II OSK 655/22

II OSK 655/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 678/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant referent Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Z. i E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 678/21 w sprawie ze skargi K. Z. i E. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2021 r. znak DON.7100.246.2020.FSE w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. Z. i E. Z. solidarnie kwotę 1291 (tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 678/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Z. i E. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "GINB", z dnia 11 lutego 2021 r. znak DON.7100.246.2020.FSE w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 18 lipca 2018 r. W. Z., M. Z., Ł. Z., D. Z. i M. Z., zwrócili się do PINB w Sanoku o przeprowadzenie kontroli legalności budowy oraz użytkowania obiektów i urządzeń tartaku firmy [...] .
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 września 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sanoku, dalej także: "PINB", "organ powiatowy", ustalił, że na działce nr [...] w B. znajduje się stalowa wanna do impregnacji drewna o wymiarach 1,27 m x 10 m i wysokości 1,3 m, posadowiona na płycie betonowej o wymiarach o 10 cm większych niż wanna z każdej strony. Wanna znajduje się 1,05 m od ogrodzenia od strony drogi gminnej, nie posiada żadnych instalacji i nie jest przytwierdzona do płyty betonowej. Zgodnie z oświadczeniem J. T., wanna została wykonana z końcem czerwca 2018 r. Inwestor najpierw wykonał utwardzenie gruntu w postaci płyty betonowej, a następnie ustawił na niej wannę. Ponadto, J. T. oświadczył, że na tę inwestycję nie uzyskał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Decyzją z dnia 14 listopada 2018 r., PINB umorzył postępowanie wskazując, że przedmiotowa wanna nie stanowi obiektu budowlanego, natomiast wykonanie płyty betonowej nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Decyzją 7 września 2020 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej także: "PWINB", "Podkarpacki WINB", po wszczęciu postępowania na wniosek K. Z. i E. Z., stwierdził nieważność decyzji PINB w Sanoku z 14 listopada 2018 r. Podkarpacki WINB wskazał, że wanna stalowa do impregnacji drewna stanowi wraz z innymi obiektami całość techniczno-użytkową składającą się na tartak, a więc obiekt, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Ponadto, zwrócił uwagę, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2020 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się tartaki i stolarnie posiadające instalacje do impregnacji drewna lub o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 10000 m³.
J. T. i A. T. złożyli odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 11 lutego 2021 r. GINB uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.
GINB stwierdził, że może budzić wątpliwości stanowisko PINB w Sanoku, iż wanna stalowa do impregnacji drewna o wymiarach 1,27 m x 10 m nie stanowi obiektu budowlanego, to jednak stwierdzić trzeba, że powstała ona na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu. W ocenie GINB, dopuszczalna jest kwalifikacja przedmiotowej wanny jako samodzielnego tymczasowego obiektu budowlanego i żadne okoliczności faktyczne badanej sprawy (w tym istnienie na tej samej działce wiaty z trakiem) nie pozwalają na zakwestionowanie tej kwalifikacji w takim stopniu, który mógłby uzasadniać pominięcie faktu wykonania obiektu na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia oraz zarzucenie PINB w Sanoku rażącego naruszenia prawa.
Dalej organ odwoławczy przyznał, że wątpliwości budzi sytuacja, w której inwestor dokonawszy prawidłowego zgłoszenia przemilczał ten fakt podczas kontroli organu nadzoru budowlanego (być może chcąc uniknąć konieczności rozbiórki obiektu po upływie ustawowego terminu). GINB zaznaczył, że powyższe nie ma jednak w niniejszej sprawie decydującego znaczenia. Skoro bowiem w postępowaniu nieważnościowym ujawniły się dowody (istniejące w dniu wydania decyzji) wskazujące na prawidłowość rozstrzygnięcia (choć nie uzasadnienia) decyzji organu powiatowego, to należy je uwzględnić przy ocenie tej decyzji. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji PINB w Sanoku z dnia 14 listopada 2018 r. (a więc w szczególności zdemontowanie wanny i jej ponowne ustawienie na podstawie tej decyzji) nie mogły być brane pod uwagę przy jej ocenie, gdyż w postępowaniu nieważnościowym uwzględnia się stan prawny i faktyczny na dzień wydania badanego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe GINB stwierdził, że umorzenie - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - postępowania w sprawie legalności budowy wanny stalowej do impregnacji drewna nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
K. Z. i E. Z. wnieśli skargę na powyższą decyzję.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Organ odwoławczy słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja PINB w Sanoku, umarzająca postępowanie (na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.) w sprawie legalności budowy wanny stalowej do impregnacji drewna na działce nr ew.[...] przy ul. G. [...] w miejscowości B. nie jest dotknięta wadą nieważności, w tym uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W ocenie Sądu, prawidłowo GINB stwierdził, że żadne okoliczności nie pozwalają na zakwalifikowanie wanny stalowej jako samodzielnego tymczasowego obiektu budowlanego, a tym samym zarzucenie PINB w Sanoku umorzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Słusznie także wskazał GINB, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że wanna stanowi element budowli tartaku jako całości. W konsekwencji też bezzasadne są zarzuty skargi odwołujące się do przepisów o kwalifikacji przedsięwzięć pod kątem ich wpływu na środowisko.
Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że kontrolowana decyzja PINB w Sanoku została wydana z rażącym naruszeniem przepisów procesowych (art. 105 § 1 K.p.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli K. Z. i E. Z.. Wyrok zaskarżyli w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:
1. rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 3 pkt. 1 pkt. 48 i art. 3 pkt. 3, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 24, art. 48 ustawy Prawo budowlane, a polegające na przyjęciu, że w postępowaniu przed PINB w Sanoku błędnie zakwalifikowano wannę stalową do impregnacji drewna wzniesionej na działce nr [...] położonej w B. przy ul. G. [...], jako samodzielnego tymczasowego obiektu budowlanego, pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie że przecież wanna stalowa do impregnacji drewna stanowi element składowy całości techniczno-użytkowej tworzącej tartak, na posesji jw. i wypełnia definicję instalacji bez względu na przytwierdzenie bądź nie do płyty betonowej zgodnie z art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska i jest przeznaczona do wykonywania przez inwestora działalności gospodarczej, a zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wzniesienia tartaku czyli w dacie wydania przez PINB w Sanoku decyzji znak PINB.5160.4.2.2018 z dnia 14 sierpnia 2018 r., (dotyczy wiaty z trakiem) oraz w dacie decyzji PINB.5160.4.3.2018 również z daty 14 sierpnia 2018r., dotyczy wanny do impregnacji drewna tartak stanowił budowlę o jakiej mowa w art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane i zaliczony winien być do obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), bowiem ta budowla nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę
2. Rażąco naruszono przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiskach oraz o ocenach odziaływania na środowisko obowiązująca w dacie wzniesienia tartaku wraz z wanną do impregnacji drewna z którego to przepisu wynika, tartak wraz z wanną do impregnacji drewna jest zaliczony do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony, a realizacja tego przedsięwzięcia wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięć w zakresie budowy tartaku wraz z wanną.
3. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego art. 29 ust. 1 pkt. 24 Prawa budowlanego przez przyjęcie za udowodniony stan realizacji budowy tartaku wraz z wanną do impregnacji drewna już w dacie 14 listopada 2018 r., czyli w dacie wydania decyzji przez PINB w Sanoku pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie, albowiem zbieżność przyjęcia daty 14 listopada 2018 r., jako stanu realizacji budynku z datą wydanej decyzji przez PINB w Sanoku z dnia 14 listopada 2018 r., znak PINB.5160.4.3.2018 umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące budowy tartaku wraz z wanną do impregnacji drewna jest nieprzypadkowe i WSA nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności w niniejszym stanie faktycznym sankcjonując tartak wraz z wanną do impregnacji drewna jako obiektu który w żadnej mierze nie pełni roli pomocniczej przy budowie, a zwłaszcza że przecież w tak ustalonym w 2018 r. stanie zawansowania robót przy wznoszeniu tartaku tartak wraz z wanną do impregnacji drewna stanowi całość techniczno- użytkową tworzącą tartak przeznaczoną do wykonywania przez J. (powinno być: "J.") T. jako inwestora działalności gospodarczej w szczególności wykonywanie całości więźb dachowych dla klientów indywidualnych i błędne przyjęcie przez PINB w Sanoku i GINB w Warszawie że tartak wraz z wanną do impregnacji drewna stanowi budowlę zaliczaną w myśl cytowanych przepisów do obiektu budowlanego, a budowa tartaku nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, skoro tartak jako obiekt budowlany wymagała uzyskania pozwolenia na budowę co wynikało wprost z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, a jej samowolne wzniesienie wymagało zastosowania przez PINB w Sanoku procedury z art. 48 ustawy Prawo budowlane jako samowola budowlana.
Skarżący wnieśli o:
1. o uchylenie zaskarżonych (powinno być: "zaskarżonej") decyzji GINB w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt DON.7100.246.2020.FSE i zaskarżonego wyroku. i utrzymanie w mocy decyzji Wojewódzkiego Podkarpackiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 07.09.2020 r., znak OA.771.1.4.2020, który prawidłowo dokonał stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Sanoku z dnia 14 listopada 2018 r., znak PINB.5160.4.3.20182.
2. zasądzenie od organu administracji państwowej na rzecz skarżących kosztów postępowania za wszystkie dotychczasowe instancje w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej nie sformułowano wprost zarzutów procesowych. Odnotować jednak trzeba, że jak wynika ze wstępu, skargę kasacyjną oparto na podstawach zawartych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zaś w opisie naruszenia zarzutu nr 1 lit. a) podniesiono okoliczności o charakterze procesowym, dotyczące uchybień z zakresu postępowania wyjaśniającego, bez wskazania naruszonych przepisów.
Abstrahując na razie od skuteczności tak wyartykułowanych zarzutów, należy stwierdzić, że wydanie przez GINB decyzji reformatoryjnej, polegającej na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 14 listopada 2018 r., umarzającej postępowanie, w przeciwieństwie do decyzji do decyzji PWINB, stwierdzającej nieważność, było rezultatem odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego, a następnie odmiennej kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu.
Najpierw odnotować należy, że jak wynika z protokołu kontroli z dnia 5 września 2018 r., znajdującego się w aktach administracyjnych dołączonych do akt VII SA/Wa 677/21, podczas kontroli, przeprowadzonej w dniu 5 września 2018 r., PINB ustalił, że na działce ew. nr [...] , przy ul. G. [...] w B., znajduje się wiata, której konstrukcję stanowią słupy stalowe oraz słupy drewniane. Wiata ma wymiary 8 m x 15,9 m, jej dach jest dwuspadowy, pokryty blachą trapezową. Od strony rowu ściana wiaty oszalowana jest deskami. Wiata posiada podłoże w postaci wylanej płyty betonowej. Pod wiatą znajduje się trak taśmowy, którego konstrukcję stanowią wsporniki zabetonowane w płycie, do których przykręcone jest torowisko, na którym ustawiony jest trak.
Jak natomiast wynika z protokołu kontroli z dnia 5 września 2018 r., znajdującego się w aktach administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy, sygn. akt VII SA/Wa 678/21, na działce [...] , w miejscowości B., znajduje się stalowa wiata do impregnacji drewna. Wanna ma wymiary: 1,27 m x 10 m i wysokość 1,3 m. Wanna ta posadowiona jest na płycie betonowej, która ma wymiary o 10 cm większe, niż wanna, z każdej strony. Wanna nie posiada żadnych instalacji i nie jest przytwierdzona do płyty betonowej. Płyta wraz wanną została wykonana pod koniec czerwca 2018 r. J. T. najpierw wykonał utwardzenie gruntu w postaci płyty betonowej, a następnie ustawiono na niej wannę. W trakcie kontroli J. T. oświadczył, że na utwardzenie gruntu wraz z postawieniem wanny nie posiada pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia.
Wiata, trak i torowisko, płyta betonowa pod torowiskiem także zostały wykonane w czerwcu 2018 r. bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia.
Jest także bezsporne, że inwestor prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] . Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że działalność ta polega m.in. na produkcji wyrobów tartacznych i jest prowadzona przy ul. G. [...] i [...] w B.. Prowadzenie tej działalności przy ul. G. [...] inwestor rozpoczął w czerwcu 2018 r., a więc w tym samym miesiącu, w którym powstała wiata z trakiem oraz płyta betonowa z wanną.
W dniu 4 grudnia 2015 r. Starosta Sanocki wydał decyzję nr 472/15, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, dla J. T., obejmującego wykonanie budynku zakładu stolarskiego, dojazdu z dojściem, placu składowania tarcicy i parkingu, na działce nr [...] , przy ul. G. w miejscowości B.
Decyzją z dnia 14 listopada 2018 r., nr L.dz. PINB.5160.4.3.2018, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sanoku umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wanny stalowej do impregnacji drewna, położonej na działce nr [...] , przy ul. G. w B. – jako bezprzedmiotowe. Wskazał, że w myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Wykonanie takich robót nie wymaga także, w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia. Wanna do impregnacji drewna, ustawiona na płycie betonowej bez przytwierdzenia, niewyposażona w instalacje, nie spełnia wymogów definicji obiektu budowlanego z art. 3 i nie podlega przepisom ustawy – Prawo budowlane.
Odnotować także trzeba, że w sprawie toczącej się równolegle, decyzją z dnia 14 listopada 2018 r., nr L.dz. PINB.5160.4.2.2018, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sanoku umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wiaty stalowej wraz z trakiem, położonej na działce nr [...] , przy ul. G. w B. – jako bezprzedmiotowe. Biorąc pod uwagę decyzję Starosty Sanockiego nr 472/15 oraz oświadczenie J. T. i kierownika budowy, PINB uznał, że wiatę należy zakwalifikować jako obiekt do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględnił wnioski o stwierdzenie nieważności obu decyzji PINB z 14 listopada 2018 r.
W odniesieniu do decyzji wydanej w przedmiocie wanny do impregnacji drewna PWINB uznał, że kwestionowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sanoku obarczona jest wadą kwalifikującą ją do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Według Podkarpackiego WINB, punktem wyjścia rozważań w przedmiocie wdrożenia odpowiedniej procedury jest prawidłowa kwalifikacja wykonanych robót i przedmiotu postępowania z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Zdaniem PWINB, organ powiatowy skupił się na ustaleniu, że wanna nie jest przytwierdzona do betonowej płyty i nie spełnia definicji budowli. Pominął natomiast fakt, że wanna do impregnacji drewna stanowi element tartaku. Stanowi całość techniczno-użytkową tworzącą tartak. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, tartak stanowił budowlę. Budowa takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Odnotował, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązującym w dacie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczały się tartaki i stolarnie posiadające instalacje do impregnacji drewna lub o zdolności produkcyjnej nie mniejszej, niż 10 000 m3 drewna na rok.
Niezasadne jest zatem, według organu nadzoru, stanowisko organu powiatowego, że przedmiot postępowania nie wymagał dokonania zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, a co za tym idzie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Przedmiotowe postępowanie dotyczy, według PWINB, obiektu o charakterze produkcyjnym, służącym do cięcia i obróbki drewna (tartak), którego funkcjonowanie może stanowić znaczną uciążliwość dla środowiska oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości z zabudową mieszkaniową. Wymagane było wdrożenie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego, czego organ powiatowy nie uczynił.
Po rozpatrzeniu odwołania J. T. i A. T. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 14 listopada 2018 r. Odnotował, że jak wynika z dokumentów przedłożonych z odwołaniem, wanna została wykonana na podstawie zgłoszenia z dnia 4 września 2018 r. Starosta Sanocki nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, natomiast pismem z dnia 3 kwietnia 2019 r. wezwał inwestora do rozbiórki obiektu, z uwagi na upływ ustawowego terminu. Pismem z dnia 10 kwietnia 2019 r. J. T. poinformował Starostę Sanockiego, że wanna została zdemontowana i ponownie ustawiona w tym samym miejscu na podstawie decyzji PINB z dnia 14 listopada 2018 r., wskazującej, że nie jest ona obiektem budowlanym.
W ocenie GINB, dopuszczalna jest kwalifikacja wanny jako samodzielnego, tymczasowego obiektu budowlanego i żadne okoliczności faktyczne, w tym istnienie na tej samej działce wiaty z trakiem, nie pozwalają na zakwestionowanie tej kwalifikacji, w takim stopniu, który mógłby uzasadniać pominięcie faktu wykonania obiektu na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia oraz zarzucenie PINB w Sanoku rażącego naruszenia prawa. Podsumowując GINB stwierdził, że nie stanowiło rażącego naruszenia prawa umorzenie postępowania w sprawie legalności budowy wanny stalowej do impregnacji drewna, skoro została ona wykonana na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu. Nie było także rażącym naruszeniem prawa uznanie, że wykonanie płyty betonowej, na której ustawiono wannę, nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego. Nie było zatem rażącym naruszeniem prawa zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a.
Odnotować można, że w sprawie wiaty wraz z trakiem (w postępowaniu kasacyjnym sprawa oznaczona sygn. akt II OSK 654/22) PWINB uznał, że oparcie się PINB na oświadczeniu samego inwestora oraz kierownika budowy, stanowiło błędną i pobieżną ocenę, rażąco naruszającą przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zdaniem PWINB, wiata wraz z trakiem stanowi całość techniczno-użytkową tworzącą tartak, który stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Biorąc nadto pod uwagę wykonanie obiektu w okresie rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie można było zaakceptować o tezy o wykorzystywaniu wiaty jedynie na cele budowy. Wykonanie tartaku nie było zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem należało wdrożyć postępowanie na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Decyzja umarzająca postępowania dotknięta więc była, w ocenie PWINB, wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa).
Rozpoznając odwołanie od decyzji w przedmiocie wiaty wraz z trakiem (II OSK 654/22) GINB uznał, że brak jest jednoznacznych dowodów na to, że wiata wraz z trakiem ma charakter inny, niż zaplecze do budowy budynku zakładu stolarskiego. Stwierdził następnie, że nie było właściwym działanie PINB w Sanoku polegające na bezkrytycznym oparciu rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania wyłącznie na oświadczeniach inwestora i kierownika budowy. Jednocześnie jednak, według GINB, uchybienie to nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Następnie GINB stwierdził, że choć oświadczenie inwestora i kierownika budowy nie powinny przesądzać o umorzeniu postępowania, nie zostały jednoznacznie podważone w postępowaniu zwykłym ani nadzwyczajnym. Zdaniem GINB, nie można postawić PINB w Sanoku zarzutu rażącego naruszenia prawa. Nie stanowi bowiem rażącego naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego uznanie, że wiata z trakiem może stanowić zaplecze dla budowy budynku, który zgodnie z projektem budowlanym posiada znaczną ilość elementów drewnianych.
Na tle obszernie przedstawionego postępowania możliwe jest poddanie analizie stanowiska procesowego i materialnego zajętego w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, której to analizy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że Podkarpacki WINB, oceniając decyzję PINB z 14 listopada 2018 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wanny z płytą betonową uznał, że nie można było ograniczyć się do kwalifikacji wanny jako odrębnego elementu, skoro stanowiła ona część budowli, jaką jest tartak. Rażące naruszenie prawa które przypisał decyzji o umorzeniu polegało na naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a zatem na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w świetle dotychczasowych rezultatów postępowania wyjaśniającego, są prawidłowe. Na ich tle można przystąpić do oceny zastosowania prawa – kwalifikacji prawnej wykonanego obiektu.
Stwierdzić należy, że z naruszeniem art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwestionował kwalifikację dokonaną przez PWINB. Jak trafnie uznał PWINB, doszło do samowolnego wykonania obiektu tartaku stanowiącego całość techniczno-użytkową, a zatem budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Jest oczywiste, że charakteru, czy też istotnych cech tego obiektu nie oddaje podzielenie go na wiatę, trak, podłoże betonowe, torowisko i wannę ustawioną na płycie betonowej, służącą do impregnacji drewna.
Całość tych elementów służy obróbce drewna.
W uzasadnieniu decyzji PWINB z dnia 7 września 2020 r., stwierdzającej nieważność decyzji PINB z dnia 14 listopada 2018 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wanny służącej do impregnacji drewna, organ trafnie zwrócił uwagę na obowiązujący w dacie wykonania tartaku przepis § 3 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niezależnie od tego, czy przedmiotowy tartak powinien być zaliczony do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, istotne jest w niniejszym wywodzie, że w powołanym akcie normatywnym został potraktowany jako jedno przedsięwzięcie, a w zatem na gruncie tej regulacji jest także rozumiany jako całość techniczno-użytkową.
Dokonana kwalifikacja wanny i płyty betonowej nie stanowi jedynego naruszenia, którym obarczona jest zaskarżona decyzja GINB.
Abstrahując od bezzasadnego odrębnego traktowania płyty betonowej i wanny, stanowiących elementy tartaku, nie można przyjąć, że zgłoszenie z dnia 4 września 2018 r. odnosi się od obiektu wykonanego w czerwcu 2018 r.
Ponadto, do tak zgłoszonego obiektu należało, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wnieść sprzeciw, jako że zgłoszenie dotyczyło obiektu (części tartaku) objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Powyższe uwarunkowania z zakresu ustaleń faktycznych oraz kwalifikacji prawnej potwierdzają trafność stanowiska PWINB. Z oczywistym, rażącym naruszeniem wskazanych powyżej norm procesowych i materialnych PINB w Sanoku uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Innym zagadnieniem, którego nie można przesądzać na obecnym etapie procedury sądowej, jest to, jakim rozstrzygnięciem merytorycznym należy zakończyć postępowanie w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych polegających na budowie tartaku.
W konsekwencji należy przyjąć, że wyrok oddalający skargę, aprobujący decyzję GINB, obarczoną uchybieniami procesowymi i materialnymi, które wyżej opisano, jest także dotknięty naruszeniem art. 3 pkt 3, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 5 i 24 oraz art. 48 Prawa budowlanego, których skutkiem było naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 K.p.a.
Poza granicami kasacji należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji błędnie przedstawił stanowisko GINB dotyczące kwalifikacji wanny jako obiektu budowlanego. Wywód GINB nie został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Konieczne jest jednak wskazanie, że Sąd nie wywiązał się z obowiązku wiernego przedstawienia stanowiska GINB, które przecież zaakceptował, oddalając skargę.
GINB stwierdził, że "Powyższe okoliczności nakazują odmienną od Podkarpackiego WINB ocenę przedmiotowej sprawy. O ile bowiem może budzić wątpliwości stanowisko PINB w Sanoku, iż wanna stalowa do impregnacji drewna o wymiarach 1,27 m x 10 m, nie stanowi obiektu budowlanego, to jednak powstała ona na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu. W ocenie GINB, dopuszczalna jest kwalifikacja wanny jako samodzielnego, tymczasowego obiektu budowlanego i żadne okoliczności faktyczne, w tym istnienie na tej samej działce wiaty z trakiem, nie pozwalają na zakwestionowanie tej kwalifikacji, w takim stopniu, który mógłby uzasadniać pominięcie faktu wykonania obiektu na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia oraz zarzucenie PINB w Sanoku rażącego naruszenia prawa".
Tymczasem według Sądu pierwszej instancji, "GINB prawidłowo stwierdził, że żadne okoliczności nie pozwalają na zakwalifikowanie wanny jako samodzielnego tymczasowego obiektu budowlanego, a tym samym zarzucenie PINB w Sanoku umorzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa".
Również wskazana wadliwość obrazuje wadliwość zaskarżonego wyroku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 P.p.s.a. zasądzono od GINB na rzecz skarżących K. Z. i E. Z. solidarnie kwotę 1291 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.