II OSK 104/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-15
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlanapołączenie postępowaństan faktycznykontroladecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą połączenia dwóch postępowań administracyjnych w sprawie samowolnych robót budowlanych, uznając, że mimo błędnej wykładni przepisów, zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji z powodu nieprawidłowego połączenia dwóch postępowań administracyjnych i niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, stwierdził, że choć wykładnia art. 62 k.p.a. była błędna, to zaskarżony wyrok odpowiada prawu, ponieważ nie doszło do naruszenia przepisów procesowych.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez K.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestorów obowiązek doprowadzenia samowolnie przebudowanego lokalu mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał na naruszenie przez organ I instancji przepisów k.p.a. (art. 7 i 77) poprzez oparcie się na nieaktualnych ustaleniach faktycznych oraz na zasadność połączenia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych dotyczących tej samej sprawy, powołując się na art. 62 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, podkreślając potrzebę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz zasadność połączenia postępowań. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 62 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, uznając, że dwa postępowania wszczęte w różnym trybie nie mogą zostać połączone, oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia i błędnej wykładni art. 62 k.p.a., zaskarżony wyrok odpowiada prawu, ponieważ nie doszło do naruszenia przepisów procesowych. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne było ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie, gdy poprzednie nie zostało zakończone, a przepis art. 62 k.p.a. nie stanowi podstawy do połączenia dwóch odrębnych postępowań w stosunku do tej samej strony. Organ nadzoru budowlanego powinien kontynuować jedno, wszczęte wcześniej postępowanie, wykorzystując materiały z obu postępowań i wydając jedną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 62 k.p.a. nie stanowi podstawy do połączenia dwóch odrębnych postępowań prowadzonych w tej samej sprawie administracyjnej w stosunku do tej samej strony. Dotyczy on współuczestnictwa formalnego w jednym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 62 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy w jednym postępowaniu występuje więcej niż jedna strona, a nie sytuacji, gdy organ prowadzi formalnie dwa odrębne postępowania w tej samej sprawie. Niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie postępowania, gdy poprzednie nie zostało zakończone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczy współuczestnictwa formalnego w jednym postępowaniu więcej niż jednej ze stron postępowania i nie może stanowić podstawy do połączenia obu prowadzonych w tej samej sprawie postępowań w stosunku do tej samej strony.

Prawo Budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 132 § § 132

Dopuszcza instalowanie kominków wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych. Nie wolno instalować pieców pokojowych ani kominków w budynkach wielorodzinnych o 8 kondygnacjach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo Budowlane art. 50 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

Prawo Budowlane art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

Prawo Budowlane art. 82 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 62

Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 92

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, gdy poprzednie nie zostało zakończone. Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ I instancji. Błędna wykładnia art. 62 k.p.a. przez organ odwoławczy i sąd I instancji w zakresie możliwości połączenia postępowań.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nie ulega bowiem wątpliwości, że prowadzenie dwóch postępowań w tej samej sprawie prowadziłoby do konieczności rozstrzygnięcia każdego z nich decyzją, a nie jest dopuszczalne funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji ostatecznych dotyczących tej samej sprawy administracyjnej. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Kremer

członek

Roman Ciąglewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących łączenia postępowań administracyjnych (art. 62 k.p.a.) oraz obowiązków organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia dwóch postępowań w tej samej sprawie przez organy nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak prawidłowość łączenia postępowań i obowiązek dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.

Dwa postępowania w jednej sprawie? NSA wyjaśnia, kiedy można połączyć sprawy administracyjne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 104/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 590/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-07-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 62, art 92
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 590/11 w sprawie ze skargi K.R. i A.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Krakowie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.R. i A.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestorów K.R. i A.R. obowiązek wyłączenia z użytkowania pieca pokojowego ogrzewczego z paleniskiem zamkniętym z odłączeniem go od przewodu kominowego i zaślepieniem otworu do tego przewodu kominowego w celu doprowadzenia wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...], usytuowanym w budynku przy ul. B. w Krakowie, robót budowlanych polegających na przebudowie przedmiotowego lokalu – do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał, że przedmiotowe roboty zostały już zakończone, więc w sprawie nie miał zastosowania art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ponadto organ stwierdził, że wykonane roboty naruszają § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który dopuszcza instalowanie kominków wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych. Zakwestionowane prace budowlane zostały wykonane w wielorodzinnym budynku mieszkalnym o 8 kondygnacjach.
Zaskarżoną decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po rozpoznaniu odwołania K.R. i A.R., na podstawie art. 138 § 2 i art. 140 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że stronami postępowania według ustaleń organu I instancji są inwestorzy K.R. i A.R. oraz M.P., W.P. i Wspólnota Mieszkaniowa [...] reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających interes prawny M.P. i W.P. w przedmiotowej sprawie. Nie wynika on także z treści ocenianej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że przed organem I instancji toczyły się dwa postępowania o odrębnych sygnaturach w tej samej sprawie, przy udziale tych samych stron, których przedmiotem było samowolne wykonanie robot budowlanych przez małżonków R. Jedno z tych postępowań zostało wszczęte na wniosek M.P. i W.P. oraz Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], drugie zaś wszczęto z urzędu. Zgodnie z art. 62 k.p.a. "w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony". Za zasadne organ uznał więc połączenie obu postępowań w celu prowadzenia ich w jednej sprawie. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji nie poczyniono aktualnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego, a oparto się jedynie na wynikach kontroli przeprowadzonej w 2006 r. oraz na piśmie K.R. również z 2006 r., nie weryfikując ustaleń faktycznych sprzed 4 lat, czym organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Jednocześnie organ zaznaczył, że zgodnie z § 132 cytowanego rozporządzenia, w związku z charakterem, wysokością oraz ilością kondygnacji obiektu w którym przeprowadzone zostały prace budowlane, nie wolno instalować ani pieców pokojowych, ani kominków.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli K.R. i A.R., domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie art. 62 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dwa postępowania wszczęte w tej samej sprawie mogą zostać połączone do wspólnego rozpoznania, a także naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne należało umorzyć.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji zgodził się w pełni ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że organ I instancji powinien był wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy i zebrać oraz rozważyć dowody, a nie opierać się na odwodach zebranych w 2006 r. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga bowiem ustalenia aktualnego stanu i zakresu wykonanych robót budowlanych, a także wyjaśnienia ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd uznał również, że nieprawidłowym było prowadzenie przez organ dwóch postępowania w tej samej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że prowadzenie dwóch postępowań w tej samej sprawie prowadziłoby do konieczności rozstrzygnięcia każdego z nich decyzją, a nie jest dopuszczalne funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji ostatecznych dotyczących tej samej sprawy administracyjnej. Dlatego, zdaniem Sądu, należało połączyć oba postępowania na podstawie art. 62 k.p.a. i zakończył go wydaniem jednej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K.R., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów procesowych, tj. przepisu art. 62 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dwa postępowania prowadzone w tej samej sprawie administracyjnej, ale wszczęte w różnym trybie (jedno z urzędu, a drugie na wniosek strony) mogą zostać połączone do wspólnego rozpoznania oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżone orzeczenie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z zebranego w sprawie materiału wynika, iż w sprawie samowolnie dokonanej przebudowy przez K. i A.R. lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku znajdującym się w Krakowie przy ulicy B. od 2006 r. prowadzone jest na wniosek M. i W.P. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] stosowne postępowanie administracyjne. Mimo jego niezakończenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dla Powiatu Grodzkiego wszczął w tym samym przedmiocie nowe postępowanie administracyjne, zakończone decyzją z dnia [...] marca 2010 r. W postępowaniu tym brały też udział te same strony, to jest inwestorzy wykonanych robót budowlanych K. i A.R., i mieszkańcy innego lokalu w tym budynku, którzy wnioskowali w 2006 r. o wszczęcie tego postępowania, M. i W.P. W pełni trafne jest stanowisko, że wobec niezakończenia wszczętego w 2006 r. postępowania niedopuszczalne było ponowne wszczęcie, w tym samym przedmiocie, nowego postępowania. W sprawie nie mógł być też zastosowany przepis art. 62 k.p.a. przewidujący połączenie w jednym postępowaniu spraw, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, gdy dotyczą one nie jednej, lecz więcej niż jednej strony. Przepis ten dotyczy współuczestnictwa formalnego w jednym postępowaniu więcej niż jednej ze stron postępowania i nie może stanowić podstawy do połączenia obu prowadzonych w tej samej sprawie postępowań w stosunku do tej samej strony. W rozpoznawanej obecnie sprawie w sensie materialnoprawnym, jak trafnie podniosła to skarga kasacyjna, istnieje jedna sprawa administracyjna, której przedmiotem są prace budowlane wykonane przez małżonków R. w ich lokalu mieszkalnym. Nie zmienia tego fakt prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego formalnie dwóch postępowań, oznaczony dwiema, odrębnymi sygnaturami. Wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dla Powiatu Grodzkiego decyzja z dnia [...] marca 2010 r. kończyła to wszczęte w 2006 r. postępowanie, którego przedmiotem były prace budowlane w mieszkaniu K. i A. R. Uchylenie tej decyzji, w wyniku uwzględnienia skargi inwestorów, decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r., było uzasadnione wobec nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił bowiem rodzaju i stanu robót budowlanych, których dotyczy postępowanie oraz kręgu podmiotów, uznanych za strony tego postępowania. W wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej powinien kontynuować i ukończyć wszczęte w 2006 r. postępowanie, co nie wyklucza możliwości załączenia do jego akt i wykorzystania w charakterze dowodu materiałów zgromadzonych w aktach założonych w 2010 r. dla formalnie nowego postępowania. W tym, jednym postępowaniu, organ nadzoru budowlanego powinien rozstrzygnąć istotne dla wyniku sprawy problemy i wydać jedną decyzję kończącą te postępowanie.
Należy więc uznać, iż mimo częściowo błędnej argumentacji oraz błędnej wykładni art. 62 k.p.a. zaskarżony wyrok odpowiada obowiązującemu prawu. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a.
Dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI