Orzeczenie · 2025-10-07

II OSK 624/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-07
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościplanowanie przestrzenneopłata planistycznawzrost wartości nieruchomościwycena nieruchomościoperat szacunkowyskarżona decyzjaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 95.907,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że operat szacunkowy dotyczył działek powstałych po wejściu w życie planu i nie ocenił wzrostu wartości całych nieruchomości. Kwestionował również dobór nieruchomości porównawczych i nieuwzględnienie potencjału inwestycyjnego wynikającego ze studium uwarunkowań. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że wzrost wartości nieruchomości ustala się na dzień wejścia w życie planu, a późniejsze przekształcenia geodezyjne nie mają wpływu na tę ocenę. Rzeczoznawca majątkowy prawidłowo odniósł stan nieruchomości do daty wejścia w życie planu, a historia zmian została przedstawiona jedynie dla powiązania numeracji. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący wadliwego doboru nieruchomości porównawczych, wskazując, że "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości" oznacza stan rzeczywisty, a nie potencjalne możliwości zagospodarowania. NSA stwierdził, że organy oceniły wzrost wartości całych nieruchomości i że przeznaczenie części gruntu pod drogi publiczne jest immanentnym elementem wzrostu wartości, a nie okolicznością wyłączającą go. Sąd uznał operat szacunkowy za spójny, logiczny i zgodny z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie opłaty planistycznej w sytuacji, gdy nieruchomość uległa podziałom lub scaleniom po wejściu w życie planu miejscowego, a także kwestia uwzględniania faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości oraz przeznaczenia pod drogi publiczne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą planistyczną i wyceną nieruchomości na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono opłatę planistyczną, został sporządzony prawidłowo, jeśli dotyczy działek, które powstały w wyniku późniejszych scalen i podziałów, a nie istniały w dniu wejścia w życie planu miejscowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, operat został sporządzony prawidłowo. Wzrost wartości nieruchomości ustala się na dzień wejścia w życie planu, a późniejsze przekształcenia geodezyjne nie mają wpływu na tę ocenę. Rzeczoznawca majątkowy prawidłowo odniósł stan nieruchomości do daty wejścia w życie planu, a historia zmian została przedstawiona jedynie dla powiązania numeracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo ocenił stan nieruchomości na dzień wejścia w życie planu, a późniejsze podziały i scalenia nie wpływają na tę wycenę. Przedstawienie historii zmian miało na celu jedynie powiązanie numeracji działek.

Czy przy ustalaniu opłaty planistycznej należy uwzględniać potencjał inwestycyjny nieruchomości wynikający ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy jedynie jej faktyczny sposób wykorzystywania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy uwzględniać jedynie faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania wynikające ze studium, które nie jest aktem prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości" odnosi się do stanu rzeczywistego, a nie potencjalnych możliwości zagospodarowania wynikających z aktu, który nie jest aktem prawa miejscowego.

Czy przeznaczenie części nieruchomości pod drogi publiczne w nowym planie miejscowym wyłącza możliwość ustalenia wzrostu wartości nieruchomości na potrzeby opłaty planistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przeznaczenie części nieruchomości pod drogi publiczne jest immanentnym elementem wzrostu wartości nieruchomości, a nie okolicznością wyłączającą go. Ma ono na celu zapewnienie obsługi komunikacyjnej terenów inwestycyjnych.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że instytucja opłaty planistycznej ma na celu partycypację właściciela w korzyściach wynikających z uchwalenia planu. Przeznaczenie części gruntu pod drogi publiczne jest częścią tego procesu, zapewniając obsługę komunikacyjną terenów inwestycyjnych, a nie wyłączając wzrost wartości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (19)

Główne

upzp art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 37 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

Ppsa art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

upzp art. 37 § ust. 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ugn art. 7

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 4 § pkt 16-17

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 149

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 153 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 154

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

ugn art. 155

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego § § 4

Ppsa art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 36 ust. 4 upzp poprzez zaniechanie oceny wzrostu wartości całych nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 upzp poprzez wydanie decyzji w oparciu o operat dotyczący wartości działek, zamiast różnicy między wartością całych nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa i art. 36 ust. 4 upzp poprzez oddalenie skargi mimo braku oceny wzrostu wartości całych nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa i art. 37 ust. 1 upzp poprzez oddalenie skargi mimo wydania decyzji w oparciu o niewłaściwy operat. • Zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 140 Kpa i innymi przepisami poprzez oddalenie skargi mimo błędnego doboru nieruchomości porównawczych w operacie. • Zarzut, że operat szacunkowy jest bezużyteczny, ponieważ dotyczy działek, które nie istniały w dniu wejścia w życie planu miejscowego. • Zarzut, że przy ustalaniu opłaty planistycznej nie uwzględniono potencjału inwestycyjnego nieruchomości wynikającego ze studium uwarunkowań. • Zarzut, że przeznaczenie części nieruchomości pod drogi publiczne powinno być traktowane jako czynnik obniżający wartość całej nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

wzrost wartości nieruchomości musi dotyczyć nieruchomości według jej stanu i cech na dzień wejścia w życie planu, a niedopuszczalne jest uwzględnianie czynników mających miejsce później, takich jak podział lub scalenie nieruchomości. • przez "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości" należy rozumieć wyłącznie stan rzeczywisty nieruchomości, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania wynikające z aktu, który nie jest aktem prawa miejscowego. • przeznaczenie części nieruchomości pod drogi publiczne [...] nie jest okolicznością wyłączającą wzrost wartości, lecz jego immanentnym elementem.

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Stankowski

członek

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie opłaty planistycznej w sytuacji, gdy nieruchomość uległa podziałom lub scaleniom po wejściu w życie planu miejscowego, a także kwestia uwzględniania faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości oraz przeznaczenia pod drogi publiczne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą planistyczną i wyceną nieruchomości na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłaty planistycznej, która może mieć znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia kluczowe zasady wyceny i interpretacji przepisów.

Opłata planistyczna: Czy podziały nieruchomości po uchwaleniu planu wpływają na jej wysokość?

Dane finansowe

WPS: 95 907 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst