II OSK 640/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-04-29
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanenielegalne użytkowaniekarastwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjnekontrola budowlanaprotokółNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowień o nałożeniu kary za użytkowanie rozbudowanej części budynku młyna i tartaku bez pozwolenia. Strony zarzucały rażące naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, oddalając ją.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. M. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które odmówiło stwierdzenia nieważności wcześniejszych postanowień o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku młyna i tartaku. Strony zarzucały organom administracji rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) oraz Prawa budowlanego, w tym brak należytego poinformowania, nieprawidłowe sporządzenie protokołu kontroli oraz błędne obliczenie kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie było obarczone wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana, a podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie zasługiwały na uwzględnienie. NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji nie mogły być skutecznie kwestionowane w ramach skargi kasacyjnej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa stwierdzenia nieważności była zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie było obarczone wadami określonymi w art. 156 § 1 KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenia przepisów KPA (art. 8, 9, 10, 68 § 1, 107 § 3) i Prawa budowlanego (art. 57 ust. 7) podnoszone przez skarżących nie miały charakteru rażącego, a ustalenia organów, w tym protokół kontroli podpisany przez strony, były prawidłowe. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że waga naruszeń nie była na tyle duża, aby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wymaga oceny wagi naruszenia pod kątem społeczno-gospodarczych skutków wadliwej decyzji; może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy waga naruszenia jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji.

prawo budowlane art. 57 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Przepis regulujący nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, gdy mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

prawo budowlane art. 56

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

prawo budowlane art. 59 § f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący obliczania wysokości kary za nielegalne użytkowanie obiektu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty rażącego naruszenia art. 8, 9, 10, 68 § 1, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia wyroku WSA).

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obok oczywistości naruszenia prawa i charakter przepisów które zostały naruszone powinno być także oceniane pod kątem społeczno - gospodarczych skutków wywołanych wadliwą decyzją. Traktowanie naruszenia prawa jako rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo, wówczas gdy waga tego naruszenia jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Wadliwe ustalenie faktów może stanowić wyłącznie podstawę do podniesienia zarzutu prawa procesowego, przy czym zarzut taki musi być skierowany przeciwko wyrokowi Sądu, a nie przeciwko rozstrzygnięciu organu administracji.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Wiesław Kisiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 KPA oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli postanowień wydanych w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) oraz procedury sądowoadministracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji 'rażącego naruszenia prawa' w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, ze względu na proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Kiedy naruszenie prawa jest 'rażące'? NSA wyjaśnia granice stwierdzenia nieważności decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 640/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1874/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-01-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1874/07 w sprawie ze skargi T. M. i A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Nowego Sącza postanowieniem znak PINB.7353/8/Kr/06 wydanym [...] sierpnia 2006r., wymierzył T. M. i A. S. karę w kwocie 75 tysięcy zł z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku młyna i tartaku - jako zakładu krawieckiego i hurtowni tkanin.
Organ ustalił że w dniu 24 lipca 2006r., przeprowadzono obowiązkową kontrolę zakończonych robót budowlanych, w trakcie której stwierdzono użytkowanie bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co zobowiązywało organ do wymierzenia inwestorowi kary na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: prawo budowlane). Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanym dnia [...] września 2006r.
W dniu 28 lutego 2007r. T. M. i A. S. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) wnieśli o stwierdzenie nieważności tych postanowień zarzucając organom rażące naruszenie art. 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez przeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego bez poinformowania i wyjaśnienia stronom skutków prawnych i faktycznych przeprowadzonej kontroli, jak również poprzez nie przedstawienie stronom wyników i wniosków z kontroli, oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. A także rażące naruszenie art. 68 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ zobowiązany jest do sporządzania protokołu tak, aby z niego wynikało, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby, poprzez sporządzenie protokołu obowiązkowej kontroli w sposób wskazujący, że w trakcie kontroli nie stwierdzono użytkowania przedmiotowego budynku, a jednocześnie wbrew ustaleniom przyjętym w protokole z obowiązkowej kontroli orzeczenia o nałożeniu na strony kary za użytkowanie budynku bez zezwolenia. Nadto zarzucono uchybienie postanowieniom załącznika do ustawy prawo budowlane, w sprawie kategorii obiektów budowlanych, przez całkowicie błędne wyliczenie wysokości nałożonej na strony kary, w związku z przyjęciem nieprawidłowego wskaźnika wielkości budynku. Skarżący wskazali również na rażące naruszenie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego poprzez przyjęcie wbrew wnioskom końcowym stwierdzonym w protokole kontroli, że przedmiotowy budynek jest użytkowany, oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie mocy dowodowej zeznaniom świadków J. M. i W. H..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1, art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia podnosząc, że w jego ocenie orzeczenie nie jest obarczone żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie złożył pełnomocnik skarżących wskazując, że organ nie odniósł się do żadnego z zarzutów i argumentów wniosku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym [...] września 2007r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 19 lipca 2007r. W uzasadnieniu organ podał, że zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 8, 9 i 10 k.p.a. nie jest zasadny, przeprowadzenie kontroli wykonanych robót budowlanych wynikało z pisma inwestorów o zakończeniu robót i wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, a termin kontroli był uzgodniony z T. M.. Ponadto protokół z kontroli był podpisany przez inwestorów, którzy tym samym potwierdzili ustalenia w nim zawarte i nie wnieśli do niego uwag. Organ podkreślił, że inwestorzy otrzymali od powiatowego organu nadzoru budowlanego pismo zawiadamiające o stanie faktycznym ustalonym w wyniku kontroli i informację o możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń. Zarówno protokół kontroli jak i sporządzona wraz z nim dokumentacja fotograficzna, jednoznacznie wskazują, że obiekt w chwili kontroli był użytkowany w całości oraz, że podczas jego realizacji wprowadzono istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego decyzją Prezydenta Nowego Sącza dnia [...] września 2004r. projektu budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół oględzin jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, a wobec tego działając jako organ kasatoryjny nie jest on uprawniony do badania prawidłowości tego dokumentu, gdyż jego obalenie może się odbyć zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. jedynie poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Odnośnie zarzutu dotyczącego nieprawidłowo obliczonej kary nałożonej kontrolowanym postanowieniem organ podał, że działając w trybie nadzorczym nie jest uprawniony do merytorycznego badania sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli T. M. i A. S. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia poprzedzającego, pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem art. 8, 9 i 10, 68 §1 i art. 107§3 k.p.a., art. 57 ust. 7 prawa budowlanego i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli.
Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2008r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1874/07 oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] września 2007r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Postępowanie nieważnościowe ma na celu ustalenie czy rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie jest dotknięte jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i stanowi odstępstwo od ogólną zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obok oczywistości naruszenia prawa i charakter przepisów które zostały naruszone powinno być także oceniane pod kątem społeczno - gospodarczych skutków wywołanych wadliwą decyzją
Zdaniem Sądu I instancji traktowanie naruszenia prawa jako rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo, wówczas gdy waga tego naruszenia jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. Mając to na uwadze uznano, że organ administracji prawidłowo ocenił, że rozstrzygnięcie nie jest obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja Prezydenta Miasta Nowy Sącz z dnia [...] września 2004r. o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę budynku na podstawie której realizowana była inwestycja nakładała na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z treścią art. 56 prawa budowlanego inwestor w stosunku do którego nałożono taki obowiązek był obowiązany zawiadomić organ o zakończeniu budowy. Przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego z kolei w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Przeprowadzona w dniu 24 lipca 2006r. obowiązkowa kontrola zakończonych robót budowlanych ujawniła, że rozbudowana część jest w całości użytkowana, co znalazło swój wyraz z protokole kontroli podpisanym przez inwestorów biorących w niej udział bez uwag i zastrzeżeń, a także w wykonanej dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy.
Ustalenia te obligowały organ był zgodnie z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, obliczając jej wysokość na podstawie art. 59 f prawa budowlanego. Sposób wyliczenia kary szczegółowo uzasadnił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] września 2006r. wskazując na rozbieżności co do kubatury rozbudowy w treści decyzji o pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym zatwierdzającym te decyzję.
Z tych względów Sad I instancji uznał, że organ wydając kwestionowane postanowienie kierował się celem jaki ustawa powierzyła mu w określonej sytuacji, w zakresie ustalonych okoliczności sprawy i nie naruszył zasad równości stron wobec prawa, a wydane rozstrzygnięcie ma treść odpowiadającą powołanej podstawie prawnej. Zarzuty naruszenia przepisów art. 8, 10, 107 k.p.a. oraz Rozporządzenia dotyczącego formy protokołu kontroli nie miały wpływu na ocenę rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną opartą na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł pełnomocnik skarżących wnosząc o uchylenie powyższego wyroku w całości. Podniesiono, że zapadł on zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i przepisów postępowania – art. 141 § 4 p.p.s.a.
Pełnomocnik skarżących wskazał, że do naruszenia przepisu prawa materialnego doszło poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 8, 9, 10, 68 §1 i 107§ 3 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7 prawa budowlanego i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzoru obowiązkowej kontroli. Uchybienia proceduralne polegały, zdaniem autora skargi kasacyjnej, na braku uzasadnienia wyjaśniającego dlaczego zarzuty naruszenia art. 8, 10 i art. 109 k.p.a. nie miały wpływu na ocenę rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioski końcowe kontroli nie zawierają stwierdzenia o użytkowaniu budynku, co z kolei wprowadziło w błąd stronę i skutkowało rażącym naruszeniem zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i należytego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych. Wobec braku stwierdzenia użytkowania budynku bez pozwolenia rażąco naruszony został również art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Nadto strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny rozpoznający sprawę w I instancji. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania, wskazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. W odróżnieniu od Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, lecz jedynie zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli jest ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odstępstwem od tej zasady jest badanie z urzędu, czy nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skoro w niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi sądu I instancji zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Za chybiony należy uznać podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku wydawanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazując, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Ocena pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że spełniają one wymogi określone w tym przepisie. Stanowisko Sądu I instancji w zakresie zarzutów dotyczących art. 8, 10 i 107 k.p.a. jest zwięzłe, jednak z całości argumentacji podniesionej w uzasadnieniu wynika, że były one przedmiotem rozważań Sądu. W uzasadnieniu pierwszoinstancyjnym sąd zarówno przedstawił stan sprawy, jak i stanowiska stron oraz zarzuty skargi, ponadto wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia i powołał argumenty przemawiające za uznaniem zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia go poprzedzającego, za zgodne z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisu postępowania, podniesiony jest skutecznie jeżeli wykazane zostanie że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazał, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. doszło i nie zawarł żadnego uzasadnienia wskazującego na to że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej jeżeli wykazane zostanie wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 14.07.2006r., sygn. akt II OSK 970/05, publ.: LEX 275473). Nadto w orzecznictwie utrwalił się pogląd, podzielany również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. będzie skuteczny tylko wtedy, gdy połączony zostanie z innymi uchybieniami Sądu I instancji zaistniałymi na etapie rozpoznania skargi lub gdy wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jest tego rodzaju, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia (por. wyrok NSA z 30.08.2006r., sygn. akt II OSK 1109/05, publ.: LEX 266425). W skardze kasacyjnej nie wskazano na inne powiązane uchybienia i nie przytoczono uzasadnienia tego zarzutu.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia, a naruszenie tego przepisu poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia nie musi jeszcze skutkować wzruszeniem rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną także w sytuacji, gdy mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało za błędnie skonstruowany i nietrafny.
Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego na wstępie należy wskazać na niepoprawność ich sformułowania i niestaranne zredagowanie.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów materialnych może przybrać dwie formy – błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Zdaniem pełnomocnika organu w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne uchybiło przepisowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym w przypadku kontroli sądowoadministracyjnej orzeczeń administracyjnych wydanych w trybach nadzwyczajnych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nabierają charakter prawa materialnego i naruszenie ich może być podnoszone jako zarzut określony w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 21.06.2007r., sygn. akt II OSK 887/06 publ.: LEX 344941 i sygn. akt II OSK 920/06, publ.: LEX 344815 i z 16.03.2007r., sygn. akt I OSK 733/06, publ.: LEX 329117).
Wywodzący skargę kasacyjną obowiązany jest jednak do precyzyjnego wskazania formy naruszenia prawa materialnego, to jest określenia czy doszło do jego wadliwej wykładni, czy niewłaściwego zastosowania. W niniejszej sprawie podano obydwie formy naruszenia podając że "w szczególności" odnoszą się one do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Użycie sformułowania niedookreślonego powodującego, że wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty mają charakter przykładowy i nie zostały wymienione enumeratywnie, jest istotnym błędem, który wobec związania granicami skargi kasacyjnej skutkuje rozpoznaniem jedynie zarzutów, co do przepisów wskazanych precyzyjnie. Powołanie obu form naruszenia, musi być odpowiednio uzasadnione, poprzez wyjaśnienie dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez sąd jest błędna i wskazanie wykładni zdaniem kasatora prawidłowej; oraz podanie na czym polegało niewłaściwe zastosowanie przepisu – poprzez zakwestionowanie związku między ustalonym faktem, a normą prawną.
Kasator uzasadnia obszernie naruszenie przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w oderwaniu od form tego naruszenia przewidzianych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a wskazanych przez siebie w skardze kasacyjnej. Kolejny raz przykładowo wylicza przepisy, których naruszenie jego zdaniem miało charakter rażący. Konstrukcję takiego zarzutu ocenić należy jako wadliwą, pozbawioną precyzji wymaganej od skargi kasacyjnej, która nie powinna stwarzać wątpliwości interpretacyjnych, co do zakresu zaskarżania i jego kierunków albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do uzupełniania zarówno podstaw kasacyjnych jak też ich uzasadnienia.
Argumentacja podniesiona w skardze kasacyjnej w odniesieniu do wskazanych tam przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8,9, 10, 68 § 1 i 107 § 3 k.p.a.) oraz do art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, odnosi się do ustaleń faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji było postępowanie nadzwyczajne, zatem granice sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a. nie obejmowały postępowań wcześniejszych. Podnoszone przez kasatora okoliczności odnoszące się wyłącznie do zasad ogólnych oraz postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji publicznej i to w postępowaniu poprzedzającym postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, są już z tego względu chybione.
Ponadto ustaleń faktycznych, dokonanych w sprawie, nie może zwalczać poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wadliwe ustalenie faktów może stanowić wyłącznie podstawę do podniesienia zarzutu prawa procesowego, przy czym zarzut taki musi być skierowany przeciwko wyrokowi Sądu, a nie przeciwko rozstrzygnięciu organu administracji. Przy czym w niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania, ze względów przytoczonych powyżej, uznany został za chybiony. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje jedynie oceny prawidłowości orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji pod względem jego zgodności z prawem, czego w żadnym wypadku nie można utożsamiać z ponowną kontrolą legalności decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z 29.02.2008r., sygn. akt I OSK 764/07, publ.: LEX 443689, z 09.05.2008r., sygn. akt II OSK 524/07, publ.: 413589).
Co do zarzutów naruszenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej kontroli, oraz postanowień załącznika do prawa budowlanego w sprawie kategorii obiektów budowlanych Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wymykają się one kontroli instancyjnej. Wskazanie w zarzucie skargi kasacyjnej na całe akty prawne, bez podania konkretnych jednostek redakcyjnych, które zostały zdaniem strony naruszone, uniemożliwia jego ocenę merytoryczną (por. wyrok NSA z 10.07.2007r., sygn. akt I OSK 1134/06, publ.: LEX nr 366213, wyrok NSA z 10.02.2005r., sygn. akt OSK 1735/04, publ.: LEX nr 165775, oraz poglądy bardziej liberalne: wyrok NSA z 24.11.2006r., sygn. akt II OSK 1313/06, publ.: LEX nr 310881, wyrok NSA z 20.10.2006r., sygn. akt I OSK 1376/05, publ.: LEX nr 281299, wyrok NSA z 23.09.2004r., sygn. akt OSK 479/04, publ.: LEX 162201). Wadliwe skonstruowanie skargi kasacyjnej nie może skutkować ustalaniem woli strony i kierunku zaskarżenia przez Sąd rozpoznający ten środek zaskarżenia.
Z tych wszystkich względów, uznając że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
/-/ P. Miładowski /-/ J.P. Tarno /-/ W. Kisiel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI