II OSK 67/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-16
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniaterminKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanesąsiedztwooddziaływanie obiektuNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki J. sp. z o.o. sp. k., uznając, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania budowlanego rozpoczął bieg od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji, a nie od zapoznania się z jej treścią.

Spółka J. sp. z o.o. sp. k. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, powołując się na brak udziału w postępowaniu i nowe okoliczności (zacienienie sąsiedniej działki). Organ I instancji odmówił wznowienia z powodu uchybienia terminu. Wojewoda uchylił postanowienie, uznając wniosek za złożony w terminie. WSA uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że spółka J. dowiedziała się o decyzji wcześniej. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że termin biegnie od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji, a nie od zapoznania się z jej treścią.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki J. sp. z o.o. sp. k. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił postanowienie Wojewody Wielkopolskiego odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Spółka J. domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brała w nim udziału z własnej winy i że ujawniły się nowe okoliczności (zacienienie sąsiedniej działki). Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając, że spółka J. dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę z pisma Starosty z 8 grudnia 2021 r., doręczonego 14 grudnia 2021 r., co mieściło się w miesięcznym terminie. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że spółka J. dowiedziała się o decyzji wcześniej, już w listopadzie 2021 r., na podstawie korespondencji i umowy dzierżawy. NSA w niniejszym wyroku oddalił skargę kasacyjną spółki J. Sąd podkreślił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 2 K.p.a.) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, a nie od dnia zapoznania się z jej treścią lub projektem budowlanym. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż spółka J. miała wiedzę o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wcześniej niż twierdziła, co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, a nie od dnia zapoznania się z jej treścią lub projektem budowlanym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 148 § 2 K.p.a. ma obiektywny charakter i nie uzależnia biegu terminu od zapoznania się z pełną treścią decyzji. Wystarczające jest uzyskanie informacji o organie wydającym decyzję i sposobie rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania z uwagi na niebranie udziału w postępowaniu.

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych.

K.p.a. art. 148 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

K.p.a. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, od kiedy biegnie termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia).

Pomocnicze

uPb art. 3 § pkt 20

Ustawa Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA z uwagi na naruszenie przepisów postępowania.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Ppsa art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

rozp. MI 2002 art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy usytuowania budynków i ich wpływu na sąsiednie działki (np. zacienienie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia dowiedzenia się o wydaniu decyzji, a nie od zapoznania się z jej treścią. Wnioskodawca miał wiedzę o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wcześniej niż twierdził, co potwierdzają korespondencja i umowa dzierżawy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, ponieważ strona nie miała jeszcze wiedzy o treści decyzji i jej wpływie na sąsiednią działkę. Zjawisko zacienienia stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania decyzji w oznaczonym przedmiocie powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści takiej decyzji ostatecznej termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, którą jej doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania zachowanie omawianego terminu jest jednak badane także przez organ, który nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście pozwolenia na budowę i wiedzy strony o wydanej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubiegania się o wznowienie postępowania budowlanego, ale zasady interpretacji terminu mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – biegu terminu do wznowienia postępowania. Jest to istotne dla praktyków, choć sama tematyka budowlana może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Kiedy naprawdę dowiedziałeś się o decyzji? Kluczowa interpretacja terminu do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 67/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
IV SA/Po 462/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-08-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 462/22 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 3 czerwca 2022 r. nr IR-IV.7721.157.2022.2 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r., IV SA/Po 462/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z/s w P. (Spółka) na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z 3 czerwca 2022 r. nr IR-IV.7721.157.2022.2, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Starosta Pilski (Starosta, organ I instancji) decyzją nr 904 z 22 października 2021 r. (znak: AB.6740.1486.2021.IV; Decyzja PnB), wydaną na wniosek P. Sp. z o.o. z/s w P. (pierwotny inwestor), zatwierdził projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w poziomie parteru wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...] i [...] (obręb [...]) przy ul. [...] w P. Wobec jej niezaskarżenia oraz zrzeczenia się przez pierwotnego inwestora prawa do wniesienia odwołania, Decyzja PnB stała się ostateczna 27 października 2021 r.
2.2. Decyzją z 21 grudnia 2021 r. (znak: AB.6740.1970.2021.IV) Starosta, na wniosek i za zgodą pierwotnego inwestora, przeniósł ostateczną Decyzję PnB na rzecz Spółki (Inwestor).
2.3. Wyrokując w sprawie IV SA/Po 462/22 kolejno wskazano, że 18 stycznia 2022 r. do Starosty wpłynął wniosek spółki J. Sp. z o.o. Sp. k. z/s w P. (Wnioskodawca, spółka J.) z 14 stycznia 2022 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją PnB. Wniosek został oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) – z uwagi na to, że Wnioskodawca nie ze swojej winy nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu – oraz na podstawie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi, a istotnych dla sprawy i istniejących w dniu podejmowania decyzji. Za takie okoliczności spółka J. uznała wpływ projektowanego zamierzenia budowlanego na sąsiednią działkę nr [...], stanowiącą jej własność poprzez zacienienie, które na tę działkę będzie "generować" ów obiekt w planowanej postaci, powodujące ograniczenie możliwości zagospodarowania działki nr [...]. Oznacza to – jak dalej wyjaśniła wnioskująca wznowienie spółka – że działka nr [...] leży w obszarze oddziaływania obiektu planowanego na działce nr [...], choć brak było o tym informacji w dokumentacji projektowej. Okoliczność ta istniała w momencie podejmowania Decyzji PnB, jednak nie została odkryta do czasu jej podjęcia, gdyż w razie odkrycia tej okoliczności organ obowiązany byłby przyznać spółce J. status strony postępowania, czego nie uczynił.
2.4. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że przywołanym wyżej postanowieniem z 18 marca 2022 r. Starosta, na podstawie art. 123 K.p.a. oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania z wniosku spółki J. w sprawie zakończonej ostateczną Decyzją PnB.
Przywołując w wyroku motywy tego postanowienia wskazano, że Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, nie został zachowany, ponieważ co najmniej od 2 listopada 2021 r. właściciel firmy J. miał wiedzę na temat przedmiotowej inwestycji (umowa dzierżawy zawarta 2 listopada 2021 r.; korespondencja z 2 grudnia 2021 r. skierowana do tutejszego organu o udostępnienie kserokopii dokumentacji w sprawie przedmiotowej inwestycji). Dalej organ I instancji zaznaczył, że wnioskodawca zażądał wznowienia postępowania również z powodu ujawnienia nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi, a istotnych dla sprawy i istniejących w dniu podjęcia decyzji. Odnosząc się do tego stwierdzenia – w oparciu o dołączoną przez spółkę J., na wezwanie organu o wykazanie ww. okoliczności, "Analizę wpływu oddziaływania obiektu zaprojektowanego na działce nr [...], obręb [...], w P. przy ulicy K." sporządzoną przez mgra inż. arch. B.N. – Starosta stwierdził, że zaistniała sytuacja nie spełnia "warunku" określonego z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Analiza ta nie wnosi nowych okoliczności, dowodów w sprawie, ponieważ została sporządzona z uwzględnieniem projektowanej zabudowy na działce nr [...], natomiast analiza oddziaływania w dokumentacji będącej integralną częścią pozwolenia, sporządzona została w oparciu o stan faktyczny na ten dzień, w którym to działka nie była zagospodarowana, oraz "na którą nie toczyło się żadne postępowanie".
2.5. W wyroku wskazano, że zażalenie na w/w postanowienie Starosty złożyła spółka J., która zarzuciła naruszenie:
1) art. 148 § 1 i 2 K.p.a. przez uznanie, że podanie o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją PnB zostało złożone po upływie terminu miesięcznego na jego złożenie oraz błędne podjęcie ustaleń co do dnia, w którym Wnioskodawca dowiedział się o tej decyzji;
2) art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. w zw. art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (uPb) przez zaniechanie zbadania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją PnB w zakresie tego, czy oparty jest na ww. podstawach.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w/w postanowienia i nakazanie organowi I instancji wznowienia postępowania zakończonego Decyzją PnB, ewentualnie uchylenie postanowienia PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że 2 listopada 2021 r. Wnioskodawca powziął co najwyżej wiedzę o zamiarze realizacji przez Inwestora bliżej nieokreślonych "robót budowlanych na budowie budynku wielorodzinnego w P. przy ul. [...]" (według zapisu § 2 ust. 2 umowy dzierżawy z 2.11.2021 r.). Powzięcie takiej informacji nie jest powzięciem wiedzy o fakcie wydania rozstrzygnięcia (tu: Decyzji PnB) w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie postępowania. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Takie informacje Wnioskodawca otrzymał 14 grudnia 2021 r. od Starosty korespondencją zawierającą elementy dokumentacji projektowej zamierzenia budowlanego na działce nr [...] z informacją zawartą w piśmie przewodnim, że dotyczą one Decyzji PnB. Z samych, ujawnionych przez Inwestora w wiadomości e-mail oraz treści umowy dzierżawy z 02 listopada 2021 r. "zamierzeń inwestycyjnych" nie wynika przecież, czy nosiciel zamierzeń wystąpił z wnioskiem do organu administracji architektoniczno-budowlanej o stosowne pozwolenie lub dokonał zgłoszenia. Z kolei z samego faktu umiejscowienia tablicy informacyjnej budowy, dokonanego "rzekomo" w dniu 2 listopada 2021 r., organ I instancji nie może przyjąć, że Wnioskodawca zapoznał się z jej treścią. Spółka J. nie zgodziła się także z zaprezentowanym przez organ I instancji stwierdzeniem, że przedstawiona przez Wnioskodawcę analiza wpływu projektowanego zamierzenia budowlanego na działkach nr [...] i [...] na działkę nr [...] przez zacienienie nie wnosi nowych okoliczności do sprawy. Wszak dowodzi ona, że organ, analizując wniosek Inwestora o wydanie pozwolenia na budowę na działkach nr [...] i [...] nie dokonał weryfikacji oświadczenia projektanta o braku wpływu na tereny sąsiednie, co jest jego obowiązkiem. W efekcie organ I instancji pozbawił Wnioskodawcę możliwości udziału w tym postępowaniu i obrony swoich interesów bez winy Wnioskodawcy, co wypełnia przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 "ust. 1" pkt 4 K.p.a.
2.6. Dalej w wyroku IV SA/Po 462/22 przywołano, że uchylając postanowienie Starosty z 18 marca 2022 r. w całości i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia – przywołanym na wstępie postanowieniem z 3 czerwca 2022 r. – Wojewoda, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego ocenił, że wniosek złożono w terminie określonym w art. 148 K.p.a., przy uwzględnieniu wskazanych w nim przesłanek wznowienia postępowania. Zdaniem Wojewody w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należy przyjąć, że Wnioskodawca dowiedział się o źródłowej decyzji z pisma Starosty z 8 grudnia 2021 r. Pismo to zostało doręczone 14 grudnia 2021 r. Wniosek o wznowienie postępowanie został nadany w placówce pocztowej 14 stycznia 2022 r. Uwzględniając treść art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., Wojewoda stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie jednego miesiąca, którego bieg rozpoczął się od dnia doręczenia Wnioskodawcy pisma organu informującego o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, do którego dołączono kopie dokumentów z dokumentacji projektowej, tj. od 14 grudnia 2021 r. Wojewoda zaznaczył, że zachowanie terminu dotyczy zarówno przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak i z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Organ II instancji stwierdził, że słusznie zauważono w zażaleniu, iż przesłana wiadomość e-mail z 2 listopada 2021 r. nie zawiera informacji o wydanej decyzji o pozwoleniu budowę oraz przyjętych rozwiązaniach projektowych, które mogą spowodować oddziaływanie planowanego obiektu na teren sąsiedni. Dotyczy ona wydzierżawienia terenu od Wnioskodawcy. Także pismo Inwestora z 10 lutego 2022 r. oraz załączone do niego dokumenty nie potwierdzają, że Wnioskodawca posiadał wcześniej wiedzę o Decyzji PnB i warunkach realizacji inwestycji. Na uwidocznionej na zdjęciu tablicy informacyjnej jest wprawdzie wpisany numer decyzji – 904 – jednak brak jest dowodu, kiedy wskazana tablica została postawiona na placu budowy. Z tych względów, zdaniem Wojewody, Starosta winien wznowić postępowanie, a po jego wznowieniu – zbadać w pierwszej kolejności, czy spółka J. może zostać uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Na zakończenie Wojewoda wyjaśnił, że przepisy określające kompetencje organów w przedmiocie wznowienia postępowania nie uprawniają organu odwoławczego do uchylenia postanowienia organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.
3.1. Skargę na w/w postanowienie Wojewody wniosła Spółka, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 148 § 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż powzięcie wiedzy o decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga znajomości warunków realizacji inwestycji, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu winna sprowadzać się do przyjęcia, że wystarczające dla otwarcia biegu terminu jest uzyskanie przez stronę informacji o organie wydającym decyzję oraz sposobie rozstrzygnięcia;
b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 148 § 2 K.p.a. przez wadliwą ocenę dowodów w postaci notatki służbowej z 8 grudnia 2021 r. oraz pisma Inwestora z 10 lutego 2022 r. wraz z załącznikami, a w konsekwencji błędne ustalenie, że spółka J. dowiedziała się o Decyzji PnB w dniu 14 grudnia 2021 r., podczas gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że dowiedziała się o treści rozstrzygnięcia przed tym dniem, co skutkowało uchyleniem postanowienia Starosty i przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;
c) art. 10 § 1 i 2 K.p.a. – przez:
– bezzasadne uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącej przed wydaniem postanowienia co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań,
– powołanie się na pozaustawową przesłankę odstąpienia od stosowania reguły wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a.,
co poskutkowało brakiem możliwości podjęcia przez skarżącą czynności procesowych, w szczególności przedstawienia dowodów wskazujących na treść rozmów prowadzonych przez Wnioskodawcę z Inwestorem w listopadzie 2021 r.
3.2. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego w postaci załączonej do skargi notatki z 24 czerwca 2022 r. na okoliczność przebiegu rozmów pomiędzy Inwestorem a Wnioskodawcą w listopadzie 2021 r.
3.3. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty, by w konkluzji w szczególności stwierdzić, że nie sposób w świetle doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania przyjmować, że skoro 4 listopada 2021 r. Inwestor poinformował Wnioskodawcę o realizacji inwestycji, załączając do wiadomości kopię projektu zagospodarowania, to Wnioskodawca, jako właściciel działki sąsiedniej i podmiot profesjonalny branży budowlanej, do 14 grudnia 2021 r. pozostawał w niewiedzy co do wydania Decyzji PnB.
3.4. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jego oddalenie.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę uwzględnił.
4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że stanowisko Wojewody – w świetle którego dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie wystarcza samo dowiedzenie się przez wnioskodawcę o takiej decyzji, lecz niezbędne jest jeszcze uzyskanie przez niego informacji "o warunkach realizacji inwestycji", której dotyczy dane pozwolenie – nie znajduje oparcia w treści przepisu art. 148 § 2 K.p.a. i świadczy o jego błędnej wykładni przez organ II instancji, co też trafnie wytknięto w skardze.
W ocenie sądu pierwszej instancji – analiza materiału dowodowego przekonuje, że informacjami o wydaniu źródłowej decyzji Wnioskodawca dysponował już w momencie sporządzania pisma do Starosty Pilskiego z 29 listopada 2021 r. Z pisma tego bowiem jasno wynika, że spółka J. wiedziała już wówczas o wydanym dla działki nr [...] pozwoleniu na budowę i jego przedmiocie (skoro, prosząc o udostępnienie fragmentów dokumentacji projektowej dotyczącej tego pozwolenia, wyraźnie wspomniano m. in. o "kondygnacjach mieszkalnych" oraz dołączono załącznik graficzny z rzutem poszczególnych segmentów A, B, C przedmiotowej inwestycji), a także o organie, który wydał to pozwolenie – czyniąc go adresatem swego pisma. Co więcej, treść zalegającej w aktach sprawy notatki służbowej z 8 grudnia 2021 r. pracownika organu I instancji, M.M. – której wiarygodność nie została przez Wojewodę skutecznie podważona – pozwala przesunąć na osi czasu fakt dowiedzenia się przez Wnioskodawcę o Decyzji PnB na moment jeszcze wcześniejszy (acz niemożliwy do bardziej ścisłego określenia). Z notatki tej wynika bowiem jednoznacznie, że ww. pismo z 29 listopada 2021 r. zostało wystosowane przez spółkę J. "po rozmowie telefonicznej z w/w pracownikiem Wydziału Architektury i Budownictwa, podczas której właściciel działki [...] przy ul. [...] w P. uzyskał informację na temat wydanego pozwolenia na budowę dla działek [...] i [...] [...]".
4.3. Zdaniem sądu a quo, również analiza pozostałych zgromadzonych w tej sprawie dowodów, w tym zwłaszcza korespondencji mailowej pomiędzy przedstawicielami Inwestora oraz Wnioskodawcy z początku listopada 2022 r., a także zawartej pomiędzy tymi podmiotami umowy dzierżawy nieruchomości (działek nr [...] i [...]) datowanej na 2 listopada 2021 r., dokonana z uwzględnieniem wzmiankowanych w skardze zasad doświadczenia życiowego – które to zasady także należy brać pod uwagę przy weryfikacji oraz ocenie prawdziwości oświadczenia autora wniosku wznowieniowego co do daty dowiedzenia się o kwestionowanej decyzji – podważają wiarygodność twierdzeń spółki J., że o Decyzji PnB dowiedziała się (w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a.) dopiero w dniu 14 grudnia 2021 r., z otrzymanego wówczas pisma Starosty z 8 grudnia 2021 r.
4.4. Mając wszystko to na uwadze sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329, Ppsa), uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka J. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
5.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 "ust. 1" (powinno być § 1 – uwaga Sądu) pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 145 "ust. 1" (powinno być § 1 – uwaga Sądu) pkt 3 Ppsa polegające na przyjęciu, że postanowienie Wojewody Wielkopolskiego narusza art. 148 § 2 K.p.a. przez uznanie, że termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania otworzył się dla skarżącej kasacyjnie przed 14 grudnia 2021 r.;
2) przepisów prawa materialnego, tj. § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019, poz. 1065, rozp. MI 2002) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że opisane tam przesłanianie stanowi okoliczność "prawną".
5.3. W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu; zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
5.4. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w terminie wskazanym przez WSA w Poznaniu skarżąca kasacyjnie nie miała wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie, obiektywie zatem nie była w stanie sporządzić podania o wznowienie inkryminowanego postępowania.
5.5. W piśmie z 8 listopada 2022 r. w odpowiedzi na wezwanie sądu wojewódzkiego pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
5.6. W odpowiedzi Spółki na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Ponadto wniesiono o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz Inwestora zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej WSA w Poznaniu trafnie zauważył, że samo już tylko pozostawanie przez inwestora i skarżącego w stałym kontakcie w listopadzie 2021 r., w tym zawarcie umowy dzierżawy części nieruchomości, czyni stanowisko skarżącego niewiarygodnym.
5.7. Podczas rozprawy pełnomocnicy strony skarżącej kasacyjnie oraz strony skarżącej podtrzymali swe stanowiska i żądania wyrażone w pismach procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1 Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.2. Istota sprawy sprowadza się do oceny trafności stanowiska sądu pierwszej instancji odnośnie jednoznacznego ustalenia kwestii dotrzymania przez skarżącą kasacyjnie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Pilskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę (Decyzja PnB). Sąd wojewódzki trafnie opowiedział się za stanowiskiem, wedle którego prawidłowa wykładnia art. 148 § 2 K.p.a. odnośnie pojęcia "dowiedzenia się o decyzji" to powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania decyzji w oznaczonym przedmiocie, a powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści takiej decyzji ostatecznej. Z tych względów chybione jest wywodzenie spółki J. o tym, że termin odnośnie złożenia podania o wznowienie z powołaniem się na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym miałaby ona uzyskać wiadomość o "fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób/w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania".
6.3. Sąd w tym składzie podziela stanowisko jurydyczne, wedle którego termin jednego miesiąca przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Omawiany termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, którą jej doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, a więc chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji ma zatem obowiązek ustalić, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś kiedy mogła dowiedzieć się o jej wydaniu. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie omawianego terminu jest jednak badane także przez organ, który nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2023 r., II OSK 1201/20, LEX nr 3592904). Słusznie sąd pierwszej instancji wskazuje, że wiarygodność spółki J. odnośnie jej twierdzeń co do terminu dowiedzenia się o decyzji ostatecznej Starosty Pilskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę, zdaje się podważać treść pisma tej spółki do organu powiatowego z 29 listopada 2021 r. Trafnie także wytknięto, że ewentualne wątpliwości mogłyby rozwiać oznaczone środki dowodowe (przesłuchanie świadków i stron), których jednak Wojewoda poniechał, uniemożliwiając także realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Sąd pierwszej instancji trafnie skonstatował, że doszło do takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, co usprawiedliwiało uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Termin, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a., na wniesienie podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie jest uzależniany dodatkowymi uwarunkowaniami, w tym zapoznaniem się przez wnioskującego o wznowienie z treścią samej decyzji ostatecznej. Możliwość wniesienia podania o wznowienie postepowania pojawia się wówczas, gdy podmiot uzyskuje informacje o wydaniu konkretnej decyzji – jej przedmiocie i organie, który ją wydał.
Kwestia, od której strona skarżąca kasacyjnie zdaje się uzależniać własne działanie nakierowane na złożenie podania o wznowienie postępowania, to zapoznanie się z projektem budowlanym planowanej inwestycji w celu oceny ziszczenia się tzw. przesłaniania. Rzecz w tym, że w przepisie art. 148 § 2 K.p.a. bieg terminu ma charakter obiektywny i nie jest uzależniony od zapoznania się przez podmiot żądający wznowienia postępowania z samą treścią decyzji ostatecznej. W przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, a taki charakter miała Decyzja PnB Starosty, okoliczność na którą naprowadza skarżąca kasacyjnie spółka (zjawisko przesłaniania), potencjalnie mogłaby zostać skonstatowana przez nią dopiero po zapoznaniu się z projektem zagospodarowania terenu, który wszak będąc załącznikiem do decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie podlega doręczeniu. Nawet zatem doręczenie takiej decyzji nie mogłoby skutkować uzyskaniem informacji, od której strona skarżąca kasacyjnie, zdaje się uzależniać własne działanie polegające na złożeniu podania o wznowienie postępowania.
6.3. Zarzut naruszenia § 13 rozp. MI 2002 jest nieskuteczny. Pomijając nawet okoliczność, że jest to regulacja składająca się z dwóch ustępów – czego w skardze kasacyjnej nie dostrzeżono – w ocenie Sądu Naczelnego nie podważono prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego dokonywanych przez sąd a quo, a to w aspekcie podnoszenia drugiej przesłanki wznowienia zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Trafnie sąd pierwszej instancji wskazuje, że w tej przesłance mowa jest o "nowych okolicznościach faktycznych", w tym zakresie nie mieści się zaś wysokość planowanego budynku, która była znana organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę. Chybione jest wywodzenie przez spółkę skarżącą kasacyjnie, że w wykładni przepisów § 13 rozp. MI 2002 nie chodzi o "okoliczność prawną", sąd pierwszej instancji trafnie w tym aspekcie uwypuklił, że – w odniesieniu do zjawiska przesłaniania – chodzi o okoliczność "prawną, w znaczeniu: prawnych konsekwencji ww. okoliczności faktycznej". Poza tym jest poza sporem, że działka spółki skarżącej kasacyjnie, sąsiadująca z terenem planowanej inwestycji, nie była zabudowana.
7.1. Z wyłuszczonych względów orzeczono, w myśl art. 184 Ppsa, o oddaleniu skargi kasacyjnej.
7.2. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI