II OSK 678/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego, potwierdzając bezczynność organu w udostępnieniu akt sprawy cudzoziemce, mimo ich fizycznego braku w momencie wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał go do udostępnienia akt sprawy cudzoziemce. Cudzoziemka wniosła o udostępnienie akt po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy, jednak Wojewoda zwlekał z udostępnieniem, argumentując brakiem akt w swoim posiadaniu. NSA uznał, że nawet fizyczny brak akt nie zwalnia organu z obowiązku działania i poinformowania strony, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia akt sprawy cudzoziemce. Cudzoziemka, po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy, wniosła o udostępnienie akt sprawy. Wojewoda zwlekał z udostępnieniem, powołując się na fakt, że akta znajdowały się w Sądzie pierwszej instancji w związku ze skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. WSA uznał skargę na bezczynność za zasadną, zobowiązując Wojewodę do podjęcia czynności w terminie 14 dni. Wojewoda w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, kwestionując swoją odpowiedzialność za udostępnienie akt i terminowość działania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet fizyczny brak akt nie zwalnia organu z obowiązku działania i poinformowania strony. Podkreślono, że prawo wglądu do akt wynika z k.p.a. i przysługuje również po zakończeniu postępowania. NSA stwierdził, że Wojewoda nie podjął wystarczających czynności w celu uzyskania akt i udostępnienia ich stronie, co potwierdza bezczynność organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany do udostępnienia akt sprawy. Fizyczny brak akt nie zwalnia organu z obowiązku działania, poinformowania strony o braku akt i podjęcia czynności w celu ich uzyskania.
Uzasadnienie
Prawo wglądu do akt wynika z art. 73 § 1 k.p.a. i przysługuje również po zakończeniu postępowania. Organ nie może zasłaniać się brakiem akt, jeśli nie podjął żadnych czynności w celu ich uzyskania lub poinformowania strony o sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność materialno-techniczna, jaką jest udostępnienie akt sprawy, mieści się w zakresie zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do podjęcia czynności i stwierdzenia bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o przyznaniu sumy pieniężnej i grzywnie.
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów.
k.p.a. art. 74 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o odmowie udostępnienia akt i możliwość zaskarżenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów administracji publicznej wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 58 § par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
k.p.a. art. 52 § par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
k.p.a. art. 37 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia akt sprawy, mimo ich fizycznego braku. Prawo wglądu do akt wynika z k.p.a. i przysługuje stronie również po zakończeniu postępowania. Fizyczny brak akt nie zwalnia organu z obowiązku działania i poinformowania strony. Skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia akt jest dopuszczalna. Wniesienie ponaglenia spełnia wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność.
Odrzucone argumenty
Organ nie był zobowiązany do udostępnienia akt, gdyż nie prowadził postępowania i nie posiadał akt w momencie złożenia wniosku. W sprawie nie mają zastosowania terminy wskazane w art. 35 k.p.a. Nie zachodziły przesłanki do wydania postanowienia o odmowie dostępu do akt. Skarga na bezczynność powinna zostać odrzucona z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Fizyczny brak akt w organie nie mógł stanowić uzasadnienia bezczynności organu. Prawo wglądu do akt sprawy wynika wprost z przepisów k.p.a., zgodnie bowiem z art. 73 § 1 tejże ustawy strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Nieprawidłowo zatem skarżący kasacyjnie organ administracji w skardze kasacyjnej podniósł, iż jako prowadzący postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie był zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie akt sprawy i że nie pozostawał on w bezczynności nie udostępniając przedmiotowych akt, argumentując to faktem, iż w czasie złożenia wniosku o ich udostępnienie nie prowadził żadnego postępowania w sprawie skarżącego i nie posiadał akt.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku organów administracji w zakresie udostępniania akt stronom postępowania, nawet w sytuacji ich fizycznego braku w posiadaniu organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku fizycznego posiadania akt przez organ, ale potwierdza ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i prawa strony do informacji, nawet w skomplikowanych sytuacjach związanych z dokumentacją.
“Czy brak akt zwalnia urzędnika z obowiązku ich udostępnienia? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 678/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Antas Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 8, art. 51 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 149 par.1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 35, art. 37 par. 1, art. 74 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1540/21 w sprawie ze skargi D. A. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie udostępnienia akt sprawy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1540/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D.A. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie akt sprawy: 1) zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do podjęcia czynności w sprawie wniosku z 23 czerwca 2021 r. o udostępnienie akt sprawy, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 29 września 2020 r. D.A. (obywatelka Tadżykistanu) wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 12 lutego 2021 r. nr WSC-II-K.6151.53680.2020 odmówił udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 22 czerwca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1635.2021/Mł/II uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 21 marca 2022 r. Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2021 r. (data wpływu do Wojewody Mazowieckiego 25 czerwca 2021 r.) skarżąca wniosła o udostępnienie akt sprawy. W dniu 5 lipca 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła powyższa decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z informacją, że akta administracyjne zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożoną w dniu 15 czerwca 2021 r. skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrywania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego. Skarżąca 6 września 2021 r. wystosowała ponaglenie skierowane do organu drugiej instancji. W dniu 9 września 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła skarga skarżącej z dnia 7 września 2021 r., skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność organu w sprawie wydania dokumentu tożsamości cudzoziemca w postaci karty pobytu, na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 22 czerwca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1635.2021/Mł/II oraz nieudostępnienia akt sprawy. W ww. skardze cudzoziemka zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego (wyrobienia karty pobytu oraz udostępnienie akt postępowania administracyjnego) w terminie siedmiu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; 4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm prawem przewidzianych. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ akcentował, że pełnomocnik skarżącej wystosował wniosek o udostępnienie akt sprawy w dniu 23 czerwca 2021 r., a biorąc pod uwagę fakt, że decyzje na wniosek pełnomocnika cudzoziemca, zarówno przez organ I jak i II instancji są doręczane mu za pośrednictwem platformy ePUAP, należy uznać, że wniosek pełnomocnika skarżącego został stworzony zaraz po powzięciu przez niego informacji o wydanym dzień wcześniej rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dalej organ podniósł, iż pełnomocnik strony skarżącej składa liczne skargi na bezczynność obu organów, zatem ma pełną świadomość, że złożenie skargi na bezczynność organu II instancji jest związane z koniecznością przesłania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wraz z odpowiedzią na złożoną skargę akt administracyjnych dotyczących postępowań obu instancji, a co się z tym wiąże, również braku możliwości zadośćuczynienia jego prośbie o udostępnienie akt sprawy przez Wojewodę Mazowieckiego. Organ II instancji podkreślił, iż w sprawie brak jest podstaw do wydania postanowienia o odmowie udostępnienia akt, gdyż w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 74 k.p.a. Brak możliwości zadośćuczynienia wnioskowi pełnomocnika wynika ze złożenia przez niego skargi na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, organ wniósł o niezasądzanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Podniósł, że pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu ponad tysiąc skarg w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Wojewody Mazowieckiego w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Składane skargi są tożsamej treści, różnią się jedynie danymi osobowymi skarżących. Sam pełnomocnik przyczynia się zatem do długości trwania tych postępowań, składając do sądu skargi w sprawach, w których już wydano decyzje i kary pobytu. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego wielość analogicznych spraw prowadzonych przez tego samego pełnomocnika i nakład jego pracy dają podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając przywołanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną. W pierwszej kolejności Sąd stwierdzając kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie akt sprawy wyjaśnił, że jest to czynność dotycząca uprawnień cudzoziemca, wynikająca wprost z przepisów k.p.a. W świetle przepisów art. 73 § 1 k.p.a. prawo wglądu do akt przysługuje stronie postępowania również po zakończeniu postępowania. Natomiast odmowa umożliwienia stronie przeglądana akt sprawy następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Sąd uznał, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie akt sprawy jest dopuszczalna i mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.. Sąd wyjaśnił również, iż wymóg wniesienia ponaglenia także został spełniony (wpływ do organu w dniu 6 września 2021 r.). Odnosząc się do kwestii terminowości Sąd wskazał, iż stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie bezczynność w sprawie o rozpatrzenie wniosku o udostępnienie akt sprawy powinna być bowiem oceniana na podstawie przepisów ogólnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika natomiast, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia w myśl art. 7, 77 § 1 i 12 § 1 k.p.a. Sąd przyjął zatem, że stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ winien był działać bez zbędnej zwłoki w możliwie jak najkrótszym terminie, a w omawianej sprawie doszło do bezczynności organu. Oceniając postępowanie Wojewody w świetle powyższych kryteriów Sąd uwzględnił skargę. Sąd wskazał, iż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 22 czerwca 2021 r. została przekazana organowi I instancji 5 lipca 2021 r. wraz z informacją, że akta administracyjne zostały przekazane do WSA w Warszawie w związku ze złożoną skargą na bezczynność Szefa Urzędu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody. W dniu 25 czerwca 2021 r. do Wojewody wpłynął wniosek skarżącej z dnia 23 czerwca 2021 r. o udostępnienie akt sprawy, z kolei w dniu 6 września 2021 r. do organu wpłynęło ponaglenie. W dniu 9 września 2021 r. do organu wpłynęła skarga cudzoziemki. Sąd wskazał, iż Wojewoda zwrócił się do Sądu I instancji z prośbą o wypożyczenie akt administracyjnych dopiero 17 września 2021 r. Ponadto w dacie rozpoznania skargi kwestia udostępnienia akt sprawy nadal nie została rozpatrzona. Z powyższych względów należało wskazać, że doszło do bezczynności organu, W pkt 1 sentencji wyroku Sąd zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do podjęcia czynności w sprawie wniosku skarżącej z dnia 23 czerwca 2021 r. o udostępnienie akt sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Oceniając, czy stwierdzona bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa, Sąd wskazał, iż nie było wystarczających podstaw do przypisania bezczynności cechy rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Zdaniem Sądu bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie akt sprawy wynikała nie tylko z postawy (zaniechań) organu, ale z powodu działania samej skarżącej, która korzystając z dopuszczonych prawem środków ochrony swoich interesów, powinna była liczyć się z ograniczonym dostępem do akt. Te względy przemawiały również za tym, że nie było podstaw do przyznania od organu, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., sumy pieniężnej oraz wymierzenia organowi grzywny (pkt 3 sentencji wyroku). Końcowo Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z 2018 poz. 256 (pkt 4 wyroku). Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 206 p.p.s.a, bowiem w jego ocenie przywołanie orzeczeń sądów administracyjnych nie może samo w sobie stanowić uzasadnienia do rozpoznawanej sprawy. Wojewoda Mazowiecki wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. 1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 35 i art. 73 k.p.a. poprzez uznanie, że to Wojewoda Mazowiecki, jako prowadzący postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy był również uprawniony do załatwienia wniosku o udostępnienie akt sprawy i że pozostawał on w bezczynności nie udostępniając akt sprawy w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a., podczas gdy organ w czasie złożenia wniosku o udostępnienie akt sprawy nie prowadził żadnego postępowania w sprawie skarżącego i nie posiadał akt sprawy, a w sprawie nie mają zastosowania terminy wskazane w art. 35 k.p.a. ; 2. art. 149 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 74 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że organ pozostawał w bezczynności nie wydając postanowienia o odmowie dostępu do akt sprawy w trybie art. 74 § 2 k.p.a., podczas, gdy w przedmiotowej prawie nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art. 74 § 1 k.p.a. uzasadniająca wydanie takiej odmowy. 3. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarga na bezczynność została złożona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie akt sprawy, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, co winno skutkować odrzuceniem skargi. W następstwie postawionych wyżej zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o: 1. uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku; 2. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzasadnienia oraz motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że istota sprawy sprowadzała się do oceny czy organ administracyjny zobligowany był do udostępnienia akt sprawy o udzielenie zgody na pobyt w sytuacji, gdy akta te faktycznie nie pozostawały w posiadaniu organu. Na tak zadane pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był bowiem sporny: 22 czerwca 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy. W dniu 25 czerwca 2021 r. do Wojewody wpłynął wniosek skarżącej z dnia 23 czerwca 2021 r. o udostępnienie akt sprawy. Sama decyzja Szefa Urzędu do organu pierwszej instancji wpłynęła dnia 5 lipca 2021 r. wraz z informacją, że wobec złożenia skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji akta administracyjne, w tym wniosek o udzielenie zgody na pobyt czasowy, zostały przekazane do Sądu pierwszej instancji. W dniu 6 września 2021 r. do organu wpłynęło ponaglenie, a w dniu 9 września 2021 r. wpłynęła skarga cudzoziemki z dnia 7 września 2021 r. Dnia 17 września 2021 r. Wojewoda wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt w celu wydania karty pobytu, które zostały wypożyczone dnia 6 października 2021 r. Do dnia wyrokowania stronie nie udostępniono akt sprawy. Oceniając ww. działanie / zaniechanie organu należało wskazać, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy. Takie działanie, mające materialno-techniczny charakter, należało zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż obowiązek udostępnienia stronie postępowania akt sprawy wynika wprost z przepisów k.p.a., zgodnie bowiem z art. 73 § 1 tejże ustawy strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Nieprawidłowo zatem skarżący kasacyjnie organ administracji w skardze kasacyjnej podniósł, iż jako prowadzący postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie był zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie akt sprawy i że nie pozostawał on w bezczynności nie udostępniając przedmiotowych akt, argumentując to faktem, iż w czasie złożenia wniosku o ich udostępnienie nie prowadził żadnego postępowania w sprawie skarżącego i nie posiadał akt. Prawdą jest, iż w momencie złożenia wniosku akta znajdowały się w siedzibie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, gdyż w dniu 22 czerwca 2021 r., wydał on decyzję, na skutek odwołania wniesionego przez cudzoziemkę, jednakże Wojewoda nie nadał wnioskowi dalszego biegu, ani nie poinformował skarżącej, iż akt tych nie posiada, ani kiedy będzie w ich posiadaniu. Ocena Sądu I instancji była w tym zakresie prawidłowa. Skarżący kasacyjnie podniósł również, iż w sprawie nie mają zastosowania terminy wskazane w art. 35 k.p.a. Ze stwierdzeniem tym należy się zgodzić, gdyż sprawa udostępnienia akt postępowania nie jest samodzielną sprawą administracyjną, a kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje odrębnych terminów dla załatwienia wniosku strony o udostępnienie akt. Nie oznacza to jednak, że organu tego nie wiążą jakiekolwiek terminy i może on działać w sposób zupełnie dowolny. Zastosowanie tu znajduje ogólna zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p,a. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 73 i 35 k.p.a. Również zarzut naruszenia art. 74 § 1 i 2 k.p.a w powiązaniu z naruszeniem art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a należało uznać za nieuzasadniony. Jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu autor skargi kasacyjnej upatruje tego naruszenia w błędnym przyjęciu przez Sąd, że organ winien był wydać postanowienie odmawiające wglądu w akta sprawy w oparciu o ww. przepis. Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na przyjęcie, że Sąd I instancji zajął takie stanowisko. Sąd stwierdził jedynie, że fizyczny brak akt w organie nie mógł stanowić uzasadnienia bezczynności organu, a jeśli organ twierdził, że ten fakt zwalnia go z udostępniania akt to winien był wydać stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o art. 74 § 2 k.p.a. Sąd w niniejszej sprawie nie przyjął zatem, że spełnione zostały przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia. Z tych względów brak jest podstaw do uznania zasadności, że Sąd wojewódzki naruszył ww. przepis. Konkludując trafnie Sąd I instancji przyjął, że organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie akt. Pomimo bowiem, że akt tych faktycznie do 5 października 2021 r. nie posiadał, to od 5 lipca 2021 r. do 17 września 2021 r. nie dokonał żadnych czynności mających na celu ich uzyskanie/wypożyczenie. Należy dodatkowo wskazać, iż Wojewoda był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy w okresie od 6 października 2021r., kiedy to Sąd I instancji przekazał przedmiotowe akta do Wojewody, do co najmniej 11 października 2021 r., kiedy to dokonywał personalizacji karty pobytu dla cudzoziemki. W tym czasie mógł udostępnić cudzoziemce akta sprawy do wglądu, tym bardziej, iż korespondencja z pełnomocnikiem skarżącej prowadzona była za pośrednictwem platformy ePUAP, co umożliwia szybki przepływ informacji. Skarżąca nie została jednak poinformowana o możliwości przeglądania akt sprawy. Wobec powyższego zaistniała bezczynność jest bezsprzeczna, bowiem niesporny pozostaje fakt, iż nastąpiła ona w okresie od 25 czerwca 2021r. (dzień wpływu wniosku do Wojewody) do dnia wyrokowania przez tutejszy Sąd, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby akta te zostały stronie udostępnione. Powyższe spowodowało, ze trafnie zobowiązano Wojewodę do udostępnienia skarżącej akt sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W zakresie zaś zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarga na bezczynność została złożona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co jak wskazuje skarżący w konsekwencji doprowadziło do uznania przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienia akt sprawy, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, co winno skutkować odrzuceniem skargi - Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż skarżąca dochowała obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, bowiem do Wojewody Mazowieckiego w dniu 6 września 2021 r. wpłynęło ponaglenie, natomiast w dniu 9 września 2021 r. sama skarga na bezczynność. Powyższe powoduje, iż nie zaistniały przesłanki do odrzucenia tejże skargi. Z tych względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to obligowało do jej oddalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI