II OSK 675/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy Z. J., właściciel lokalu mieszkalnego i boksu garażowego w budynku zarządzanym przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową, powinien być uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę inwestycji na sąsiedniej działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji błędnie ograniczyły analizę obszaru oddziaływania inwestycji i interesu prawnego stron, nie badając wystarczająco możliwości wpływu inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na błędną wykładnię art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez Sąd pierwszej instancji. NSA podkreślił, że w przypadku nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, to spółdzielnia co do zasady reprezentuje interes wspólny właścicieli lokali. Uznanie indywidualnego właściciela za stronę postępowania jest wyjątkiem i wymaga wykazania, że planowana inwestycja będzie miała bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, wykraczający poza interes wspólny. Sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco, skupiając się na innych aspektach sprawy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując mu ponowne zbadanie statusu strony skarżącego oraz kwestii zabudowy śródmiejskiej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i indywidualnych interesów właścicieli lokali.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową i może wymagać uwzględnienia innych przepisów w przypadku innych form zarządzania nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (4)
Kto jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdy nieruchomość sąsiednia jest zarządzana przez spółdzielnię mieszkaniową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną postępowania jest co do zasady spółdzielnia mieszkaniowa reprezentująca interes wspólny właścicieli lokali. Indywidualny właściciel lokalu może być stroną tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy wykaże, że inwestycja będzie miała bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, wykraczający poza interes wspólny.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że w przypadku nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie, to spółdzielnia reprezentuje interes wspólny. Indywidualny właściciel musi wykazać swój odrębny interes prawny, wynikający z prawa materialnego, który nie jest wystarczająco chroniony przez zarządcę.
Jak należy interpretować przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w kontekście ustalania obszaru oddziaływania inwestycji i interesu prawnego stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie wystarczy samo 'uzasadnione podejrzenie' istnienia wpływu inwestycji na nieruchomość. Należy badać, czy interes prawny strony jest faktycznie objęty postępowaniem, a w przypadku nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie, należy uwzględnić rolę zarządcy.
Uzasadnienie
NSA skrytykował WSA za zbyt szerokie rozumienie 'obszaru oddziaływania' i 'interesu prawnego', które nie uwzględniało specyfiki zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię i wymagało od strony wykazania konkretnego, indywidualnego interesu prawnego.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił, czy skarżący wykazał swój indywidualny interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii wystarczająco, skupiając się na innych aspektach i nie odnosząc się do roli spółdzielni w reprezentowaniu interesu wspólnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowego ustalenia statusu strony, a jedynie wyraził wątpliwości co do przepisów, które mogłyby stanowić podstawę indywidualnego interesu prawnego skarżącego.
Jak należy ustalić, czy teren inwestycji znajduje się w obszarze 'zabudowy śródmiejskiej' w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych?
Odpowiedź sądu
Ustalenie to powinno opierać się na zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub na ustaleniach faktycznych dotyczących stanu istniejącej zabudowy, a nie na ogólnikowych stwierdzeniach.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organy i WSA nie wyjaśniły wystarczająco, dlaczego teren inwestycji został zakwalifikowany jako zabudowa śródmiejska, zwłaszcza w sytuacji braku planu miejscowego i kwestionowania tej okoliczności przez stronę.
Przepisy (31)
Główne
P. budowlane art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę, wskazując na osoby, których interes prawny dotyczy postępowanie lub które żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.s.m. art. 27 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Zarząd nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową.
rozp. WT art. 60 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zabudowa śródmiejska uzupełniająca.
rozp. WT art. 3 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Definicja 'zabudowy śródmiejskiej'.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
P. budowlane art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja 'obszaru oddziaływania obiektu budowlanego'.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
K.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego.
K.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wnioskodawcy we wniosku o wznowienie postępowania.
K.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wznowienia postępowania.
u.w.l. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd nieruchomością wspólną.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1-5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalanie wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
rozp. WT art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące usytuowania budynków.
rozp. WT art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące usytuowania budynków.
rozp. WT art. 271
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące usytuowania budynków.
rozp. WT art. 272
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące usytuowania budynków.
rozp. WT art. 273
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymagania dotyczące usytuowania budynków.
rozp. WT
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Ustalanie wymagań dotyczących nowej zabudowy.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Immisje.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, szczególnie w kontekście zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową. • Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco, czy indywidualny interes prawny skarżącego wykracza poza interes wspólny chroniony przez spółdzielnię. • Organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco, dlaczego teren inwestycji został zakwalifikowany jako zabudowa śródmiejska.
Godne uwagi sformułowania
Nie wystarczy zatem, jak to ujął Sąd pierwszej instancji, uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomość. • W przypadku nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, to spółdzielnia mieszkaniowa reprezentuje interes wspólny. • Uznanie właściciela lokalu za stronę jest wyjątkiem.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Ewa Kręcichwost - Durchowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe i indywidualnych interesów właścicieli lokali."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową i może wymagać uwzględnienia innych przepisów w przypadku innych form zarządzania nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem prawny dotyczący tego, kto ma prawo głosu w procesie budowlanym, gdy w grę wchodzą interesy wspólnoty mieszkaniowej i indywidualnych właścicieli. Jest to istotne dla wielu osób związanych z rynkiem nieruchomości.
“Kto ma prawo głosu w sprawie pozwolenia na budowę? Spółdzielnia czy indywidualny właściciel?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.