Orzeczenie · 2025-09-25

II OSK 640/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-25
NSAnieruchomościWysokansa
planowanie przestrzennenieruchomościzabudowaprawo administracyjneuchwałaskarga kasacyjnawładztwo planistyczneskutki finansoweochrona własności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.K. i H.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa – etap A". Skarżący zarzucali m.in. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących władztwa planistycznego oraz wadliwość prognozy skutków finansowych uchwalenia planu. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Wojewódzki naruszył przepisy art. 170 i 171 p.p.s.a., odstępując od wiążącego stanowiska NSA wyrażonego w wcześniejszym wyroku w podobnej sprawie (II OSK 2258/20). W tamtym wyroku NSA stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej innych nieruchomości z powodu wadliwej prognozy skutków finansowych, która nie uwzględniała roszczeń właścicieli związanych z wyłączeniem możliwości zabudowy. NSA podkreślił, że Rada Miasta powinna mieć rzetelną wiedzę o finansowych skutkach uchwalenia planu. W obecnej sprawie NSA uznał, że Sąd Wojewódzki nie był uprawniony do pominięcia tej oceny. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Krakowa w części dotyczącej działek skarżących. Sąd zaznaczył jednak, że Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił zgodność planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ale ta kwestia nie miała wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie ze względu na stwierdzone naruszenia proceduralne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie procedury uchwalania planów miejscowych, znaczenie prognozy skutków finansowych, związanie sądu oceną NSA w sprawach dotyczących tej samej uchwały.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnej uchwały planistycznej i specyfiki wadliwości prognozy skutków finansowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów dotyczących prognozy skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym brak uwzględnienia potencjalnych roszczeń odszkodowawczych właścicieli nieruchomości, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa prognoza skutków finansowych, która nie uwzględnia rzetelnie potencjalnych roszczeń właścicieli nieruchomości (np. z tytułu wyłączenia możliwości zabudowy zgodnie z uzyskanymi decyzjami o warunkach zabudowy), stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu i może prowadzić do stwierdzenia jego nieważności.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wcześniejszym wyroku, który stwierdził, że Rada Miasta powinna mieć rzetelną wiedzę o finansowych skutkach uchwalenia planu. Wadliwa prognoza, która nie uwzględnia roszczeń właścicieli, świadczy o braku takiej wiedzy i narusza art. 17 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z § 11 rozporządzenia.

Czy wyłączenie możliwości zabudowy nieruchomości na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy właściciel uzyskał wcześniej decyzje o warunkach zabudowy, stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wyłączenie możliwości zabudowy jest nieuzasadnione i prowadzi do nadmiernego ograniczenia uprawnień właściciela, może być uznane za przekroczenie władztwa planistycznego, zwłaszcza gdy nie uwzględniono skutków finansowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Rada Miasta powinna mieć rzetelną wiedzę o finansowych skutkach uchwalenia planu, a wadliwa prognoza skutków finansowych, która nie uwzględnia roszczeń właścicieli z tytułu utraty wartości nieruchomości, świadczy o naruszeniu władztwa planistycznego.

Czy sąd administracyjny jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w prawomocnym wyroku dotyczącym tej samej uchwały planistycznej, nawet jeśli rozpatruje skargę innego podmiotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest związany oceną NSA wyrażoną w prawomocnym wyroku dotyczącym tej samej uchwały, zgodnie z art. 170 i 171 p.p.s.a., zwłaszcza gdy dotyczy ona wadliwości samej uchwały.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd Wojewódzki nie był uprawniony do pominięcia oceny NSA z wcześniejszego wyroku, która dotyczyła wadliwości prognozy skutków finansowych i stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i stwierdzono nieważność uchwały Rady Miasta Krakowa w części dotyczącej działek nr ..., ... i ... obręb ... K.

Przepisy (25)

Główne

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie przez gminę władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości.

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie przez gminę władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części z powodu naruszenia zasad lub trybu sporządzania planu.

rozporządzenie art. 11

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wymagany zakres prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego.

Dz.U. 2017 poz 1073 art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Naruszenie przez gminę władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości.

Dz.U. 2017 poz 1073 art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Naruszenie przez gminę władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości.

Dz.U. 2017 poz 1073 art. 17 § pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego.

Dz.U. 2017 poz 1073 art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części z powodu naruszenia zasad lub trybu sporządzania planu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 36 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Roszczenia właścicieli nieruchomości związane z uniemożliwieniem lub istotnym ograniczeniem korzystania z nieruchomości lub obniżeniem jej wartości.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

p.p.s.a. art. 171

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności uchwały przez NSA.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie wolności i praw konstytucyjnych tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie.

Konstytucja RP art. 140

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności.

Dz.U. 2017 poz 1073 art. 36 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

Roszczenia właścicieli nieruchomości związane z uniemożliwieniem lub istotnym ograniczeniem korzystania z nieruchomości lub obniżeniem jej wartości.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy przez NSA.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności uchwały przez NSA.

Dz.U. 2024 poz 935 art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 170 i 171 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od wiążącej oceny NSA z wcześniejszego wyroku dotyczącego tej samej uchwały. • Wadliwość prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, która nie uwzględniała roszczeń właścicieli nieruchomości z tytułu wyłączenia możliwości zabudowy. • Naruszenie władztwa planistycznego przez Radę Miasta Krakowa w związku z wadliwą prognozą skutków finansowych.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Wojewódzkiego dotyczące zgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (choć prawidłowe, to nie miały wpływu na wynik sprawy ze względu na stwierdzone naruszenia proceduralne).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Wojewódzki nie był uprawniony do pominięcia oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, która na mocy art. 170 i art. 171 p.p.s.a. była wiążąca. • Rada Miasta powinna mieć rzetelną wiedzę co do finansowych skutków uchwalenia zaskarżonego planu. • Wadliwość prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania tego planu.

Skład orzekający

Marzenna Linska-Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Roman Ciąglewicz

sędzia

Anna Szymańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury uchwalania planów miejscowych, znaczenie prognozy skutków finansowych, związanie sądu oceną NSA w sprawach dotyczących tej samej uchwały."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej uchwały planistycznej i specyfiki wadliwości prognozy skutków finansowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego, ochrony praw właścicieli nieruchomości oraz znaczenia rzetelności prognoz finansowych w procesie legislacyjnym. Pokazuje, jak wcześniejsze orzeczenia NSA mogą wpływać na późniejsze sprawy.

Wadliwa prognoza finansowa uchwały planistycznej prowadzi do jej nieważności – NSA chroni prawa właścicieli.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst