II OSK 648/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyanaliza urbanistycznaobszar analizowanygranice obszaruzasada dobrego sąsiedztwaplanowanie przestrzenneNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy, uznając, że sposób wyznaczenia obszaru analizowanego był zgodny z przepisami, a zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego były bezzasadne.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca zarzucała m.in. wadliwe ustalenie obszaru analizowanego, naruszenie przepisów K.p.a. oraz P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za wadliwą konstrukcyjnie, ale odniósł się do podniesionych zarzutów. Sąd stwierdził, że sposób wyznaczenia obszaru analizowanego, nawet jeśli nieregularny, był zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a zasada dobrego sąsiedztwa pozwala na elastyczne określenie granic. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uznano za bezzasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, a także naruszenie przepisów K.p.a. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących analizy urbanistycznej i wyznaczenia obszaru analizowanego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawierała wady konstrukcyjne, jednak odniósł się do podniesionych zarzutów. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące wyznaczania obszaru analizowanego (§ 3 rozporządzenia) określają jedynie minimalne wymogi, a granice mogą być wyznaczone w sposób nieregularny, uwzględniając zasadę dobrego sąsiedztwa i racjonalność urbanistyczną. Sąd uznał, że sposób wyznaczenia obszaru analizowanego w tej sprawie nie naruszył przepisów, a zarzuty dotyczące wadliwej analizy architektoniczno-urbanistycznej były bezzasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do zarzutów skargi, a kwestie techniczne dotyczące usytuowania zabudowy i jej gabarytów należą do etapu pozwolenia na budowę. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sposób wyznaczenia obszaru analizowanego, nawet jeśli jest nieregularny i przekracza minimalne wymogi, jest zgodny z przepisami, jeśli uwzględnia zasadę dobrego sąsiedztwa i racjonalność urbanistyczną.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia określają jedynie minimalną wielkość obszaru analizowanego, a zasada dobrego sąsiedztwa pozwala na elastyczne wyznaczanie granic, aby zachować ład urbanistyczny. Kształt obszaru analizowanego może być modyfikowany w zależności od realiów terenowych i nie musi być idealnym okręgiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588 art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Obszar analizowany wyznacza się wokół działki budowlanej, co nie oznacza, że odległość granic z każdej strony musi być taka sama. Racjonalność urbanistyczna może wymagać szerszego określenia granic z jednej ze stron.

Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588 art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Warunkiem ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków zabudowy dla inwestycji innej niż cel publiczny jest co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dla nowej zabudowy. Zasada dobrego sąsiedztwa powinna być interpretowana urbanistycznie.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Zasada dobrego sąsiedztwa.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 4 § 3a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja działki budowlanej.

Dz. U. z 2019 r. poz.1065

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Szczegółowe usytuowanie zabudowy i jej gabaryty są przedmiotem kolejnego etapu procesu inwestycyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 133 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak rozpoznania przez Sąd wszystkich zarzutów skargi. Naruszenie art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez ustalenie nieregularnego obszaru analizowanego wykraczającego poza minimalną granicę, bez uzasadnienia doboru przebiegu granicy analizowanego obszaru. Naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej dla przyjętych wytycznych w zakresie określania obszaru analizy. Naruszenie art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ wyznaczył granice obszaru analizy na odległość równą 50 metrów, w sytuacji w której wyznaczony obszar jest nieregularny, przekracza wymiar 50 metrów. Naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 3 i § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 roku w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa materialnego, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy wydana została bez sporządzenia prawidłowej analizy architektoniczno-urbanistycznej.

Godne uwagi sformułowania

Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Nie wynika z nich natomiast, że niedopuszczalne jest wyznaczenie granic obszaru analizowanego w odległości większej niż minimalna i że z każdej strony odległość granic musi być wyznaczona w sposób równomierny. Zasada dobrego sąsiedztwa powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu urbanistycznego. Nie ma istotnego znaczenia, czy granice obszaru analizowanego przybierają kształt okręgu, prostokąta lub innej figury geometrycznej. Istotne jest bowiem jedynie dostosowanie go do granic objętego wnioskiem. Szczegółowe usytuowanie zabudowy oraz jej gabaryty są przedmiotem kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania obszaru analizowanego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w szczególności dopuszczalność nieregularnych granic obszaru i zastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – ustalania warunków zabudowy i analizy urbanistycznej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne źródło informacji dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Nieregularny obszar analizy w WZ: NSA wyjaśnia granice interpretacji przepisów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 648/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1830/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
§ 3 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2017 poz 1073
art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1830/21 w sprawie ze skargi B. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r. znak: KOC/1855/Ar/18 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1830/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r., znak: KOC/1855/Ar/18, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. W. Wyrok zaskarżyła w całości.
I) Na podstawie art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną oparła na następujących podstawach:
a) naruszenie art. 133 § 1,134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak rozpoznania przez Sąd wszystkich zarzutów skargi, tj. co do analizowanego obszaru, charakteru istniejącej zabudowy, braku wskazania podstaw prawnych, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi zwięzłe omówienie wszystkich podniesionych zarzutów oraz ustosunkowanie się do nich (Sąd do konkretnych zarzutów odniósł się w sposób ogólnikowy, powołując zasady ogólne bez nawiązania do realiów tej konkretnej sprawy),
II) Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
a) naruszenie art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ustalenie nieregularnego obszaru analizowanego wykraczającego poza minimalną granicę, bez uzasadnienia doboru przebiegu granicy analizowanego obszaru, co w konsekwencji wpłynęło na wadliwe określenie podstawowych parametrów inwestycji,
b) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej dla przyjętych wytycznych w zakresie określania obszaru analizy,
c) naruszenie art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ wyznaczył granice obszaru analizy na odległość równą 50 metrów, w sytuacji w której wyznaczony obszar jest nieregularny, przekracza wymiar 50 metrów, a na pewno promień nie jest z każdego punktu równy tej odległości, co wynika wprost z załącznika graficznego nr 2.,
d) art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 3 i § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa materialnego, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy wydana została bez sporządzenia prawidłowej analizy architektoniczno-urbanistycznej, spełniającej wymogi z powołanych przepisów, albowiem zarówno z zaskarżonej decyzji jak i załączników graficznych wynika, że w sprawie nie wyznaczono w sposób prawidłowy obszaru analizowanego, a nadto organ nie uzasadnia przyczyny dobrania granicy obszaru w sposób przedstawiony w załączniku 2.
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazała, że zrzeka się rozprawy.
Pismem z dnia 23 lutego 2022 r. J. W. oświadczył, że żąda przeprowadzenia rozprawy oraz przesłuchania stron.
Pismem z dnia 23 lutego 2022 r. B. W. oświadczyła, że żąda przeprowadzenia rozprawy. Stwierdziła, że adwokat bez uzgodnienia z nią zrzekł się rozprawy. Wniosła o umożliwienie jej czynnego udziału w postępowaniu.
Następnie B. W. złożyła pismo z dnia 20 maja 2022 r. do którego dołączyła postanowienie Sądu Powiatowego w Pruszkowie z dnia 21 kwietnia 1969 r., sygn. akt IV Ns 897/68 i Plan sytuacyjny nieruchomości hipotecznej Kw Nr [...].
W dniu 2 grudnia 2024 r. B. W. złożyła pismo w którym domagała się dopuszczenia jej do głosu w sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku i zwrotu kosztów za sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna zawiera wady konstrukcyjne. Według art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy kasacji zostały wskazane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Przytoczenie podstaw kasacyjnych powinno zatem określać rodzaj naruszenia, tzn. wskazywać, czy podnoszone jest naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1), czy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2). Zarzucając naruszenie prawa materialnego należy określić formę naruszenia, czyli błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania powinien być powiązany ze wskazaniem, czy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe wymogi, jakkolwiek mają charakter formalny, determinują zakres kontroli kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Wskazują precyzyjnie zakres w jakim wnoszący kasację kwestionuje zaskarżony wyrok. Domaganie się aby skarga kasacyjna spełniała warunki z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. jest usprawiedliwione tym, że sporządzenie tego środka odwoławczego obarczone jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie określono rodzaju naruszenia. Nie wskazano także formy naruszenia. Tylko w zarzucie II.lit. d) skargi kasacyjnej pośrednio wskazano rodzaj naruszenia, podnosząc naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi "mimo naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa materialnego".
Biorąc jednak pod uwagę treść opisów naruszenia, a także uzasadnienie skargi kasacyjnej, możliwe jest odniesienie się do tych zagadnień sformułowanych w kasacji, które mimo wadliwej konstrukcji podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych ze skargi kasacyjnej wynikają.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Utrwalony jest pogląd, według którego, obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi zatem szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II OSK 930/22).
Sąd pierwszej instancji nie tylko przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, ale także bezpośrednio odniósł się do zarzutów skarżących podniesionych w skardze. Stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi, w treści decyzji o warunkach zabudowy znajduje się informacja o istniejącej zabudowie na działce nr [...] z obrębu [...]przy ul. N. [...] w W. oraz deklaracja jej rozbiórki. Sąd skonstatował, że kwestie techniczne rozbiórki i ewentualnej zgody organu na jej wykonanie (jeśli jest wymagana) podlegają kompetencji organów architektoniczno-budowlanych na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Niezależnie od tego dodać można, że w decyzji Nr 13/U/2018, Zarządu Dzielnicy Ursus m. st. Warszawy z dnia 9 lutego 2018 r., w punkcie 1. "Warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu" stwierdzono, że "Działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednokondygnacyjnym, budynkiem gospodarczym i szopą. Zgodnie z informacją zawartą we wniosku istniejące budynki przeznaczone zostały do rozbiórki".
Nie odpowiada zatem rzeczywistej treści decyzji zawarta w skardze teza, według której, nie sprecyzowano, jakimi obiektami budowlanymi jest zabudowana działka oraz które istniejące obiekty budowlane podlegają rozbiórce.
Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu skargi stwierdził, że szczegółowe usytuowanie planowanego budynku, rozstrzygnięte zostanie na etapie pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz.1065) i przepisy ustawy Prawo budowlane.
Nawiązując do zarzutu skargi, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, działka budowlana to nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Dodał, że podobnie według art. 4 pkt 3a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez działkę budowlaną należy rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wymienione w tych definicjach elementy kwalifikują lub nie daną nieruchomość jako działkę budowlaną. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1382/15, wskazał, że o charakterze działki nie przesądza aktualny, rzeczywisty sposób jej wykorzystania, lecz także jej budowlane lub niebudowlane przeznaczenie. Ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy nieruchomości świadczy o tym, że działka ma przeznaczenie budowlane.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez zaniechanie prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania, w postaci właścicieli działki nr ew. [...] i zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania, Sąd wyjaśnił, że w warunkach niniejszej sprawy nie mógł uwzględnić faktu braku udziału w postępowaniu administracyjnym innych stron postępowania przede wszystkim z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać.
Podsumowując uwagi odnoszące się do analizowanego zarzutu stwierdzić można jeszcze, że merytoryczna trafność rozstrzygnięcia nie może być skutecznie kwestionowana z powołaniem się na naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Granice sprawy sądowej zakreśla przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub bezczynność kwestionowane w skardze (por. m.in. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997/3/104; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05). Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 maja 2018 r., znak: KOC/1855/Ar/18, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, orzekł w granicach sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika aby orzekał związany zarzutami i wnioskami skargi.
Podobnie, nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy sąd wyda wyrok na podstawie okoliczności nieznajdujących potwierdzenia w aktach sprawy. Taka sytuacja procesowa nie miała miejsca. Zresztą skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania, że Sąd pierwszej instancji oparł się na ustaleniach wykraczających poza materiał zgromadzony w aktach. Wręcz przeciwnie, zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie sprowadzają się do zakwestionowania postawy Sądu polegającej na zaaprobowaniu postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy i dokonanych w trakcie tego postępowania ustaleń dotyczących przeprowadzonej w sprawie analizy urbanistycznej, przede wszystkim zaś wyznaczenia obszaru analizowanego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ustalenie nieregularnego obszaru analizowanego wykraczającego poza minimalną granicę, bez uzasadnienia doboru przebiegu granicy analizowanego obszaru, co w konsekwencji wpłynęło na wadliwe określenie podstawowych parametrów inwestycji,
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku barku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), dalej także: "rozporządzenie", w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Natomiast w myśl § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Przepisy te regulują minimalną wielkość obszaru analizowanego, który należy wyznaczyć wokół działki budowlanej i poddać analizie. Nie wynika z nich natomiast, że niedopuszczalne jest wyznaczenie granic obszaru analizowanego w odległości większej niż minimalna i że z każdej strony odległość granic musi być wyznaczona w sposób równomierny. Użyte w ust. 1 określenie "wokół" oznacza, że obszar analizowany musi zostać wyznaczony dookoła, a więc z każdej strony (ze wszystkich stron) działki budowlanej objętej wnioskiem, jednak nie znaczy to, że odległość granic tego obszaru z każdej strony musi być taka sama.
Ustalając granice obszaru analizowanego należy mieć na względzie ustawową zasadę dobrego sąsiedztwa, określoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073), dalej także: "u.p.z.p.". Zasada dobrego sąsiedztwa powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu urbanistycznego. Dlatego też pojęcie "działki sąsiedniej" należy interpretować szeroko, jako nieruchomość lub część nieruchomości położoną w okolicy tworzącej pewną urbanistyczną całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie. Wobec tego, dokonując wykładni § 3 rozporządzenia, należy mieć na względzie ratio legis art. 61 ustawy, którym jest ochrona ładu przestrzennego w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego nie można w sposób formalistyczny ograniczać sposobu wyznaczenia granic obszaru analizowanego i przyjmować za prawidłowy wyłącznie taki, który uwzględnia takie same odległości granic z każdej strony działki objętej wnioskiem. Racjonalność urbanistyczna może bowiem wymagać szerszego określenia granic obszaru analizowanego z jednej ze stron działki objętej wnioskiem celem wykazania spójności urbanistycznej planowanej inwestycji z obiektami budowlanymi już istniejącymi w sąsiedztwie. Zatem jeżeli przy ustaleniach pod uwagę została wzięta zasada dobrego sąsiedztwa brak jest podstaw do kwestionowania wyznaczenia obszaru w sposób nierównomierny (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07).
Przepis posługuje się pojęciem wyznaczenia obszaru wokół działki budowlanej. Taka regulacja sugeruje formę koła dla tego obszaru. Niemniej jest to jedynie podstawowy wzorzec, który w konkretnych realiach podlega modyfikacji. Choćby w sytuacji, gdy objęcie większej lub znaczącej części działki spowoduje, że zostanie ona włączona do analizy, to kształt koła ulegnie zmianie poprzez wprowadzenie w miejsce krzywizny, linii prostej, bo taki kontur mają zazwyczaj działki ewidencyjne. Nie ma istotnego znaczenia, czy granice obszaru analizowanego przybierają kształt okręgu, prostokąta lub innej figury geometrycznej. Istotne jest bowiem jedynie dostosowanie go do granic objętego wnioskiem Nie ma więc przeszkód, aby obszar analizowany przyjął kształt zbliżony do prostokąta (patrz: wyrok NSA z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 395/22; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1291/20).
Jak zauważono w orzecznictwie, z uwagi na charakterystykę danego terenu, nawet konieczne może być wyznaczenie terenu objętego analizą urbanistyczną w sposób nieodpowiadający kształtem figurze okręgu (patrz: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1738/21).
W "Wynikach analizy zagospodarowania obszaru", stanowiących załącznik nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy, nie uzasadniono szczegółowo wyznaczenia granic obszaru analizowanego. Wskazano jednak, że granice te wyznaczono w odległości nie mniejszej, niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniejszej jednak, niż 50 m – zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia i wkreślono na kopię mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Dodano, że w skład analizy wchodzą działki, których fragment powierzchni lub budynku mieszkalnego znalazł się w obszarze objętym analizą. Autor "Wyników analizy" dodał, że żaden przepis prawa nie wymaga aby wyznaczony obszar analizy przyjmował formę okręgu, nie ma również ograniczenia co do maksymalnej wielkości obszary analizowanego.
Zauważając lakoniczność tej argumentacji zauważyć jednak należy, że wyznaczenie granic obszaru analizowanego w niniejszej sprawie nie narusza dyspozycji § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
Jak bowiem wynika z poprzedzających uwag, nie jest trafna podniesiona w kasacji teza, że o naruszeniu świadczy ustalenie obszaru nieregularnego wykraczającego poza minimalną granicę.
Ponadto, skarżąca nie podważyła ustalenia, według którego, teren analizowany stanowi głównie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i zabudowa bliźniacza wraz z budynkami gospodarczymi i garażowymi. Nie ulega wątpliwości, że funkcja planowanej zabudowy jest zgodna z funkcją zabudowy istniejącej wokół działki.
W rezultacie nie są zasadne także zarzuty naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej dla przyjętych wytycznych w zakresie określania obszaru analizy oraz naruszenia art. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że organ wyznaczył granice obszaru, analizy na odległość równą 50 metrów, w sytuacji w której wyznaczony obszar jest nieregularny, przekracza wymiar 50 metrów, a na pewno promień nie jest z każdego punktu równy tej odległości, co wynika wprost z załącznika graficznego nr 2.
Wypowiedź Sądu pierwszej instancji, według której, w celu przeprowadzenia analizy wokół terenu objętego wnioskiem wyznaczono granice obszaru analizowanego przyjmując minimalny dopuszczalny promień równy 50 m jest nieprecyzyjna, gdyż sugeruje że obszar ten ma kształt okręgu. Stwierdzenie to nie stanowi jednak uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych samych przyczyn nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 3 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa materialnego, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy wydana została bez sporządzenia prawidłowej analizy architektoniczno-urbanistycznej.
Na zakończenie należy podkreślić, mimo że kwestia zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, została podniesiona tylko w aspekcie naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedoniesienie się w tym zakresie do zarzutów skargi, że szczegółowe usytuowanie zabudowy oraz jej gabaryty są przedmiotem kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI