II OSK 674/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-21
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniaplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja o pozwoleniu na budowęnieważność decyzjiskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat kamieniarki rażąco naruszała plan zagospodarowania przestrzennego i przepisy Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z 1989 r. zezwalającej na czasową zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat kamieniarki. WSA uznał, że zmiana ta była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i rażąco naruszała Prawo budowlane. Skarżący argumentował, że warsztat funkcjonuje od lat i budynek sąsiedni powstał później. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędy formalne w jej sporządzeniu oraz podtrzymując stanowisko o rażącym naruszeniu prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta stwierdzała nieważność wcześniejszej decyzji z 1989 r., zezwalającej na czasową zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat kamieniarki. Sąd I instancji uznał, że zmiana ta była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał zabudowę jednorodzinną z usługami, a także rażąco naruszała przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 3 i art. 44, który nie przewidywał możliwości czasowej zmiany sposobu użytkowania. Skarżący kasacyjnie A. K. zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując m.in. że warsztat funkcjonuje od 14 lat bez zastrzeżeń, a budynek sąsiedni powstał później w warunkach samowoli. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa). Sąd wskazał na błędy w formułowaniu podstaw kasacyjnych, w tym odwoływanie się do przepisów Kpa zamiast ppsa w zarzutach procesowych oraz brak precyzyjnego wskazania na błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. Dodatkowo, NSA odrzucił argumentację skarżącego o możliwości czasowej zmiany sposobu użytkowania, uznając, że decyzja zezwalająca na użytkowanie do czasu wybudowania nowego obiektu miała charakter pozorny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana sposobu użytkowania była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym zabudowę jednorodzinną z usługami, a także rażąco naruszała art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto, art. 44 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywał możliwości czasowej zmiany sposobu użytkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że funkcja warsztatu kamieniarki była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu zabudowy jednorodzinnej z usługami podstawowymi. Podkreślono, że przepis nie przewidywał czasowej zmiany sposobu użytkowania, a decyzja o pozwoleniu na użytkowanie do czasu wybudowania nowego obiektu miała charakter pozorny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 44

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MAGTiOS art. 10 § ust. 5 i ust. 8

Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w ppsa. Zmiana sposobu użytkowania budynku była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego. Art. 44 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywał czasowej zmiany sposobu użytkowania. Decyzja o czasowej zmianie sposobu użytkowania do czasu wybudowania nowego obiektu miała charakter pozorny.

Odrzucone argumenty

Warsztat kamieniarki funkcjonuje od 14 lat i nie było zastrzeżeń do decyzji z 1989 r. Budynek mieszkalny na sąsiedniej działce powstał po wydaniu decyzji z 1989 r. w warunkach samowoli budowlanej. Możliwość czasowej zmiany sposobu użytkowania wynika z możliwości zmiany stałej (argument a maiori ad minus). Organ w sprawach dotyczących warunków technicznych nie miał obligatoryjnego udziału. Funkcja obiektu nie jest uciążliwa.

Godne uwagi sformułowania

zmiana sposobu użytkowania obiektu była sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rażąco naruszyła art. 3 Prawa budowlanego z 1974r art. 44 Prawa budowlanego, które to przepisy nie przewidują możliwości czasowej zmiany sposobu użytkowania obiektu nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa skoro warsztat kamieniarki funkcjonuje od 14 lat stanowisko Sądu I instancji jest błędne, ponieważ skoro można zmienić sposób użytkowania na stałe to tym bardziej możliwa jest zmiana czasowa 'Działanie takie mieści się w klasycznym wnioskowaniu określanym jako " argumentum a maiori ad minus"' nie można zgodzić się z wywodami, że skoro zgoda na zmianę sposobu użytkowania możliwa jest na stałe, to tym bardziej zmiana ta możliwa jest na czas określony. Kwestionowaną decyzją zezwolono bowiem na zmianę sposobu użytkowania obiektu" do czasu wybudowania nowego budynku ". Jest to decyzja w istocie pozornie tylko zezwalająca na "czasowe" korzystanie z dotychczasowego obiektu budowlanego.

Skład orzekający

Alicja Plucińska- Filipowicz

przewodniczący

Bogusław Moraczewski

sprawozdawca

Zygmunt Niewiadomski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz stosowania przepisów Prawa budowlanego w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wymogi formalne skargi kasacyjnej mogą być odmienne w obecnym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii prawa budowlanego i proceduralnego, a także pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie skargi kasacyjnej. Choć fakty nie są sensacyjne, interpretacja przepisów i błędy proceduralne czynią ją interesującą dla prawników.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej zaważył na losach sprawy budowlanej: NSA oddala skargę z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 674/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Bogusław Moraczewski /sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA 4458/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-02-07
OZ 81/04 - Postanowienie NSA z 2004-06-02
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2005r., sygn. akt 7/IV SA 4458/03 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2005r. sygn. akt 11 7/IV SA 4458/03 po rozpoznaniu skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25 kwietnia 1989r, wydanej na podstawie art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm./w sprawie zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego "na okres czasowy (do czasu wybudowania nowego budynku warsztatowego - projekt w trakcie opracowania)"- oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że motywem stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji było to, że zmiana sposobu użytkowania obiektu była sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym dla danego terenu zabudowę jednorodzinną z usługami podstawowymi i handlem, a w konsekwencji rażąco naruszyła art. 3 Prawa budowlanego z 1974r a także art. 44 Prawa budowlanego, które to przepisy nie przewidują możliwości czasowej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ponadto przedmiotowy obiekt bezpośrednio styka się z budynkiem mieszkalnym na sąsiedniej działce, co rażąco narusza § 10 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.
Skargę od tej decyzji wniósł A. K., który podniósł, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa skoro warsztat kamieniarki funkcjonuje od 14 lat i nikt nie dostrzegł aby decyzja z 1989r. była wadliwa, natomiast budynek mieszkalny na sąsiedniej działce powstał już po wydaniu kwestionowanej decyzji z 1989 r. w warunkach samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną podzielając wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, iż kwestionowana decyzja rażąco narusza przepis art. 3 Prawa budowlanego z 1974r, ponieważ funkcja użytkowa budynku -warsztat betoniarski, pozostaje w oczywistej sprzeczności z obowiązującym w dniu wydania decyzji, tj. 25 kwietnia 1989r, planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. Zgodnie z postanowieniami tego planu działka pod budynkiem pozostawała w obszarze urbanistycznym przeznaczonym pod zabudowę
jednorodzinną z realizacją usług podstawowych / handlu gastronomii i nieuciążliwego rzemiosła/.
W ocenie Sądu funkcja przedmiotowej inwestycji nie może być potraktowana jako uciążliwe rzemiosło, co potwierdza Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 12 czerwca 1995r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia 1990r. uchylająca decyzję zezwalającą na budowę zakładu kamieniarskiego.
Przepis art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. nie zezwala budowy na terenach nie przeznaczonych na dany cel (w niniejszej sprawie na obszarze zabudowy jednorodzinnej realizacji obiektów uciążliwych), Sąd I instancji uznał także, iż decyzja rażąco narusza art. 44 Prawa budowlanego z 1974 r, który nie przewiduje czasowej zmiany sposobu użytkowania, a tym bardziej nie wiąże zmiany użytkowania z późniejszą planowaną w nieokreślonym czasie inwestycją, o czym stanowi kwestionowana decyzja..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K. reprezentowany przez radcę prawnego B. B. zarzucając "naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 3 i art. 44 Prawa budowlanego z 1974r, §10 ust 5 i ust 8 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 80r. Nr 17, poz. 62 ze zm.), przepisów postępowania, w szczególności art. 7,8,9,11,77,107,156§1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 25 kwietnia 1989r. o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele prowadzenia działalności gospodarczej jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rażąco narusza prawo oraz pozbawiona jest podstawy prawnej"
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż w decyzji Wojewody [...] nie wskazano jaki przepis ustawowy został naruszony kwestionowaną decyzją w sposób rażący. Ponadto Sąd oparł się na dokumentach nieaktualnych (pismo Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 czerwca 1995r). Dokonując oceny, że funkcja przedmiotowego obiektu jest uciążliwa zauważa się także, że stosownie do rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki udział organu w danego rodzaju sprawach nie był obligatoryjny. Tym samym zaskarżony wyrok narusza art. 3
Prawa budowlanego i przepis § 10 ust 5 art. 8 cytowanego rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r. W postępowaniu administracyjnym skarżący dowodził, iż obiekt nie jest uciążliwy. Istnieje w związku z tym rozbieżność co uniemożliwia uznanie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Odnośnie do naruszenia art. 44 Prawa budowlanego 1974r. w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że stanowisko Sądu I instancji jest błędne, ponieważ skoro można zmienić sposób użytkowania na stałe to tym bardziej możliwa jest zmiana czasowa "Działanie takie mieści się w klasycznym wnioskowaniu określanym jako " argumentum a maiori ad minus".
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła J. S. reprezentowana przez radców prawnych I. P. i M. K. wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zim./, zwanej dalej "ppsa1', skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wynika dla sprawy /art. 174 pkt 21.
Przepis art. 175 ppsa stanowi, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z §2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawy skargi kasacyjnej: "naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 3 i art. 44 Prawa
Sygn. akt II OSK 674/05
budowlanego z 1974r, §10 ust 5 i ust 8 rozporządzenia MAGTiOS z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, przepisów postępowania, w szczególności art 7, 8, 9, 11, 77, 107,156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 25 kwietnia 1989r" o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele prowadzenia działalności gospodarczej jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rażąco narusza prawo oraz pozbawiona jest podstawy prawnej' W związku z taką treścią podstawy skargi kasacyjnej należy ocenić w pierwszym rzędzie czy odpowiada ona wymogom art. 174pkt i 2 ppsa.
W skardze kasacyjnej wprawdzie podnosi się zarzut naruszenia "w szczególności przepisów prawa materialnego" to jednak nie wiąże się tego naruszenia z błędną wykładnią lub niewłaściwym zastosowaniem. Należy w związku z tym uznać, że skarga kasacyjna w odniesieniu do podstawy określonej w przepisie art. 174 pkt 1 ppsa nie została sformułowana w sposób odpowiedni co uniemożliwia rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu. W podstawie skargi kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 2 ppsa wskazuje się też "naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 7, 8, 9, 11, 77, 107, 156 § 1 pkt 2 Kpa". Należy stwierdzić, że zarzuty te adresowane do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mają usprawiedliwionych podstaw, bowiem Sąd przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje. Podstawą do orzekania w postępowaniu sądowodministracyjnym są przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego miały natomiast zastosowanie wyłącznie w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Postawiony zatem w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania również nie był odpowiedni w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa ze względu na użycie określenia "w szczególności" oraz wobec wskazania naruszeń przepisów kpa a nie przepisów ppsa.
Ubocznie należy zauważyć, iż nie można zgodzić się z wywodami, że skoro zgoda na zmianę sposobu użytkowania możliwa jest na stałe, to tym bardziej zmiana ta możliwa jest na czas określony. Kwestionowaną decyzją zezwolono bowiem na zmianę sposobu użytkowania obiektu" do czasu wybudowania nowego budynku ". Jest to decyzja w istocie pozornie tylko zezwalająca na "czasowe" korzystanie z
Sygn. akt II OSK 674/05
dotychczasowego obiektu budowlanego. Użytkownik tego obiektu może bowiem w ogóle nie zrealizować obiektu nowego. Stan faktyczny sprawy zresztą na to wskazuje skoro strona podała, że "stary" obiekt jako warsztat w dacie orzekania funkcjonował od 14 lat. Decyzja zatem jako pozornie mająca charakter pozwolenia okresowego /czasowego/ nie mogła się ostać w porządku prawnym, zaś posłużenie się we wnioskowaniu argumentem a maiori ad minus nie jest właściwe.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI