II OSK 648/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową, uznając brak wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego za wystarczającą podstawę do odmowy.
Skarżący domagał się pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, jednak nie przedstawił wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organy policji odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na brak uzupełnienia wniosku. Skarżący kwestionował konieczność badań i konstytucyjność przepisów. WSA oddalił skargę, a NSA utrzymał wyrok w mocy, podkreślając, że posiadanie broni jest ściśle reglamentowane i wymaga spełnienia negatywnych przesłanek określonych w ustawie.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej S. K. przez Komendanta Policji. Skarżący nie uzupełnił wniosku o wymagane orzeczenia lekarskie i psychologiczne, argumentując, że badanie przez lekarza orzecznika ZUS powinno być wystarczające, a przepisy dotyczące badań psychologicznych są niejasne i potencjalnie niekonstytucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że prawo do posiadania broni nie jest prawem konstytucyjnym i jest ściśle reglamentowane. Podkreślono, że skarżący nie przedstawił wymaganych orzeczeń, a negatywna opinia psychologiczna z poprzedniego postępowania również stanowiła przeszkodę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za bezzasadne. Sąd podkreślił, że nie ma obowiązku kierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego, jeśli sam jest przekonany o zgodności przepisów z Konstytucją. NSA potwierdził, że brak wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, stwierdzających brak negatywnych przesłanek (np. zaburzeń psychicznych), jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania pozwolenia na broń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak przedłożenia wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, stwierdzających brak negatywnych przesłanek (np. zaburzeń psychicznych, ograniczonej sprawności psychofizycznej), jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania pozwolenia na broń.
Uzasadnienie
Ustawa o broni i amunicji w art. 15 ust. 1 i 3 nakłada na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, które potwierdzają brak przeciwwskazań do posiadania broni. Spełnienie przesłanki pozytywnej z art. 10 ust. 1 jest niewystarczające, jeśli istnieją negatywne przesłanki z art. 15 ust. 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.o.b.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
u.o.b.a. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
u.o.b.a. art. 15 § 3
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.b.a. art. 15 § 7
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
Na podstawie tej delegacji wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r.
u.o.b.a. art. 15 § 9
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
Na podstawie tej delegacji wydano rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 r.
u.o.z.p.
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.T.K. art. 3
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
p.o.u.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przedłożenia przez skarżącego wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane i wymaga spełnienia negatywnych przesłanek określonych w ustawie. Sąd administracyjny nie ma obowiązku kierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego, jeśli sam jest przekonany o zgodności przepisów z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Badanie przez lekarza orzecznika ZUS powinno być wystarczające. Przepisy dotyczące badań psychologicznych są niejasne i potencjalnie niekonstytucyjne. Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się do rozpatrzenia tylko niektórych zarzutów. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zarzutów dotyczących konstytucyjności przepisów. Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżony akt nie narusza prawa. Sąd I instancji naruszył art. 10 ust. 1 ustawy o broni poprzez błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do posiadania broni palnej bojowej dla ochrony osobistej nie jest prawem przyznanym Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność". Właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Niemniej jednak spełnienie tej przesłanki jest niewystarczające, albowiem dla wydania pozwolenia na broń niezbędne jest, aby w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek negatywnych, określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o broni.
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
przewodniczący sprawozdawca
Wiesław Kisiel
sędzia
Paweł Miładowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania pozwolenia na broń z powodu braku wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych; interpretacja obowiązków sądu w zakresie pytań do TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z pozwoleniem na broń; kwestia pytań do TK ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi proceduralne w zakresie pozwoleń na broń i pokazuje, jak sąd interpretuje obowiązki stron i sądów w kontekście kontroli konstytucyjności przepisów.
“Pozwolenie na broń: dlaczego brak badań psychologicznych to koniec marzeń?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 648/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
6312 Odmowa wydania pozwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1457/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-10-22
II OZ 1373/07 - Postanowienie NSA z 2008-01-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno /spr./ Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1457/07 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 648/08
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 października 2007 r., VI SA/Wa 1457/07 oddalił skargę S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z [...] maja 2007 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w Radomiu odmówił S. K. wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca, pomimo stosownego wezwania, nie uzupełnił braków wniosku. Nie dołączył bowiem aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.
W odwołaniu od tej decyzji S. K. argumentował, że badanie w zakresie sprawności fizycznej i chorób somatycznych nie było konieczne, a to z uwagi na przeprowadzone w styczniu 2007 r. badanie przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie tego badania stwierdzono u S. K. ograniczoną zdolność do pracy. Ponadto odwołujący podniósł, że żadna ustawa nie reguluje kryteriów medycznych badania psychologicznego, któremu miałby się poddać. Argumentował, że brak było określenia standardów badania, nie zostało zdefiniowane pojęcie zaburzenia funkcjonowania psychologicznego ani też tryb odwołania się od orzeczenia psychologa. Był gotów poddać się badaniu w sytuacji, gdyby uregulowania takie powstały. W jego ocenie w obowiązującym stanie prawnym uzyskanie pozytywnej opinii uzależnione było od uznaniowej decyzji psychologa, na którą można było wpłynąć oferując łapówkę. Twierdził również, że Komendant Główny Policji uniemożliwia mu skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego.
Decyzją z [...] czerwca 2007 r., nr [...], Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 4 w związku z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn.: Dz. U. Nr 52 z 2004 r., poz. 525, ze zm.), cytowanej dalej jako ustawa o broni. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń, jeżeli osoba ubiegająca się o to pozwolenie nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których traktuje art. 15 ust. 3 wspomnianej ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, osoba występująca o pozwolenie na broń ma obowiązek przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionego lekarza i psychologa. Zaświadczenia te mają stwierdzać, że osoba ubiegająca się o pozwolenie nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego bądź uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Mają także potwierdzać, że dana osoba może dysponować bronią. Tymczasem strona nie złożyła takowych zaświadczeń do aktualnego wniosku, co uzasadniało konieczność odmowy wydania pozwolenia. Organ II instancji podniósł przy tym, że w poprzednio toczącym się postępowaniu uzyskał negatywną opinię psychologiczną.
Z kolei ustosunkowując się do zarzutu braku ustawowego uregulowania kwestii badania psychologicznego, wskazał, że zakres tego badania reguluje, wydane na podstawie delegacji z art. 15 ust. 7 ustawy, rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Rozporządzenie to ustala również warunki i tryb uzyskiwania przez lekarzy i psychologów uprawnień do przeprowadzania ww. badań, jak również sposób odwoływania się od wydanych orzeczeń i kontrolę właściwych organów nad prawidłowością wykonywania i dokumentowania badań. Stwierdził, że z powyższą problematyką wiązało się rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni. Rozporządzenie to, wydane na podstawie art. 15 ust. 9 ustawy, określało rodzaje zaburzeń psychologicznych wykluczających możliwość dysponowania bronią przez osoby je wykazujące. Komendant Główny Policji argumentował, że badanie przez lekarza orzecznika ZUS i - jako odnoszące się do możliwości świadczenia pracy zarobkowej - było w rozpatrywanej sprawie całkowicie bezużyteczne.
S. K. zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Nie precyzując zarzutów, wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej szeregu przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń Ministra Zdrowia: w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń i w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni. Wniósł również o skierowanie do Trybunału analogicznego pytania prawnego w kwestii zgodności z Konstytucją RP art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W uzasadnieniu skargi wywodził, że wadliwość rozstrzygnięć organów obu instancji wynikała właśnie z niekonstytucyjności przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wydanych na jej podstawie rozporządzeń Ministra Zdrowia.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że prawo do posiadania broni palnej bojowej dla ochrony osobistej nie jest prawem przyznanym Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba ubiegająca się o pozwolenie na taką broń musi spełnić warunki określone w ustawie o broni i amunicji. Jak bowiem wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 marca 2006 r. (sygn. akt II OSK 587/05) prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji RP (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną. Skarżący uzasadniał potrzebę posiadania broni względami rekreacyjnymi ("by od czasu do czasu postrzelać sobie na strzelnicy", "dla podniesienia komfortu psychicznego"), jednocześnie stwierdzając, iż nie czuje się zagrożony, potrzebę posiadania broni uzasadniał "niebezpiecznymi czasami". W świetle art. 10 ust. 1 ww. ustawy można mieć wątpliwości, czy takie uzasadnienie potrzeby posiadania broni palnej bojowej dla ochrony osobistej byłoby wystarczające i przekonywujące organy Policji do udzielenia pozwolenia.
Warunkiem wstępnym dla otrzymania wnioskowanego pozwolenia jest przedłożenie właściwych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego stwierdzających, iż starający się o pozwolenie nie należy do kręgu osób wymienionych, m.in., w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o broni. Przepisy te stanowią, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Uprawnionymi do wydawania właściwych orzeczeń w tym przedmiocie są odpowiedni lekarze i psycholodzy. Z uwagi na fakt, że posiadanie broni jest ściśle reglamentowane, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego o niekonstytucyjności wymienionych przepisów oraz aktów wykonawczych regulujących te kwestie. Sięganie zatem do oceny przez Trybunał Konstytucyjny wymienionych przepisów na ich zgodność z ustawą zasadniczą, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, nie było uzasadnione. Skarżący odmówił poddaniu się wymaganym badaniom uznając, że sprawdzenie jego stanu zdrowia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powinno być dla organu Policji wystarczające. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, psycholog upoważniony do badań psychologicznych osób ubiegających się o pozwolenie na broń stwierdził, że S. K. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią - orzeczenie psychologiczne nr 97 z 2005 r. wydane w dniu 23 listopada 2005 r. Twierdzenie skarżącego, że to orzeczenie negatywne otrzymał dlatego, że nie dał łapówki, nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale sprawy.
S. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, opierając skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Sąd do rozpatrzenia tylko niektórych, wybiórczo potraktowanych, ze wskazanych przez Skarżącego w treści skargi zarzutów i wniosków, tym samym pominięcie wielu istotnych kwestii podnoszonych przez Skarżącego, podczas gdy Sąd powinien rozstrzygać w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Naruszenie przez Sąd wskazanego przepisu skutkowało oddaleniem skargi jako niezasadnej i w konsekwencji nierozpoznaniem sprawy ad meritum, w sytuacji, gdy z uzasadnienia skargi wyraźnie wynikało, iż zakresem rozpoznawanej sprawy objęte było nie tylko niewydanie przedmiotowej decyzji, ale również zaskarżenie wielu przepisów kilku aktów prawnych, tj. ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, wydanych na podstawie art. 15 tejże ustawy rozporządzenia Ministra Zdrowia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni, do których Sąd w ogóle albo tylko w ograniczonym zakresie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzutów odnoszących się do kwestii konstytucyjności przepisów, o których mowa w punkcie poprzedzającym;
3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżony akt lub czynność nie narusza prawa w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi;
4. prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o broni poprzez błędną wykładnię tego przepisu, tj. nieuznanie przez organ administracji uzasadnienia wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o pozwolenie na broń, pomimo zaistnienia przesłanek w tym przepisie precyzyjnie określonych.
Powołując się na wskazane powyżej zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że żadne z poniesionych kosztów nie zostały zapłacone w całości ani w części.
W uzasadnieniu podniesiono, że zarówno z treści skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak też z przebiegu całego postępowania przed organami administracji wynika wyraźnie, iż przedmiotem zaskarżenia jest, z jednej strony, kwestia uznania za bezskuteczną i uchylenia skutków prawnych czynności organu administracji polegającej na niewydaniu przedmiotowego zezwolenia na broń, z drugiej zaś, niekonstytucyjność szeregu przepisów aktów prawnych wskazanych w zarzucie nr 1 przedmiotowej skargi. Zatem powinna ona być należycie rozpatrzona przez Sąd zarówno w zakresie zaskarżonej decyzji, jak też niekonstytucyjności przepisów ustawy o broni oraz bezczynności organu tj. braku zawieszenia postępowania i skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, w myśl przepisów art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. doszło poprzez ograniczenie się przez Sąd do rozpatrzenia tylko nielicznych, wskazanych zarzutów i wniosków przez Skarżącego na wstępie skargi, podczas gdy zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu Sąd powinien rozstrzygać w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Na gruncie niniejszej sprawy oznaczać to powinno wzięcie pod uwagę i rozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy, niezależnie od postawionych przez skarżącego zarzutów i wniosków, której to zasadzie Sąd uchybił, nie doprowadzając do merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie. Sąd I instancji nie jest związany wskazanymi przez skarżącego zarzutami i zgodnie z powołanym wyżej przepisem winien z urzędu dążyć do wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i udzielenia ochrony prawnej Skarżącemu, w przypadku, gdy stwierdzi, że zachodzą ku temu przesłanki ustawowe. Zatem niedokładne, czy nawet błędne sformułowanie zarzutów i wniosków, czy też przytoczenie niewłaściwej podstawy prawnej nie mogą stanowić przeszkody do rozpoznania sprawy w zakresie, jaki wynika z przytoczonych przez Skarżącego okoliczności, a więc "w granicach danej sprawy". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagi wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut niepodniesiony" (wyrok WSA w Warszawie, III S.A. 1456/02, LEX nr 113588). W świetle przedstawionej linii orzecznictwa oraz zgodnie z zasadą oficjalności Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa (wyrok NSA II FSK 264/05, LEX nr 187467). Wobec powyższego należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok w sposób ewidentny naruszył postanowienia art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie orzekł w granicach sprawy.
W zaskarżonym wyroku w zasadzie całkowicie pominięto podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty odnośnie niekonstytucyjności wielu przepisów trzech aktów prawnych. Na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób ustalić, czy stało się tak z uwagi na uznanie przez Sąd niedopuszczalności wniesienia skargi we wspomnianym zakresie, czy też jej niezasadności.
Za zupełnie nieuprawnione uznano nieskierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w zakresie niekonstytucyjności szeregu przepisów ustawy o broni, a także wydanych na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 15 tejże ustawy przepisów: rozporządzenia Ministra Zdrowia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni oraz całkowite pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutów podniesionych przez skarżącego w zakresie owej niekonstytucyjności przepisów. Nieustosunkowanie się do istotnych zarzutów strony albo brak ich oceny, jak również brak umotywowania dokonanej w rozstrzygnięciu oceny, należy postrzegać jako naruszenie art. 141 § 4 tej ustawy (wyrok NSA z 05 września 2006 r., II FSK 1165/05, LEX nr 286891).
Samo stwierdzenie, że zarzuty i wnioski skargi nie są uzasadnione nie stanowi wystarczającej podstawy do oddalenia skargi. Skoro bowiem sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 Ustawy), to obowiązkiem sądu jest zbadanie z urzędu, czy nie istnieją powody wzruszenia zaskarżonego aktu lub czynności, które zostały pominięte w skardze.
WSA błędnie przyjął, że wniosek Skarżącego w sprawie wydania pozwolenia na broń nie został należycie uzasadniony. Skarżący wskazał wszystkie okoliczności, jakie przepisy nakładają na osobę ubiegającą się o broń do wykazania, z wyjątkiem odpowiedniego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący, który zamierza rozpocząć działalność detektywistyczną będzie dodatkowo narażony na liczne niebezpieczeństwa związane z wykonywaniem tego zawodu. Co więcej, jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z 17 lutego 2006 roku (VI SA/Wa 2520/05, LEX nr 220053) decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu, nie ma charakteru uznaniowego. Jeżeli zajdą bowiem okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne należy do organów Policji. Organy te mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, który kontroluje wyłącznie, czy ta ocena nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organ nienależycie wyjaśnił i błędnie ocenił zaistniałe zdarzenie w aspekcie zagrożenia życia lub zdrowia. Z racji wieku, ogólnego stanu bezpieczeństwa, miejsca zamieszkania, planowanej działalności gospodarczej Skarżący czuje się osobą zagrożoną w stopniu uzasadniającym posiadanie broni. Organy ustaliły jedynie przeszkodę prawną w postaci braku stosownego zaświadczenia zdrowotnego i psychologicznego. Nie podejmując nawet próby interpretacji przepisów w tym zakresie całkowicie uznaniowo nie uwzględniły podania o pozwolenie na broń. Wydając decyzję odmowną organy zastosowały niedopuszczalne w tej sprawie uznanie administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania są całkowicie bezzasadne. Zgodnie z art. 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) sąd administracyjny może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W postanowieniu o wystąpieniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego skład orzekający uzasadnia wątpliwości co do zgodności aktu niższego rzędu z przepisami aktu wyższego rzędu, a ponadto wskazuje, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie prawne może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie to jest postawione. Postanowienie o skierowaniu pytania prawnego skład orzekający przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu wraz z aktami sprawy za pośrednictwem prezesa sądu – § 60 regul. Wynika z tego, że kwestię wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie jest on również w tej kwestii związany żądaniem stron postępowania – por. wyr. NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 533/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 11. Nie musi więc on kierować takiego pytania do Trybunału, jeżeli jest przekonany, że mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisy są zgodne z Konstytucją. W takiej sytuacji wystarczy, że sąd da wyraz swemu przekonaniu w uzasadnieniu orzeczenia (co też uczynił w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji) i wcale nie musi w tej kwestii polemizować ze stanowiskiem strony, ani też wyjaśniać jej, że jej pogląd o niezgodności zastosowanych przepisów z Konstytucją jest błędny, ponieważ badanie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Natomiast w wykonywaniu sądowej kontroli administracji sędziowie sądów administracyjnych są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 4 ustawy z 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a więc dokonują jej wedle przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Całkowicie błędny jest również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o broni. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Niemniej jednak spełnienie tej przesłanki jest niewystarczające, albowiem dla wydania pozwolenia na broń niezbędne jest, aby w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek negatywnych, określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o broni. Stanowi on, że pozwolenia na broń nie wydaje się m.in. osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz osobom uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Brak wystąpienia tych okoliczności strona obowiązana jest udowodnić stosownym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym przez upoważnionego lekarza i psychologa. Skarżący nie przedstawił takiego uzasadnienia, co całkowicie uzasadnia odmowę wydania pozwolenia na broń.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI