II OSK 621/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-23
NSAnieruchomościŚredniansa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneprawo nieruchomościuchwała rady gminylinia elektroenergetycznapas technicznyprawo własnościwładztwo planistyczneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki X sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, uznając, że Rada Miasta Pruszcz Gdański prawidłowo ustaliła przeznaczenie części działki na cele rolne ze względu na przebieg linii elektroenergetycznej.

Spółka X sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie części jej działki na cele rolne zamiast usługowe. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając działania organu za uzasadnione ze względu na przebieg pasa technicznego linii elektroenergetycznej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, stwierdzając, że Rada Gminy nie nadużyła władztwa planistycznego, a ustalenie przeznaczenia rolnego było uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i obsługi infrastruktury energetycznej.

Spółka X sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka kwestionowała przeznaczenie części swojej działki nr ewid. [...] na cele rolne (§ 15 ust. 11 pkt 1-9 uchwały) oraz ustalenie linii rozgraniczającej między terenami usługowymi a rolnymi, argumentując, że narusza to jej prawo własności i przekracza granice władztwa planistycznego. WSA w Gdańsku uznał, że przeznaczenie części działki na cele rolne, obejmujące około 910 m², było uzasadnione potrzebą utrzymania pasa technicznego linii elektroenergetycznej 110 kV oraz zgodne z historycznym przeznaczeniem terenu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Rada Gminy wyważyła interes publiczny (bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej) z interesem prywatnym skarżącej, a ustalenia planu nie były arbitralne, lecz wynikały z istniejących uwarunkowań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jej granicami, stwierdził, że zarzuty skarżącej w istocie powielały argumentację przedstawioną przed WSA. NSA uznał, że linia rozgraniczająca tereny o różnym przeznaczeniu pokrywa się z pasem technicznym linii elektroenergetycznej, co stanowiło obiektywne uzasadnienie dla utrzymania funkcji rolnej na tym fragmencie działki. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy, choć szerokie, jest ograniczone konstytucyjnymi prawami, jednak w tym przypadku ingerencja w prawo własności była proporcjonalna i uzasadniona. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że uchwała nie została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przeznaczenie części nieruchomości na cele rolne ze względu na przebieg pasa technicznego linii elektroenergetycznej jest uzasadnione i nie stanowi naruszenia prawa własności ani przekroczenia władztwa planistycznego, jeśli jest proporcjonalne i uwzględnia interes publiczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenie rolnego przeznaczenia części działki było uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i obsługi pasa technicznego linii elektroenergetycznej, co stanowiło ważny interes publiczny. Działania organu były zgodne z prawem i proporcjonalne, uwzględniając zarówno interes publiczny, jak i prywatny skarżącej, a także historyczne przeznaczenie terenu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego może skutkować uwzględnieniem skargi.

u.p.z.p. art. 6 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Kształtowanie polityki przestrzennej gminy.

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalanie przeznaczenia terenów.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa prawna uchwały planistycznej.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw.

Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego

Definicja nieruchomości rolnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie części działki na cele rolne było uzasadnione potrzebą ochrony pasa technicznego linii elektroenergetycznej. Ustalenie linii rozgraniczającej pokrywającej się z pasem technicznym jest zgodne z zasadami sporządzania planu miejscowego. Organ gminy wyważył interes publiczny (bezpieczeństwo infrastruktury) z interesem prywatnym skarżącej. Działania organu były zgodne z historycznym przeznaczeniem terenu i konsekwentnie realizowane.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie części działki na cele rolne stanowi naruszenie prawa własności. Organ gminy przekroczył granice władztwa planistycznego. Lokalizacja linii elektroenergetycznej nie wymuszała przeznaczenia rolnego części działki. Zapewnienie bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej nie stanowiło wartości o znaczeniu publicznym uzasadniającym przeznaczenie rolne.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa ingerencja w sferę praw i wolności jednostki musi być proporcjonalna organ planistyczny prawidłowo ustalił i wyważył racje przemawiające za takim właśnie przebiegiem linii rozgraniczających

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Grzegorz Rząsa

członek

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ingerencji w prawo własności w związku z planowaniem przestrzennym, zwłaszcza w kontekście infrastruktury technicznej (linie elektroenergetyczne) i wyważania interesów publicznego i prywatnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej związanej z linią elektroenergetyczną i pasem technicznym. Interpretacja władztwa planistycznego i zasady proporcjonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym związanym z infrastrukturą energetyczną, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Czy linia energetyczna może ograniczyć prawo własności? NSA rozstrzyga spór o przeznaczenie działki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 621/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 407/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-11-30
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art.28 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 407/22 w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 14 maja 2020 r. nr XVII/43/2020 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 407/22, oddalił skargę X Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 14 maja 2020 r., nr XVII/43/2020, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – dalej: "Spółka" lub "skarżąca", wniosła skargę na ww. uchwałę Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania gminy Pruszcz Gdański dla fragmentu obrębu geodezyjnego Przejazdowo (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 23 czerwca 2020 r., poz. 2826). Uchwała została zaskarżona w części, tj. w zakresie § 15 ust. 10 pkt 1 ww. uchwały co do ustalenia powierzchni obszaru 27.U (teren zabudowy usługowej), obejmującego działkę o nr ewid. [...] oraz § 15 ust. 11 pkt 1-9 uchwały w zakresie ustalenia rolnego przeznaczenia fragmentu działki o nr ewid. [...] i przypisania tego fragmentu do obszaru 31.R o funkcji rolnej, jak również w zakresie wytyczenia linii rozgraniczającej między obszarami o funkcji nie rolnej (usługowej) i rolnej w ramach należących do skarżącej działek o nr ewid. [...] i [...], w tym także w zakresie odpowiadającej ww. postanowieniom części graficznej (rysunku planu) uchwały.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd ten podniósł, że skarżąca jest uprawniona do wniesienia niniejszej skargi, które to uprawnienie wynika z przysługującego jej prawa własności działek nr [...] i [...] w obrębie Przejazdowo, objętej regulacjami zaskarżonej uchwały. Przy czym, skarżąca upatruje naruszenia przysługującego jej prawa własności w przeznaczeniu części terenu, stanowiącej jej własność nieruchomości o nr ewid. [...] na teren rolny, a nie usługowy, wykluczający zarazem w tym zakresie prawo zabudowy.
Jak podniósł Sąd meriti, powołana w skardze argumentacja w zasadniczej mierze sprowadza się do zarzucenia organowi gminy przekroczenia granic władztwa planistycznego poprzez przeznaczenie określonej części nieruchomości skarżącej o nr ewid. [...] - na obszarze około 910 m2, pod teren rolny zamiast usługowy (jak na pozostałej części), przy czym jak argumentuje skarżąca – nastąpiło to poprzez przesunięcie linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu nierolnym (usługowym) i rolnym w stosunku do adekwatnej linii, wynikającej z uchwały z 2004 r. Na skutek ustaleń zaskarżonego planu uszczupleniu uległ obszar działki nr [...] przeznaczony pod usługi, bowiem część działki została przeznaczona pod teren rolny (w zakresie owych 910 m2). Skarżąca jednocześnie wskazuje na podział działki nr [...], z której wydzielono działki nr [...] i [...] (decyzją z 9 lutego 2018 r.), a który dokonany został na podstawie uchwały w przedmiocie planu z 2004 r. Jak wynika zarazem z ww. decyzji podziałowej, działka nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym w planie z 2004 r. na funkcję zabudowy mieszkaniowo – usługowej, a działka nr [...] stanowi teren rolny. Jednocześnie w decyzji tej wskazano, że przez teren działki nr [...] przebiega korytarz magistralnych sieci infrastruktury technicznej TE, co należy uwzględnić w przyszłym zagospodarowaniu działki.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym w tym planie symbolem 31.R – tereny rolnicze (§ 3 ust. 6 pkt 3 lit. a planu, zaś ustalenia szczegółowe wynikają z karty terenu nr 11 w § 15 planu), przy czym przebiega przez nią pas techniczny napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV o szerokości 40 m (po 20 m w każdą stronę osi linii), oznaczony na planie symbolem TE2. W obszarze objętym pasem technicznym, jak wynika z § 12 ust. 4 pkt 1 planu obowiązują określone ograniczenia i zakazy, w tym dopuszcza się m. in. lokalizację budynków pod warunkiem spełnienia obowiązujących norm i przepisów (...). Na terenach rolnych w pkt 2 lit. d) karty terenu nr 11 plan wprowadza zakaz lokalizacji budynków i obiektów pomocniczych.
Z kolei, na działce nr [...], na obszarze graniczącym z działką [...] o powierzchni 910 m2 ustanowiona została strefa 31.R wraz z pasem technicznym linii elektroenergetycznej 110 kV (TE2), zaś na pozostałej, przeważającej części działki nr [...] ustalono przeznaczenie usługowe, wynikające ze strefy 27.U. Szczegółowe ustalenia dotyczące zasad zabudowy w odniesieniu do tej strefy wynikają z § 15 karty terenu opisanej w ustępie 10.
Dokonując oceny powyższych postanowień planu w granicach naruszonego interesu skarżącej z perspektywy naruszenia zasady władztwa planistycznego Sąd meriti wskazał, że skarżąca upatruje tego naruszenia w ustaleniu przebiegu linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu, tj. rolnym i usługowym na działce nr [...] i w konsekwencji – przeznaczenia części (na powierzchni około 910 m2) tej działki pod tereny rolne. W efekcie tego, działka ta ma na części obszaru przeznaczenie rolne, obok przeznaczenia usługowego. Tymczasem taki przebieg linii rozgraniczającej nie uwzględnia decyzji podziałowej z dnia 9 lutego 2018 r., ustalającej na działce nr [...] teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej, zaś na terenie działki nr [...] – teren rolny. Zarzuty skargi koncentrują się na zakwestionowaniu przeznaczenia części obszaru działki nr [...] – na tereny rolne, gdyż zdaniem skarżącej, cały obszar te działki powinien mieć przeznaczenie usługowe, tak jak to wynika z ww. decyzji podziałowej. Skarżąca argumentuje, że brak było jakichkolwiek powodów, by dokonać przeznaczenia ww. terenu w sposób, w jaki nastąpiło to w zaskarżonym planie. Takim argumentem nie jest w szczególności fakt, że przez część działki nr [...], objętą przeznaczeniem rolnym, przebiega pas techniczny elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV (w planie oznaczony symbolem TE2). Skarżąca jednocześnie wskazuje, że przeznaczenie części działki nr [...] jako teren rolny pozostaje bez żadnego wpływu na realizację funkcji rolnej na tych terenach. W tej sytuacji ingerencja w jej prawo własności do tej działki jest nieracjonalna i pozostaje nieproporcjonalna do celu, dla osiągnięcia którego plan wprowadził ograniczenie prawa zabudowy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, argumentacja skarżącej, biorąc pod uwagę wszystkie aspekty niniejszej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd rozpoznający skargę doszedł do przekonania, że Rada Gminy Pruszcz Gdański, ustalając dla terenu, na obszarze którego znajdują się działki skarżącej, przeznaczenie pod teren rolny, nie dopuściła się nadużycia władztwa planistycznego, bowiem wprowadzone przeznaczenie na części działki nr [...] wraz z zakazem zabudowy znajduje obiektywne i przekonywujące uzasadnienie w innych wartościach chronionych przepisami odrębnymi, tj. w szczególności w potrzebie utrzymania ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń oraz w potrzebie zabezpieczenia pasa technologicznego jako terenu koniecznego dla prawidłowej obsługi linii elektroenergetycznej i jej urządzeń. Nadto, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przyjęte postanowienia nie naruszają proporcji między interesem skarżącej a interesem publicznym, będąc wynikiem konsekwentnych i spójnych działań organów gminy, ukierunkowanych na wprowadzenie ograniczeń związanych z istniejącym pasem technicznym linii napowietrznej 110 kV na tym obszarze. Podkreślenia bowiem wymaga, że ustalone w zaskarżonym planie przeznaczenie działki skarżącej jest zgodne z jej historycznym przeznaczeniem w poprzednio obowiązujących planach i w tym zakresie, w ocenie Sądu meriti, argumentacja skargi nie jest uzasadniona.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zestawienie dyrektyw wynikających ze Studium z treścią kontrolowanego planu miejscowego w odniesieniu do działek skarżącej, a także lokalizacja części spornej działki na terenie, przez który od wielu lat przebiega linia elektroenergetyczna, prowadzi do wniosku, że ustalając w zaskarżonym planie przeznaczenie m.in. dla działek skarżącej jako terenu rolnego Rada Gminy nie dopuściła się nadużycia władztwa planistycznego, bowiem nie wprowadziła żadnych nowych ograniczeń, ani też ograniczeń nieproporcjonalnych, mogących być uznane za nadmierne. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, by interes skarżącej naruszono w sposób niezasadny i nadmierny, z pogwałceniem konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności (art. 64 ust. 1 i ust. 3), równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) oraz z przekroczeniem wyznaczonych granic ingerencji władz publicznych w sferę konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP). Fakt przeznaczenia w planie części działki skarżącej pod teren rolny nie wynikał z arbitralnej decyzji gminy, lecz z istniejących uwarunkowań tej nieruchomości (w planie z 2005 r. był to teren rolny) oraz okoliczności i uwarunkowań prawnych obszaru związanych z przebiegiem linii elektroenergetycznej, konsekwentnie realizowanych przez władze gminy na przestrzeni wielu lat. Organ planistyczny prawidłowo ustalił i wyważył racje przemawiające za takim właśnie przebiegiem linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu na działce nr [...], uwzględniając przy tym interes publiczny związany z zapewnieniem bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej i interes prywatny skarżącej związany z przysługującym jej prawem własności, przy czym nie nastąpiło to w sposób, z którym wiązałoby się ograniczenie praw skarżącej, wynikających z wcześniejszych regulacji planistycznych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała narusza interes skarżącej w sposób nieuzasadniony i niezgodny z obowiązującymi przepisami.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X Spółki z o.o. z siedzibą w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 z zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U z 2022, poz. 503) - dalej: "u.p.z.p." poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w związku z podjęciem uchwały nr XVII/43/2020 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania gminy Pruszcz Gdański dla fragmentu obrębu geodezyjnego Przejazdowo (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z dnia 23 czerwca 2020 r., poz. 2826,) – dalej: "uchwała nr XVII/43/2020", organ nie naruszył zasad sporządzania planu i nie nadużył władztwa planistycznego w zakresie ustalenia powierzchni i przeznaczenia terenów oraz -wytyczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu w ramach wytyczenia linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu zabudowy usługowej (obszar U.27) i rolnym (obszar 31.R) na należących do skarżącej nieruchomościach nr ewid. [...] i [...], a ustalenie dla części działki nr ewid. [...] przeznaczenia rolnego miało uzasadnienie w postaci istniejącego korytarza sieci magistralnej TE oraz w obowiązujących w tym obszarze ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, podczas gdy lokalizacji linii elektroenergetycznej TE w żaden sposób nie wymuszała ustalenia rolnego przeznaczenia fragmentu działki nr ewid. [...], a zapewnienie bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej nie stanowiły wartości o znaczeniu publicznym, które uzasadniałyby przeznaczenie fragmentu działki nr ewid. [...] na cele rolne, przez co Organ naruszył podlegający ochronie interes prywatny skarżącego;
2) art. 140 K.c. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznania przez WSA, że przypisanie w ramach uchwały nr XVII/43/2020 rolnego przeznaczenia dla fragmentu działki nr ewid. [...] było działaniem racjonalnym, uzasadnionym i proporcjonalnym w stosunku do osiągnięcia publicznych celów obejmujących zapewnienie bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, podczas gdy charakter racjonalny, uzasadniony i proporcjonalny miały wyłącznie ograniczenia dotyczące zagospodarowania terenu wynikające z przebiegu korytarza magistrali energetycznej TE określone w § 12 ust. 4 uchwały nr XVI1/43/2020, a nałożenie na skarżącą ograniczeń poprzez przypisanie części działki nr ewid. [...] charakteru rolnego, stanowiło nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez stwierdzenie nieważności § 15 ust. 10 pkt 1 i § 15 ust. 11 pkt 1-9 oraz odpowiadającej tym postanowieniom części graficznej uchwały nr XVII/43/2020 w zakresie ustalenia powierzchni terenu i rozgraniczenia obszarów o przeznaczeniu zabudowy rolnej (obszar 27.U) i rolnym (obszar 31.R) dokonanej na działkach nr ewid. [...] i [...]. Nadto, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje co prawda naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., tzw. władztwa planistycznego.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w istocie stanowią powielenie zarzutów sformułowanych w skardze do Sądu Wojewódzkiego. Istotą zastrzeżeń skarżącej Spółki jest przesunięcie w ramach miejscowego planu z 2020 r. linii rozgraniczającej obszar zabudowy usługowej i rolny, czego skutkiem było przeznaczenie fragmentu nieruchomości o nr ewid [...] przy granicy z działką o nr ewid. [...] - na cele rolne jako część obszaru 31.R. Skarżąca wskazała, że sposób wytyczenia linii rozgraniczających obszary o przeznaczeniu zabudowy usługowej i rolnym w ramach miejscowego planu z 2020 r. spowodował, że część działki o nr ewid. [...], która zgodnie z intencją Spółki miała stanowić nieruchomość objętą wyłącznie przeznaczeniem zabudowy usługowej, stała się w części gruntami rolnymi. W związku z podjętymi działaniami działka nr ewid [...] stała się nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
Nie jest zasadny zarzut skargi, że organ dokonując przesunięci i linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu nie rolnym i rolnym w ramach miejscowego planu z 2020 r. względem podziału dokonanego w miejscowym planie z 2005 nadużył władztwa planistycznego dokonał nieuprawnionej ingerencji w konstytucyjne prawo własności skarżącej Spółki.
Skarżąca upatruje naruszenia interesu prawnego w ustaleniu przebiegu linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu, tj. rolnym i usługowym na działce nr [...] i w konsekwencji przeznaczenia części tej działki pod tereny rolne. W efekcie tego, działka ta ma na części obszaru przeznaczenie rolne, obok przeznaczenia usługowego. Jednakże taki przebieg linii rozgraniczającej nie uwzględnia decyzji podziałowej z dnia 9 lutego 2018 r., ustalającej na działce nr [...] teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej, zaś na terenie działki nr [...] – teren rolny.
W uchwale nr XVII/43/2020 dotychczasowa działka gruntu nr [...] położona była na terenach objętych w planie dwoma funkcjami: funkcją teren zabudowy usługowej (symbol 27.U) i funkcją tereny rolnicze (symbol 31.R). Funkcje terenu 27.U i 31.R zostały już rozgraniczone ciągłą czarną linią - zgodnie z legendą rysunku planu - linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania. W obrębie dotychczasowej działki [...] biegnie również zaznaczony czarną linią pas techniczny istniejących napowietrznych linii elektroenergetycznych 110 kV. Sąd Wojewódzki zasadnie ocenił, że istnienie tego pasa technicznego miało wpływ na ostateczny przebieg linii rozgraniczającej terenów o funkcji zabudowy usługowej (symbol 27.U) i terenu o funkcji rolniczej (symbol 31.R). Sporna linia rozgraniczająca tereny o różnych funkcjach pokrywa się z zaznaczoną na rysunku planu linią pasa technicznego istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznych 110 kV. Przy czym zaznaczyć trzeba, że działka nr [...], z której mocą decyzji podziałowej, wyodrębniono działki o nr [...] i [...], w całości była działką rolną zawierającą grunty o klasie bonitacyjnej IIIb i IVa. Sąd Wojewódzki trafnie zauważył, że przeznaczenie w planie części działki skarżącej pod teren rolny nie wynikał z arbitralnej decyzji gminy, lecz z istniejących uwarunkowań tej nieruchomości (w planie z 2005 r. był to teren rolny) oraz okoliczności i uwarunkowań prawnych obszaru związanych z przebiegiem linii elektroenergetycznej, konsekwentnie realizowanych przez władze gminy na przestrzeni wielu lat.
W części tekstowej planu w § 14 ust. 1 pkt 10 ustalono, że przez obszar planu przechodzą napowietrzne linie elektroenergetyczne 110 kV i pas techniczny oznaczony na rysunku planu graficznie oraz symbolem TE2 jako teren inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że przebieg inwestycji nie jest zależny wyłącznie od woli organów gminy. Część linii przebiegająca przez gminę wpisana jest bowiem w o wiele dłuższą w trasę i jest zależna od przebiegu pozostałych części linii, która przechodzi przez kilkanaście gmin. Analizy możliwego przebiegu są skomplikowane i wiążą się nie tylko z badaniem możliwości technicznych i budowlanych pozwalających na przeprowadzenie linii oraz jej prawidłowe i bezpieczne funkcjonowanie. W skali całej inwestycji badany jest udział gruntów o różnym sposobie użytkowania tak, aby omijać skupiska zabudowy i nie dopuszczać do konieczności rozbiórki istniejących obiektów. Kluczowe jest także rozmieszczenie innych rodzajów infrastruktury publicznej, takiej jak drogi oraz połączenia z całością sieci energetycznej w celu zapewnienia jej racjonalnego działania. Lokalizacja linii elektroenergetycznych w planie miejscowym nie stanowi zatem uznaniowego rozstrzygnięcia gminy. Jest to ten element planowania przestrzennego, w którym gmina jest niesamodzielna. Należy uznać, że ma ona obowiązek lokalizacji tego typu inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym. Nie tylko sam fakt uwzględnienia jej w planie, ale również jej przebieg musi wynikać z planów inwestycyjnych operatora systemu przesyłowego.
Ograniczenia w nowej zabudowie na terenie pasa technicznego determinują pozostawienie dotychczasowej rolnej funkcji terenu południowo-wschodniej części dawnej działki nr [...] w zakresie pokrywającym się z pasem technicznym linii elektroenergetycznej TE2. Na spornym terenie granica rozgraniczenia terenów o funkcji teren zabudowy usługowej i teren rolniczy pokrywa się z granicą pasa technicznego istniejącej linii elektroenergetycznej. Sąd Wojewódzki trafnie podzielił stanowisko organu, że aby teren faktycznie użytkowany dotychczas rolniczo, dla którego zaplanowano w planie zagospodarowania z 2020 r. funkcję zabudowy usługowej, nie obejmował terenu pasa technicznego linii elektroenergetycznej TE2, z której istnieniem związane są liczne ograniczenia w zabudowie i zagospodarowaniu terenu, należy, w granicach pasa technicznego w tym terenie, pozostawić funkcję rolniczą, tak jak było w poprzednim planie. W tych okolicznościach wyznaczenie linii rozgraniczeniowej terenów funkcji zabudowy usługowej i funkcji rolniczej na przedmiotowym terenie w odległości 20 metrów od linii elektroenergetycznej 110 kV spowodowało, że cały teren rolniczy o symbolu A.73.R będzie ograniczony pasami technicznymi istniejących napowietrznych linii elektroenergetycznych 110 kV oznaczonych na rysunku planu symbolem TE2, zaś teren zabudowy usługowej symbol A.30.U nie będzie zawierał ograniczeń związanych z istnieniem pasa technicznego linii elektrotechnicznej 110 kV. Wyznaczenie tej linii rozgraniczeniowej z uwzględnieniem pasa technicznego linii jest prawidłowe, zgodne z zasadami sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Należy zatem podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że argumentacja Rady Gminy przemawiająca za takim ustaleniem przebiegu granic rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu na działce nr [...], jest uzasadniona. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie regulują ani szerokości pasa technologicznego pod liniami elektroenergetycznym, wobec tego kwestia ta zasadnie, w ramach realizacji władztwa planistycznego, poddana została regulacji w zaskarżonym planie.
Organ planistyczny prawidłowo ustalił i wyważył racje przemawiające za takim właśnie przebiegiem linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu na działce nr [...], uwzględniając przy tym interes publiczny związany z zapewnieniem bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej i interes prywatny skarżącej związany z przysługującym jej prawem własności, przy czym nie nastąpiło to w sposób, z którym wiązałoby się ograniczenie praw skarżącej, wynikających z wcześniejszych regulacji planistycznych.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że wskutek uchwalenia planu doszło do naruszenia władztwa planistycznego i nieuprawnionej ingerencji w konstytucyjne prawo własności skarżącej Spółki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy, jakim jest władztwo planistyczne. Władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalanie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego lub interesów podmiotów prywatnych, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych lub interesu prywatnego z interesem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00, (OTK 2001/2/29) wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.p., przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP. Nadanie gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych.
Przywołane regulacje u.p.z.p. przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 64 ust. 3 Konstytucji i art. 140 K.c., przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić też trzeba, że prawo własności nie jest prawem absolutnym może bowiem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów u.p.z.p. Plan miejscowy, na mocy art. 14 ust. 8 u.p.z.p., został uznany za akt prawa miejscowego, czyli zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalając przeznaczenie danego terenu w określonym zakresie, może prowadzić do ograniczeń prawa własności przez posiadających to konstytucyjnie chronione prawo (art. 21 Konstytucji) na objętym planem obszarze, ale również na obszarze sąsiadującym z terenem planu, jeśli istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania funkcji działek objętych planem na teren sąsiadujący. Ograniczenia te muszą jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98. OTK 1999 Nr 4, poz. 78).
Wykładnia ustaleń zaskarżonego planu dokonana przez Sąd Wojewódzki prowadzi do wniosku, że Gmina nie naruszyła władztwa planistycznego. Trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że uchwała Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 14 maja 2020 r., nr XVII/43/2020, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 z zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez niestwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił ją.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI