II OSK 66/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-06
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkazbiornik wodnyplan zagospodarowania przestrzennegosąd administracyjnyskarga kasacyjnanadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego, uznając go za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę zbiornika wodnego. Skarżący twierdzili, że zbiornik nie jest obiektem budowlanym i nie wymagał pozwolenia na budowę, a powinny być zastosowane przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej. Sąd uznał, że zbiornik o wymiarach 30x30m jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, dla którego wymagane jest pozwolenie na budowę, a jego lokalizacja narusza plan zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia legalizację.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. i G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargę na decyzję Lubelskiego WINB. Decyzja ta utrzymała w mocy nakaz rozbiórki zbiornika wodnego o wymiarach 30x30m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali m.in. niewłaściwą wykładnię art. 48 Prawa budowlanego, niezastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie dowodu z oceny techniczno-hydrologicznej. Sąd kasacyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Stwierdził, że zbiornik wodny o podanych wymiarach jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, wymagającym pozwolenia na budowę, a przepisy art. 50 i 51 nie mogły być zastosowane ze względu na naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił również zarzuty proceduralne, wskazując na ograniczenia dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym i brak możliwości zarzucania naruszenia KPA przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zbiornik wodny o takich wymiarach jest obiektem budowlanym, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Obiekt jest sztucznym zbiornikiem wodnym o regularnym kształcie, nie jest urządzeniem służącym do przepływu wód ani stawem rybnym, co kwalifikuje go jako obiekt budowlany zgodnie z art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbiornik wodny o wymiarach 30x30m jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę. Lokalizacja zbiornika narusza plan zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jego legalizację. Nie można stosować przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sytuacji naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Ocena techniczno-hydrologiczna nie może służyć interpretacji prawa ani ustalaniu kierunków postępowania.

Odrzucone argumenty

Zbiornik nie jest obiektem budowlanym i nie wymagał pozwolenia na budowę. Należało zastosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego (legalizacja samowoli budowlanej). Pominięcie dowodu z oceny techniczno-hydrologicznej naruszyło zasady postępowania. Nienależyte przeprowadzenie postępowania i brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia sprawy (naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

przedmiotowy obiekt prawidłowo został zakwalifikowany przez Sąd I instancji jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie jest dopuszczalne przeprowadzanie dowodu w celu dokonania interpretacji przepisu prawa, czy też dla wskazania kierunków prowadzonych postępowań przed organami administracji i Sądem.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący

Maria Czapska - Górnikiewicz

sprawozdawca

Henryk Ożóg

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że duże zbiorniki wodne są obiektami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę oraz że naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku zbiornika wodnego i jego lokalizacji w kontekście planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i konsekwencje jej braku legalizacji, szczególnie w kontekście planowania przestrzennego. Jest to istotne dla prawników budowlanych i urzędników.

Samowola budowlana: Czy duży zbiornik wodny na Twojej działce wymaga pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 66/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Ożóg
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 188/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-10-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.), Henryk Ożóg, Protokolant Dorota Korybut - Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. i G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 października 2004r., sygn. akt II SA/Lu 188/04 w sprawie ze skargi E. i G. J. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. i G. J. wniesioną na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującą G. J. na mocy art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach w świetle lustra wody 30,0 x 30,0 m poprzez likwidację skarp zbiornika i zasypanie gruntem wykonanego wykopu znajdującego się na działce o nr ewid. 133/2, położonej w M. gm. S., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono, że przedmiotowy zbiornik stanowi obiekt budowlany, na którego realizację wymagane jest pozwolenie na budowę. Obiekt ten będący zbiornikiem o wymiarach 30,0 x 30,0 m znajduje się na działce nr 133/2 w M. Odległość lustra wody wynosi 3,30 m od granicy z działką nr 194, 3, 50 m od granicy z działką nr 132, będącej drogą dojazdową i 3, 50 m od ogrodzenia z działką nr 147 oraz 26,30 m od górnej krawędzi skarpy istniejącego zbiornika retencyjnego. Roboty związane z realizacją tego zbiornika wykonane zostały w grudniu 2002 r. i polegały one na zniwelowaniu terenu istniejących mokradeł do obecnego poziomu zbiornika, rozsunięciu gruntu z niwelacji w celu wykonania skarp oraz nawiezieniu gruntu celem wzmocnienia skarp.
Z uwagi na zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego postanowienia nie jest możliwe odstąpienie od nakazu rozbiórki i dokonanie legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Zgodnie bowiem z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy obiekt, położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, jednorodzinną i letniskową, gdzie nie przewiduje się budownictwa wodnego. Istotnym jest też to, że lokalizacja zbiornika narusza linię zabudowy wyznaczoną w planie na 12 m od krawędzi drogi gminnej.
W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie organu znajduje swe uzasadnienie w przepisie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a to skutkuje oddaleniem wniesionej skargi na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli E. i G. J. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie lub też nie zastosowanie, a zwłaszcza:
- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, mimo braku przesłanek do jego stosowania przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym,
- art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nie zastosowanie,
- art. 28 w zw. z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący mieli obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, podczas, gdy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym należało stosować procedurę określoną w art. 50 art. 51 Prawa Budowlanego, które nie przewidują wydawania pozwolenia na budowę, a co najwyżej pozwolenia na wznowienie robót,
- obrazę zasad postępowania tj.:
- art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku z pominięciem dowodu z dokumentu w postaci oceny techniczno-hydrologicznej, która to ocena w sposób odmienny niż czynią to organy nadzoru budowanego traktuje roboty wykonane przez skarżących, stwierdzając, że wykonanego obiektu nie można nazwać zbiornikiem wodnym i brak odniesienia do powyższego dowodu w uzasadnieniu wyroku,
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wyrażającą się w nienależytym przeprowadzeniu postępowania i brakiem dążenia do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a zwłaszcza braku dążenia do ustalenia rzeczywistego zakresu wykonanych robót oraz ustalenia charakteru wykonanych prac.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca stwierdziła, iż bezzasadnie przyjęto, że skarżący winien uzyskać pozwolenie na budowę dla realizacji przedmiotowych robót, bezzasadnie też przyjęto, że roboty stanowiły samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określonego dalej skrótem p.p.s.a.), należy przede wszystkim stwierdzić brak naruszenia prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z przyczyn określonych w tej skardze.
Aprobowane przez zaskarżony wyrok rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu drugiej instancji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającej rozbiórkę, nie narusza powołanego wyżej przepisu.
Z niekwestionowanego przez stronę skarżącą opisu przedmiotowego obiektu wynika, że jest to zbiornik na wodę o wymiarach 30,0m x 30,0 m, będący konstrukcją ziemną, z obwałowaniem niecki, przy czym zbiornik ten nie jest urządzeniem służącym do przepływu wód. Tak więc z opisu przedmiotowego obiektu wynika, że jest to sztuczny zbiornik wodny o regularnym kształcie, będący zbiornikiem dla wody stojącej. Zważywszy na powyższe przedmiotowy obiekt prawidłowo został zakwalifikowany przez Sąd I instancji jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zasadnie też przyjęto, że dla realizacji tego obiektu koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę, bowiem przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane nie wymienia tego rodzaju obiektów jako zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę, czy też obiektów, dla których wystarczające jest dokonanie zgłoszenia.
Za błędny uznać trzeba pogląd strony skarżącej, iż dla realizacji przedmiotowego obiektu nie było wymagane pozwolenie na budowę, bowiem wbrew wywodom strony skarżącej będący przedmiotem niniejszej sprawy obiekt nie jest stawem rybnym, ani też innym urządzeniem melioracji szczegółowych.
Chybiony jest też zarzut naruszenia przepisów art. 50 i art. 51 ust.1 ustawy Prawo budowlane, bowiem w przedmiotowej sprawie sytuacja konieczna dla przyjęcia tych norm prawa i oparcia rozstrzygnięcia na tych przepisach w sprawie nie zaistniała. W szczególności wskazać trzeba na treść postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, usytuowanie przedmiotowego obiektu w sąsiedztwie drogi i zbiornika retencyjnego. Te okoliczności powodują, iż zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął brak podstaw prawnych dla możliwości zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Nie ma też uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 oraz art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy wyjaśnić, że art. 106 § 3 ustawy o ppsa wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowo-administracyjnym nowych dowodów. Podkreślić przy tym trzeba, iż przeprowadzenie dowodu ma służyć ustaleniu określonych faktów, a nie ustaleniu jakie przepisy prawa mają, czy też nie zastosowanie w sprawie. To podkreślenie jest o tyle istotne, że wskazana przez stronę skarżącą jako dowód z dokumentu ocena techniczno-hydrologiczna poza opisem obiektu, który jest taki sam jak został przyjęty przez Sąd w wyniku ustaleń przeprowadzonych przez organy administracji, zawiera też wywody co do kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu oraz ocenę zasadności prowadzonych postępowań.
Stwierdzić trzeba, iż nie jest dopuszczalne przeprowadzanie dowodu w celu dokonania interpretacji przepisu prawa, czy też dla wskazania kierunków prowadzonych postępowań przed organami administracji i Sądem.
Zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 i art. 80 k.p.a. nie może - w świetle przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.l270) - być uznany za prawidłową podstawę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok nic stosował przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie można skutecznie zarzucić mu naruszenia jego przepisów.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.