorszyć sytuację prawną skarżącego. O naruszeniu interesu prawnego rozstrzyga natomiast aktualna i rzeczywista zmiana w sytuacji prawnej skarżącego.
Z powyższych względów uznając, że przed Sądem pierwszej instancji skarga podlegała odrzuceniu, gdyż skarżącemu nie przysługiwała legitymacja skargowa do kwestionowania uchwały lokalizacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę, uznając zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie za usprawiedliwione.
Wobec zaistnienia przesłanki do odrzucenia skargi nie zachodziły podstawy do rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej kwestionujących prawidłowość stanowiska Sądu a quo odnośnie do sprzeczności projektowanej inwestycji mieszkaniowej ze studium. Brak legitymacji skargowej skarżącego jest bowiem przeszkodą do uruchomienia sądowej kontroli legalności zaskarżonej uchwały.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.1935) zasądzając od L. S. na rzez Rady Miejskiej w Pabianicach kwotę 527 zł, obejmującą zwrot wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i wynagrodzenie pełnomocnika. W pkt 3 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił L. S. z urzędu uiszczony wpis sądowy od odrzuconej skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI