II OSK 65/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wstrzymania robót budowlanych rozbudowy budynku gospodarczego, potwierdzając zasadność zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do samowoli budowlanej powstałej po 1995 r.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na postanowienie WINB wstrzymujące roboty budowlane rozbudowy budynku gospodarczego (budynek 'D') stanowiącego rozbudowę budynku 'C'. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do samowoli budowlanej, która powstała po 1 stycznia 1995 r., a nie przepisy z 1974 r. czy procedury uproszczonej legalizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane dotyczące rozbudowy budynku gospodarczego oznaczonego jako 'D'. Budynek 'D' stanowił rozbudowę istniejącego budynku 'C', który powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 1987 r. Kluczową kwestią sporną była data powstania budynku 'D' i tym samym właściwy reżim prawny (Prawo budowlane z 1974 r. czy z 1994 r.). Organy nadzoru budowlanego, opierając się m.in. na analizie zdjęć lotniczych, ustaliły, że budynek 'D' powstał po 1995 r., a najprawdopodobniej po 2010 r., co oznaczało zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i trybu postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 P.b. Skarżący argumentował, że budowa miała miejsce w 1994 r. i powinny mieć zastosowanie przepisy z 1974 r., lub że należało wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając ustalenia organów co do daty powstania budynku i zasadności zastosowania art. 48 P.b. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że ustalenia faktyczne organów są prawidłowe, a zastosowanie art. 48 P.b. było zasadne. Podkreślono, że nawet jeśli wystąpiły drobne uchybienia formalne (np. dotyczące oznaczenia działek), nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż tożsamość obiektu była niekwestionowana. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę, która miała miejsce po 1 stycznia 1995 r., podlega procedurze legalizacyjnej z art. 48 P.b., a nie przepisom starszym lub procedurze uproszczonej legalizacji, jeśli nie zostały spełnione jej warunki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., jeśli budowa została zakończona po 1 stycznia 1995 r., nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie daty zakończenia budowy. Zdjęcia lotnicze i inne dowody wskazywały, że rozbudowa budynku 'D' nastąpiła po 1995 r., co obligowało organy do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeśli budowa jest zgodna z planowaniem przestrzennym i przepisami technicznymi, wstrzymuje roboty, ustala zabezpieczenia i nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych (ust. 2 i 3).
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Pomocnicze
ustawa zmieniająca art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (19 września 2020 r.) stosuje się przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym.
P.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Rozpoczęcie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję lub postanowienie (pkt 1) albo uchylić je w całości lub części i wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne lub kasatoryjne (pkt 2).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek 'D' powstał po 1 stycznia 1995 r., co uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 P.b. nie może być przekształcone w uproszczone postępowanie legalizacyjne. Wadliwe oznaczenie działek ewidencyjnych nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast z 1994 r. Konieczność wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i sądowego przez organy i WSA.
Godne uwagi sformułowania
budynek 'D' powstał niewątpliwie w warunkach samowoli budowlanej już po dniu 1 stycznia 1995 r. niniejsze postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie art. 48 P.b. nie może przekształcić się w postępowanie legalizacyjne uproszczone. uchylanie zaskarżonego postanowienie celem poprawienia wyłącznie rubrum tego postanowienia stanowiłoby nadmierny formalizm godzący w podstawowe zasady szybkości i sprawności postępowania.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
członek
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej, zasady stosowania art. 48 P.b. oraz odrębność postępowań legalizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą powstania samowoli budowlanej i przepisami przejściowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i praktyków prawa budowlanego.
“Samowola budowlana po latach: Kiedy stare przepisy przestają obowiązywać?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 65/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak Piotr Broda Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Sygn. powiązane II SA/Po 558/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-13 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt II SA/Po 558/22 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 13 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 558/22, oddalił skargę R. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrześni (PINB) pismem z dnia 25 listopada 2015 r. wezwał R. K. do złożenia wyjaśnień w sprawie pobudowania w granicy z działką nr [...] budynku gospodarczego w [...] przy ul. [...][...]. Dnia 10 grudnia 2015 r. R. K. oświadczył, że w/w budynek gospodarczy został wybudowany ok. 1980 r. przez poprzednich właścicieli, którzy nie przekazali żadnych dokumentów związanych z działką. PINB dnia 27 stycznia 2016 r. dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...][...], dz. nr [...] w [...]. W toku czynności kontrolnych PINB ustalił, iż na w/w nieruchomości znajduje się 7 obiektów budowlanych oznaczonych literami A-G zgodnie z protokołem z kontroli z dnia 27 stycznia 2016 r. W toku czynności kontrolnych R. K. przedłożył dokumentację fotograficzną, kserokopię decyzji z dnia 19 września 1985 r. (Nr [...]) udzielającej [...] K. (poprzedniemu właścicielowi dz. nr [...]) pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 50 m, kserokopię decyzji z dnia 16 marca 1987 r. (Nr [...]) udzielającą [...] K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 150 m , kserokopię pisma ze Starostwa Powiatowego we Wrześni z dnia 16 grudnia 2015 r. ([...]). Z inwentaryzacji wykonanej w lutym 2016 r. wynika, że budynek "C" składa się z części, które PINB w trakcie kontroli oznaczył literami C-E. Natomiast budynek "D" w protokole z kontroli oznaczony został jako "F". Budynek oznaczony w inwentaryzacji jako "D" (w protokole z kontroli jako "F") posiada wym. 17,22 m x 6,48m i wysokość 3,29 m. Powierzchnia zabudowy budynku "D" wynosi 111,5 m2. Od tego momentu PINB stosuje oznaczenie budynków na ww. nieruchomości wg inwentaryzacji budynków gospodarczych z częścią inwentarską z lutego 2016 r. Pismem z dnia 24 maja 2016 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia użytkowanych obiektów gospodarczych A,B,C,D,E, do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi. Postanowieniem nr [...]z dnia 21 czerwca 2016 r. PINB wyłączył sprawę doprowadzenia użytkowanego budynku "D" do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi do nowego, odrębnego postępowania, któremu nadano nowy numer sygnatury - [...]. Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. organ I instancji został poinformowany przez Urząd Gminy w [...] ([...]), iż brak jest opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto poinformował, że do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy [...] Nr [...]z dnia 19 października 1990 r., w którym w/w działki inwestycyjne przeznaczone były w części pod tereny skupionej zabudowy wiejskiej z możliwością działalności inwestycyjnej zgodnie z planem budowlanym, a w pozostałej części jako tereny upraw rolnych i ogrodniczych. Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. PINB nałożył na R. K. obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia odebrania postanowienia dokumentów legalizacyjnych o których mowa w art. 48 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (w brzmieniu do 19.09.2020 r.). W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. (znak: [...]) uchylił ww. postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 listopada 2017r. (sygn. akt: II SA/Po 662/17) oddalił skargę na postanowienie WWINB. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r. (sygn. akt II OSK 1285/18) oddalił skargę kasacyjną. PINB przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadził w dniu 21 czerwca 2017 r. dodatkowe czynności kontrolne przedmiotowego budynku oznaczonego jako "D". W trakcie kontroli inspektorzy PINB stwierdzili, że przedmiotowy budynek należy do kategorii II obiektów budowlanych. Budynek "D" jest integralną częścią budynku ozn. lit. "C, brak jest możliwości rozgraniczenia budynku ze względu na wspólne elementy konstrukcyjne (konstrukcja stalowa podtrzymująca dach w budynku "C" i "D"). Właściciel przedmiotowego budynku - R. K. oświadczył, że budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 marca 1987r., a jego inwestorem był ojciec właściciela. Następnie w dniu 19 sierpnia 2021 r. PINB przeprowadził kolejne czynności kontrolne podczas której ustalił, że budynek "D" powstał poprzez rozbudowę budynku "C", ponieważ oba budynki posiadają wspólne elementy konstrukcyjne. Ponadto pracownicy PINB wskazali, iż podzielają zdanie inwestora, który kwalifikuje przedmiotowy budynek do kategorii II obiektów budowlanych. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2022 r. (znak: [...]) PINB połączył postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia użytkowanego budynku D do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi (sygn. akt [...]) z postępowaniem administracyjnym w sprawie doprowadzenia użytkowanego budynku C w jedno postępowanie administracyjne, które od tego momentu prowadzone było pod znakiem [...]. Połączenie postępowań związane było z faktem, iż budynek C i D mają jedną ścianę konstrukcyjną oraz wspólną konstrukcję dachu przez co budynek "D" nie mogłyby istnieć samodzielnie. Pismem z dnia 23 lutego 2022 r. (znak: [...]) PINB wezwał R. K. do złożenia wyjaśnień poprzez określenie sposobu użytkowania budynku składającego się z części C i D. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. K., pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. wskazał, że w budynkach ozn. lit C i D prowadzona jest hodowla trzody chlewnej. Ponadto wskazał, że hodowla trzody prowadzona jest w tych budynkach od lat 80 -tych XX w. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. (znak: [...]) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku C o budynek D oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy licząc od daty otrzymania postanowienia: 1. czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego; 2. oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...], WWINB, po rozpoznaniu zażalenia R. K., utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB wskazując, iż postępowanie dotyczące przedmiotowego budynku ozn. "D" rozpoczęło się w 2016 r. Natomiast od dnia 19 września 2020 r. obowiązuje nowe brzmienie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wprowadzone ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 poz. 471; dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 19 września 2020 r., przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zatem orzekanie w przedmiotowej sprawie będzie miało miejsce na podstawie przepisów prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Organ wskazał dalej, że w przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest data powstania przedmiotowego budynku "D" będącego rozbudową budynku "C". Jak wskazuje R. K., oraz jego ojciec, którego oświadczenia znajdują się w aktach organu I instancji, przedmiotowy budynek "D" powstał na początku 1994 r., jako rozbudowa budynku C który początkowo był wiatą a następnie został przebudowany na budynek gospodarczy. Ponadto pełnomocnik R. K. w piśmie z dnia 24 stycznia 2017 r. wskazał, że budynki "C" i "D" tworzące konstrukcyjnie jednolitą całość powstały w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 16 marca 1987 r. (Nr [...]). Również w treści wniesionego zażalenia pełnomocnik R. K. podnosi, że rozbudowa budynku "C" o budynek "D" miała miejsce w 1994 r. przez co zastosowanie winny znaleźć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast jak wynika ze stanowiska organu I instancji, budynek "C" można uznać za budynek, który powstał na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 marca 1987 r. wyrażającego zgodę na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy wynoszącej 150 m ponieważ, zgodnie z ustaleniami PINB, obecna powierzchnia budynku "C" odpowiada powierzchni budynku, na którego budowę wyrażono zgodę w 1987 r. Jednakże, z analizy zdjęć lotniczych z 1986 r., 1995 r. 2004 r. oraz 2010 r., znajdujących się w aktach PINB wynika, że cały budynek "C" widoczny jest dopiero na zdjęciu z 2004 r.. Zdjęcie z 1995 r. przedstawia jedynie zarys murów budynku będącego, być może, w budowie w chwili wykonania zdjęcia. Natomiast budynek "D" widoczny jest dopiero na zdjęciu z 2010 r., jednakże zdjęcie przedstawia wyłącznie zarys murów przedmiotowego budynku "D" a budynek ten nie posiada dachu w chwili wykonania zdjęcia. WWINB po analizie akt organu I instancji, przede wszystkim po analizie zdjęć lotniczych stwierdził, że budynek "C" powstał na podstawie pozwolenia na budowę z 1987 r., a jego budowa została zakończona po 1995 r. Natomiast budynek "D" został wybudowany dopiero po 2010 r., zatem zastosowanie znajduje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponadto wskazał, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Po 662/17) oraz NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2020 r. (znak: II OSK 1285/18) orzekające w sprawie przedmiotowego budynku stwierdziły, że organ wojewódzki prawidłowo ustalił w toku postępowania o znaku [...], że budynek "D" powstał po 2010 r. Zatem należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. co prowadzi do wniosku, że rozbudowa budynku "C" o budynek "D" nastąpiła w trakcie obowiązywania prawa budowlanego z 1994 r. Dalej WWINB zauważył, że w wynik ponownego rozpatrzenia sprawy PINB uznał, że budynek "D" powstał w wyniku rozbudowy budynku "C" co zostało ujawnione w protokole z kontroli z dnia 21 czerwca 2017 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2021 r. Budynki "C" i "D" mają wspólną konstrukcję dachu oraz jedną ścianę wspólną, co zostało uwidocznione na zdjęciach z kontroli przedmiotowych obiektów. Zatem jeżeli w wyniku robót budowlanych w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego ozn. literą "C" poprzez powstanie w późniejszym czasie części ozn. "D", to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce rozbudowa o wym. 17,29 m x 6,50 m, oraz wysokości wynoszącej 3,32 m, która zaliczana jest do pojęcia budowy na gruncie Prawa budowlanego. Zdaniem organu z analizy art. 28 ust. 1, art. 29-31 P.b. wynika, że budowa (rozbudowa) budynku gospodarczego (inwentarskiego) wykorzystywanego do produkcji rolnej o pow. zabudowy wynoszącej ponad 100 m nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt organu I instancji R. K. nie legitymuje się pozwoleniem na budowę (rozbudowę) budynku "C" o budynek "D". Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie ma miejsce samowola budowlana. W sytuacji gdy mam do czynienia z samowolnie powstałym budynkiem zastosowanie znajduje art. 48 P.b. WWINB podniósł, iż PINB prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku oraz nakazał przedłożenie dokumentów legalizacyjnych. Dokumenty, których przedstawienia zażądał PINB, są dokumentami wskazanymi przez ustawodawcę, a wskazanie ich w sentencji zaskarżonego postanowienia jest działaniem prawidłowym. Wstrzymanie robót budowlanych w przypadku gdy roboty budowlane zostały zakończone, nie jest naruszeniem przepisów prawa, bowiem takie wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych stanowi swoisty zakaz prowadzenia robót budowlanych w przyszłości do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się natomiast do treści zażalenia, WWINB wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy prawa budowlanego z 1974 r. ponieważ jak wykazano powyżej, rozbudowa budynku "C" o budynek "D" miała miejsce po 2010 r. tj. w reżimie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 51 ust 1 pkt 3 P.b., na który wskazuje pełnomocnik R. K., ponieważ w przedmiotowej sprawie budynku "D" nie można potraktować jako istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę budynku "C". Z analizy akt organu I instancji (przede wszystkim zdjęć lotniczych) wynika, że budynek "D" powstał w odstępie kilku lat, już po zakończeniu budowy budynku "C". Zatem powstanie przedmiotowego budynku, który powstał w wyniku rozbudowy istniejącego wcześniej budynku i mimo, że tworzy z nim konstrukcyjną całość, nie może być potraktowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skargą R. K. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: P.b.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471); art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 P.b.; art. 2 i art. 7 Konstytucji RP; art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.; art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 80 k.p.a.; art. 81a § 1 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego skargę stwierdził, że zasadnie organ odwoławczy podniósł, iż jeżeli w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed 19 września 2020 r. to tym samym organ obowiązany jest, w wszczętym już postępowaniu, stosować przepisy dotychczasowe. Wskazał, że stosowanie do art. 49f ust. 5 P.b. wszczęcie procedury uproszczonej jest niedopuszczalne w odniesieniu do obiektów, co do których w procedurze zwykłej (art. 48 P.b.) wydano postanowienie o wstrzymaniu budowy, a termin 20 lat od daty zakończenia budowy obiektu upłynął dopiero po tym postanowieniu. A contrario w innych przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczynane. Przykładowo, postępowanie uproszczone należy wszcząć wobec obiektów budowlanych, co do których toczy się postępowanie w sprawie ich legalności, ale nie wydano postanowienia z art. 48 ust. 1 P.b. albo postanowienie to wydano, ale po terminie 20 lat od daty zakończenia budowy. W takich przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte i stanowić będzie ono nową sprawę. Odrębnym przepisem międzyczasowym, który blokuje uproszczoną procedurę legalizacyjną jest art. 32 ustawy nowelizującej zgodnie z którym "nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki". Jest to jedyny przepis intertemporalny w ustawie nowelizującej, który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie art. 32 ustawy nowelizującej potwierdza tylko, że wolą ustawodawcy było wyłączenie prawa do procedury uproszczonej tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których wydano już nakaz rozbiórki, przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, a więc przez 19 września 2020 r. Treść tego przepisu wręcz nasuwa myśl, że a contrario ustawodawca zakładał, że wszczęcie i prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest dopuszczalne wobec obiektów nie objętych jeszcze nakazem rozbiórki (oczywiście z zastrzeżeniem art. 49f ust. 5 P.b.). Tym samym strona może domagać się od organu aby ten mając na uwadze wyżej wskazane przepisy wszczął nowe postępowanie na podstawie art. 49f P.b. i to w tej procedurze organ winien dokładniej określić dokładną datę powstanie przedmiotowego budynku. Powyższe nie oznacza jednak zdaniem Sądu, o dopuszczalności stosowania w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 48 P.b. art. 49f P.b. Oba postępowania są odrębne i konkurencyjne wobec siebie. Mając to na uwadze Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020r., w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471) jak i art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez ich niezastosowanie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, na potrzeby prowadzonego w trybie art. 48 P.b. istotne jest wyłącznie czy przedmiotowy obiekt powstał pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 P.b. Zgodnie z tym przepisem przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotowy budynek powstał po 1 stycznia 1995 r. tj. po dniu wejścia w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, a tym samym organ zasadnie zastosował przepis art. 48 P.b., a nie przepisy P.b. z 1974 r. Na powyższe jednoznacznie zdaniem Sądu wskazuje znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcie lotnicze z 28 lipca 1995 r. na którym brak jest uwidocznionego budynku "D" jak i budynku "C", którego to rozbudowę miał stanowić budynek "D" będący przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem mając na uwadze powyższe jak również oświadczenie T. J., który wskazał, że według jego wiedzy, budynek gospodarczy został wybudowany w latach 2002-2006, Sąd uznał, iż wbrew oświadczeniu K. K. budynek gospodarczy nie został wybudowany w 1994 r., a po 1 stycznia 1995 r. W tym miejscu na marginesie Sąd wskazał, iż wbrew ocenie organu nie jest oczywistym, że budynek został wybudowany po 2010 r. Po pierwsze błędnie uznaje organ, iż powyższa kwestia została przesądzona w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Po 662/17) czy też wyroku NSA z dnia 18 listopada 2020 r. (znak: II OSK 1285/18). NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał jedynie, że okoliczność, iż budynek "D" powstał po 2010 r., co wynika ze zdjęć lotniczych przekazanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, będzie przedmiotem swobodnej oceny organu, opartej o materiał zgromadzony w sprawie. Z tych też względów Sądy nie wypowiedziały się w sposób wiążący co do dokładnej daty dokonania rozbudowy. Ponadto należy mieć na uwadze, iż fakt, że na zdjęciu lotniczym z 2010 r. uwidocznione są wyłącznie mury nie może automatycznie oznaczać, iż budynek ten powstał po tej dacie. Oparcie się wyłącznie na powyższym zdjęciu, bez uwzględnienia zeznań świadków, że obiekt powstał w latach 2002-2006 oraz oświadczenia inwestora, że w tamtym czasie był wymieniany dach, prowadzi na wniosku, że organ przedwcześnie uznał, że obiekt powstał po 2010 r. Jednakże zdaniem Sądu dla niniejszego postępowanie nie ma znaczenia czy obiekt powstał przed 2010 r. czy też po, ale wyłącznie okoliczność, że został on wybudowany po 1 stycznia 1995 r. Sąd zaznaczył, że dla oceny prawidłowości prowadzonego postępowania istotna jest również okoliczności, iż przedmiotowy budynek "D" powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jako rozbudowa budynku "C". Na powyższe wskazuje choćby przedłożona przez skarżącego inwentaryzacja budynków gospodarczych. W dokumencie tym, w części "opis techniczny", wykazano, że budynek "D" – budynek gospodarczy wybudowany został bez pozwolenia na budowę. W tym miejscu Sąd wskazał, odnosząc się do zarzutów skargi, iż fakt realizacji budynku "D" poprzez rozbudowę budynku "C" nie może oznaczać, że mamy do czynienia z jedną budową i de facto z wybudowaniem obiektu z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd podzielił stanowisko organów, iż analiza akt, a przede wszystkim zdjęć lotniczych, prowadzi do wniosku, że budynek "D" powstał w odstępie kilku lat, już po zakończeniu budowy budynku "C". Zatem powstanie przedmiotowego budynku, który powstał w wyniku rozbudowy istniejącego wcześniej budynku i mimo, że tworzy z nim konstrukcyjną całość, nie może być potraktowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, a wyłącznie jako rozbudowa. Sąd podzielił wyrażone w orzecznictwie stanowisko, iż P.b. nie zawiera definicji rozbudowy, jak zresztą wielu innych pojęć, dlatego należy, stosując wykładnię językową przyjąć, że rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji. Tym samym skoro w wyniku robót budowlanych doszło do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego ozn. literą "C" poprzez powstanie w późniejszym czasie części ozn. "D", to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce rozbudowa o wym. 17,29 m x 6,50 m, która zaliczana jest do pojęcia budowy na gruncie prawa budowlanego. Wobec powyższego Sąd przyjął, iż zgodnie z art. 28 ust 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Realizacja rozbudowy o budynek o wymiarach 17,29 m x 6,50 m. nie mogła nastąpić na podstawie zgłoszenia, a wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, którym nie legitymował się inwestor. Sąd przywołał następnie treść art. 48 P.b. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie i stwierdził, że PINB prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów, umożliwiając skarżącemu legalizację wykonanej rozbudowy tj. obowiązek przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego, przedstawienia oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; przedstawienie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. Sąd podkreślił przy tym, że legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Ponadto odnosząc się do wskazanej w skardze okoliczności, iż budynek "D", którego dotyczy niniejsze postępowanie znajduje się na działkach o nr ewid. [...] i [...], a nie jak to opisały organy obu instancji na działce o nr ewid. [...],[...] oraz [...] Sąd wyjaśnił, iż powyższe stanowi uchybienie ale nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Dochodząc do powyższych wniosków Sąd – jak wskazał - miał na uwadze, iż ze znajdujących się w aktach administracyjnych map wynika (w tym mapy przedłożonej przez inwestora), iż budynek "D" znajduje się na działce [...]i [...]. Natomiast z załączonego do skargi wydruku wynika, że działka [...]obecnie stanowi działki o numerach [...] i [...]. Powyższe stanowi niewątpliwie uchybienie. Jednakże mając na uwadze, iż obecnie przedmiotem kontroli jest postanowienie o nałożeniu określonych obowiązków oraz fakt, iż uchybienie to nie utrudnia w żadnym stopniu możliwości identyfikacji budynku, który jest przedmiotem postępowania, Sąd uznał, iż omawiane uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy. Sąd zaznaczył przy tym, że na dalszym etapie postępowania tj. przedkładając projekt budowlany czy też wydając stosowną decyzję powinno się uwzględnić zmianę numeracji działek. Jednakże na obecnym etapie, wobec braku wątpliwości co do identyfikacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania, uchylanie zaskarżonego postanowienie celem poprawienia wyłącznie rubrum tego postanowienia stanowiłoby nadmierny formalizm godzący w podstawowe zasady szybkości i sprawności postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd za niezasadne uznał również zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ w stopniu wystarczającym na potrzeby niniejszego postępowania zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Za niezasadny Sąd uznał też zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż jak wskazano wyżej brak jest podstaw do uznania, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów organ jest obowiązany umorzyć postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 48 P.b. wszczęte przed 19 września 2020 r. Sąd zauważył, iż obecnie prowadzone postępowanie stanie się bezprzedmiotowe dopiero w momencie zalegalizowania przedmiotowej budowy w trybie przewidzianym w art. 49f P.b. Natomiast do momentu wszczęcia legalizacji uproszczonej niniejsze postępowania, na podstawie art. 25 ustawy nowelizującej, winno być kontynuowane na podstawie art. 48 P.b. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Skargą kasacyjną R. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj.: a. art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (T. jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 1333 ze zm.), wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020 r., w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471) poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż WSA w Poznaniu powinien uznać, że gdyby WWINB w Poznaniu prawidłowo zastosował ww. przepisy prawa to zamiast utrzymywać w mocy postanowienie organu I instancji powinien je uchylić i umorzyć postępowanie organu I instancji, b. art. 49 f ust. 1, art. 49g, art. 49h, art. 49 i ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie, gdyż Sąd I instancji powinien stwierdzić, że w przypadku uznania przez organ II instancji, że budynek "D" stanowi rozbudowę budynku "C", powinien uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie I instancji, a także nakazać organowi I instancji wszczęcie z urzędu nowego postępowania i przeprowadzenie procedury, o której mowa w ww. przepisach tj. tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego, z uwagi na to, że wykonanie części "D" budynku miało miejsce ponad 20 lat od wydania zaskarżonego postanowienia, c. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie; 2. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie, gdyż z uwagi na naruszenie przez organ II instancji tj. WWINB przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien uchylić postanowienie WWINB z dnia 6 czerwca 2022r., [...]; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż z uwagi na naruszenie przez organ II instancji tj. WWINB przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien uchylić postanowienie WWINB z dnia 6 czerwca 2022r., [...], d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż z uwagi na naruszenie przez organ II instancji tj. WWINB przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien uchylić postanowienie WWINB z dnia 6 czerwca 2022 r., [...], e. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż z uwagi na naruszenie przez organ II instancji tj. WWINB przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien uchylić postanowienie WWINB z dnia 6 czerwca 2022r., [...]. Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Przystępując do oceny podstaw wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji było wydane w unormowanym przepisami ustawy Prawo budowlane postępowaniu legalizacyjnym zmierzającym do doprowadzenia samowolnie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, ostateczne postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrześni z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr [...] wstrzymujące - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku oznaczonego literą "D" zlokalizowanego w [...], gmina [...], ul. [...][...], na działce o nr ewid. [...], [...]i [...], i nakładające obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania postanowienia: czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności posiadającego odpowiednie zaświadczenia izby samorządu zawodowego; oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienia te oparte były na ustalonym przez organy stanie faktycznym, z którego wynikało, iż objęty przedmiotowym postępowaniem legalizacyjnym budynek "D" zlokalizowany w [...], gmina [...], ul. [...][...], stanowiący rozbudowę powstałego w oparciu o pozwolenie na budowę budynku "C" (pozwolenie na budowę z 16 marca 1987 r. nr [...] wydane przez Urząd Miasta i Gminy [...]), powstał niewątpliwie w warunkach samowoli budowlanej już po dniu 1 stycznia 1995 r., w latach 2000 (organ przyjął, że po 2010 r.), co uwidoczniły zdjęcia lotnicze miejscowości [...] przekazane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Jednocześnie zdaniem organów, z uwagi na znaczny rozdział czasowy, nie można uznać, aby sporny budynek powstał w wyniku odstąpienia od pozwolenia na budowę nr [...]. W tych okolicznościach uznano, że właściwym trybem postępowania będzie tryb unormowany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione w sprawie przez organy ustalenia w zakresie stanu faktycznego są prawidłowe i oparte o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a w konsekwencji zasługiwała na uwzględnienie dokonana przez organy w oparciu o te ustalenia ocena prawna. Tym samym podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że sformułowanie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa procesowego (co wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wymaga wykazania, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. – takiego uchybienia w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazała. Wszystkie przywołane powyżej zarzuty oparte zostały na błędnym w ocenie skarżącego oznaczeniu przez organy działek, na których położony jest sporny budynek. W kasacji podnosi się przy tym, że w rzeczywistości sporny budynek nie jest położony na działkach o nr ewid. [...], [...]oraz [...]w [...] przy ul. [...][...] a na działkach o nr ewid. [...]oraz [...]. Działka nr [...]zdaniem strony skarżącej w ogóle nie istnieje. Powyższe świadczy zdaniem autora kasacji o tym, że organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie podjęły wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy. O ile należy się zgodzić ze stanowiskiem, że w kontrolowanych postanowieniach wadliwie – m.in. z uwagi na podział działki nr [...]na działki o numerach [...]i [...]– przywołano działki, na których posadowiony jest sporny budynek, to jednak okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem słusznie podniesiono w zaskarżonym wyroku, w przedmiotowej sprawie obejmującej jedynie postanowienie o nałożeniu określonych obowiązków w trybie art. 48 § 3 P.b., brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do tożsamości obiektu objętego postępowaniem. Ponadto to, którego obiektu dotyczyło niniejszej postępowanie, zostało sprecyzowane w toczącym się już uprzednio zarówno przed Sądem pierwszej instancji jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniu w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów (odpowiednio wyrok z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Po 662/17 i wyrok z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1285/18). Natomiast ustalenie – co nie zostało podważone przez stronę skarżącą – że sporny obiekt powstał w ramach samowoli budowlanej w latach 2000 (organ przyjął, że w 2010 r.) obligowało organ nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2020 r. poz. 471 – co wynika z treści art. 25 tej ustawy) i wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy tego obiektu i nałożeniu obowiązku przedstawienia określonej dokumentacji celem umożliwienia stronie jego legalizacji. Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Jeżeli jednak budowa, o której wyżej mowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 P.b.), ustala w tym postanowieniu wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 P.b.). W przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki wynikające z ww. przepisów a zatem słusznie przepisy te zostały przez organy zastosowane. Uznanie, że w przedmiotowej sprawie zasadnie zastosowano tryb legalizacyjny unormowany w art. 48 ustawy Prawo budowlane czyni bezskutecznymi podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 49f ust. 1, art. 49g, art. 49h i art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie. Zawarte tym samym w zaskarżonym wyroku co do zasady prawidłowe teoretyczne rozważania Sądu pierwszej instancji co do możliwości wszczęcia w stosunku do spornej inwestycji uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie miały znaczenia dla końcowej oceny prawidłowości podjętych w sprawie przez organy rozstrzygnięć. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. w tzw. postępowaniu legalizacyjnym, a nie rozstrzygnięcia wydane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym unormowanym w przywołanych w omawianym zarzucie przepisach. Przede wszystkim należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż niniejsze postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie art. 48 P.b. nie może przekształcić się w postępowanie legalizacyjne uproszczone. Nie zasługiwał także na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma ta określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z jego dyspozycją uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd pierwszej instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Z tych względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Tym samym podniesione w skardze kasacyjne zarzuty jako nieusprawiedliwione nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami wniesionego środka odwoławczego. Podsumowując, w ocenie Sądu odwoławczego, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji, o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI