II OSK 670/06

II SA/Łd 1013/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 670/06 - Wyrok NSA z 2007-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędzia WSA Cz. Nowak-Kolczyńska (spr.), Asesor WSA E. Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. , umorzył postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie ze zmianą sposobu użytkowania terenu i obiektów dawnego szpitala im. [...] na funkcję usługowo-handlową i magazynową, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A. 34/36 (działki nr 49, 48/5, 47/4, 47/6, 46/2, 43 i 42). Decyzja została doręczona wnioskodawcy i jej pełnomocnikowi w dniu 23 czerwca 2005 r.
W dniu 18 lipca 2005 r. pełnomocnik spółki złożył za pośrednictwem poczty odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł zarzut naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 oraz 105 § 1 k.p.a.) i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wraz z odwołaniem pełnomocnik spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w okresie od 4 do 9 lipca 2005 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego, w związku z problemami z nadciśnieniem i arytmią serca. W kwestii zachowania przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. siedmiodniowego terminu liczonego od ustania przyczyny uchybienia, pełnomocnik spółki wyraził pogląd, iż termin ten "rozpoczął bieg w dniu 10 lipca i zakończy bieg w dniu 18 lipca 2005 r. (uwzględniając fakt, że ostatni dzień terminu siedmiodniowego przypadał w sobotę)". Do wniosku została załączona kserokopia zwolnienia lekarskiego.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 2 k.p.a. oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a., zgodnie z którym, aby organ administracji publicznej mógł przywrócić termin wniosek w tym przedmiocie musi być złożony w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 58 k.p.a. Jak bowiem wynika z załączonego do wniosku zaświadczenia, pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 4 lipca do dnia 9 lipca 2005 r., a zatem w dniu 9 lipca 2005 r. ustała przyczyna uchybienia terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku rozpoczął bieg dnia 10 lipca 2005 r. a zakończył dnia 16 lipca 2005 r., w sobotę.
Kolegium nie podzieliło poglądu, iż skoro ostatni dzień upływu terminu przypadał w sobotę, bieg terminu zakończył się w poniedziałek. Stosownie do brzmienia art. 57 § 4 k.p.a., jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni. Sytuacja ta dotyczy jedynie dni ustawowo wolnych od pracy, przy czym k.p.a. nie definiuje pojęcia "dni ustawowo wolnych od pracy". Dlatego też — co znajduje potwierdzenie zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie powstałym na tle tego przepisu — należy przyjąć, iż dniami ustawowo wolnymi od pracy są oprócz niedziel, dni wymienione w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 6, poz. 297 z późn. zm.) z uwzględnieniem wprowadzonych później: Święta Niepodległości – 11 listopada, Święta Narodowego Trzeciego Maja – 3 maja oraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – 15 sierpnia. Sformułowanie "dzień ustawowo wolny od pracy" może odnosić się wyłącznie do tych dni, zaś dni dodatkowo wolne od pracy (w tym soboty) nie są dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy. Organ administracji powołał się na stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 kwietnia 2003 r. sygn. III CZP 8/3, zgodnie z którą sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § l k.p.c.
Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, a to oznacza, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Ponieważ w przedmiotowej sprawie powyższy termin nie został zachowany Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 57 § 4 k.p.a., poprzez wadliwą jego wykładnię. Podniósł, iż wskazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchwała Sądu Najwyższego odnosi się do wykładni art. 115 k.c. i nie może być bezpośrednio odnoszona do przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto, poglądy zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie były w tej kwestii rozbieżne. W uchwale z dnia 25 czerwca 2001 r. (ONSA 2001/4/149) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów dokonał odmiennej wykładni treści art. 57 § 4 k.p.a. NSA wyraził pogląd, że zmiana stanu prawnego i wprowadzenie pięciodniowego tygodnia pracy uzasadnia stwierdzenie, że sobotę należy uznać za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. Kierunek orzecznictwa wyznaczony wskazaną uchwałą pozostaje aktualny w orzecznictwie sądów administracyjnych do chwili obecnej i winien być obowiązujący dla organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) — dalej p.p.s.a. — sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd zatem, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się do wykładni i zastosowania unormowania zawartego w art. 57 § 4 k.p.a. Przepis ten ustala jedną z zasad obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z jego treścią, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. , jeżeli koniec terminu przypada w sobotę, termin upłynie w tym dniu, nie zaś w najbliższy następny dzień powszedni. Organ administracji na poparcie swego stanowiska powołuje uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r. sygn. III CZP 8/03, w której został wyrażony pogląd, że "sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c."
Powyższe stanowisko — wyrażone na gruncie unormowań procedury cywilnej — nie może znaleźć wprost zastosowania przy interpretacji przepisów postępowania administracyjnego. Przy wykładni art. 57 § 4 k.p.a. należy posłużyć się wykładnią funkcjonalną tego przepisu uwzględniającą w pełni gwarancyjną funkcję, jaką pełni to unormowanie w postępowaniu oraz kontekst przepisów innych procedur ściśle związanych z procedurą administracyjną. W orzecznictwie zwraca się zatem uwagę, że "przepis art. 57 § 4 k.p.a. ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony w zakresie przestrzegania ustawowo określonych terminów, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień terminu, aby — obiektywnie rzecz ujmując — strona miała zapewnione normalne warunki skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu. W obecnych warunkach organizacji życia publicznego, gdy ostatni dzień terminu wniesienia skargi upływa w sobotę, strona nie ma zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia skargi (odwołania), ponieważ w soboty nie są czynne ani sądy, ani urzędy konsularne, natomiast urzędy pocztowe są czynne w ograniczonym zakresie, podobnie jak w dni wolne od pracy" (postanowienie SN z dnia 3 lutego 2000 r. sygn. akt III RN 195/99, OSNAPiUS 2000/24/884; analogiczne stanowisko w postanowieniach SN z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 78/00, OSNP 2001/14/457 oraz z dnia 6 kwietnia 2001 r., sygn. akt III RN 83/00, niepubl., a także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2001 r., FPS 7/00, ONSA 2001/4/149).
Wyżej wymienione okoliczności powodują, że strona postępowania administracyjnego, której termin kończy bieg w sobotę nie może realizować swoich uprawnień procesowych w identycznych warunkach, jak strona, której termin upływa w dzień powszedni.
Brak jest również konsekwencji w unormowaniach dotyczących sposobu liczenia terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym oraz postępowaniach ściśle z nim związanych: postępowaniem przed sądem administracyjnym oraz postępowaniem podatkowym. Zgodnie zatem z art. 83 § 2 p.p.s.a. oraz art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepisy te wprawdzie nie uznają sobót za dni ustawowo wolne od pracy, ale z drugiej strony zrównują je w skutkach dla biegu terminów z dniami ustawowo wolnymi od pracy. W tej samej sprawie może zatem dochodzić do sytuacji, kiedy to w postępowaniu administracyjnym sobota nie jest traktowana jak dzień wolny od pracy, a następnie w postępowaniu przed sądem administracyjnym — jako dzień wolny od pracy. Podobna niekonsekwencja pojawia się, gdy strona występuje w postępowaniu administracyjnym i jednocześnie w innej sprawie w postępowaniu podatkowym. Strona, działając w zaufaniu do prawa, może zatem pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że "wolna sobota" jest traktowana jak dzień ustawowo wolny od pracy nie tylko w postępowaniu podatkowym, lecz także w postępowaniu administracyjnym. Ponadto na błędne przekonanie strony może mieć również wpływ - wskazana przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej przez skarżącego uchwale z 25 czerwca 2001 r., a wynikająca z Kodeksu pracy - zasada pięciodniowego tygodnia pracy (art. 129 k.p.), uwzględniającego dni od poniedziałku do piątku (art. 130 § 1 pkt 2 k.p.), a tym samym wskazująca, że sobota jest dniem wolnym od pracy.
Niespójność rozwiązań przyjętych w art. 83 § 2 p.p.s.a. i art. 12 § 5 ordynacji podatkowej z unormowaniem wynikającym z art. 57 § 4 k.p.a. nie może być interpretowana na niekorzyść strony. W tym stanie rzeczy przy interpretacji art. 57 § 4 k.p.a. prymat należy przyznać wykładni funkcjonalnej tego przepisu, a stosując ją w praktyce opowiedzieć się trzeba za przyjęciem zasady, iż strona w postępowaniu przed organami administracji powinna mieć zapewnione normalne warunki do podjęcia czynności także w ostatnim dniu terminu, jeżeli przypada on w sobotę.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, prezentowane przez stronę skarżącą, iż sobotę należy uznać za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. Ponieważ zatem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wydane zostało z naruszeniem art. 57 § 4 k.p.a. i naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sąd, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., uchylił ww. postanowienie.
Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 355,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na powyższą sumę złożyły się: kwota 240 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 15 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.