II OSK 635/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-14
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanyprawo budowlanewarunki zabudowymiejsca parkingowegaraż podziemnynasłonecznienieprzesłanianieczynny udział stronypostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że Wojewoda Mazowiecki miał podstawy do uchylenia decyzji pozwolenia na budowę z powodu naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności braku czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił sprzeciw spółki od decyzji Wojewody Mazowieckiego uchylającej decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o pozwoleniu na budowę. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta, wskazując na uchybienia proceduralne, w tym dotyczące liczby miejsc parkingowych, usytuowania garażu podziemnego i analizy nasłonecznienia. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw spółki. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że Wojewoda miał podstawy do zastosowania decyzji kasatoryjnej z powodu naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, mimo że inne zarzuty dotyczące wykładni przepisów materialnych nie mogły być rozstrzygnięte na tym etapie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta m.st. Warszawy zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę uchylenia wskazał naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące liczby miejsc parkingowych, usytuowania garażu podziemnego w kontekście przepisów o warunkach technicznych oraz analizy nasłonecznienia i przesłaniania. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw spółki, podzielając w dużej mierze argumentację Wojewody. NSA w swojej analizie skupił się na granicach rozpoznania skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., który ogranicza kontrolę do oceny przesłanek wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że Wojewoda miał uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, głównie z powodu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez jednego z uczestników. NSA stwierdził, że chociaż uzasadnienie WSA mogło być częściowo wadliwe, a niektóre zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wykładni przepisów materialnych (np. liczby miejsc parkingowych, usytuowania garażu) mogły być zasadne, to jednak kluczowe naruszenie proceduralne uzasadniało utrzymanie w mocy wyroku WSA. Sąd podkreślił, że decyzja kasatoryjna nie służy do przesądzania o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie do eliminowania wad proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda miał podstawy do zastosowania decyzji kasatoryjnej, głównie z powodu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez jednego z uczestników.

Uzasadnienie

NSA uznał, że naruszenie czynnego udziału strony w postępowaniu przez organ pierwszej instancji stanowiło istotne uchybienie proceduralne, uzasadniające uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, nawet jeśli inne wskazane przez organ odwoławczy kwestie (np. wykładnia przepisów materialnych) nie były wystarczające jako samoistna podstawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 138 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Rozporządzenie art. 12 § ust. 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 138 § § 2a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 82 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2 lit. c)

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie art. 3 § pkt 15

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez organ pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów dotyczących liczby miejsc parkingowych. Błędna wykładnia § 12 ust. 9 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotycząca usytuowania garażu podziemnego. Niewystarczająca analiza nasłonecznienia i przesłaniania. Brak podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy przez Wojewodę na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zakresie innych niż naruszenie czynnego udziału strony.

Godne uwagi sformułowania

nie dało się usunąć w trybie art. 136 k.p.a. nie może być, zdaniem Sądu, mowy wyłącznie o rzędnej projektowanej pozbawienie strony możliwości udziału w istotnych dla rozstrzygnięcia czynnościach postępowania może wyczerpywać – w przypadku wniesienia odwołania – przesłankę wydania decyzji kasacyjnej na podstawie przepisu art. 138 § 2 nie należy tracić z pola widzenia faktu, że decyzja kasatoryjna zasadniczo nie służy do wskazywania organowi niższego stopnia żeby wydał rozstrzygnięcie zgodne z wykładnią organu II instancji. Sąd I instancji przekroczył granice oceny wynikające z art. 64e p.p.s.a., a jego ocena nie powinna wiązać organów administracji w tym przedmiocie.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, nawet jeśli inne zarzuty dotyczące wykładni przepisów materialnych są sporne lub nie zostały rozstrzygnięte przez NSA w granicach skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania przed NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej, a także interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących czynnego udziału strony. Interpretacja przepisów materialnych (prawo budowlane, warunki techniczne) nie została przez NSA przesądzona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność procedury administracyjnej i sądowej w kontekście pozwolenia na budowę, podkreślając znaczenie formalnych uchybień proceduralnych, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne są sporne.

Nawet błąd formalny może zniweczyć pozwolenie na budowę: NSA o kluczowej wadzie procedury.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 635/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 3046/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 3046/24 w sprawie ze sprzeciwu T. sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 listopada 2024 r. nr 1491/OPO/2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2025 r. oddalił sprzeciw T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca" lub "spółka") od decyzji Wojewody Mazowieckiego (dalej "Wojewoda") z dnia 15 listopada 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktyczny i prawnym:
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 82 ust. 3 Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725; dalej "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania M. P. – uchylił decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 maja 2024 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą T. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w W. ( dz. nr [...] obr. [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła spółka.
Sąd oddalił wniesiony sprzeciw.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie uzasadnionych w części wątpliwości organu odwoławczego, z uwagi na ich istotny wpływ na rozstrzygnięcie, nie dało się usunąć w trybie art. 136 k.p.a.
Po pierwsze, Sąd podzielił ocenę, że w świetle pkt 1.5.2. decyzji o warunkach zabudowy należało przewidzieć miejsca parkingowe uwzględniając wskaźnik minimum 1 miejsce/1 mieszkanie, nie mniej niż 1 miejsce/60 m² powierzchni użytkowej mieszkania, a także miejsca postojowe dla gości w wysokości 5% obliczonych potrzeb parkingowych, miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych według tabeli. Z powyższego zapisu – wbrew stanowisku skarżącej – wynika zatem, że przy powierzchni użytkowej mieszkania większej niż 60 m² na każde mieszkanie należy zaprojektować dodatkowe miejsce parkingowe. Nadwyżki powierzchni lokali nie można zatem sumować, jak wywodziła skarżąca. Na rzutach kondygnacji przedstawiono 4 lokale (z 9 lokali) o powierzchni przekraczającej 60 m² (w tym lokal o pow. 60,06 m²). W konsekwencji dla 9 mieszkań należało zaprojektować 9 miejsc parkingowych i 4 dodatkowe 4 według wskaźnika. Słusznie przy tym zaznaczył organ, że dla możliwości sprawdzenia prawidłowości wyliczeń organ I instancji winien wskazać sposób w jakim ich dokonał.
Po drugie, w opinii Sądu, należało sprawdzić § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "Rozporządzenie"), gdyż garaż podziemny usytuowano w odległości 0,96 m od działki nr [...] i wystaje ponad poziom terenu działek sąsiednich (przekrój poprzeczny AA, str. 10 projektu budowlanego). W świetle § 3 pkt 15 Rozporządzenia poziomem terenu jest przyjęta w projekcie rzędna terenu w danym miejscu działki budowlanej. Skoro przepis ten odnosi pojęcie poziom terenu do rzędnej w danym miejscu działki budowlanej, a więc istniejącej rzędnej terenu, to nie może być, zdaniem Sądu, mowy wyłącznie o rzędnej projektowanej. Uprzednio, to jest przed zmianą wprowadzoną nowelą z 17 marca 2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 461, poz. 56), poziom terenu definiowano jako "poziom projektowanego lub urządzonego terenu przed wejściem głównym do budynku niebędącym wejściem wyłącznie do pomieszczeń gospodarczych lub pomieszczeń technicznych". W wyniku zmiany usunięto termin "projektowany", w konsekwencji dla wykładni pojęcia "poziom terenu" decydujący jest poziom terenu istniejącego, a nie projektowanego.
Po trzecie, w ocenie Sądu, skonkretyzowania wymagała analiza nasłonecznia, przesłaniania potencjalnych budynków sąsiednich zgodnie z zasadami określonymi w przepisach § 13 (naturalne oświetlenie pomieszczeń) i § 60 (minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń) Rozporządzenia. Analiza zawarta na str. 17 projektu budowlanego uzupełniona jest wprawdzie żółtym kolorem, niemniej zapisy są trudne do odczytania. Nie zwymiarowano potencjalnej zabudowy w stosunku do granic działki inwestycyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i uchylenia decyzji Wojewody, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) przepisu art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 2 oraz w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne oddalenie sprzeciwu, w sytuacji gdy decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 listopada 2024 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 k.p.a., brak było bowiem podstaw prawnych do uchylenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 maja 2024 r. (dalej: "Decyzja Prezydenta"), a wskazane przez Sąd pierwszej instancji uchybienia Decyzji Prezydenta jako uzasadniające konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego (tj. uzasadniające również oddalenie sprzeciwu od decyzji Wojewody) są bezpodstawne, jako że:
- stanowisko Sądu o niespełnieniu przez Decyzję Prezydenta wymogów wynikających z punktu 1.5.2. decyzji ustalającej dla przedmiotowej inwestycji warunki zabudowy (dalej: "Decyzja o warunkach zabudowy"), w zakresie wymaganej liczby miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, a w konsekwencji również dla rowerów - wynika z błędnej interpretacji zapisów punktu 1.5.2. Decyzji o warunkach zabudowy, jak również błędnej interpretacji przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 54 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p.");
- stanowisko Sądu o konieczności ponownego przeanalizowania dokumentacji projektowej w zakresie możliwości zastosowania § 12 ust. 9 Rozporządzenia, z uwagi na umiejscowienie garażu w bliskiej odległości od działki ew. nr [...] wynika z błędnej wykładni ww. przepisu Rozporządzenia,
- stanowisko Sądu o konieczności skonkretyzowania analizy nasłonecznienia i przesłaniania potencjalnych budynków sąsiednich, celem wykazania zgodności z przepisami § 13 i § 60 Rozporządzenia dotyczy "technicznego/uchybienia" Decyzji Prezydenta ("graficzny mankamentów" analizy nasłonecznienia), które mogło zostać usunięte przez Wojewodę Mazowieckiego w trybie art. 136 k.p.a.,
a w konsekwencji powyższego skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisu art. 151 a § 1 p.p.s.a., poprzez błędne niezastosowanie;
b) art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a., poprzez przekroczenie określonego w art. 64e zakresu rozpoznania sprzeciwu, ograniczonego do zbadania przesłanek wydania decyzji kasacyjnej w postępowaniu odwoławczym (na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.), co wyraziło się w sformułowaniu końcowej oceny materialnoprawnej odnoszącej się do istoty sprawy, tj. określenia docelowej liczby miejsc parkingowych w ramach planowanej inwestycji oraz umiejscowienia garażu, przy czym oceny te zostały sformułowane dodatkowo w wyniku błędnej wykładni ustaleń decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisów prawa materialnego, wskazanych w zarzucie powyżej;
c) art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. w zw. z art. art. 15 oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne oddalenie sprzeciwu, w sytuacji gdy decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem ww. przepisów k.p.a., tj. z zaniechaniem wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy w postępowaniu drugiej instancji, dowolną (a nie swobodną) ocenę materiału zgromadzonego w sprawie, jak również niedopełnienia wymogów w zakresie uzasadnienia skarżonej decyzji, a w konsekwencji powyższego zarzucono także naruszenie art. 151a § 1 p.p.s.a., poprzez błędne niezastosowanie;
d) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym Sąd ten nie dopełnił wymogów wynikających z ww. przepisu, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia zajętego stanowiska co do zarzutów sprzeciwu dotyczących nieuzasadnionego uchylenia przez Wojewodę Mazowieckiego Decyzji Prezydenta z powodu rzekomych wadliwości tej ostatniej decyzji dotyczących: liczby zaprojektowanych miejsc parkingowych, umiejscowienia garażu w bliskiej odległości od działki ew. nr [...] w kontekście wymogów § 12 ust. 9 Rozporządzenia oraz wątpliwości co do analizy nasłonecznienia i przesłaniania potencjalnych budynków sąsiednich;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 54 pkt 2 lit. c) u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, iż decyzja o warunkach zabudowy terenu określa ściśle liczbę miejsc parkingowych planowanej inwestycji, którą weryfikuje i którą związany jest organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy zgodnie z prawidłową wykładnią ww. przepisów decyzja o warunkach zabudowy obejmuje jedynie zalecenie co do liczby miejsc parkingowych, zaś konkretyzacja w tym zakresie następuje dopiero na etapie projektu budowlanego; dodatkowo - dokonując błędnej wykładni ww. przepisów Sąd orzekający dokonał również błędnej wykładni ustaleń punktu 1.5.2. Decyzji o warunkach zabudowy, w przedmiocie liczby miejsc parkingowych,
b) § 12 ust. 9 w zw. z § 3 pkt 15 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, iż zawarty w § 12 ust. 9 zwrot: poniżej poziomu otaczającego terenu należy rozumieć jako poziom terenu istniejący rzeczywiście w czasie projektowania planowanej inwestycji, a co za tym idzie także w czasie rozstrzygania o udzieleniu pozwolenia na budowę, podczas gdy w myśl prawidłowej wykładni § 12 ust. 9 w zw. z § 3 pkt 15 przedmiotowy zwrot poniżej poziomu otaczającego terenu należy rozumieć jako poziom terenu przyjęty w dokumentacji projektowej, który powstanie/zaistnieje dopiero po zrealizowaniu objętej dokumentacja projektową inwestycji budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym. W § 3 tego przepisu stwierdza się, że na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.
Należy przypomnieć, że przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy miał podstawy do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 maja 2024 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym zastosowanie decyzji kasatoryjnej, pomimo iż nieprawidłowo zaakcentował uchybienia jakich organ pierwszej instancji dokonał.
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest naruszenie wynikające z braku zapewnienia stronie postępowania – M. P. – czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania pierwszoinstancyjnego. Z akt sprawy wynika, że wnosząca odwołanie od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nie miała wiedzy o losach postępowania toczących się po wydaniu przez organ postanowienia z dnia 21 marca 2024 r. nr 94/BIE/PA/2024. Ustosunkowanie się przez inwestora do nałożonych tym postanowieniem obowiązków miało natomiast kluczowy wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z orzecznictwem NSA pozbawienie strony możliwości udziału w istotnych dla rozstrzygnięcia czynnościach postępowania może wyczerpywać – w przypadku wniesienia odwołania – przesłankę wydania decyzji kasacyjnej na podstawie przepisu art. 138 § 2 (zob. wyrok NSA z 5.03.2015 r., II OSK 1876/13, LEX nr 1666087).
Strona wnosząca sprzeciw była również świadoma tego przeoczenia jednak w sprzeciwie podniosła, że M. P. nie wykazała w odwołaniu, że została pozbawiona możliwości podjęcia czynności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z takim stanowiskiem, bowiem prowadzi ono do ograniczenia prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie poprzez przyjęcie a priori, że nawet gdyby strona miała wiedzę o decydującym dla sprawy etapie postępowania nie mogłaby ona w żaden sposób wpłynąć na jego rozstrzygnięcie. Oznacza to w istocie, że sens udziału strony w postępowaniu jest iluzoryczny. Należy zauważyć, że w przypadku uwzględnienia sprzeciwu M. P. mogłaby wypowiedzieć się co do pełnego materiału dowodowego wyłącznie w jednej instancji.
Wojewoda Mazowiecki poświęcił tej kwestii uwagę, jednak wypowiedział się co do niej, podobnie jak Sąd I instancji, w sposób dość enigmatyczny. Akcent położył natomiast na kwestie, które w ocenie NSA winny mieć znaczenie dodatkowe i wzmacniające argumentację. Kwestie takie jak odmienna wykładnia przepisu postulowana przez organ odwoławczy czy nieczytelność zapisów projektu nie może bowiem stanowić samoistnej podstawy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jeżeli organ nie dostrzegł wad postępowania, a jedynie ma odmienny pogląd co do wykładni zastosowanych przepisów winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne i uzasadnić swoje przekonanie.
W świetle powyższego nie mogły zostać uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. w zw. z art. 15 oraz art. 7 k.p.a. Zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 136 k.p.a., choć strona miała co do niego zasadniczo słuszność, traci na znaczeniu w obliczu ww. naruszenia przez organ I instancji procedury administracyjnej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny częściowo je podziela, jednak ocena ta nie może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia zgodnego z zawartym w skardze kasacyjnej żądaniem strony.
Należy wskazać, że Sąd I instancji powtórzył za organem odwoławczym, że skonkretyzowania wymagała analiza nasłonecznienia, której zapisy są trudne do odczytania. Próżno jednak szukać wyjaśnień organu czemu kwestia ta nie mogła zostać wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym. Już sama literalna analiza stwierdzenia, że coś jest nieczytelne wskazuje, że nie można przesądzić czy jest błędne bądź niepełne bez uzyskania stosownych wyjaśnień. Niezależnie od powyższego analiza w tym zakresie będzie musiała zostać sprecyzowana przez organ I instancji.
Kwestia sprawdzenia § 12 ust. 9 Rozporządzenia jest natomiast kwestią wykładni przepisu. Na obecnym etapie postępowania Sąd, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., nie może przesądzić czy rację ma organ czy skarżący, jednak spór ten nie ma znaczenia dla oceny słuszności zastosowania decyzji kasatoryjnej. Strona w skardze kasacyjnej postuluje odmienną od organu wykładnię § 12 ust. 9 Rozporządzenia, tymczasem Sąd podzielił w uzasadnieniu wykładnię organu. Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że decyzja kasatoryjna zasadniczo nie służy do wskazywania organowi niższego stopnia żeby wydał rozstrzygnięcie zgodne z wykładnią organu II instancji. Organ odwoławczy może, zgodnie z art. 138 § 2a k.p.a., określić także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów, które naruszył organ I instancji, jednak czyni to przy okazji wskazania na naruszenia wynikające z art. 138 § 2 i jedynie w zakresie w jakim miało to wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Odmienna wykładnia przepisu postulowana przez organ odwoławczy nie może natomiast stanowić samoistnej podstawy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jeżeli organ nie dostrzegł wad postępowania, a jedynie ma odmienny pogląd co do wykładni zastosowanych przepisów winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne i uzasadnić swoje przekonanie. Należy zatem podkreślić, że Sąd I instancji przekroczył granice oceny wynikające z art. 64e p.p.s.a., a jego ocena nie powinna wiązać organów administracji w tym przedmiocie. Za niezasadne zatem należało uznać zarzuty naruszenia § 12 ust. 9 w zw. z § 3 pkt 15 Rozporządzenia związane z błędną wykładnią ww. przepisów.
Podobnie należało się odnieść do kwestii liczby miejsc parkingowych. Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji poczynił w tej sprawie ustalenia i w postanowieniu z dnia 21 marca 2024 r. nr 94/BIE/PA/2024 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji, m.in. poprzez doprowadzenie do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zapewnienia minimalnej ilości miejsc postojowych w liczbie 12 (w tym jedno przystosowane dla osób z niepełnosprawnością). Inwestor w piśmie z dnia 24 kwietnia 2024 r. ustosunkował się do tych uwag. Faktem jest, że organ nie wskazał szczegółowo jak dokonał obliczeń, jednak istnieje różnica między nie przeprowadzeniem postępowania a przeprowadzeniem go w sposób niejasny. Niemniej również i w tym zakresie nie mogły odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 54 pkt 2 lit. c) u.p.z.p., bowiem dotyczą one wykładni przepisów materialnych i merytorycznego załatwienia sprawy. Sąd na obecnym etapie nie może wskazywać jak organ ma te kwestię rozstrzygnąć, a jedynie może ocenić czy sposób jej załatwienia obarczony był istotnym uchybieniem formalnym.
Należy ponownie podkreślić, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty, pomimo ich częściowej słuszności, nie mogą wpłynąć odmiennie na ocenę naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu.
Wyrok WSA w Warszawie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jednocześnie Sąd I instancji sformułował swoje argumenty na tyle jasno aby nieskuteczny był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd odniósł się w zaskarżonym wyroku do kwestii nieprawidłowego zawiadomienia wszystkich stron o zebranym materiale dowodowym jak również wskazał, że organ powinien dołożyć szczególnej staranności w tym zakresie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie można jednak postawić zarzutu, że kwestii tej w ogóle nie dostrzegł.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI