II OSK 677/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego, potwierdzając dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie wydania karty pobytu i zasadność stwierdzenia bezczynności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie wydania karty pobytu dla cudzoziemca. Wojewoda zarzucał błąd w kwalifikacji czynności materialno-technicznej jako podlegającej zaskarżeniu oraz brak podstaw do stwierdzenia bezczynności z uwagi na brak ustawowego terminu. NSA uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, potwierdzając dopuszczalność skargi na bezczynność w zakresie wydania karty pobytu jako czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz zasadność stwierdzenia bezczynności organu, który zwlekał z wydaniem dokumentu ponad dwa miesiące, mimo braku ustawowego terminu, powołując się na ogólne zasady k.p.a. o załatwianiu spraw bez zbędnej zwłoki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie wydania karty pobytu dla obywatelki Tadżykistanu. Wojewoda kwestionował dopuszczalność skargi na czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie karty pobytu, oraz zasadność stwierdzenia bezczynności, argumentując brak ustawowego terminu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarga na bezczynność w zakresie wydania karty pobytu jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż czynność ta ma umocowanie w ustawie o cudzoziemcach i stanowi zakończenie procedury legalizacyjnej, a jej brak pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej. Sąd podkreślił, że mimo braku ustawowego terminu, organ jest zobowiązany działać "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1 k.p.a.) i podjąć wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy. W ocenie NSA, Wojewoda pozostawał w bezczynności przez ponad dwa miesiące od wpływu decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwlekając z wystąpieniem o akta administracyjne potrzebne do wydania karty pobytu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o terminach i stanu faktycznego, a także zarzut dotyczący kosztów postępowania, uznając, że nie ma podstaw do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność w zakresie wydania karty pobytu jest dopuszczalna, gdyż czynność ta, mająca charakter materialno-techniczny, mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną wynikającą z decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi zakończenie procedury legalizacyjnej i potwierdza prawo pobytu cudzoziemca. Brak kontroli sądowej w tym zakresie pozbawiałby jednostkę ochrony prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność materialno-techniczna w postaci wydania karty pobytu mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu.
k.p.a. art. 35 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw "bez zbędnej zwłoki".
k.p.a. art. 12 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania wnikliwie i szybko.
u. cudzoziemcach art. 240 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Podstawa do wydania karty pobytu cudzoziemcowi, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wadliwości uzasadnienia orzeczenia.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy miarkowania kosztów postępowania.
k.p.a. art. 35 § par. 3 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw wymagających postępowania wyjaśniającego.
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania.
u. cudzoziemcach art. 245 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Odmowa wydania karty pobytu następuje w drodze decyzji.
u. cudzoziemcach art. 242
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Uprawnienia związane z posiadaniem karty pobytu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w zakresie wydania karty pobytu. Obowiązek działania organu "bez zbędnej zwłoki" na podstawie k.p.a., nawet przy braku ustawowego terminu. Stwierdzenie bezczynności Wojewody Mazowieckiego z uwagi na ponad dwumiesięczne zwlekanie z podjęciem czynności w sprawie wydania karty pobytu.
Odrzucone argumenty
Brak dopuszczalności skargi na czynność materialno-techniczną (wydanie karty pobytu). Brak bezczynności organu z uwagi na brak ustawowego terminu. Wpływ działań skarżącej na czas oczekiwania na kartę pobytu jako usprawiedliwienie zwłoki. Podstawa do miarkowania kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. z uwagi na charakter skarg wnoszonych przez pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
"wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, wynikającą z wydanego rozstrzygnięcia, do której nie mają zastosowania przepisy rozdziału 7 k.p.a." "organ jest zobowiązany działać "bez zbędnej zwłoki"" "nie można skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Sąd nie skorzystał z (fakultatywnego) uprawnienia przewidzianego w powołanym przepisie" "brak rozciągnięcia kontroli sądowej w analizowanym obszarze pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej, co nie zasługiwałoby na aprobatę także z punktu widzenia standardów państwa prawnego"
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie wydania karty pobytu oraz interpretacja obowiązku działania organów administracji \"bez zbędnej zwłoki\" w sprawach cudzoziemców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania karty pobytu, ale zasady dotyczące bezczynności organów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw cudzoziemców i bezczynności organów administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje mechanizmy ochrony prawnej w przypadku opieszałości urzędów.
“Czy urząd może ignorować obowiązek wydania karty pobytu? NSA wyjaśnia granice bezczynności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 677/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Antas Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 1-4a, art. 141 par. 4, art. 149 par. 1, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 35 par. 3 i 5, art. 36 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 2354 art. 240 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1539/21 w sprawie ze skargi D.A. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1539/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D.A. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu: 1) stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w podjęciu czynności w sprawie wydania karty pobytu; 2) stwierdził, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 29 września 2020 r. D.A. (obywatelka Tadżykistanu) wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 12 lutego 2021 r. nr WSC-II-K.6151.53680.2020 odmówił udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 22 czerwca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1635.2021/Mł/II uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 21 marca 2022 r. W dniu 25 czerwca 2021 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej z dnia 23 czerwca 2021 r. o wydanie karty pobytu, natomiast w dniu 5 lipca 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła powyższa decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z informacją, że akta administracyjne zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożoną w dniu 15 czerwca 2021 r. skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrywania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego. Skarżąca 6 września 2021 r. wystosowała ponaglenie skierowane do organu drugiej instancji. W dniu 9 września 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła skarga skarżącej, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność organu w sprawie wydania dokumentu tożsamości cudzoziemca w postaci karty pobytu, na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 22 czerwca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1635.2021/Mł/II. W ww. skardze cudzoziemiec zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego (wyrobienia karty pobytu oraz udostępnienie akt postępowania administracyjnego) w terminie siedmiu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; 4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm prawem przewidzianych. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ akcentował, że wydanie karty pobytu nie jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej. W ocenie organu przekłada się to na brak możliwości wypowiedzi sądu administracyjnego w tej sprawie. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów i czynności. Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody Mazowieckiego polegająca na zaniechaniu wykonania czynności materialno-technicznych w postaci "wydania karty pobytu". Organ zwrócił też uwagę, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego dotyczy wydania zezwolenia na pobyt czasowy, a nie karty pobytu. Z tego względu, w jego ocenie, skarga powinna podlegać odrzuceniu. Dalej organ wywiódł, że w procesie personalizacji karty pobytu i wysłania zlecenia wydrukowania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji niezbędne jest posiadanie oryginalnego wniosku z załączonymi fotografiami, na podstawie których została potwierdzona tożsamość cudzoziemca, oraz wzorem podpisu złożonym przez cudzoziemca. Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35; dalej: ustawa o cudzoziemcach) nie określają, w jakim terminie ma nastąpić wydanie pierwszej karty pobytu (art. 229 ust. 2 tej ustawy). Prowadzone przez Wojewodę postępowania administracyjne w przedmiocie legalizacji pobytu kończą się wydaniem decyzji administracyjnej, zaś wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, wynikającą z wydanego rozstrzygnięcia, do której nie mają zastosowania przepisy rozdziału 7 k.p.a. W przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, organ wniósł o niezasądzanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Podniósł, że pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu ponad tysiąc skarg w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Wojewody Mazowieckiego w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Składane skargi są tożsamej treści, różnią się jedynie danymi osobowymi skarżących. Sam pełnomocnik przyczynia się zatem do długości trwania tych postępowań, składając do sądu skargi w sprawach, w których już wydano decyzje i kary pobytu. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego wielość analogicznych spraw prowadzonych przez tego samego pełnomocnika i nakład jego pracy dają podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając przywołanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną. W pierwszej kolejności Sąd stwierdzając kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej skargi na bezczynność organu administracji w zakresie wydania karty pobytu wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o cudzoziemcach karta pobytu wydawana jest cudzoziemcowi w konsekwencji wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Karta pobytu jest dokumentem, który potwierdza prawo cudzoziemca na terenie Polski i jego tożsamości, ale także uprawnia do przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga na bezczynność dotyczącą czynności, jaką jest wydanie karty pobytu, jest dopuszczalna i mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Następnie Sąd uznał, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi, składając w tej sprawie ponaglenie. Odnosząc się do kwestii terminowości Sąd wyjaśnił, iż przepisy ustawy o cudzoziemcach nie określają terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania karty pobytu, w związku z czym należy odwołać się w tym zakresie do przepisów k.p.a. Stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie bezczynność w sprawie o wydanie karty pobytu powinna być bowiem oceniana na podstawie przepisów ogólnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika natomiast, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, w myśl art. 12 k.p.a. Sąd przyjął zatem, że stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ winien był wydać kartę pobytu bez zbędnej zwłoki w możliwie jak najkrótszym terminie. Oceniając postępowanie Wojewody w świetle powyższych kryteriów Sąd uwzględnił skargę. Sąd uwzględnił również fakt, że karta pobytu została wydana przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w dniu 11 października 2021 r. i odebrana przez cudzoziemkę w dniu 20 października 2021 r. a także, że mimo otrzymania w dniu 5 lipca 2021 r. decyzji Szefa Urzędu z 22 czerwca 2021r. zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy oraz posiadania od tej daty informacji gdzie znajdują się akta administracyjne potrzebne do wydania karty pobytu, Wojewoda nie podjął do dnia wpłynięcia do organu skargi tj. 9 września 2021 r., a zatem przez ponad dwa miesiące żadnych czynności celem wydania karty pobytu. Czynności w tym zakresie zostały podjęte dopiero w dniu 17 września 2021r. (pismo do Sądu o wypożyczenie akt sprawy). Powyższe, przy uwzględnieniu, że karta pobytu została wydana dopiero w dniu 11 października 2021 r. wskazuje również, że cudzoziemka na wydanie dokumentu oczekiwała ponad 3 miesiące. Powyższe oznacza zatem, że dopuścił się on bezczynności, co stwierdzono w pkt 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając, czy stwierdzona bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa, Sąd zwrócił uwagę, że wynikała ona nie tylko z postawy organu (zaniechań), ale z powodu ograniczonego dostępu do akt administracyjnych. Działania samej skarżącej także, zdaniem Sądu, miały wpływ na czas, jaki upłynął od udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy do wydania karty pobytu. W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, jednakże nie było wystarczających podstaw do przypisania bezczynności cechy rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd uznał, że stopień zawinienia organu w nieterminowym wydaniu karty pobytu nie daje podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Ponadto sama skarżąca nie wykazała skutecznie, że z faktu oczekiwania na wydanie karty doznała jakiejkolwiek krzywdy. Wobec czego uzasadnia to oddalenie skargi w pozostałym zakresie, w tym odnośnie do sumy pieniężnej i grzywny (pkt 3 sentencji wyroku). Końcowo Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz kwota 497 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z 2018 poz. 256 (pkt 4 wyroku). Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania przewidzianej w art. 206 p.p.s.a. instytucji miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania. W ocenie bowiem Sądu, przywołanie orzeczeń sądów administracyjnych nie może samo w sobie stanowić uzasadnienia do rozpoznawanej sprawy. Wojewoda Mazowiecki wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części – co do orzeczenia zawartego w pkt 1 i 4. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 35 § 3 i 5 oraz art. 36 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu, podczas gdy z bezczynnością organu nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem ustawa nie zakreśla terminu, w jakim organ jest zobowiązany działać; 2. art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 35 § 3 i 5 k.p.a. i art. 240 ustawy o cudzoziemcach poprzez zobowiązanie organu do wydania karty pobytu w określonym terminie, w sytuacji gdy organ nie dysponuje aktami administracyjnymi sprawy, a wydanie karty pobytu musi nastąpić, gdy organ jest w posiadaniu oryginałów akt administracyjnych; 3. art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy ww. czynność stanowi jedynie realizację przez organ wydanego rozstrzygnięcia; nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a czy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w przypadku niewykonania obowiązku wydania karty strona może skarżyć zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ w trybie przewidzianym w art. 227 i nast. k.p.a.; 4. art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego z jednej strony wskazania terminu dwumiesięcznego jako właściwego do działania organu, a z drugiej strony, stwierdzenia bezczynności w związku z tym właśnie dwumiesięcznym terminem, a więc z wewnętrzną sprzecznością w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia; 5. art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 206 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 206, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że spełniona jest przesłanka uzasadnionego przypadku, tj. nieodstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego lub też ich miarkowanie w sytuacji niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika strony. W następstwie postawionych wyżej zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o: 1. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi; 2. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 i 4 i rozpoznanie skargi poprzez uznanie braku bezczynności organu i niezasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego; 3. ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w zakresie punktu 1 i 4 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzasadnienia oraz motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że istota sprawy sprowadzała się do oceny dwóch kwestii: po pierwsze dopuszczalności drogi sądowej, po drugie – w przypadku przyjęcia stanowiska o dopuszczalności takiej drogi – prawidłowości oceny, czy organ administracji pozostawał w bezczynności w wydaniu cudzoziemcowi karty pobytu. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był bowiem sporny: 22 czerwca 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy. Decyzja ta do organu pierwszej instancji wpłynęła dnia 5 lipca 2021 r. wraz z informacją, że wobec złożenia skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji akta administracyjne, w tym wniosek o udzielenie zgody na pobyt czasowy, zostały przekazane do Sądu pierwszej instancji. Dnia 17 września 2021 r. Wojewoda wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt w celu wydania karty pobytu. Akta te wpłynęły do organu administracji 6 października 2021 r. Przedmiotowa karta została wydana przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w dniu 11 października 2021 r. i odebrana przez cudzoziemca w dniu 20 października 2021r. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii należy ocenić, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w niewydaniu karty pobytu. Takie działanie, mające materialno-techniczny charakter, należało zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek wydania karty pobytu ma swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawy o cudzoziemcach. Z treści art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wynika, że kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono m.in. zezwolenia na pobyt czasowy. Wydanie karty pobytu, będące konsekwencją decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Dokument ten stanowi jednocześnie potwierdzenie tożsamości oraz prawa pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, a ponadto uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 ustawy o cudzoziemcach). Dokument urzędowy, jakim jest karta pobytu, pozostaje zindywidualizowany tak co do adresata, jak i treści, i po wydaniu odnosi skutek publicznoprawny, odnosząc się do sfery uprawnień przysługujących cudzoziemcowi. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej w sposób nieuprawniony pozbawiałoby jednostkę prawa do wyegzekwowania działania organów administracji publicznej (także po zakończeniu postępowania administracyjnego) w zakresie wydania karty pobytu, co skutkowałoby tym, że cudzoziemiec nie mógłby uzyskać dokumentu, którego posiadanie wiąże się z określonymi uprawnieniami odnoszącymi się do legalnego pobytu na terytorium Polski. Innymi słowy, brak rozciągnięcia kontroli sądowej w analizowanym obszarze pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej, co nie zasługiwałoby na aprobatę także z punktu widzenia standardów państwa prawnego, w tym ochrony udzielanej cudzoziemcom. Negując dopuszczalność drogi sądowej Wojewoda nie wskazał, w jaki inny sposób skarżący mógłby domagać się takiej ochrony przed inercją ze strony organu administracji publicznej. Dodatkowo zauważyć należy, że ustawodawca w art. 245 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach określił, że odmowa wydania (...) karty pobytu następuje w drodze decyzji. A zatem skoro została określona forma rozstrzygnięcia negatywnego (odmawiającego wydania karty), to nieuprawnione byłoby twierdzenie, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania karty pozostaje poza kontrolą sądu. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Podobnie, jako nieuzasadniony, należało ocenić zarzut naruszenia art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i § 5 oraz art. 36 k.p.a., jak i w zw. z art. 240 ustawy o cudzoziemcach. I tak, nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu administracji co do tego, że ustawodawca w ustawie o cudzoziemcach nie określił wprost terminu, w jakim Wojewoda zobowiązany jest wydać kartę pobytu, co jednak nie oznacza, że organu tego nie wiążą jakiekolwiek terminy i może on działać w sposób zupełnie dowolny. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 określa generalną zasadę, wg której organy administracji publicznej mają załatwiać sprawy "bez zbędnej zwłoki". Stanowi to elementarny standard w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP), a także element jednego z praw podstawowych Unii Europejskiej, tj. prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych). Tak samo z art. 12 § 1 k.p.a. wynika powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego. Zarzucając naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. (w powiązaniu z art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.) uszło natomiast uwadze organu, że zgodnie z treścią tego przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca (...). Tymczasem czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Do jej dokonania organ powinien dysponować oryginałem wniosku (w związku z koniecznością pobrania niektórych danych wskazanych w art. 244 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym wzoru podpisu, linii papilarnych oraz fotografii cudzoziemca). Wojewoda ponadto powinien dysponować oryginałem albo uwierzytelnionym odpisem decyzji pobytowej. Mając na uwadze charakter tych czynności uznać należy, że niezwłoczne podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu oznacza, że organ powinien wykazać inicjatywę nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni. Maksymalny termin 7-dniowy można ponadto ustalić na zasadzie analogii z innym uproszczonym postępowaniem, tj. postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń (art. 217 § 3 k.p.a.). Jedynie na marginesie wskazać należy, że analiza akt niniejszej sprawy pozwala przyjąć, iż czynności związane z wydaniem karty pobytu zajęły organowi ok. 7 dni, co potwierdza trafność przyjętego stanowiska, co do terminu, w którym powinna ona zostać wydana. W niniejszej sprawie Wojewoda miał świadomość istnienia w obrocie prawnym decyzji z 22 czerwca 2021 r. o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę od dnia 5 lipca 2021 r., to jest od dnia doręczenia mu informacji o wydaniu decyzji oraz miejscu pozostawania akt administracyjnych związanych z tą decyzją. Mając na uwadze konieczność niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do wydania skarżącemu karty pobytu Wojewoda zwlekał z ich podjęciem ponad dwa miesiące, do dnia 17 września 2021 r., kiedy to zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt sprawy, pomimo iż już 9 września 2021r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu. O ile okres oczekiwania na ich nadesłanie tj. od dnia 17 września 2021 r. do dnia 6 października 2021r., co zresztą podnosi sam skarżący, nie obciąża pod względem czasowym organu, o tyle ponad dwumiesięczny okres niewystępowania o wypożyczenie akt sprawy już tak, gdyż świadczy o bezczynności Wojewody w rozpoznawanej sprawie. Bez znaczenia przy tym pozostaje czy i w jakiej dacie cudzoziemiec faktycznie ją odebrał. Wobec powyższego niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia orzeczenia, polegającej na tym, że Sąd wskazał na bezczynność organu od dnia 5 lipca 2021 r. (wpływ decyzji szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewody) do dnia 17 września 2021 r. (pismo do Sadu o wypożyczenie akt sprawy), z drugiej zaś strony podał, że wpływ na czas, jaki upłynął od udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy do wydania karty pobytu miały działania samej skarżącej. Uszło jednak uwadze skarżącego, że Sąd I instancji podkreślił, iż w dacie rozpoznawania skargi kwestia wydania karty pobytu była zakończona, dlatego nie było podstaw do zobowiązania organu do podjęcia jakiejkolwiek czynności zmierzającej do wydania przedmiotowej karty pobytu, a jedynie do stwierdzenia bezczynności organu. W omawianej sprawie zaistniała bezczynność była bezsprzeczna, bowiem niesporny pozostaje fakt, iż nastąpiła ona właśnie w okresie od 5 lipca 2021r. do dnia 17 września 2021r., gdyż w tym czasie Wojewoda Mazowiecki nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a także nie poinformował skarżącej o przyczynach niewydania karty pobytu, ani o nowym terminie załatwienia sprawy. Również zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i 206 p.p.s.a. p.p.s.a., której to wadliwości skarżący kasacyjnie upatruje w nieodstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub ich niemiarkowania pomimo spełnienia warunków określonych w art. 206 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić przy tym należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował zasądzonych kosztów postępowania, których wysokość określona została na podstawie przepisów wskazanych na stronie 10 uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do ww. zarzutu Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że wykładnia art. 206 p.p.s.a. pozwala przyjąć, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy w danych okolicznościach sprawy przepis ten może mieć zastosowanie. Podkreśla się dalej w orzecznictwie, że nie można skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Sąd nie skorzystał z (fakultatywnego) uprawnienia przewidzianego w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 oraz wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 926/18). Przyczyną obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego nie może być fakt, iż składane skargi są tożsamej treści różnią się jedynie danymi osobowymi skarżących oraz że sam pełnomocnika przyczynia się do długości trwających postępowań, bowiem w przypadku spraw zbliżonych do siebie charakterem sporządzanie skarg o podobnej treści jest rzeczą naturalną. Z tych względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to obligowało do jej oddalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zostało wydane na posiedzenie niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI