II OSK 651/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-23
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyfarmy fotowoltaiczneOZEodnawialne źródła energiidobry sąsiaddostęp do drogi publicznejNSAprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, potwierdzając, że takie instalacje nie podlegają zasadzie dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Białymstoku, który uchylił decyzję SKO w Łomży w części dotyczącej warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej dla X sp. z o.o. NSA rozpatrywał kluczowe zagadnienie, czy instalacje OZE podlegają zasadom dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej. Sąd uznał, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zasady te nie mają zastosowania do instalacji OZE, a tym samym nie ma podstaw do różnicowania ich kwalifikacji prawnej w zależności od mocy. Skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który częściowo uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej. Spór dotyczył przede wszystkim interpretacji art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wyłącza stosowanie zasad dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej do instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że farma fotowoltaiczna jest instalacją OZE, a zatem nie musi spełniać tych warunków. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę spółki X sp. z o.o., zarzucając organowi odwoławczemu wyjście poza żądanie wniosku poprzez zbyt ścisłe określenie konfiguracji paneli fotowoltaicznych. Jednocześnie oddalił skargę M. P., uznając, że podnoszone przez niego zarzuty dotyczące sąsiedztwa zabudowy mieszkalnej i obszarów Natura 2000 nie wpływają na legalność decyzji, gdyż inwestycja OZE nie jest traktowana jako zabudowa przemysłowa. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, potwierdził dominujące stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jednoznacznie wyłącza stosowanie zasad dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej do instalacji OZE, niezależnie od ich mocy. Sąd podkreślił, że intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji inwestycji OZE, a przepisy te nie służą do ustalania treści normy dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, instalacje OZE nie podlegają tym zasadom, ponieważ przepis art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyłącza ich stosowanie.

Uzasadnienie

Sąd NSA podkreślił, że art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jednoznacznie wyłącza stosowanie zasad dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej do instalacji OZE. Intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji takich inwestycji, a przepisy te nie służą do ustalania treści normy dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji OZE.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnego źródła energii.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 741

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy zasady dobrego sąsiedztwa.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy zasady dostępu do drogi publicznej.

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacje OZE nie podlegają zasadzie dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

Odrzucone argumenty

Farma fotowoltaiczna stanowi zabudowę przemysłową, a nie instalację OZE. Lokalizacja farmy fotowoltaicznej na działce rolnej powoduje zmianę przeznaczenia terenu i wymaga MPZP. Planowana zabudowa narusza ład przestrzenny i zrównoważony rozwój terenów.

Godne uwagi sformułowania

intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii nie ma podstaw do różnicowania inwestycji odnawialnych źródeł energii w zależności od ich mocy urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią zabudowy przemysłowej

