II OSK 674/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-03
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyroboty budowlanedecyzja administracyjnaorgan odwoławczyskarga kasacyjnaNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że mimo błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ, istniała uzasadniona przesłanka do odmowy zatwierdzenia projektu z powodu prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. WSA uznał, że decyzja organu I instancji utraciła ostateczny charakter, a Wojewoda słusznie odmówił pozwolenia, ponieważ inwestor prowadził roboty budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji, co stanowi przesłankę z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że błędne wskazanie przez organ art. 34 ust. 5 Prawa budowlanego zamiast art. 35 ust. 5 nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż istniała materialnoprawna podstawa do odmowy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. WSA w Krakowie oddalił skargę inwestora, uznając, że decyzja Starosty Nowotarskiego o pozwoleniu na budowę utraciła ostateczny charakter na skutek wcześniejszego wyroku WSA stwierdzającego nieważność decyzji Wojewody. W ponownym postępowaniu Wojewoda ustalił, że inwestor prowadził roboty budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji, co zgodnie z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego stanowiło podstawę do odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Inwestor nie zaprzeczył tym okolicznościom. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne wskazanie podstawy prawnej przez organ odwoławczy (art. 34 ust. 5 P.b. zamiast art. 35 ust. 5 P.b.). Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd uznał, że choć organ administracji błędnie powołał się na art. 34 ust. 5 P.b., to istniała materialnoprawna podstawa do wydania decyzji w oparciu o art. 35 ust. 5 P.b. (prowadzenie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia), a wadliwe wskazanie przepisu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z tym skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne wskazanie podstawy prawnej nie stanowi naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli z uzasadnienia decyzji wynika właściwa podstawa prawna i istniała materialnoprawna podstawa do wydania rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo powołania przez organ art. 34 ust. 5 P.b. zamiast art. 35 ust. 5 P.b., istniała materialnoprawna podstawa do odmowy pozwolenia na budowę (prowadzenie robót przed uzyskaniem ostatecznej decyzji), a wadliwe wskazanie przepisu nie wpłynęło na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.b. art. 35 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ zobowiązany jest do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

p.b. art. 34 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis błędnie wskazany przez organ odwoławczy jako podstawa prawna.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej (art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.) i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja organu I instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę utraciła swój ostateczny charakter. Organ zobowiązany jest do zablokowania inwestycji w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Gdy organ w osnowie decyzji powoła niewłaściwą podstawę prawną, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

członek

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz skutków błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty ostateczności decyzji i prowadzenia robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia w prawie budowlanym – konsekwencji prowadzenia robót przed uzyskaniem pozwolenia i błędów proceduralnych organów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Budowa przed pozwoleniem? Nawet błąd organu nie zawsze ratuje inwestora.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 674/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 536/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-09-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35 ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 536/23 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 lutego 2023 r., znak: WI-I.7840.16.36.2021.EO w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 września 2023 r., II SA/Kr 536/23, oddalił skargę P. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 24 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżoną decyzją Wojewoda, po rozpoznaniu odwołań M. L., K. S., K. P., R. W., M. W., Z. L. i W. L. od decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla P. Z., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
Od powyższej decyzji P. Z. złożył do WSA skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę.
Zdaniem Sądu, w sprawie spełniona została przesłanka z art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2021.2351 ze zm.; dalej "p.b."). Decyzja organu I instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę utraciła swój ostateczny charakter. Stało się tak na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2020 r., II SA/Kr 1584/19, w którym stwierdzono nieważność decyzji Wojewody, utrzymującej w mocy ww. decyzję. Skutkiem tego było ponowne otwarcie postępowania odwoławczego, w ramach którego zobowiązano Wojewodę do ponownego rozpatrzenia sprawy.
Organ ustalił, że pomimo iż decyzja budowlana utraciła walor wykonalności, inwestor prowadził prace budowlane. Poinformowała o tym fakcie jedna ze stron postępowania, dołączając adekwatne zdjęcia. Pismem z dnia 25 stycznia 2023 r., doręczonym w dniu 30 stycznia 2023 r., organ wezwał inwestora do przedłożenia wyjaśnień w terminie do dnia 10 lutego 2023 r. pod rygorem uznania, że prace są rzeczywiście prowadzone. Inwestor nie udzielił odpowiedzi, co zostało potraktowane przez organ jako potwierdzenie faktu prowadzenia prac budowlanych. Za prawidłowością powyższego wniosku świadczy, zdaniem Sądu, nie tylko bierność inwestora na etapie postępowania administracyjnego ale także sądowego. Inwestor bowiem ani w odpowiedzi na powyższe pismo, ani w skardze nie zaprzeczył, aby prace były przez niego kontynuowane. W tej sytuacji Wojewoda słusznie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, zgodnie bowiem z art. 35 ust. 5 pkt 2 p.b. organ zobowiązany jest do zablokowania inwestycji w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd dostrzegł, na co zwrócił uwagę skarżący, że powołując podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na art. 34 ust. 5 p.b., podczas gdy właściwą podstawą jest art. 35 ust. 5 tej ustawy. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że gdy organ w osnowie decyzji powoła niewłaściwą podstawę prawną, ale w rzeczywistości właściwa podstawa prawna istniała i powołano się na nią w uzasadnieniu decyzji, jest to niewątpliwie naruszenie prawa procesowego, lecz nie jest to wada, która skutkuje uchyleniem decyzji.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł P. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez:
- błędne przyjęcie, że przy wydawaniu utrzymanej w mocy decyzji Wojewody Małopolskiego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej, a tym samym
- niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj. stwierdzenie, że nie miało miejsca inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są trafne
Błędne przywołanie przez Wojewodę art. 34 ust. 5 p.b. zamiast art. 35 ust. 5 p.b. stanowi naruszenie prawa nie mające wpływu na wynik sprawy, gdyż istniała podstawa prawna do podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia i z motywów decyzji, pomimo kilkakrotnego błędnego przywołania art. 34 ust. 5 p.b. zamiast art. 35 ust. 5 p.b., wynikało, co w rzeczywistości było tą podstawą, tj. wykonywanie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt powołania się przez organ administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (wyrok NSA z 28 października 2020 r., II OSK 1651/20, LEX nr 3090323).
Skoro zatem w niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, podstawą odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę było wykonywanie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, czyli zachodziła przesłanka przewidziana w art. 35 ust. 5 p.b., to błędne powoływanie się przez organ na art. 34 ust. 5 p.b., zamiast na art. 35 ust. 5 p.b., nie miało wpływu na wynik sprawy. Istniała bowiem podstawa prawna do podjęcie takiego rozstrzygnięcia.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI