II OSK 673/23

II OSK 673/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Piotr Broda
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 578/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 uPb
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7 w zw. z art. 7b w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 578/22 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. nr 508/22 w przedmiocie rozbiórki kontenera o konstrukcji betonowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 grudnia 2022 r., VIII SA/Wa 578/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę P.P. (inwestor) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (MWINB) z 10 maja 2022 r. NR 508/22, w przedmiocie rozbiórki kontenera o konstrukcji betonowej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, w wyniku przeprowadzenia w dniu 21 sierpnia 2020 r. czynności kontrolnych ustalono, że na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] ul. [...] gm. [...] znajduje się m. in. kontener konstrukcji betonowej o wym. ok. 5,60 × 6 m i wysokości ok. 3 m, obiekt posadowiony jest bezpośrednio na gruncie i pełni funkcję socjalną.
2.2. Wyrokując w sprawie VIII SA/Wa 578/22 kolejno wskazano, że według oświadczenia P.P. obiekt został wykonany w latach 2019 - 2020 r. Pismem z 27 sierpnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu (PINB) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie w/w kontenera konstrukcji betonowej, a na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w Radomiu z 4 września 2020 r. ustalił, że G.P. złożył w dniu 31 października 2011 r. zgłoszenie dotyczące budowy ogrodzenia na działkach o nr ew. [...] i [...].
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że postanowieniem z 17 września 2020 r. Nr 278/2020, PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019, poz. 1186, uPb), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy ww. kontenerze konstrukcji betonowej oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do 31 marca 2021 r., następujących dokumentów: 4 egzemplarzy projektu budowlanego wykonanego przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia, zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
2.4. Dalej w wyroku VIII SA/Wa 578/22 przywołano, że MWINB postanowieniem Nr 1923/20 z 7 grudnia 2020 r., utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji.
2.5. Następnie PINB, postanowieniem nr 75/2021 z dnia 24 maja 2021 r., zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej przedmiotowego kontenera konstrukcji betonowej. Ponadto w oparciu o przekazane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych dla działki nr [...], zlokalizowanej we [...], gm. [...], pow. [...], ustalono, że przedmiotowy kontener powstał pomiędzy 6 kwietnia 2019 r. a 5 kwietnia 2020 r.
2.6. Sąd wojewódzki ustalił, że PINB zwrócił się do Wójta Gminy [...] z zapytaniem, czy prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr ew. [...], [...] położonych w miejscowości [...] oraz działek nr ew. [...], [...] położonych w miejscowości [...] gm. [...]. W odpowiedzi Urząd Gminy w [...] pismem z 14 czerwca 2021 r., poinformował PINB, że inwestor został wezwany do uzupełnienia braków formalnych, które do 10 maja 2021 r. zostały częściowo uzupełnione. Poinformowano również, że inwestor został wezwany do doprecyzowanie wniosku. Następnie PINB ponownie pismem z 3 stycznia 2022 r., zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] z zapytaniem, czy postępowania administracyjne dotyczące obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...] oraz na działkach nr ew. [...], [...], [...] w miejscowości [...] zostały zakończone. Urząd Gminy w [...] pismem z 13 stycznia 2022 r., poinformował organ powiatowy, że wnioski inwestora o ustalenie warunków zabudowy dotyczące w/w działek pismami z 12 lipca 2021 r. zostały pozostawione bez rozpatrzenia na skutek nie uzupełnienia braków formalnych.
3.1. Jak dalej w wyroku przywołano, postanowieniem z 2 marca 2022 r. PINB podjął z urzędu zawieszone postępowanie i ustalił, że w przedmiotowej sprawie inwestor nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację kontenera konstrukcji betonowej zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...].
Następnie decyzją Nr 42/2022, z 2 marca 2022 r. PINB nakazał P.P. rozbiórkę kontenera konstrukcji betonowej o wym. ok. 5,60 × 6 m i wysokości ok. 3 m, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] ul. [...] gm. [...].
Uzasadniając swą decyzję nakazową PINB podał, że inwestor nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację "kontenera konstrukcji betonowej", a zatem zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 uPb, zgodnie z którym: "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust 1", tzn. "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę"
3.2. Rozpoznając odwołanie inwestora MWINB powołaną na wstępie decyzją z 10 maja 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 2 marca 2022 r. Organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie PINB prawidłowo stwierdził samowolę budowlaną i właściwie wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 uPb (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania). Organ wojewódzki powołując się na oświadczenie inwestora złożone do protokołu czynności kontrolnych w dniu 21 sierpnia 2020 r., stwierdził, ze sporny obiekt został wykonany samowolnie w latach 2019 - 2020 r. Uzasadniając decyzję MWINB uznał za prawidłowe działania organu I instancji i wobec nie złożenia dokumentacji celem legalizacji w przewidzianym terminie i w toku postępowania odwoławczego, wydaną decyzję o rozbiórce uznał za zasadną. Według MWINB strona dopuściła się samowoli budowlanej, na budowę której należało uzyskać pozwolenie na budowę. Skarżący nie przedstawił dokumentacji, do złożenia której zobowiązał go PINB, zatem organ ten zasadnie orzekł nakaz rozbiórki.
4.1. W skardze na w/w decyzję MWINB P.P. zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegającym na braku zweryfikowania w sposób prawidłowy, czy skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną;
2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący zainicjował procedurę legalizacyjną oraz błędnym przyjęciu, że procedura legalizacyjna nie jest przez skarżącego prowadzona, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę;
3) art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę;
4) art. 48 ust. 1 uPb poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę kontenera izoterma (uwaga sądu: kontener izoterma występował w sprawie VIII SA/Wa 566/22) w sytuacji, gdy skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną przed upływem terminu zakreślonego w postanowieniu PINB z 17 września 2020 r.;
5) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, powtarzający treść decyzji nakazującej rozbiórkę, z brakiem merytorycznego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
4.2. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB z 2 marca 2022 r. W uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty akcentując, że prowadzone są działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, tj. przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, zatem wydana decyzja jest przedwczesna.
4.3. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
5.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił.
5.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 uPb, bowiem wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie dokonał zgłoszenia "kontenera konstrukcji betonowej", nie uzyskał pozwolenia na jego budowę, nie podjął skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z 17 września 2020 r., Nr 278/2020.
6.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono, w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa), mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 7b w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w zakresie postępowania dowodowego prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji nie należy do obowiązku organu nadzoru budowlanego weryfikacja, czy inwestor prowadzi procedurę legalizacji obiektu budowlanego, podczas gdy w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji PINB w toku pozostawały postępowania toczące się przed Wójtem Gminy [...] zarówno w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, jak i w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a organy administracji przy należytym współdziałaniu ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy powinny były ustalić, że brak przedłożenia żądanych przez organ nadzoru budowlanego decyzji wynika z okoliczności, że postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzji o warunkach zabudowy nie zakończyły się do momentu orzeczenia o nakazie rozbiórki;
b) art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 Ppsa w zw. z art. 248 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) poprzez: zaniechanie zwrócenia się do Wójta Gminy [...] o przesłanie akt sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania oraz akt sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo że przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów w tym zakresie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z okolicznościami dotyczącymi pozostawienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania, nie powodując przy tym nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej;
c) art. 125 § 1 pkt 1) Ppsa poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pomimo wniosku skarżących, podczas gdy w toku pozostaje postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji dotyczącej obiektu budowlanego, o którym orzeczono w zaskarżonej decyzji, a decyzją z 1 lipca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z 5 maja 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, a jednocześnie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi prejudykat dla uzyskania przez skarżących decyzji o warunkach zabudowy dotyczących obiektu budowlanego, którego rozbiórkę nakazano w zaskarżonej decyzji;
d) art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku oceny, czy brak odniesienia się w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., co było przedmiotem zarzutu z pkt 5 skargi, co w konsekwencji czyni niemożliwym przeprowadzenie kontroli kasacyjnej w tym zakresie;
e) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi stawiane uzasadnieniu decyzji administracyjnej, podczas gdy sporządzone zostało z pominięciem ustosunkowania się do zarzutów stawianych przez skarżących w odwołaniu.
6.2. W oparciu o art. 174 pkt 1) Ppsa, w skardze kasacyjnej zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) Ppsa w zw. z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie przedłożył dokumentów umożliwiających legalizację obiektu w zakreślonym terminie, a w konsekwencji uznanie, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, podczas gdy przedłożenie wymaganych dokumentów było niemożliwe na chwilę wydawania decyzji, gdyż w toku pozostawały wszczęte znacznie wcześniej postępowania administracyjne zmierzające do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o ustaleniu warunków zabudowy.
6.3. W związku z powyższymi zarzutami skarżący kasacyjnie wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art 176 § 2 Ppsa wnosił o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
6.4. W uzasadnieniu starano się rozwinąć podstawy kasacyjne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie brak spełnienia obowiązków w wyznaczonym przez organ terminie był zatem spowodowany przyczyną obiektywną - brakiem ostatecznego rozpoznania spraw administracyjnych w przedmiocie decyzji środowiskowej i warunków zabudowy.
6.5. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 2 lipca 2025 r., przez asystenta sędziego NSA wynika, że postępowanie przed Wójtem Gminy [...] o wydanie decyzji środowiskowej dla zabudowy na działkach M.P. i P.P. w m. [...], zostało zawieszone w lutym 2023 r. z uwagi na zobowiązanie wnioskodawców do przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko.
6.6. Na rozprawę wyznaczoną w sprawie nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
7.2. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, skoro przepis ten ma naturę ogólną i wynikową, określając oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
7.2. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, którego sąd pierwszej instancji nie stosował, skoro skargę oddalił, powiązano z przypisaniem organowi naruszenia przezeń przepisów art. 7 w zw. z art. 7b w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew temu co podnosi się w skardze kasacyjnej, to w interesie skarżącego było zawiadomienie organu o podjętych czynnościach, takich jak prowadzenie procedury legalizacyjnej i jej poszczególnych etapach. Jak jednak słusznie zauważył WSA w Warszawie, wniosek o warunki zabudowy został pozostawiony bez rozpoznania pismem z 12 lipca 2021 r. wobec nie usunięcia braków formalnych. O powyższym fakcie skarżący nie powiadomił organu nadzoru budowlanego. Nadmienić należy, że skarżący w postępowaniu administracyjnym reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien zawiadomić organ na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy. Poza tym nie złożono także innych dokumentów, do których skarżący był zobowiązany postanowieniem PINB. W tej sytuacji trudno uznać, aby skarżący dążył do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji. Dołączona zaś w postępowaniu sądowym kopia decyzji z 5 maja 2022 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań – jak trafnie uznał sąd wojewódzki – nie mogła stanowić skutecznego dowodu mającego na celu zanegowanie dotychczasowych ustaleń organów nadzoru budowlanego. Strona bowiem została zobowiązana do wykonania obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym, których nie wykonała w zakreślonym terminie, nadto nie podejmowała żadnych czynności mających na celu przedłużenie terminu, nie zawiadamiała organu I instancji o ewentualnych trudnościach w uzyskaniu dokumentów.
7.3. Tym samym sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś przeprowadzone postępowanie nie narusza standardów określonych przepisami K.p.a. wskazanymi w skardze kasacyjnej.
7.4. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił też zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu art. 106 § 3 Ppsa w zw. z art. 106 § 5 Ppsa w zw. z art. 248 K.p.c. poprzez zaniechanie zwrócenia się do Wójta Gminy [...] o przesłanie akt sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania oraz akt sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zauważyć należy, że okoliczność powyższa była przedmiotem rozważań zarówno organu odwoławczego, jak i sądu pierwszej instancji. Trafnie sąd ten zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego weryfikacja czy skarżący prowadzi procedurę legalizacyjną i na jakim jest ona etapie.
7.5. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa. Po pierwsze, zawieszenie postępowania w tym trybie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy jest w sprawie celowe wstrzymywanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia ma skutek taki, że nie można mówić o naruszeniu prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania sądowego mimo wystąpienia przesłanki określonej przywołanym przepisem. Po drugie decyzja z 5 maja 2022 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, jak wskazano już powyżej, nie stanowiła tego typu przeszkody, aby niemożliwym było rozpatrzenie sprawy ze skargi na decyzję wydaną w trybie art. 48 ust. 1 uPb.
7.6. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, MWINB wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkie przesłanki, którymi się kierował przy rozstrzygnięciu sprawy, przedstawił prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz przywołał i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., co trafnie zaakceptował sąd pierwszej instancji.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżącego dotyczących postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, które – jak MWINB ustalił – zakończyło się pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania. Z tego powodu organ wskazał również, że bezpodstawne są twierdzenia skarżącego, jakoby skarżący dążył do legalizacji samowolnie wykonanej inwestycji.
7.7. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa w sposób opisany w skardze kasacyjnej wyjaśnić należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiwsa 2010/3/39), jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np.: wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10, LEX nr 746689 czy wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., I FSK 1002/11, LEX nr 1166035). Uchybieniem, nie pozostającym bez wpływu na rezultat kontroli kasacyjnej zaskarżonego orzeczenia, jest bowiem uzasadnienie, w którym ocena o zgodności/niezgodności z prawem zaskarżonego aktu formułowana jest bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, albowiem w tego rodzaju sytuacji nie jest możliwe zrekonstruowanie przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęcie konkretnego kierunku interpretacji i zastosowania konkretnych przepisów prawa w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. np. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09, LEX nr 951904). W sprawie niniejszej uzasadnienie sądu pierwszej instancji spełnia wymogi ustawowe, a rozważania dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku odnoszą się do ustalonego przez organy stanu faktycznego, którego skarga kasacyjna skutecznie nie zakwestionowała.
Skarżący kasacyjnie stawiając zarzut art. 141 § 4 Ppsa podnosi, jakoby sąd pierwszej instancji miał nie zawrzeć oceny co do braku odniesienia się w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., co było przedmiotem zarzutu z pkt 5 skargi. Tak sformułowany zarzut nie jest jednak całkowicie bezzasadny. Po pierwsze, nie jest trafne, że MWINB nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co było już omawiane w uzasadnienia wyroku dotyczącego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Po drugie, wbrew temu co podnosi strona w złożonej skardze kasacyjnej, sąd wojewódzki wyjaśnił i ocenił, że to skarżący, który w postępowaniu administracyjnym reprezentowany był przez fachowego pełnomocnika, a nie sam organ nadzoru budowlanego, winien był zawiadomić tenże organ, na jakim etapie postępowania znajduje się złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy.
Z notatki sporządzonej tuż przed rozprawą wynika zaś dodatkowo, że inwestor od lutego 2023 r. nie przedłożył raportu oddziaływania na środowisko dla zabudowy na działkach inwestycyjnych, zatem pozostaje w stanie, w którym nie podejmuje skutecznych kroków, aby zalegalizować dokonaną samowolę budowlaną. Możliwość legalizacji jest prawem inwestora, ale z takiego uprawnienia musi chcieć skorzystać. Trafna była ocena sądu pierwszej instancji, że w tej sytuacji nie sposób organom nadzoru budowlanego zarzucać naruszeń przepisów postępowania.
7.8. Skoro skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie poczynionych ustaleń to jako nietrafny, należało także uznać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 48 ust. 4 i w zw. z art. 48 ust. 1 uPb.
Jak zostało wyżej wskazane organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że zrealizowana inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Realizacja jej bez uzyskania takiego pozwolenia obligowała organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania, a następnie orzeczenia w przedmiocie rozbiórki obiektu. Organy podjęły próbę legalizacji obiektu, zobowiązując inwestora do przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 i 3 uPb. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, skarżący nie złożył nie tylko żadnych dokumentów, ale także nie wnosił o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, nie informował organu o złożeniu wniosku o warunki zabudowy, nie wykazuje także, aby podważył ustalenie co do pozostawienie wniosku o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w rozstrzyganiu w zakresie nakazania rozbiórki samowoli budowlanej: przepisy uPb w sposób jednoznaczny wskazują, że niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy skutkuje obowiązkiem nakazania rozbiórki takiego obiektu w oparciu o ust. 1 tego przepisu. Takie rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ administracji i słusznie sąd pierwszej instancji ocenił je, jako prawidłowe. Wykazano bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie dokonał zgłoszenia "kontenera konstrukcji betonowej", nie uzyskał pozwolenia na jego budowę, nie podjął skutecznie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem PINB z 17 września 2020 r., Nr 278/2020.
8. Konkludując, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to skutkowało koniecznością jej oddalenia. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.