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że instalacje OZE są wyłączone z obowiązku spełniania zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej przy ustalaniu warunków zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalane są warunki zabudowy dla instalacji OZE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych farm fotowoltaicznych i rozstrzyga ważną kwestię prawną dotyczącą ich lokalizacji i wymagań formalnych, co jest istotne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Farma fotowoltaiczna pod domem? NSA wyjaśnia: zasada dobrego sąsiedztwa nie dotyczy OZE!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 651/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 690/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-12-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 61 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 690/22 w sprawie ze skarg X sp. z o.o. z siedzibą w [...] i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 690/22, po rozpoznaniu skarg X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w punkcie 2. oddalił skargę M. P.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji X sp. z o.o. z siedzibą w [...] - dalej: "spółka" zwróciła się do Wójta Gminy G. o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], w ob. O., gm. G. Do wniosku załączono m. in. decyzję Wójta Gminy G. z dnia 22 października 2019 r., nr [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wskazanego przedsięwzięcia.
J. P. działająca w imieniu syna M. P. zwróciła się do organu pierwszej instancji o uwzględnianie jej uwag w podejmowaniu decyzji o warunkach zabudowy. Wskazała, że sprawa budowy farmy fotowoltaicznej na działce nr [...] była przez ostatnie dwa lata rozpatrywana i zakończyła się decyzją ostateczną z dnia 2 listopada 2021 r., [...] stwierdzającą, że planowana inwestycja nie spełnia obowiązujących przepisów i nie może być realizowana w tym miejscu.
W odpowiedzi na powyższe stanowisko Wójt w piśmie z 24 maja 2022 r. wskazał, że inwestycje polegające na budowie farm fotowoltaicznych o mocy do 1MW na użytkach klas V, VI oraz nieużytkach, nie wymagają spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.
Decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. nr [...] Wójt ustalił na rzecz spółki warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli E. Z. oraz M. P. reprezentowany przez J. P.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży uchyliło decyzję Wójta w części rozstrzygniętej: w pkt 2a - w tym zakresie umarzając postępowanie pierwszej instancji, w pkt 2c, 2g i 2i – wprowadzając w tym zakresie odmienne brzmienie; zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W szczególności w zakresie pkt 2c Kolegium orzekło, że moduły (panele) fotowoltaiczne o łącznej ilości do 5000 sztuk, z uwzględnieniem proponowanej przez inwestora możliwej konfiguracji doboru mocy paneli wraz z ilością paneli konieczną do zainstalowania celem uzyskania mocy wskazanej we wniosku – do 1 MW: panele o mocy 900 W – ilość do 1111 szt., panele o mocy 400 W – ilość paneli do 2500 szt., panele o mocy 200 W – ilość paneli do 5000 szt.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła Spółka. Decyzję Kolegium zaskarżono w części odnoszącej się do wprowadzonych w decyzji zmian w przedmiocie ustaleń dotyczących warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego, wskazanych w pkt 1 ppkt 2 tej decyzji (zmieniającym pkt 2c decyzji organu pierwszej instancji), zarzucają naruszenie przepisu prawa procesowego w art. 61 § 1 K.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wyjście przez organ odwoławczy poza żądanie strony i określenie w decyzji w pkt 1 ppkt 2 (zmieniającym pkt 2c decyzji organu pierwszej instancji), ścisłych oraz wyłącznych konfiguracji doboru mocy paneli wraz z ilością paneli konieczną do zainstalowania celem uzyskania mocy wskazanej we wniosku – 1 MW tj. panele o mocy 900 W – ilość paneli do 1.111 sztuk; panele o mocy 400 W – ilość paneli do 2.500 sztuk; panele o mocy 200 W – ilość paneli do 5.000 sztuk, podczas gdy z wniosku spółki wynika, że wnosiła ona wyłącznie o wydanie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji o parametrach określonych w wartościach maksymalnych, tj. w zakresie dotyczącym ilości paneli PV do 5.000 sztuk oraz w zakresie mocy jednostkowej modułu do 900 W, bez ścisłego określenia możliwości konfiguracji mocy paneli wraz z ilością paneli konieczną do zainstalowania.
Skargę do WSA w Białymstoku na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wniósł także M. P. W uzasadnieniu skargi wskazał, że teren przeznaczony na budowę farmy fotowoltaicznej znajduje się w środku wsi podzielonej drogą powiatową, a teren wsi po jednej stronie jest obszarem ochrony Natura 2000. Podał też, że planowana inwestycja ma bezpośrednie sąsiedztwo z zabudowaniami mieszkalnymi. W skardze podniesiono również, że zwolnienie z zasady dobrego sąsiedztwa nie powinno naruszać zastałej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący wyraził również przekonanie, że teren pod fotowoltaikę jest terenem przeznaczonym pod działalność produkcyjną i brak jest podstaw do wyłączenia z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.) - dalej: "u.p.z.p.".
W odpowiedzi na skargę, Kolegium potrzymało stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał skargę wniesioną przez Spółkę za zawierającą usprawiedliwione podstawy, natomiast skargę M. P. oddalił, bowiem podniesione w niej zarzuty i argumenty nie wpływały na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Jak podniesiono w uzasadnieniu, sentencja zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia z 8 sierpnia 2022 r. nie koresponduje z treścią wniosku Spółki. Z akt sprawy wynika, że spółka wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1MW wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], w ob. O., gm. G., bez precyzowania możliwych konfiguracji doboru mocy paneli wraz z ich ilością, celem uzyskania mocy 1 MW. Ze złożonego wniosku wynika, że wnosiła ona wyłącznie o wydanie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji o parametrach określonych w wartościach maksymalnych, tj. w zakresie dotyczącym ilości paneli PV do 5.000 sztuk oraz w zakresie mocy jednostkowej modułu do 900 W, bez ścisłego określenia możliwości konfiguracji mocy paneli wraz z ilością paneli konieczną do zainstalowania. Taką też decyzję wydał organ pierwszej instancji, wskazując w pkt 2c decyzji, że w zakresie budowy zespołu paneli fotowoltaicznych ilość paneli zamontowanych na stołach wynosi max. 5000 sztuk, zaś moc jednostkowa pojedynczego modułu może wynosić zgodnie z wnioskiem max. 900 W. Tymczasem Kolegium zmieniło decyzję organu pierwszej instancji w zakresie pkt 2c – ustaleń dotyczących warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego w zakresie zagospodarowania terenu konfiguracji doboru mocy paneli wraz z ilością paneli konieczną do zainstalowania celem uzyskania mocy wskazanej we wniosku – 1 MW precyzując, w zakresie paneli o mocy 900 W – ilość paneli do 1.111 sztuk; panele o mocy 400 W – ilość paneli do 2.500 sztuk; panele o mocy 200 W – ilość paneli do 5.000 sztuk. Zdaniem Sądu meriti słusznie wskazuje skarżąca spółka, że tak ścisłe i sztywne określenie wartości konfiguracji doboru mocy stanowi wyjście Kolegium poza żądanie spółki wskazane we wniosku, co nie pozwoli spółce na zastosowanie modułów o odmiennych parametrach niż wskazane w decyzji Kolegium. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w tym zakresie Kolegium oparło się na piśmie skarżącej spółki z dnia 3 sierpnia 2022 r. w którym spółka wskazała możliwe konfiguracje doboru mocy paneli wraz z ich ilością celem uzyskania wskazanej we wniosku mocy 1 MW i te konfiguracje zostały przeniesione przez Kolegium do treści decyzji.
Słusznie podnosi w skardze spółka, że tak ścisłe i jednoznaczne określenie ilości paneli z ich mocą uniemożliwia spółce zastosowanie modułów o odmiennej konfiguracji. Treść zaskarżonej decyzji jednoznacznie dopuszcza możliwość umiejscowienia w ramach projektowanej farmy fotowoltaicznej jedynie paneli o określonej mocy: 900 W, 400 W lub 200 W w powiązaniu z odpowiednią ich ilością. Takie ukształtowanie treści decyzji uniemożliwia zainstalowanie paneli o innej mocy niż wskazane w decyzji (np. o mocy 300 W czy 450 W), jak również modyfikacji ilości i liczby poszczególnych rodzajów paneli, np. połączenie paneli o mocy 200 W, 400 W czy 900 W, tak aby łącznie moc produkowanej energii nie przekraczała wartości 1 MW.
Odnosząc się z kolei do skargi M. P., Sąd Wojewódzki uznał ją za niezasadną. Planowana inwestycja nie stanowi infrastruktury przemysłowej, lecz jest instalacją odnawialnego źródła energii, a zatem względem takiej inwestycji nie musi być spełniony warunek zachowania kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu w którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Z tej też przyczyny, podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z położeniem działki na której ma być zrealizowana farma fotowoltaiczna w bliskim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, czy też w niedalekiej odległości od obszarów objętych ochroną Natura 2000 nie mogły wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Obowiązujące przepisy, przy planowaniu budowy farm fotowoltaicznych i braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tak jak w niniejszej sprawie) nie zabraniają umiejscawiania takich instalacji nawet w bliskim sąsiedztwie budynków mieszkalnych, co oznacza że organy obu instancji, w realiach niniejszej sprawy, nie mogły odmówić skarżącej spółce wydania pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy elektrowni fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą techniczną. W ocenie Sądu pierwszej instancji argumenty podnoszone przez skarżącego mogą co najwyżej stanowić postulaty skierowane do ustawodawcy, aby tak ukształtował obowiązujące przepisy, aby uniemożliwić powstawanie farm fotowoltaicznych w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych, bądź też jako postulat do radnych gminy G. o jak najszybsze uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określa się tereny przeznaczone pod urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu.
Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", uwzględnił skargę skarżącej spółki i uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku). Z kolei o oddaleniu skargi skarżącego M. P. sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. P. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., które skutkowało nieuwzględnieniem skargi, a polegało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i przyjęciu, że opisana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu farma fotowoltaiczna stanowi instalację odnawialnego źródła energii, gdy w rzeczywistości stanowi ona zabudowę przemysłową,
2) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, błędne jej wyjaśnienie oraz zawarcie w wyroku błędnego wskazania co do dalszego postępowania,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., które polegało na uznaniu, że opisana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu farma fotowoltaiczna stanowi instalację odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a tym samym przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest konieczne spełnienie warunków zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., podczas gdy opisana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu farma fotowoltaiczna stanowi zabudowę przemysłową, a w przypadku tego rodzaju obiektów przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu konieczne jest spełnienie warunków zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.,
2) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., które skutkowało nieuwzględnieniem skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ opisana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu farma fotowoltaiczna stanowi zabudowę przemysłową, a w przypadku tego rodzaju obiektów przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu konieczne jest spełnienie warunków zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1;
3) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.z.p., które skutkowało nieuwzględnieniem skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ lokalizacja farmy fotowoltaicznej na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powoduje zmianę dotychczasowego przeznaczenia terenu z terenu rolniczego na teren przemysłowy (działka objęta wnioskiem stanowi użytek rolny, a nie teren produkcyjny); w sytuacji, gdy dane przedsięwzięcie powoduje zmianę dotychczasowego przeznaczenia terenu, to jego lokalizacja powinna nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.z.p., nie zaś na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
4) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., które skutkowało nieuwzględnieniem skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ planowana zabudowa narusza ład przestrzenny i zrównoważony rozwój terenów, na których ma zostać zrealizowana; ponadto organy administracji w ogóle nie przeanalizowały planowanej zabudowy pod kątem zachowania ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju terenu objętego wnioskiem, ustalając warunki zabudowy bez zachowania wymagać ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł:
- na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 8 sierpnia 2022 r. o sygn. akt SKO.433/144/145/2022,
- na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
- na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który stanowi, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., zatem dotyczących zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu inwestycji do drogi publicznej, nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.
W procesie stosowania prawa, przepisy podlegają interpretacji z uwzględnieniem wszystkich reguł wykładni prawa tj. zarówno językowej, systemowej, jak i celowościowej. Zgodny wynik tych analiz świadczy o tym, że ustalono prawidłowe brzmienie przepisu. Natomiast różnice wyników interpretacyjnych, wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich.
Rezultaty wykładni językowej i celowościowej art. 61 ust. 3 u.p.z.p. prowadzą do jednoznacznego wniosku, że intencją ustawodawcy było ułatwienie realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Nie sprzeciwia się temu wnioskowi również rezultat wykładni systemowej, ponieważ przepisy u.p.z.p. w zakresie, w jakim są skierowane do lokalnego prawodawcy i dotyczą lokalnego porządku planistycznego nie mogą służyć do ustalenia treści normy dotyczącej wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Przepisy te, chociaż znajdują się w jednej ustawie, dotyczą dwóch odrębnych porządków – objęcia prawem miejscowym zagospodarowania przestrzennego oraz postępowania w przypadku braku takich przepisów.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualnie zdecydowanie dominuje stanowisko, zgodnie z którym jednoznaczna treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozwala na różnicowanie inwestycji odnawialnych źródeł energii w zależności od ich mocy (por. m. in. wyroki: z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22, z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 2706/22, z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 964/23, z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22, z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23, dostępnie, [w:] CBOSA). W powołanych powyżej wyrokach trafnie i wyczerpująco wskazuje się, że nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na treść art. 10 ust. 2a u.p.z.p. czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.
Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że nie ma podstaw do różnicowania inwestycji dotyczących odnawialnych źródeł energii, jako instalacji w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. lub zabudowy przemysłowej, której nie dotyczy ten przepis.
Odwołując się również do treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524), czytamy, że: "W związku z rozbieżnością orzeczniczą, z punktu widzenia potrzeb procesu inwestycyjnego w branży odnawialnych źródeł energii przeżywającej dynamiczny rozwój, zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej." Tym samym przepis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią zabudowy przemysłowej.".
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. bezskutecznymi.
Zgodnie natomiast z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania prawne, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za błędne. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami ustawowymi. Niewątpliwie wskazania, co do dalszego postępowania i ocena prawna, której następstwem są wytyczne dla organu muszą być zredagowane w sposób jasny, niebudzący wątpliwości interpretacyjnych. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie, prawidłowo zredagowane uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, wyrażone wprost, wskazania co do dalszego postępowania, oraz te wynikające z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji zawartych w uzasadnieniu.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI