II OSK 635/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wstrzymania robót budowlanych, uznając, że nawet przy rozbieżnościach w ustaleniu daty budowy, obiekt przekraczał dopuszczalne normy powierzchniowe i wymagał pozwolenia na budowę.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne oznaczenie strony i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie prawa materialnego dotyczące wstrzymania robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące daty budowy i błędów proceduralnych nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ obiekt budowlany, niezależnie od daty powstania, przekraczał dopuszczalne normy powierzchniowe i wymagał pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Skarżący podnosili szereg zarzutów procesowych, w tym dotyczących błędnego oznaczenia strony w postanowieniu, niewłaściwego sprostowania oczywistej omyłki, nieprawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia, wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz ograniczenia postępowania dowodowego. Zarzucali również naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego wstrzymania robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty procesowe dotyczące daty budowy i błędów proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ niezależnie od tego, czy obiekt powstał 2-3 lata temu, czy 15 lat temu, jego powierzchnia zabudowy przekraczała dopuszczalne normy (35 m2, a wcześniej 25 m2 i 10 m2), co zawsze wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd uznał również, że błąd w oznaczeniu strony był wadą nieistotną, podlegającą sprostowaniu, a nie podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. również został uznany za bezzasadny, gdyż Sąd pierwszej instancji ustosunkował się do kluczowych zarzutów skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nawet przy rozbieżnościach w ustaleniu daty budowy, jeśli obiekt przekracza dopuszczalne normy powierzchniowe i zawsze wymagał pozwolenia na budowę, postanowienie o wstrzymaniu robót jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezależnie od tego, czy budynek gospodarczy został wybudowany 2-3 lata temu, czy 15 lat temu, jego powierzchnia zabudowy przekraczała normy dopuszczające zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co czyniło zarzut naruszenia prawa materialnego bezzasadnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Określenie "bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę" odnosi się do wymogu obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych.
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2 (w brzmieniu obowiązującym od 29 czerwca 2015 r. do 19 września 2020 r.). Wcześniejsze brzmienia przepisu określały niższe limity powierzchniowe (25 m2, 10 m2).
u.p.b. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.b. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, gdy została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady przekonywania.
K.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dowodów w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku udostępnienia stronom akt sprawy.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
K.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sprostowania oczywistych omyłek w decyzjach.
K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy elementów składowych decyzji, w tym oznaczenia stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezależnie od daty budowy, obiekt przekraczał dopuszczalne normy powierzchniowe, co zawsze wymagało pozwolenia na budowę. Błąd w oznaczeniu strony był wadą nieistotną, podlegającą sprostowaniu, a nie podstawą do stwierdzenia nieważności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy (m.in. błędne oznaczenie strony, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, ograniczenie postępowania dowodowego). Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Określenie "bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę" odnosi się do wymogu obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych. Błąd pisarski. Usunięcie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżenia (...). Usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji (...). Skoro w niniejszej sprawie omyłka stanowiła wadę nieistotną podlegającą trybowi rektyfikacji decyzji, to nie może ona jednocześnie stanowić wady, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., czy też wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wstrzymania robót budowlanych, samowoli budowlanej, dopuszczalnych powierzchni budynków gospodarczych oraz procedury prostowania błędów w oznaczeniu stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie, choć ogólne zasady interpretacji pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Proceduralne aspekty dotyczące błędów w oznaczeniu stron również stanowią praktyczny przykład.
“Samowola budowlana: Czy wiek budynku zwalnia z obowiązku posiadania pozwolenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 635/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Szymańska Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Sz 515/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-10-20 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48 ust 1 pkt 1, art. 29 ust 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. i C.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 515/22 w sprawie ze skargi A.B. i C.D. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr WOA.7722.32.2022.JM w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 515/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A.B. i C.D., dalej: "skarżący", na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, dalej: "ZWINB", z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr WOA.7722.32.2022.JM w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez błędne oznaczenie strony w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 28.04.2022 r., znak: WOA.7722.32.2022.JM; b) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że dopuszczalne jest sprostowania w trybie tego przepisu (art. 113 § 1 K.p.a.) postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 28.04.2022 r., znak: WOA.7722.32.2022.JM w zakresie oznaczenia jednej ze stron postępowania tj. wskazania imienia "M.", zamiast "M.", uznając, że taki błąd w postanowieniu organu II instancji stanowi oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu; c) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w związku żart. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia w sposób nieprawidłowy, co przejawiło się brakiem stwierdzenia nieważności tego postanowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, mianowicie do A.B., a nie do A.B. i tym samym było niewykonalne; d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 78 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżący wykazali, że postępowanie organów administracji obu instancji było dotknięte wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, było przeprowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, z pominięciem jednoznacznych ustaleń w jakim okresie miała miejsce budowa budynku gospodarczego; e) art. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz oświadczeń osób trzecich (denuncjatorów), a zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżących dowodów oraz ponownego przeprowadzenia oględzin w celu dokonania dokładnych pomiarów i jednoznacznego ustalenia, czy budynek gospodarczy posiada powierzchnię użytkową przekraczającą 35 m2 oraz kiedy został wzniesiony, co miało istotny wpływ na wydanie i treść postanowień obu instancji, a także na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oddalającego skargę; f) art. 141 §4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów w skardze, a tym samym uniemożliwienie kontroli instancyjnej w powyższym zakresie; - 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji wydanie wadliwego rozstrzygnięcia. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że dopuszczalne jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót związanych z samowolą, w sytuacji gdy nie zostało jeszcze ustalone, czy budynek gospodarczy posiada powierzchnię użytkową przekraczającą 35 m2 i czy wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i kiedy został wybudowany. Skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Z uwagi na to, że zarzuty procesowe dotyczące postępowania wyjaśniającego można rozważać tylko w zakresie okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego, w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy dokonać analizy materialnoprawnej. Rozważania materialne należy rozpocząć od odnotowania, że postanowienie PINB zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (w dacie wydania postanowienia PINB: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane". Doprecyzować trzeba, że z uwagi na wszczęcie postępowania po wejściu w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), nie miał zastosowania art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. W myśl art. 48 ust. 1 pkt 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Określenie "bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że przesłanka legitymowania się przez inwestora wymaganym pozwoleniem na budowę odnosi się do wymogu obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych, w tym przypadku budowy będącego przedmiotem sprawy obiektu budowlanego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 314/18; wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1254/18; wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1380/18). Organ pierwszej instancji nie wskazał precyzyjnie daty wykonania spornego obiektu. Ocenił, że prawdopodobnie dobudowa o funkcji gospodarczej została zrealizowana "2-3 lata temu". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwestionował twierdzenie poprzedniej właścicielki K.P., jakoby obiekt o funkcji gospodarczej został zrealizowany 15 lat temu, w miejscu byłej szopy, która się zawaliła. Zdaniem organu, w danym czasie, tj. 15 lat temu mógł zostać wybudowany obiekt gospodarczy ujawniony na mapach geodezyjnych o oznaczeniu "i 116/2.2" oraz inny obiekt o oznaczeniu "i.b." – prawdopodobnie "ww. szopa". Na przestrzeni lat uległa ona zawaleniu – zgodnie z mapą zasadniczą pozyskaną z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w [...]. Zachodniopomorski WINB, dostrzegając kontrowersję co do daty wykonania obiektu uznał, że niezależnie od tego, czy obiekt powstał 15 lat temu, czy 2 lata temu, wystarczającym jest ustalenie, że obiekt powstał w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Organy obu instancji przyjęły, że w zakresie trybu postępowania mają zastosowanie przepisy obowiązujące po wejściu w życie, z dniem 19 września 2020 r., noweli Prawa budowlanego z dnia 13 lutego 2020 r. W świetle daty wszczęcia postępowania oraz treści art. 25 noweli, jest to stanowisko prawidłowe. Błędne jest natomiast, jak wynika z poprzedzających rozważań, stanowisko obu organów, według którego, także wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia powinien być oceniany według przepisów obowiązujących po wejściu w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., a zatem według brzmienia Prawa budowlanego obowiązującego od dnia 19 września 2020 r. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Zarówno w okresie 2-3 lat przed 19 stycznia 2022 r. a więc datą wydania postanowienia przez PINB, jak i w okresie 15 lat wcześniej, wykonane roboty budowlane nie były zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2020 r., pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Tak samo, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2019 r. (trzy lata przed data postanowienia PINB), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Dodać można, że ta treść art. 29 ust. 1 pkt 2 została wprowadzona na skutek zmiany dokonanej przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), zmieniającej ustawę – Prawo budowlane z dniem 28 czerwca 2015 r. Poprzednio, tj. do dnia wprowadzenia zmiany, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. To brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 2 zostało zaś wprowadzone na podstawie art. 1 pkt 6 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1364) zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 września 2005 r. Przedtem, zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 888), która weszła w życie z dniem 31 maja 2004 r., pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać jeden na każde 500 m2 powierzchni działki, a powierzchnia działki nie mogła być mniejsza niż 500 m2. Według zaś stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 maja 2004 r., w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1.000 m2 powierzchni działki. Jak z tych przepisów wynika, od 31 maja 2004 r. warunkiem koniecznym zwolnienia budynku gospodarczego od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę było to aby stanowił on obiekt wolno stojący. Nadto, od 31 maja 2004 r. do 26 września 2005 r. powierzchnia zabudowy nie mogła przekroczyć 10 m2. Od 27 września 2005 r. do 28 czerwca 2015 r. powierzchnia zabudowy nie mogła przekroczyć 25 m2. Od 29 czerwca 2015 r. do 19 września 2020 r. powierzchnia zabudowy nie mogła przekroczyć 35 m2. Jest niewątpliwe, że także w okresie przypadającym przed piętnastoma laty od daty postanowienia PINB, dobudowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 (a nawet przekraczającej 25 m2), wymagała pozwolenia na budowę. Ustalenie przez organy, że sporny obiekt, pełniący funkcję budynku gospodarczego, jest dobudowany do innego obiektu gospodarczego, w okresie 2-3 lat przed rozstrzygnięciem sprawy, a tym bardziej w okresie 15 lat wcześniej, skutkować powinno przeprowadzeniem postępowania unormowanego w art. 48 ust. 1 pkt 1 i nast. Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest bezzasadny. Z powyższych rozważań wynika, że nie jest skuteczny zarzut procesowy związany z ustaleniem istotnych okoliczności faktycznych odnoszących się do daty budowy, tj. zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 78 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżący wykazali, że postępowanie organów administracji obu instancji było dotknięte wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, było przeprowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, z pominięciem jednoznacznych ustaleń w jakim okresie miała miejsce budowa budynku gospodarczego. Przypomnieć w tym miejscu należy, że stanowisko organów oraz Sądu pierwszej instancji w zakresie daty dobudowy budynku nie jest identyczne. PINB wskazał na materiał dowodowy uprawniający do ustalenia, że dobudowa została wykonana po zawaleniu się poprzedniej szopy, około 2-3 lata wcześniej. ZWINB nie zajął jednoznacznego stanowiska co do tego, czy dobudowa została wykonana 2-3 lata wcześniej, czy 15 lat wcześniej. Stwierdził, że nie ma to wpływu na obowiązywanie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić przy tym należy, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, zaaprobował stanowisko PINB. Zdaniem Sądu zaś, w świetle zgromadzonego i poddanego należytej ocenie materiału dowodowego, brak jest podstaw do przyjmowania, iż będący przedmiotem postępowania budynek powstał w okresie innym, niż 15 lat przed wszczęciem postępowania. Sąd argumentował, że taką datę wskazuje były właściciel nieruchomości, a jego oświadczenie dodatkowo uwiarygadniają wyjaśnienia dotyczące pochodzenia materiałów budowlanych oraz aktualny stan budynku i otaczająca go roślinność. Również w tym przypadku konieczne jest zaakcentowanie, że Sąd zaakceptował stanowisko organów, co do braku wymaganego pozwolenia na budowę. W świetle uwag materialnoprawnych, odnotowane rozbieżności w kwestii daty wykonania dobudowy nie mają wpływu na wynik sprawy. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegającego na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz oświadczeń osób trzecich (denuncjatorów), a zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżących dowodów oraz ponownego przeprowadzenia oględzin w celu dokonania dokładnych pomiarów i jednoznacznego ustalenia, czy budynek gospodarczy posiada powierzchnię użytkową przekraczającą 35 m2 oraz kiedy został wzniesiony. Pomijając wyżej omówione zagadnienie daty budowy, odnotować należy, że stan faktyczny w zakresie wielkości obiektu, jego usytuowania w terenie oraz funkcji został ustalony na podstawie oględzin przeprowadzonych z udziałem G.I.. Właścicielkę obiektu, K.P., powiadomiono według adresu budynku. Dopiero po oględzinach uzyskano informację o tym, że jest ona zameldowana pod innym adresem. Następnie organ, po uzyskaniu informacji o zmianie właściciela, zawiadomił skarżących w dniu 28 grudnia 2021 r., o wszczęciu postępowania. W piśmie tym organ powiadomił także o ustaleniu stron postępowania oraz poinformował o dotychczasowych czynnościach procesowych, w tym o przeprowadzonej kontroli obiektu. Ponadto, na wniosek skarżącej A.B. z dnia 3 stycznia 2022 r., PINB przesłał jej elektronicznie skan protokołu oględzin nieruchomości wraz z dokumentacją fotograficzną i sporządzonym szkicem. Skarżący nie podważyli ustaleń dokonanych w trakcie oględzin, w tym ustaleń dotyczących powierzchni budynku gospodarczego. Naruszenia procesowe w zakresie uczestnictwa stron w oględzinach, a także polegające na braku powiadomienia o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, nie miały wpływu na wynik sprawy. Jak wynika z poprzedzających rozważań, okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego, są bezsporne. Nie są zasadne zarzuty sformułowane w punktach 1 lit. a-c skargi kasacyjnej oparte na błędnym oznaczeniu, w komparycji zaskarżonego postanowienia, imienia skarżącej. Jest to, jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, błąd pisarski. Usunięcie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych) oraz środków nadzoru. Usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji, który obejmuje sprostowanie, uzupełnienie, wykładnię treści decyzji (patrz: Barbara Adamiak "Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym", Acta Universitatis Wratislaviensis, Nr 922, Prawo CLIII, Wrocław 1988, s. 8 i 9; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1611/11). Każdy z trybów usuwania wadliwości decyzji administracyjnej (tryb rektyfikacji, tryb odwoławczy, tryb wznowienia, tryb stwierdzenia nieważności) może być zatem zastosowany odpowiednio do charakteru wadliwości decyzji (patrz: J. Borkowski/B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 872; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2827/17). Skoro w niniejszej sprawie omyłka stanowiła wadę nieistotną podlegającą trybowi rektyfikacji decyzji, to nie może ona jednocześnie stanowić wady, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., czy też wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów w skardze, a tym samym uniemożliwienie kontroli instancyjnej w powyższym zakresie. W myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Sąd pierwszej instancji podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Odniósł się do zarzutów dotyczących daty wykonania obiektu, prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i błędnego podania imienia skarżącej w rubrum zaskarżonego postanowienia. Wbrew zarzutowi kasacji, z uzasadnienia wyroku można odczytać stanowisko Sądu, które poddaje się kontroli instancyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI