II OSK 657/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie udostępnienia do wglądu akt. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, rozpatrzenia materiału dowodowego, swobodnej oceny dowodów, czynnego udziału strony oraz przyznania jej praw strony w czterech różnych postępowaniach administracyjnych. Kluczową kwestią było ustalenie, czy K.W. posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniach, których akta chciała przeglądać. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty są niezasadne. Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym stroną była inna osoba, a postępowania skargowe nie są postępowaniami jurysdykcyjnymi, do których stosuje się przepisy o udziale stron. W odniesieniu do postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku, sąd uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia indywidualnego, konkretnego i aktualnego interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie jej statusu strony obok zarządcy nieruchomości. Sąd podkreślił konieczność odróżnienia interesu prawnego od faktycznego oraz brak wystarczającej argumentacji w skardze kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. również uznano za niezasadny z powodu braku wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących nieruchomości i części wspólnych budynków, a także rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku statusu strony w postępowaniach administracyjnych i dostępu do akt. Interpretacja interesu prawnego może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy osobie, która nie jest stroną postępowania administracyjnego, przysługuje prawo wglądu do akt tego postępowania na podstawie art. 73 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo wglądu do akt jest uprawnieniem procesowym strony postępowania i nie może przysługiwać podmiotowi spoza tego postępowania.
Uzasadnienie
Prawo wglądu do akt jest ściśle związane ze statusem strony postępowania. Osoba, która nie posiada legitymacji procesowej strony, nie może skorzystać z tego uprawnienia.
Czy postępowanie skargowe uregulowane w Dziale VIII K.p.a. jest postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym, w którym strona ma prawo do wglądu do akt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie skargowe nie jest postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym, nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i nie stosuje się do niego przepisów o udziale stron w postępowaniu, w tym art. 73 K.p.a.
Uzasadnienie
Postępowanie skargowe jest uproszczoną formą działalności administracji, w której składający skargę nie uzyskuje statusu strony, a tym samym nie przysługuje mu prawo wglądu do akt w trybie przewidzianym dla stron postępowania administracyjnego.
Kiedy indywidualny członek spółdzielni mieszkaniowej może uzyskać przymiot strony w postępowaniu dotyczącym części wspólnych budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Indywidualny członek spółdzielni może uzyskać przymiot strony tylko wówczas, gdy wykaże, że przedmiot postępowania wkracza bezpośrednio w jego sferę prawną, naruszając konkretne uprawnienia wynikające z jego prawa do lokalu, w sposób odmienny od oddziaływania na ogół mieszkańców.
Uzasadnienie
Interes prawny musi wynikać wprost z normy prawa materialnego i być indywidualny. Ogólne przekonanie o zagrożeniu prawem do lokalu, bez wykazania konkretnego naruszenia odmiennego od wpływu na innych mieszkańców, nie jest wystarczające do przyznania statusu strony.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 K.p.a.) może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli nie wykazano istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przytoczenie naruszonego przepisu nie wystarczy; konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzut naruszenia przepisów postępowania musi być uzasadniony wykazaniem jego istotnego wpływu na wynik sprawy. W przypadku sprawy dotyczącej udostępnienia akt, brak czynnego udziału nie wpływa na możliwość uwzględnienia wniosku o wgląd.
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 258 – 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ nie była stroną postępowania, w którym nałożono obowiązek. • Postępowania skargowe nie są postępowaniami jurysdykcyjnymi, w których strony mają prawo do wglądu do akt. • Skarżąca nie wykazała istnienia indywidualnego, konkretnego i aktualnego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego budynku, który uzasadniałby przyznanie jej statusu strony. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy dotyczącej udostępnienia akt.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu i dostępu do akt. • Naruszenie art. 28 w zw. z art. 73 K.p.a. poprzez nieprzyznanie praw strony w postępowaniach, które dotyczą jej interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej kasacyjnie przysługiwało prawo wglądu do akt czterech odrębnych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. • Kwestią kluczową jest zatem rozstrzygnięcie, czy K.W. posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. we wskazanych postępowaniach... • Należy jednak odróżnić interes prawny od interesu faktycznego. • Interes prawny musi wynikać wprost z normy prawa materialnego, która może stanowić podstawę do sformułowania przez jednostkę konkretnego żądania w stosunku do organu administracji.
Skład orzekający
Jan Szuma
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, w szczególności w sprawach dotyczących nieruchomości i części wspólnych budynków, a także rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku statusu strony w postępowaniach administracyjnych i dostępu do akt. Interpretacja interesu prawnego może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia ustalania statusu strony w postępowaniu administracyjnym i prawa do dostępu do akt, co jest kluczowe dla wielu prawników procesualistów.
“Kiedy możesz żądać wglądu do akt administracyjnych? Kluczowe rozróżnienie interesu prawnego i faktycznego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.