II OSK 680/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań rozbudowy zakładu mięsnego, uznając inwestycję za niezgodną z planem miejscowym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.B. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił skargę na decyzję SKO w Opolu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji i rozbudowy zakładu przetwórstwa mięsnego. Organy administracji oraz Sąd I instancji uznały, że przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie rzemiosło usługowe o niskiej intensywności, a nie zakład produkcyjny z ubojni. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji i rozbudowy zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią. Organy administracji wielokrotnie wydawały decyzje umarzające postępowanie, odmawiające wydania decyzji lub uchylające poprzednie rozstrzygnięcia. Ostatecznie, Burmistrz Prószkowa odmówił wydania decyzji środowiskowej, uznając inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi Górki. Plan ten dopuszczał na terenie UCr jedynie rzemiosło usługowe o niskiej intensywności, a zakazywał lokalizowania obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd I instancji oddalił skargę, podkreślając, że inwestycja ma charakter produkcyjny i jest niezgodna z planem. Sąd wskazał również na związek z wcześniejszym wyrokiem WSA dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że jest związany oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA, zgodnie z którą wykonanie robót budowlanych dotyczących inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. NSA potwierdził, że zakład przetwórstwa mięsnego z ubojnią ma charakter produkcyjny i jest niezgodny z przeznaczeniem terenu wynikającym z planu miejscowego. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stron postępowania oraz braku zawieszenia postępowania z powodu śmierci uczestnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli roboty budowlane dotyczą inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko, inwestor jest obowiązany do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Uzasadnienie
Sąd I instancji, związany poprzednim wyrokiem WSA, stwierdził, że przy samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzająca pozwolenie na wznowienie robót. W przypadku legalizacji samowoli budowlanej bez pozwolenia na budowę, decyzja ta nie może zostać pominięta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa środowiskowa art. 71
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 80 § 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa środowiskowa art. 60 § pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 46 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Prawo budowlane art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o rzemiośle art. 2
Ustawa z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle
p.o.ś. art. 46 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Charakter produkcyjny zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią, a nie rzemiosło usługowe. Brak legitymacji procesowej R.B. w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.
Odrzucone argumenty
Konieczność uzyskania decyzji środowiskowej dla modernizacji i rozbudowy zakładu. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do wskazań wyroku WSA z 3 listopada 2008 r. Naruszenie art. 28 i 29 k.p.a. przez wadliwe ustalenie stron postępowania. Naruszenie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 p.p.s.a. przez brak zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony.
Godne uwagi sformułowania
legalizacja samowoli budowlanej zastępuje proces pozwolenia na budowę przedmiotowe przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakład przetwórstwa mięsnego z ubojnią ma charakter produkcyjny i nie odpowiada przeznaczeniu wynikającemu z planu miejscowego R.B., prowadzący wspólnie z inwestorami działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, nie posiada legitymacji w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Janina Kosowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji środowiskowych w kontekście legalizacji samowoli budowlanej oraz zgodności z planem miejscowym dla inwestycji produkcyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładu przetwórstwa mięsnego i konkretnych zapisów planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych związanych z ochroną środowiska i planowaniem przestrzennym, szczególnie w kontekście legalizacji samowoli budowlanej. Pokazuje, jak ważne jest dopasowanie inwestycji do lokalnych planów.
“Legalizacja samowoli budowlanej: czy zakład mięsny może powstać wbrew planowi miejscowemu?”
Sektor
przemysł spożywczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 680/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-03-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janina Kosowska Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane II SA/Op 377/12 - Wyrok WSA w Opolu z 2012-12-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 124 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227 art. 71 w zw. z art. 60 pkt 3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 377/12 w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę R.B. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 2 kwietnia 2009 r. skarżąca reprezentująca spółkę cywilną "[...] – R.B., N.B., R.B." wystąpiła do Burmistrza Prószkowa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią. Burmistrz Prószkowa pismem z 8 kwietnia 2009 r., wezwał spółkę do przedłożenia poświadczonej przez właściwy organ mapy ewidencyjnej, pełnomocnictwa dla skarżącej do reprezentowania "pozostałych właścicieli spółki" lub nowego wniosku "podpisanego przez wszystkich właścicieli". Wezwał także do wskazania konkretnej decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa"), o którą wnoszący zamierzają się ubiegać "przed którą wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej". W odpowiedzi skarżąca dostarczyła m.in. kserokopię umowy spółki cywilnej z 18 grudnia 1996 r. i aneksu do tej umowy z 7 października 2003 r., wskazujące, że wspólnikami spółki są R.B., N.B. i R.B., oraz że każdy ze wspólników ma prawo samodzielnego reprezentowania spółki. Strona podała, że konieczność uzyskania decyzji określonej w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej została nałożona na spółkę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Op 170/08. Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Burmistrz Prószkowa umorzył przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na zrealizowanie przedsięwzięcia. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Burmistrz Prószkowa odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając przedmiotową inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi Górki. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] kwietnia 2010 r., wydaną na skutek rozpoznania odwołania skarżącej. Następnie, decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz ponownie odmówił wydania decyzji środowiskowej, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzja z [...] marca 2011 r. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z [...] listopada 2011 r. Burmistrz Prószkowa odmówił wydania zgody na realizację przedsięwzięcia w związku z niezgodnością lokalizacji inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 80 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, § 3 ust. 1 pkt 81 i 84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz § 6 ust. 10 pkt 1 uchwały nr XXXI/291/2001 Rady Gminy Prószków z 24 września 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Górki (Dz.Urz. Woj. Opolskiego z 2001 r. Nr 104, poz. 867). Organ I instancji przedstawił analizę ustaleń planu miejscowego, powołując się na opinię Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej z 9 czerwca 2009 r. Wyjaśnił, że sporna inwestycja znajduje się na terenie o symbolu UCr, oznaczającym tereny rzemiosła usługowego, gdzie w przeznaczeniu podstawowym dopuszczono funkcję mieszkaniową, zaś przeznaczenie uzupełniające to parkingi ogólnodostępne, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury i zieleń urządzona. Tereny, dla których plan ustala przeznaczenie inne od dotychczasowego, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z planem, o ile ich użytkowanie nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody i hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich. Organ stwierdził, że przedsięwzięcie jest niezgodne z § 6 ust. 10 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zakazującym lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych zaliczonych do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zawsze wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, oraz co do których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, a także wymagających miejsc parkingowych poza terenem działki lub wielokrotnej obsługi transportowej w ciągu doby. Ponadto organ wskazał, że inwestor prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej mięsa i wyrobów z mięsa, oraz że ubój i przetwórstwo wyrobów mięsnych nie jest rzemiosłem. Organ stwierdził także, że R.B. nie jest stroną w sprawie, ponieważ wniosek o wydanie decyzji został złożony przez spółkę cywilną. Spółka taka nie posiada podmiotowości prawnej, więc przymiot strony służy tylko skarżącej. Ponadto, N.B. wystąpił ze spółki, więc nie jest stroną postępowania. Organ I instancji podkreślił, że przy rozpatrywaniu sprawy należało uwzględnić przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku, a nie przepisy, które obowiązywały w dacie uchwalenia planu miejscowego. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził między innymi, że R.B. nie posiada legitymacji procesowej w niniejszej sprawie, ponieważ roboty budowlane związane z rozbudową i modernizacją zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią wykonała skarżąca oraz N.B. Skarżąca nabyła w całości spadek po zmarłym N.B., więc R.B. nie mógł skutecznie ubiegać się o decyzję środowiskową. R.B. prowadził wraz ze skarżącą wspólną działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, lecz nie jest właścicielem działek objętych inwestycją, jak również żadnej z działek sąsiednich. W ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie sprzeczności inwestycji z planem miejscowym zwalnia organ prowadzący postępowanie z obowiązku przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca zrealizowała przedmiotową inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę. Wojewoda Opolski decyzją z [...] stycznia 2003 r. stwierdził nieważność tego pozwolenia na budowę. Złożenie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej miało zatem na celu legalizację samowoli budowlanej. Sąd I Instancji wyjaśnił, że wyrokiem z 3 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Op 170/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z [...] marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim z [...] stycznia 2008 r., w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że legalizacja samowoli budowlanej zastępuje proces pozwolenia na budowę, zatem, żeby można było dokonać oceny samowolnie wykonanych robót, niezbędnym jest dokonanie oceny zgodności tych robót z prawem w tym również z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej jako "p.o.ś."). Jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane i dotyczą inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko, to inwestor zobowiązany będzie do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2 p.o.ś. Sąd I instancji podkreślił, że jest związany wyrokiem z 3 listopada 2008 r. W ocenie Sądu I instancji, zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu I instancji, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo odmówiły ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Działki, na których zrealizowana została inwestycja znajdują się w obszarze o symbolu UCr, który zgodnie z § 5 pkt 10 planu miejscowego oznacza tereny rzemiosła usługowego. W § 6 ust. 10 pkt 1 planu miejscowego, ustalono dla tego obszaru przeznaczenie podstawowe: tereny rzemiosła usługowego o niskiej intensywności zagospodarowania z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej oraz uzupełniające – parkingi ogólnodostępne, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury i zieleń urządzona. Ponadto w planie tym ustalano, że realizacja zabudowy powinna być zgodna z obowiązującymi przepisami szczególnymi oraz w oparciu o lokalne standardy kształtowania zabudowy i zasady określone przedmiotowym planem. Zabroniono lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych zaliczonych do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zawsze wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz, co do których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, a także wymagających miejsc parkingowych poza terenem działki lub wielokrotnej obsługi transportowej w ciągu doby. Zgodnie z § 9 pkt 5 planu miejscowego, tereny, dla których plan miejscowy ustala inne od dotychczasowego przeznaczenia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z planem, o ile ich użytkowanie nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody, hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagi na jego charakter nie można zaliczyć do rzemiosła usługowego, zgodnie z definicją z art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 ze zm.). Zdaniem Sądu I instancji, zakład przetwórstwa mięsnego z ubojnią ma charakter produkcyjny i nie odpowiada przeznaczeniu wynikającemu z planu miejscowego. W ocenie Sądu I instancji, okoliczności tej nie mogą zmienić podnoszone przez skarżącą argumenty, że przebudowa z rozbudową dotyczyła substancji budowlanej bez zwiększenia produkcji zakładu. Sąd I instancji podkreślił, że konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest jednoznaczna z obowiązkiem jej wydania. Sąd I instancji w wyroku z 3 listopada 2008 r. wskazał na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej, jednak nie przesądził, że musi ona zostać wydana. Oznacza to, że właściwe organy a więc Burmistrz Prószkowa i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, były zobowiązane ustalić, czy obowiązujące przepisy zezwalają na wydanie żądanej przez skarżącą decyzji. W toku postępowania ustalono, że rozpatrywane przedsięwzięcie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wobec niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia, odmówiono wydania zgody na jego realizację. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. dotyczącego nieprawidłowego ustalenia stron postępowania Sąd I instancji wskazał, że stronami w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej są oprócz wnioskodawcy, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także działek sąsiednich i innych położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji. Natomiast w świetle art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej jako "Prawo budowlane") adresatem decyzji przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a zatem tylko tym podmiotom służy inicjatywa wszczęcia postępowania środowiskowego na potrzeby procedury legalizacyjnej. Sąd I instancji wskazał, że roboty budowlane związane z rozbudową i modernizacją zakładu wykonała skarżąca oraz N.B., a spadek po zmarłym N.B. w całości nabyła R.B. W ocenie Sądu I instancji oznacza to, że R.B., prowadzący wspólnie z inwestorami działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, nie posiada legitymacji w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Sąd I instancji wskazał ponadto, że w toku postępowania sądowego zmarł uczestnik postępowania N.G., współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości, co potwierdza akt zgonu przedłożony na rozprawie 11 grudnia 2012 r. Zdaniem Sądu I instancji, brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego, ponieważ prawa ewentualnych następców prawnych tego uczestnika nie zostały naruszone. W postępowaniu sądowym uczestniczyli pozostali współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z działką inwestorki, tj. P.G. i H.G. Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art. 209 k.c.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Skarżąca w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 w związku z art. 60 pkt 3 ustawy środowiskowej, przez błędne uznanie, że w sprawie konieczne było uzyskanie decyzji środowiskowej. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), przez brak zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć strony. Po drugie, art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do wszystkich wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 listopada 2008 r. Po trzecie, art. 28 i art. 29 k.p.a. przez wadliwe ustalenie stron postępowania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania P.G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz od skarżącej kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, należy stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 71 w związku z art. 60 pkt 3 ustawy środowiskowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy p.p.s.a., przy czym tego ostatniego przepisu błędnie nie powołano nawet w skardze kasacyjnej. Na wstępie należy podkreślić, że przepis art. 60 tejże ustawy ma wyłącznie charakter ustrojowy – kompetencyjny w zakresie upoważnienia Rady Ministrów do wydania na podstawie tego upoważnienia ustawowego rozporządzenia, które określi rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko jak i przypadki kiedy zmiany w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia o których mowa w pkt 1 i 2. Stąd brak jest jakichkolwiek przesłanek do naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji. Z kolei art. 71 stanowi tylko, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która zawsze określa tylko środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oczywiście na warunkach regulowanych odpowiednimi przepisami ustawy środowiskowej. W tej sprawie zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy p.p.s.a. wiąże w tej sprawie Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny ocena prawna i wskazania dotyczące dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z 3 listopada 2008 r. sygn. akt SA/Op 170/08. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że jeżeli "roboty budowlane zostały już wykonane i dotyczą inwestycji znacząco oddziaływującej na środowisko, to wówczas inwestor obowiązany będzie do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Skoro przy samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzająca pozwolenie na wznowienie robót, to przy legalizacji samowoli budowlanej bez pozwolenia na budowę (z uwagi na stwierdzenie jego nieważności) decyzja taka nie może zostać pominięta". W przedmiotowej sprawie oznacza to, że właściwy organ zgodnie z dyspozycją art. 80 ust. 2 obecnie obowiązujacej ustawy środowiskowej bada zgodność własnie lokalizacji także danego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też w tej sprawie słusznie w pierwszej kolejności Sąd I instancji poddał ocenie zgodność projektowanego przedsięwzięcia z odpowiednimi ustaleniami obowiązującego na jej terenie planu miejscowego i zasadnie stwierdził ich sprzeczność. Wynika to z tego, że przedmiotowe działki, na których zrealizowana została inwestycja są w obszarze o symbolu UCr, który w świetle § 5 pkt 10 uchwały w przedmiocie planu miejscowego oznacza tereny rzemiosła usługowego. Z kolei w § 6 ust. 10 pkt 1 tejże uchwały dotyczącej planu miejscowego, ustalono dla tego terenu jako przeznaczenie podstawowe funkcje: tereny rzemiosła usługowego o niskiej intensywności zagospodarowania z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej oraz funkcje uzupełniające – parkingi ogólnodostępne, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury i zieleń urządzona. Ponadto ustalenia planu miejscowego stanowią, że realizacja zabudowy powinna być zgodna z obowiązującymi przepisami szczególnymi, a także lokalnymi standardami kształtowania zabudowy i zasad określonych w tym planie miejscowym. Dlatego też plan miejscowy wprowadził zakaz lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych zaliczonych do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zawsze wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jak i nawet których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany czyli obecnie przedsięwzięć magących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także wymagających miejsc parkingowych poza terenem działki lub wielokrotnej obsługi transportowej w ciągu doby. Natomiast w swietle § 9 pkt 5 uchwały w przedmiocie planu miejscowego, tereny, dla których plan miejscowy ustala inne od dotychczasowego przeznaczenia, mogą być dalej wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z planem miejscowym, jednak tylko pod warunkiem, że ich użytkowanie nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody, hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich. Z tych względów należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym przedmiotowego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę jego charakter, nie można zaliczyć do rzemiosła usługowego, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 ze zm.), ponieważ jest to zakład przetwórstwa mięsnego z ubojnią i ma charakter produkcyjny, a więc jest to niezgodne z przeznaczeniem wynikającym z ustaleń planu miejscowego obowiązujących na terenie jego realizacji. Ponadto okoliczności tej nie mogą także zmienić podnoszone przez stonę skarżącą argumenty, że przebudowa z robudową dotyczyła tylko substancji budowlanej bez zwiększenia jego produkcji. Dlatego też zasadnie Sąd I instancji orzekł, że jest to przedsięwzięcie wymagające decyzji środowiskowej, która nie spełnia wymagań z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. Oznacza to, że podnoszone w skardze kasacyjnej wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia w tym zakresie powyższych przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji są całkowicie chybione co dotyczy także rzekomego naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. Po drugie, nie jest także zasadny zarzut kasacyjny dotyczący wadliwego ustalenia stron postepowana w rozumieniu art. 28 i 29 k.p.a. Wynika to z tego, że stroną w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej są z jednej strony oprócz właśnie wnioskodawcy właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której ma być realizowane dane przedsięwzięcie, a także właściciel (użytkownicy wieczyści) działek sąsiednich i innych położonych w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Z drugiej strony na mocy art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej jako "Prawo budowlane") adresatem decyzji określonych w art. 51 Prawa budowlanego może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, stąd tylko tym podmiotom służy uprawnienie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej na potrzeby procedury legalizacyjnej. Ponadto w tej sprawie Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że roboty budowlane związane z rozbudową i modernizacją danego zakładu wykonała skarżaca oraz N.B., a spadek po zmarłym N.B. w całości nabyła R.B.. Oznacza to, że R.B., prowadzący wspólnie z inwestorami działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, nie posiada legitymacji w postępowaniu o wydanie przedmiotowej decyzji środowiskowej, co zasadnie ustalił Sąd I instancji. Po trzecie, także nie jest zasadny zarzut kasacyjny dotyczacy naruszenia przez Sąd I instancji art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1 p.p.s.a. z powodu braku zawieszenia postępowania z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania, tj. N.G. – współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości – ponieważ powyższe naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Wynika to z tego, że w postępowaniu przed Sądem I instancji uczestniczyli pozostali współwłaściciele tej sąsiedniej nieruchomości wobec działki inwestora czyli P.G. i H.G. Ponadto każdy co należy podkreślić ze współwłaścicieli może realizować wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które mają na celu zachowanie wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 k.c., w tym uprawnienie do ewentualnego żądania z tej przyczyny wznowienia postępowania sądowego, które to uprawnienie w tym zakresie przedmiotowym w żadnym przypadku nie służy stronie skarżącej kasacyjnie. Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI