II OSK 648/06

II SA/Łd 973/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Arkadiusz Blewązka
Czesława Nowak-Kolczyńska
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II OSK 648/06 - Wyrok NSA z 2007-04-17
II SA/Łd 953/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-12-22
II OSK 647/06 - Wyrok NSA z 2007-04-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia o zanieczyszczeniu ziemi oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Łd 973/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta S. odrzucił zgłoszenie A S.A. w P. dotyczące zanieczyszczenia ziemi na terenie stacji paliw w S. przy ul. A 57 na działkach o nr ewid. 734 i 735.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że A S.A. w P., Regionalny Zespół Prewencji w Ł. złożył zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi na terenie stacji paliw wnosząc jednocześnie o uwzględnienie zgłoszenia w rejestrze gruntów zanieczyszczonych.
Prezydent Miasta S. podniósł, iż zgodnie z art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie powyższej ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście ( prezydentowi miasta na prawach powiatu) w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. W przypadku, gdy zgłoszenie zostanie dokonane w tym terminie, przepisów art. 102 ust.1 - 3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się.
Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. do zgłoszenia należy załączyć odpowiednie wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. W przypadku uznania zgłoszenia, prezydent miasta na prawach powiatu uwzględnia zgłoszenie w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska. Prezydent może odrzucić zgłoszenie, jeżeli nie są spełnione warunki ustawy - art. 12 ust. 4 w./w. ustawy. Ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie powoduje ono skutków prawnych, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy.
A S.A. w P. nadał zgłoszenie na poczcie w dniu 30 czerwca 2004 r. Do zgłoszenia strona dołączyła dokumentację hydrogeologiczną warunków gruntowo-wodnych w rejonie stacji benzynowej C Nr 461 przy ul. A 57, wykonaną w 1996 r. oraz aneks do niej wykonany w 1997 r., w których wykazano przekroczenia w zakresie sumy węglowodorów aromatycznych i sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. W zgłoszeniu strona podała, iż w wyniku przeprowadzonej w 1999 r. restrukturyzacji sektora paliwowego, nieruchomość przy ul. A 57 w S. została przekazana A S.A. Z materiałów otrzymanych z Ministerstwa Środowiska jednoznacznie wynika, że na skutek połączenia - E S.A. (spółki przejmującej) z "C" S.A. (spółka przejęta) – A S.A. stał się następcą prawnym Spółki Akcyjnej "C". Z chwilą wykreślenia z rejestru spółki przejętej, spółka przejmująca weszła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej.
Organ I instancji, wydając decyzję o odrzuceniu zgłoszenia, wziął zatem pod uwagę to, że A S.A. jest następcą prawnym Spółki Akcyjnej "C" i wchodząc we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, przejął także obowiązki związane z odpowiedzialnością za szkody w środowisku wyrządzone przez spółkę przejętą.
W odwołaniu od powyższej decyzji A S.A. w P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skarżąca Spółka zakwestionowała zasadność odrzucenia zgłoszenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji tj. na skutek przyjęcia, że zgłaszający jest sukcesorem generalnym C S.A., a więc także obowiązków publicznoprawnych i dlatego ponosi odpowiedzialność za skutki zanieczyszczenia środowiska.
Zdaniem strony, Kodeks handlowy z 1934 r. dotyczy następstwa prawnego w zakresie obowiązków cywilnoprawnych, natomiast ewentualne następstwo prawne w zakresie stosunków administracyjnych regulowały przepisy materialnego prawa administracyjnego oraz art. 30 § 4 k.p.a. stanowiąc, że następstwo prawne dotyczy wyłącznie spraw obejmujących prawa zbywalne.
Sukcesja administracyjno - prawna w procesie łączenia spółek, jako jeden z wyjątków od zasady zakazu sukcesji administracyjnej, została wprowadzona dopiero w art. 494 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037). Dopiero Kodeks spółek handlowych wprowadził zasadę administracyjno-prawnego następstwa w procesie łączenia spółek "kierując się obawą, że brak sukcesji administracyjno-prawnej jako elementu sukcesji uniwersalnej może zniechęcić spółki do tej formy konsolidacji gospodarczej."(A. Szumański, Łączenie się spółek w świetle kodeksu spółek handlowych, Prawo Spółek, marzec 2001 r., str.18). Połączenie nastąpiło z dniem 7 września 1999 r., a więc przed wejściem w życie Kodeksu Spółek Handlowych.
Postępowanie wszczęte na skutek zgłoszenia dokonanego przez A S.A. dotyczyło szkody w środowisku, za którą odpowiedzialność uregulowana została w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 - Prawo ochrony środowiska, a nie w kodeksie cywilnym. Tym samym szkoda w środowisku, poddana odrębnemu reżimowi odpowiedzialności nie jest szkodą w rozumieniu prawa cywilnego.
Zdaniem strony skarżącej, decyzja organu I instancji nie uwzględnia także istoty i celu regulacji zawartej w art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100 poz. 1085 ze zm. z 2001r.) tj. przede wszystkim stworzenia rzetelnego rejestru wskazanego w art. 110 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Ustawa, przyjmując w ust. 4 art. 12 termin jednego roku na wydanie decyzji przez starostę, zakłada konieczność przeprowadzenia wnikliwej analizy i oceny istniejących stanów faktycznych - zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy zawiera międzyczasową normę prawną o charakterze gwarancyjnym służącą ochronie praw nabytych.
Z chwilą połączenia następstwo prawne pomiędzy A S.A., a C S.A. w zakresie odpowiedzialności sprawcy za szkodę w środowisku nie wystąpiło (obowiązywała tzw. "zasada zanieczyszczający płaci"). Odpowiedzialność za szkodę w środowisku była nieprzenoszalna - obowiązywał art. 86 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., który stanowił, że każdy obowiązany jest do dbałości o stan środowiska i "ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie". Zasada ta została utrzymana przez przepis art. 12 ust. l ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Przepis ten zobowiązywał podmioty władające zanieczyszczonymi gruntami do wskazania "innych podmiotów", które przed l października 2001r. zanieczyściły grunty będące w ich władaniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że celem ustawodawcy było potwierdzenie zasady "zanieczyszczający płaci" w odniesieniu do istniejących w dniu jej wejścia w życie szkody w środowisku. Stanowiska tego nie niweczy użycie przez ustawodawcę określenia "władający". A S.A. nie był "władającym" gruntem stacji paliw przed dniem 7 września 1999 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 102 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz.627 ze zm.) reguluje obowiązki władającego powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby w zakresie rekultywacji. Zasadą jest, że zobowiązanym do rekultywacji gruntu jest władający gruntem (art.102 ust. 1 ) chyba, że zajdą okoliczności wymienione w art. 102 ust. 2-5 ustawy. Potwierdzeniem okoliczności wymienionej w art. 102, zwalniającej władającego powierzchnią ziemi z obowiązku rekultywacji, jest art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. l085 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do 30 czerwca 2004 roku; w tym przypadku przepisów art. 102 ust. l-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się. Do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Starosta może odrzucić zgłoszenie (...) jeżeli nie są spełnione warunki ustawy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że muszą być spełnione określone warunki formalne tj.:
l/ istniejące zanieczyszczenie ziemi lub gleby nastąpiło przed wejściem w życie ustawy;
2/ spowodował je inny niż obecnie władający nieruchomością podmiot.
Powyższa ustawa weszła w życie z dniem l października 2001 roku. W przedmiotowej sprawie władającym gruntem w dniu l października 2001 roku był A S.A. Z dokonanych ustaleń jasno wynika, że A S.A. jest następcą prawnym C S.A.
Kolegium nie podzieliło stanowiska strony skarżącej, że ponieważ połączenie spółek nastąpiło w dniu 7 września 1999 roku w trybie art. 463 pkt l Kodeksu handlowego (tj. przed wejściem w życie Kodeksu spółek handlowych) to nie można mówić o następstwie prawnym w zakresie prawa administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, poprzednio obowiązujący Kodeks handlowy w art. 465 § 3 przewidywał sukcesję uniwersalną – "z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej". Kolegium powołało się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 roku, sygn. akt II SA 7091/98, że "sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana w art. 463 i nast. K.H., wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych." Organ II instancji stwierdził, iż powoływany przez stronę przepis art. 30 § 4 k..p.a. nie stanowi podstawy przeniesienia obowiązków administracyjnoprawnych; umożliwia jedynie kontynuowanie wszczętego postępowania administracyjnego w sytuacji przekształcenia podmiotowego (zmiany podmiotu stosunku materialnoprawnego) w toku toczącego się postępowania. Natomiast postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w stosunku do A S.A. i w trakcie toczącego się postępowania nie doszło do zmiany podmiotu.
Zdaniem Kolegium fakt sukcesji uniwersalnej (przejęcie C S.A. przez A S.A. ) powoduje, że zgłoszenie nie jest skuteczne. Przy sukcesji uniwersalnej nie można bowiem mówić o innym podmiocie, skoro spółka przejmująca wchodzi we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Wyjaśnienia podobnej treści otrzymał A S.A. z Ministerstwa Środowiska (pismo z dnia 15 lutego 2005r.) w odpowiedzi na swoje wystąpienie dotyczące stosowania art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 100, poz. l085 ze zm.). Załączona przez stronę do zgłoszenia "Dokumentacja hydrologiczna warunków gruntowo-wodnych w rejonie stacji benzynowej C nr 461" wskazuje, że mogło powstać zanieczyszczenie gleby przed dniem l października 2001 roku, jednak nie został spełniony drugi niezbędny warunek przewidziany w art.12 ustawy tj. wskazanie innego podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie gleby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A S.A. w P. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach raz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) - poprzez przyjęcie, że nowo powstała spółka A S.A. przejęła odpowiedzialność za szkody spowodowane w środowisku przez przejmowaną spółkę C S.A. Skarżąca spółka zakwestionowała pogląd organu odwoławczego, że A S.A. nie jest "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 powołanej wyżej ustawy, gdyż art. 465 § 3 Kodeksu handlowego przewidywał sukcesję uniwersalną, która obejmowała także prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym. Zdaniem strony, przepis 12 ust. 1 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do wszystkich powołanych przez organ przepisów dotyczących następstwa prawnego w zakresie publicznoprawnego następstwa administracyjnego i wyłącza dopuszczalność sukcesji obowiązku rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed wejściem w życie tej ustawy. Przepis ma działanie retroaktywne, a zatem rozstrzyga o stanie prawnym w dacie łączenia spółek, a także wcześniejszym. A S.A. jest następcą prawnym C S.A. pod tytułem ogólnym. Rozstrzygnięcie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że następstwo prawne pod tytułem ogólnym w rozumieniu prawa cywilnego dotyczy także praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego jest nieuzasadnione.
Skarżąca spółka podniosła, iż wbrew twierdzeniu organu, przyjmuje się powszechnie, że dopuszczalność przejścia praw i obowiązków administracyjnych na inną osobę wymaga wyraźnego przepisu ustawy. Stosunki administracyjne są w zasadzie nieprzenoszalne i wygasają wraz ze śmiercią podmiotu, a zmiana podmiotu pociąga za sobą zmianę stosunku prawnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy obowiązek dotyczy każdorazowego posiadacza nieruchomości. Od tej zasady dopuszcza się wyjątki jedynie na mocy wyraźnych przepisów ustawowych. Wtedy sytuacja prawna następcy prawnego jest identyczna z sytuacją poprzednika. (S. Kasznica, Polskie prawo administracyjne, Poznań 1947, s. 135 i nast.). Strona skarżąca zaznaczyła, iż autorzy Prospektu Emisyjnego Polskiego Koncernu Naftowego dostrzegali odmienność zasad sukcesji w zakresie stosunków cywilnoprawnych od sukcesji z zakresu prawa administracyjnego. I tak, w punkcie 10.2.2. Prospektu Emisyjnego pt. "Pozwolenia C" wskazano, że "pozwolenia wodnoprawne są nadal aktualne, gdyż zgodnie z ustawą - Prawo wodne, następcy prawni zakładu, który uzyskał pozwolenie wstępują w prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia. W odniesieniu do zezwoleń na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają odpady oraz decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza wymaganych dla niektórych obiektów C, zaistnieje konieczność ubiegania się o ich udzielenie spółce. W dacie wykreślenia C z rejestru, to jest 7 września 1999r. obowiązywał przepis art. 463 § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) Wedle poglądów wyrażanych w doktrynie nie obejmował on swoim zakresem sukcesji publicznoprawnej / Grzegorz Łaszczyca, Paweł Sasiak "Łączenie spółek kapitałowych a sukcesja praw i obowiązków ze sfery publicznoprawnej (wybrane zagadnienia)" Prawo Spółek, kwiecień 1999 r./. A.Szumański w publikacji "Łączenie się spółek w świetle kodeksu spółek handlowych" pisał, że dopiero ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ) wprowadziła zasadę sukcesji administracyjnej /Prawo Spółek, marzec 2001 r., str.18 /. Zgodnie z art. 494 § 2 K.S.H. na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Dodatkowym ograniczeniem sukcesji administracyjnej jest art. 618 K.S.H. Nigdy zatem zasada generalnej sukcesji administracyjnej w przypadku łączenia się spółek nie była nieograniczona. Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 1996 r. (sygn. akt SA/Wr 3617/95) wskazano, iż przejęcie spółki na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów kodeksu handlowego nie oznacza automatycznej i bezwzględnej sukcesji wszystkich praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym.
Strona skarżąca podniosła, iż w dacie połączenia się spółek obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego nie był stosunkiem administracyjnoprawnym o charakterze rzeczowym. Obowiązek ten był regulowany przepisem 82 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 ze zm.). Przepis ten obowiązywał do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Odpowiedzialność władającego powierzchnią ziemi (właściciela, użytkownika wieczystego - art. 3 pkt 44 - Prawa ochrony środowiska) jest modelowym przykładem rzeczowego stosunku administracyjnego. Obowiązek ten przechodzi na każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości wskutek nabycia tytułu prawnego do nieruchomości. Do odpowiedzialności tej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o odpowiedzialności administracyjnej - art. 362 ust.6. Wprowadzenie nowej zasady odpowiedzialności, opartej na konstrukcji rzeczowego stosunku administracyjnoprawnego, bez przepisów przejściowych, byłoby niezgodne z zasadami państwa prawa, toteż w art. 12 ust. l ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. ustawodawca udzielił władającym terminu na zgłoszenie zanieczyszczeń wywołanych przez inną osobę. Należy przyjąć, że przepis ten jest lex specialis w stosunku do wszystkich innych zasad odpowiedzialności administracyjnej z zakresu ochrony środowiska. Jednocześnie, stosując zasady interpretacji a contrario można wywieść, że przeniesienie odpowiedzialności administracyjnej za rekultywację środowiska na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nie było oparte na modelu stosunku rzeczowego. Oznacza, to, że A S.A. odpowiada za szkody w środowisku wyrządzone przez C na podstawie przepisów prawa cywilnego, ale nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności publicznoprawnej za rekultywację powierzchni ziemi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie wywodząc zbieżnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo Kolegium podniosło, iż we wnioskach z opracowania "Dokumentacja hydrologiczna warunków gruntowo-wodnych w rejonie stacji benzynowej C nr 461 w S." /sporządzoneego w 1996 roku przez D w Ł. wraz z aneksem z 1997 roku / stwierdzono, że nie występują przekroczenia jednopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (JWA), natomiast wskazano na występowanie przekroczeń dopuszczalnych stężeń substancji ropopochodnych. We wnioskach znajdujących się w aneksie stwierdzono zaś ,że pewne przekroczenia zawartości substancji ropopochodnych mają charakter lokalny, ograniczają się do bezpośredniego sąsiedztwa zbiorników. Z opracowania tego wynika również, że miało ono na celu wskazanie rozwiązań dla przeprowadzanej modernizacji stacji, które zminimalizowałyby wpływ stacji na środowisko. Dlatego brak jest podstaw by przyjąć, że zanieczyszczenie to nadal występuje. Kolegium podkreśliło, że podstawą decyzji organu I instancji odrzucającej zgłoszenie był fakt uznania A S.A. za następcę prawnego C S.A. i nie spełnienie przez stronę warunku wynikającego z art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm..)
Na rozprawie przed Sądem w dniu 1 grudnia 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska nakłada obowiązek zgłoszenia zanieczyszczenia, a zatem nie stanowi wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego; organ wszczyna postępowanie, gdy odrzuca zgłoszenie. Pełnomocnik przyznając, że A S.A. jest następca prawnym poprzednika podkreślił, iż art. 463 K.H. nie dotyczył stosunków administracyjnoprawnych; dopiero K.S.H. stanowi o następstwie prawnym także w zakresie obowiązków administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd nie jest uprawniony do badania celowości i słuszności wydanych decyzji.
W tym świetle skarga nie jest zasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 powołanej na wstępie ustawy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy administracji publicznej powołały art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.).
W myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się.
Do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot – ust. 2.
Stosownie do art. 12 ust. 3 cytowanej ustawy właściwy starosta uwzględnia zgłoszenie w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 4.
Starosta może odrzucić, w drodze decyzji, zgłoszenie w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie są spełnione warunki ustawy; ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia powoduje, iż nie powoduje ono skutków prawnych, o których mowa w ust.1– ust. 4.
Zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627), zwanej dalej "Prawem ochrony środowiska", starosta prowadzi, aktualizowany corocznie, rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, z wyszczególnieniem obszarów, na których obowiązek rekultywacji obciąża starostę.
W tym przypadku – jak stanowi art. 12 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) - przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska nie stosuje się.
Po myśli art. 102 ust. 1 Prawa ochrony środowiska władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5, do przeprowadzenia ich rekultywacji.
A zatem uwzględnienie zgłoszenia w rejestrze zwalnia zgłaszającego z obowiązku przeprowadzenia rekultywacji. W tym stanie rzeczy nie można podzielić poglądu skarżącej Spółki, iż dokonanie czynności zgłoszenia nie może być uznane w świetle art. 61 § l k.p.a. za żądanie strony wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu, zgłaszający żąda ukształtowania stosunku prawnego, który dotyczy bezpośrednio jego praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego i dlatego dokonanie czynności zgłoszenia winno być uznane w świetle art. 61 § l k.p.a. za żądanie strony wszczęcia postępowania.
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu – art. 61 § 1 k.p.a.
Postępowanie administracyjne wszczyna się w celu "załatwienia sprawy", przez co należy rozumieć - wydanie decyzji, chyba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. W przypadku dokonania zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu organ ma obowiązek uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska lub wydania decyzji o odrzuceniu zgłoszenia. Tym samym dokonanie zgłoszenia wszczyna postępowanie administracyjne w przedmiocie zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu i kończy się wpisem zgłoszenia w rejestrze lub odrzuceniem zgłoszenia.
Odrzucenie zgłoszenia przez organ w trybie art. 12 ust. 4 tejże ustawy oznacza odmowę uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze. Ostateczna decyzja o odrzuceniu zgłoszenia powoduje, iż zgłoszenie nie wywiera skutków prawnych, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.).
To zaś oznacza, iż w takim przypadku zastosowanie znajdują przepisy art. 102 ust. 1 -3 Prawa ochrony środowiska regulujące obowiązek rekultywacji, nakładające ten obowiązek na władającego powierzchnią ziemi / wyłącznie - ust. 1 bądź solidarnie ze sprawcą - ust. 2 / chyba, że wykaże, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, dokonane po dniu objęcia przez niego władania, spowodował inny wskazany podmiot.
A zatem należy przyjąć, iż wpis w rejestrze następuje na wniosek zgłaszającego, który tą drogą chce uwolnić się od obowiązku rekultywacji.
Konkludując, zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 k.p.a.
W niniejszej sprawie A S.A. dokonał zgłoszeń zanieczyszczenia ziemi przez inny podmiot - C S.A., aby uwolnić się od obowiązku rekultywacji zanieczyszczonej ziemi, a zatem postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony skarżącej.
Przepis art. 12 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy określa przesłanki materialno-prawne, których łączne spełnienie pozwala na uzyskanie przez zgłaszającego uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze.
Jedną z koniecznych przesłanek warunkujących uzyskanie przez zgłaszającego uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska jest zachowanie terminu ustanowionego w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż władający powierzchnią ziemi, aby mógł uwolnić się od obowiązku rekultywacji musi dokonać zgłoszenia w terminie – do dnia 30 czerwca 2004 r. Termin ten określa ramy czasowe, w których władający powierzchnią ziemi może dokonać zgłoszenia w trybie art.12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Jest to zatem termin, którego dochowanie pozwala na skorzystanie z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa materialnego. Tym uprawnieniem jest, jak wyżej wskazano, uwolnienie się od obowiązku rekultywacji gruntów. Uchybienie temu terminowi uniemożliwia - na skutek upływu czasu – skuteczne skorzystanie z dobrodziejstwa art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Taką funkcję spełniają przepisy prawa materialnego.
Terminem materialnoprawnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego.
/ por.B.Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 287, por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 r., III PZP 8/96, OSNC 1986/12/194 dotyczącą charakteru terminów art. 256 i art. 264 Kodeksu pracy /
Prowadzi to do wniosku, iż termin, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy jest terminem materialnoprawnym.
To zaś rodzi określone skutki prawne. Do terminów materialnoprawnych nie stosuje się przepisów rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie oblicza się tych terminów w sposób wskazany w art. 57 i że nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 – 60.
/ por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s.360 /
Tak więc wprawdzie art. 57 § 5 / zdanie pierwsze / k.p.a. stanowi, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym, to jednak przepis ten nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie jako dotyczący wyłącznie terminów procesowych.
Wnoszenie żądania - uwzględnienia zgłoszenia faktu zanieczyszczenia gleby lub ziemi albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania w rejestrze określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska - oznacza nic innego, jak wszczęcie postępowania administracyjnego. Działaniem skierowanym na "uwzględnienie zgłoszenia" będzie wszczęcie postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Tym samym dla zachowania terminu /o którym mowa w art. 12 ust. 1 tej ustawy/, niezbędne będzie w tym przypadku wszczęcie postępowania przed jego upływem. W myśl art.61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tej sytuacji za datę dokonania zgłoszenia, przewidzianego w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), należy uznać datę zgłoszenia / doręczenia / żądania właściwemu staroście ( prezydentowi miasta na prawach powiatu ). W rozpoznawanej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie zanieczyszczenia ziemi zostało wszczęte w dniu 2 lipca 2004 roku, a więc po upływie terminu określonego w art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 12 ust. 4 tejże ustawy wyraźnie przewiduje odrzucenie zgłoszenia jako formę załatwienia sprawy, gdy nie są spełnione warunki ustawy. Warunki ustawy – jak wyżej wskazano określa art. 12 ust. 1 ustawy. Jednym z tych warunków jest zachowanie ustanowionego terminu. Z tych względów decyzji organów administracji publicznej nie można przypisać zarzutu niezgodności z prawem. Zdaniem Sądu, już tylko powyższe okoliczności uzasadniają odrzucenie zgłoszenia. Nadto, odrzucenie zgłoszenia jest uzasadnione i tym, że A S.A. nie jest innym podmiotem w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Jak wynika z § 1 aktu notarialnego z dnia 19 maja 1999 r., uchwałą Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy B Spółka Akcyjna, Spółka ta / zwana dalej w skrócie B S.A. / - spółka przejmująca - na podstawie art. 463 pkt 1 Kodeksu handlowego połączyła się z C S.A. z siedzibą w W. - spółka przejęta - przez przeniesienie całego majątku C na B S.A. z siedzibą w P.. Zwyczajne Walne Zgromadzenie podjęło także uchwałę o zmianie firmy / nazwy / spółki na B S.A., która to nazwa została zmieniona w kwietniu 2000 r. na A S.A. Wykreślenie z rejestru C S.A. z siedzibą w W. - spółka przejęta – nastąpiło w dniu 7 września 1999 r. Stosownie do art. 463 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy ( Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm. ) – obowiązującego w dacie połączenia spółek i dokonania określonych wpisów w rejestrze - połączenie spółek może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejętej) na inną (przejmującą) w zamian za akcje, które spółka przejmująca wydaje akcjonariuszom spółki przejętej. Zgodnie z art. 465 § 3 Kodeksu handlowego z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. W razie wykreślenia z rejestru (rejestrów) spółek przejętych, ustaje całkowicie ich byt prawny, a realizowane połączenie spółek staje się definitywne (zakończone). Z tą chwilą majątek czynny i bierny spółek przejętych przechodzi - w drodze sukcesji uniwersalnej - na spółkę przejmującą. Skutek ten następuje ex lege. Przez " sukcesję uniwersalną" rozumie się tego rodzaju następstwo prawne ("pod tytułem ogólnym"), że "następca prawny wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub co najmniej prawnie wyodrębniony majątek swego poprzednika." Następstwo pod tytułem ogólnym dochodzi do skutku w sytuacjach wyraźnie prawem przewidzianych, np. przy przekształceniach osób prawnych itp. / por. A. Szajkowski [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks handlowy, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1998, s. 1162 i n., s.1170 / A zatem chwila wykreślenia spółki przejętej z rejestru jest momentem, w którym następuje przeniesienie praw i obowiązków spółki przejętej na spółkę przejmującą w drodze sukcesji uniwersalnej. Pogląd ten był już prezentowany na gruncie Kodeksu handlowego, także w zakresie łączenia się spółek akcyjnych. / por. A. Szajkowski [ w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J Szwaja, Kodeks handlowy, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1997, s. 1414 / art. 285 / i s. 1163 / art. 465 /, T.Dziurzyński, Z. Fenichel, M. Honzatko, Kodeks handlowy z komentarzem s. 316 / Na gruncie art. 465 § 3 Kodeksu handlowego ukształtowana została linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą sukcesja uniwersalna, w tym przewidziana wart. 463 i nast. Kodeksu handlowego, wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych. W wypadku bowiem zaistnienia następstwa prawnego o charakterze sukcesji generalnej - co ma miejsce w przypadku połączenia spółek na podstawie art. 463 Kodeksu handlowego, następuje przejęcie przez spółkę przejmującą ogółu praw i obowiązków, w tym również obowiązków o charakterze publicznoprawnym. W szczególności w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 r. II SA 7091/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż przepis art. 463 Kodeksu handlowego jest normą ustrojową dla spółek akcyjnych sytuującą je w całym systemie prawnym. Stąd też, jeżeli przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, będący normą rangi ustawowej mówi o wstąpieniu przez spółkę przejmującą we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, to nie ma powodów do ograniczania jej zasięgu tylko do zakresu stosunków cywilnoprawnych. / por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 kwietnia 1999 r. II SA 7091/98, M. Podat. 1999/11/40, z dnia 27 listopada 1995 r. SA/Gd 2508/94, POP 1997/5/169, z dnia 11 lutego 2003 r. I SA/Łd 955/01, ONSA 2004/1/29 - glosa aprobująca: B. Draniewicz, Pr. Spółek 2004/9/54, wyrok z dnia 29 sierpnia 2000 r. SA/Bk 957/99, LEX nr 44746 oraz nie publik. wyroki NSA w sprawach III SA 422/94 i III SA 863/94 / Powyższa teza znajduje potwierdzenie także w literalnym brzmieniu przepisu. Powołany wyżej przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego stanowił, iż z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Nie ma nim przeto wyłączenia w zakresie praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Jeżeli zaś w przepisie nie sformułowano żadnych ograniczeń co do zakresu następstwa prawnego, w tym nie wyłączono z niego praw i obowiązków publicznoprawnych to należy przyjąć, iż przepis statuuje następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesję generalną, zwaną też uniwersalną), obejmujące ogół praw i obowiązków poprzednika prawnego, przechodzących na jego następcę. W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z następstwem prawnym o charakterze sukcesji generalnej, następuje przejęcie przez spółkę przejmującą ogółu praw i obowiązków, w tym również o charakterze publicznoprawnym. / por. wyroki NSA z dnia 23 grudnia 1998 r., III SA 2791/97, ONSA 2000/1/19 - dotyczący sukcesji uniwersalnej na podstawie art. 285 § 3 Kodeksu handlowego - Dział XI "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" - w brzmieniu: "Z chwilą wykreślenia spółki przejętej spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej", H.Litwińczuk: Przekształcenia i fuzje podmiotów gospodarczych. Zagadnienia podatkowe, Warszawa 1994, B. Draniewicz, glosa do wyroku NSA z dnia 11 lutego 2003 r., I SA/Łd 955/01, Pr. Spółek 2004/9/54, A. Skoczylas, Sukcesja praw i obowiązków administracyjno-prawnych przy łączeniu instytucji finansowych w formie spółki akcyjnej na przykładzie banków (zagadnienia wybrane), Pr. Spółek 2002/4/17, wyroki NSA: z dnia 10 marca 1994 r., SA/Ka 1857/93, ONSA 1995/1/42 i z dnia 10 lipca 1996 r., SA/Ka 1346/95, M.Podat. 1997/3/87, uchwała TK z dnia 15 maja 1996 r. W2/96, OTK 1996/3/23, uchwała Sądu Najwyższego z 19 maja 1992 r., III CZP 49/1992, OSNCP 11/1992, poz. 200 – dotyczące sukcesji uniwersalnej na gruncie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), który stanowił, iż spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa./ Rozważając charakter następstwa prawnego i jego zakres należy mieć na uwadze także istotę przekształcenia spółek. Istotą przepisów o przekształceniu jest umożliwienie rozwiązania jednej spółki kapitałowej bez konieczności prowadzenia jej likwidacji, jednakże pod określonym warunkiem. A mianowicie, spółce kapitałowej w innej formie organizacyjnej, ustawodawca nakazuje (i zezwala na) wstąpienie w sytuację prawną spółki poprzedniczki. Dokonuje się zatem sukcesja generalna. / por. A. Zawadowski, Przekształcenia spółki kapitałowej - uwagi teoretycznoprawne, PPH 1995/10/8 - t.8 / Zasada sukcesji uniwersalnej należy do istoty łączenia się spółek zaś sukcesja administracyjna jest elementem sukcesji uniwersalnej. Kierując się etymologią pojęcia "sukcesja uniwersalna" nie ma podstaw, aby zawęzić zakres sukcesji tylko do określonej dyscypliny prawniczej, np. prawa cywilnego, gdyż wówczas pojęcie to winno brzmieć sukcesja "cywilnoprawna". / por. A. Szumański [ w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański J Szwaja, Kodeks spółek handlowych, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2004 r., s. 238 – 239 / Wprawdzie doktryna prawa administracyjnego przyjmuje zakaz sukcesji na płaszczyźnie prawa publicznego, lecz jednocześnie podkreśla, że od tej zasady ustawodawca wprowadził określone wyjątki dopuszczając tym samym zasadę sukcesji administracyjnoprawnej, kierując się bezpieczeństwem obrotu prawnego. Bezpieczeństwo obrotu prawnego uzyskało w tych przypadkach prymat nad zasadą doktrynalną. Takimi wyjątkami od zasady zakazu sukcesji administracyjnoprawnej są przepisy regulujące łączenie spółek tj. art. 465 § 3 Kodeksu handlowego a obecnie art. 494 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych / Dz. U. Nr 94, poz.1037 ze zm./. Zauważyć należy, iż przepis art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych swoim brzmieniem odpowiada art. 465 § 3 Kodeksu handlowego / "spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej" /, zaś § 2 art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych /poprzez użycie sformułowania w szczególności/ stanowi jedynie wyliczenie przykładowe zakresu przedmiotowego sukcesji administracyjnej. Pod rządem Kodeksu spółek handlowych przyjmuje się w doktrynie, iż paragraf 1 art. 494 K.s.h. statuuje zasadę sukcesji generalnej także w odniesieniu do uprawnień i obowiązków publicznoprawnych, zaś § 2 jedynie doprecyzowuje zakres tego następstwa publicznoprawnego. Jeśli bowiem ustawa w jakiś sposób odnosi się do kwestii łączenia się spółek, nie formułując jednocześnie wyraźnego ograniczenia sukcesji, to tym bardziej należy uznać, że taka sukcesja nastąpi na pewno, bez żadnych ograniczeń. /por.E.Skorczyńska, Prawo Spółek 2003/11/15/ Skoro zaś art. 494 § 1 K.s.h. jest odpowiednikiem art. 465 § 3 K. h., to w tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nie można skutecznie twierdzić, iż sukcesję administracyjną w przypadku łączenia się spółek wprowadził dopiero Kodeks spółek handlowych. Sukcesja uniwersalna obejmuje wszystkie prawa i obowiązki, a więc zarówno znane jak i nieznane spółce i nie istnieje wymóg określania tych praw i obowiązków. Jeżeli występuje następstwo prawne pod tytułem ogólnym, to nie mamy do czynienia z zakończeniem działalności spółki przejętej, lecz kontynuacją tejże przez spółkę przejmującą. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 1997 r. SA/Sz 1279/96, LEX nr 30839 spółka przejmująca, nabywając majątek połączonej z nią spółki i przejmując jej wszystkie prawa i obowiązki, staje się tym samym zobowiązaną do wykonania obowiązku ciążącego dotychczas na spółce, której majątek przejęła i nie jest ona osobą trzecią. / w przypadku przywoływanego orzeczenia - w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /. W świetle art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, podzielając w pełni stanowisko organów administracji publicznej, należy stwierdzić, że A S.A. jest następcą prawnym "C" S.A. na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Przy sukcesji uniwersalnej zaś nie można mówić o innym podmiocie, skoro spółka przejmująca wchodzi we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. A S.A. przejęła pełnię praw i obowiązków swego poprzednika, a tym samym jest obowiązana i uprawniona do ich realizacji we własnym imieniu. Z chwilą zakończenia bytu prawnego "C" S.A. ustała jedynie osobowość prawna tej spółki, nie wygasły natomiast prawa i obowiązki, gdyż z mocy prawa przeszły one na spółkę przejmującą. Niezachowanie przez stronę skarżącą terminu do zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi jak też okoliczność, iż A S.A. nie jest innym podmiotem w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) skutkuje tym, że bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje kwestia istnienia / bądź nie / zanieczyszczenia terenu przedmiotowej stacji paliw. Kwestie zanieczyszczenia ziemi można bowiem rozważać wówczas, gdy zgłaszający dochowa terminu zgłoszenia i jest innym podmiotem niż podmiot, który spowodował zanieczyszczenie. Z powyższych względów oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w ostatecznym rozrachunku odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.