II OSK 620/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-23
NSAnieruchomościŚredniansa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneprawo nieruchomościlinia elektroenergetycznapas technicznywładztwo planistyczneprawo własnościuchwała rady gminyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że Rada Miasta prawidłowo ustaliła przeznaczenie części działki na cele rolne ze względu na przebieg linii elektroenergetycznej.

Spółka X złożyła skargę kasacyjną na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie części jej działki na cele rolne zamiast usługowe. Spółka argumentowała, że zmiana ta narusza jej prawo własności i nie była uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przeznaczenie części działki na cele rolne było uzasadnione potrzebą zachowania pasa technicznego dla linii elektroenergetycznej i nie stanowiło nadużycia władztwa planistycznego przez gminę.

Spółka X złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka kwestionowała przeznaczenie części swojej działki nr ewid. [...] na cele rolne (obszar A.74.R) zamiast usługowe (obszar A.30.U), argumentując, że narusza to jej prawo własności i nie było uzasadnione. W szczególności spółka wskazywała na przesunięcie linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu w stosunku do poprzedniego planu i decyzji podziałowej. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy nie jest nieograniczone, ale musi uwzględniać konstytucyjne prawo własności i zasadę proporcjonalności. W tej sprawie NSA stwierdził, że przeznaczenie części działki na cele rolne było uzasadnione koniecznością zachowania pasa technicznego dla istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV (TE2), co stanowiło ważny interes publiczny. Sąd uznał, że Rada Miasta prawidłowo wyważyła interes publiczny i prywatny, a ustalenia planu były zgodne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucją. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przeznaczenie części działki na cele rolne ze względu na przebieg linii elektroenergetycznej i konieczność zachowania pasa technicznego nie stanowi naruszenia prawa własności ani nadużycia władztwa planistycznego, jeśli jest uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina ma prawo wyważyć interes publiczny (bezpieczeństwo infrastruktury energetycznej) i prywatny (prawo własności). Przebieg linii elektroenergetycznej i konieczność zachowania pasa technicznego stanowiły obiektywne uzasadnienie dla przeznaczenia części działki na cele rolne, co było zgodne z poprzednimi planami i nie naruszało zasady proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, w tym władztwa planistycznego.

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przeznaczenie terenów w planie miejscowym.

u.p.z.p. art. 1 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Cel i zakres ustawy.

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeznaczenie części działki na cele rolne było uzasadnione koniecznością zachowania pasa technicznego dla linii elektroenergetycznej. Gmina działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, wyważając interes publiczny i prywatny. Ustalenia planu były zgodne z przepisami prawa i Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie części działki na cele rolne narusza prawo własności spółki. Zmiana przeznaczenia terenu była nieuzasadniona i stanowiła nadużycie władztwa planistycznego. Linia rozgraniczająca została wytyczona w sposób odmienny niż wynikało to z poprzednich aktów prawnych.

Godne uwagi sformułowania

władztwo planistyczne wyważanie interesów zasada proporcjonalności pas techniczny interes publiczny prawo własności

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Grzegorz Rząsa

członek

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ingerencji w prawo własności w związku z planowaniem przestrzennym, szczególnie w kontekście infrastruktury technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z liniami elektroenergetycznymi i planowaniem przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.

Linia energetyczna ogranicza prawo własności: NSA rozstrzyga spór o przeznaczenie działki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 620/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 406/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-11-30
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 28 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 406/22 w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 16 lutego 2018 r. nr XXXIX/18/2018 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 406/22, oddalił skargę X Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 16 lutego 2018 r. nr XXXIX/18/2018, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – dalej: "Spółka" wniosła skargę na ww. uchwałę Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 16 lutego 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański – część nizinna A, w zakresie fragmentu obrębu geodezyjnego Przejazdowo i Dziewięć Włók (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 11 kwietnia 2018 r. poz. 1427). Uchwała została zaskarżona w części, tj. w zakresie § 15 ust. 11 pkt 1 co do ustalenia powierzchni obszaru A.30.U (teren zabudowy usługowej) obejmującego działkę o nr ewid. [...] oraz w zakresie § 15 ust. 32 pkt 1-9 uchwały w zakresie ustalenia rolnego przeznaczenia fragmentu działki o nr ewid. [...] i przypisanie tego fragmentu do obszaru A.74.R o funkcji rolnej, jak również w zakresie wytyczenia linii rozgraniczającej między obszarami o funkcji nie rolnej i rolnej w ramach należących do skarżącej działek o nr ewid. [...] i [...], w tym także w zakresie odpowiadającej ww. postanowieniom części graficznej (rysunku planu) uchwały.
W odpowiedzi na skargę, reprezentujący Radę Gminy radca prawny wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zarzutów skargi.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd ten podniósł, że skarżąca jest uprawniona do wniesienia niniejszej skargi, które to uprawnienie wynika z przysługującego jej prawa własności do działek nr [...] i [...] w obrębie Przejazdowo, objętej regulacjami zaskarżonej uchwały. Przy czym, skarżąca upatruje naruszenia przysługującego jej prawa własności w przeznaczeniu części terenu, stanowiącej jej własność nieruchomości o nr ewid. [...] na teren rolny, a nie usługowy, wykluczający zarazem w tym zakresie prawo zabudowy. Skarżąca wskazuje przy tym, że w zaskarżonym planie dokonano przesunięcia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu (rolnym i usługowym) w ten sposób, że w ramach działki nr [...] obszar przeznaczony na teren rolny został powiększony o 910 m2 względem obszaru przeznaczonego pod usługi. Nastąpiło to zarazem w sposób odmienny niż wynikało to z uchwały z dnia 27 października 2005 r. w przedmiocie planu miejscowego, w której linia rozgraniczająca obszary o różnym przeznaczeniu przebiegała zgodnie z granicami działek nr [...] i [...], wydzielonymi z działki nr [...] na podstawie decyzji Wójta Gminy Pruszcz Gdański z 9 lutego 2018 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...], obr. geod. Przejazdowo.
Jak podniósł Sąd meriti, powołana w skardze argumentacja w zasadniczej mierze sprowadza się do zarzucenia organowi gminy przekroczenia granic władztwa planistycznego poprzez przeznaczenie części nieruchomości skarżącej o nr ewid. [...], na obszarze około 910 m2 - pod teren rolny zamiast usługowy, przy czym jak argumentuje skarżąca – nastąpiło to poprzez przesunięcie linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu nierolnym (usługowym) i rolnym w stosunku do adekwatnej linii, wynikającej z uchwały z 2004 r. Skarżąca jednocześnie wskazuje na podział działki nr [...], z której wydzielono działki nr [...] i [...] (decyzją z dnia 9 lutego 2018 r.), a który dokonany został na podstawie uchwały w przedmiocie planu z 2004 r. Jak wynika zarazem z ww. decyzji podziałowej, działka nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym w planie z 2004 r. na funkcję zabudowy mieszkaniowo – usługowej, a działka nr [...] stanowi teren rolny. Jednocześnie w decyzji tej wskazano, że przez teren działki nr [...] przebiega korytarz magistralnych sieci infrastruktury technicznej TE, co należy uwzględnić w przyszłym zagospodarowaniu działki.
Sąd Wojewódzki nie dostrzegł sprzeczności postanowień zaskarżonej uchwały z przepisami Studium. Analiza części graficznej Studium w zakresie dotyczącym działki stanowiącej przedmiot własności skarżącej wskazuje, że przez jej obszar przebiega linia rozgraniczająca strefy określone jako: "zespoły zabudowy usługowej, produkcyjnej i składowej". Zarazem, na granicy tych stref wrysowany jest korytarz magistralny sieci infrastruktury technicznej. Postanowienia Studium w tym zakresie znajdują zatem odzwierciedlenie w treści zaskarżonego planu. Zawsze punktem wyjścia dla oceny zgodności planu ze studium będzie sposób ujęcia ustaleń w studium. Zgodność planu ze studium nie oznacza jednak bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu, gdyż studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i tylko w tym zakresie postanowienia planu muszą pozostawać w zgodzie z założeniami studium.
Odnosząc się w tym miejscu do szczegółowych postanowień planu, Sąd Wojewódzki wskazał, że działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym w tym planie symbolem A.74.R – tereny rolnicze (§ 3 ust. 6 pkt 3 lit. a planu, zaś ustalenia szczegółowe wynikają z karty terenu nr 32 w § 15 planu), przy przez teren przechodzą istniejące napowietrzne linii elektroenergetyczna o napięciu 400 kV wraz z konstrukcjami wsporczymi; wzdłuż tych linii wyznacza się pasy techniczne, oznaczone na rysunku planu symbolem TE1 - w pasie technicznym obowiązują ustalenia zawarte w § 12 ust. 4; przez teren przechodzą istniejące napowietrzne linie elektroenergetyczna o napięciu 110 kV wraz z konstrukcjami wsporczymi, wzdłuż tych linii wyznacza się pasy techniczne, oznaczony na rysunku planu symbolem TE2 – w pasie technicznym obowiązują ustalenia zawartej § 12 ust. 5; w północnej części terenu ustala się przebieg pasa technicznego dla planowanych sieci infrastruktury technicznej, oznaczonego na rysunku planu symbolem TT - w pasie technicznym obowiązują ustalenia zawarte w § 12 ust. 9. Na terenach rolnych w pkt 2 lit. c karty terenu plan wprowadza zakaz lokalizacji budynków, obiektów małej architektury i indywidualnych źródeł energii.
Z kolei, na działce nr [...], na obszarze graniczącym z działką [...] o powierzchni 910 m2 ustanowiona została strefa A.74.R wraz z pasem technicznym linii elektroenergetycznej 110 kV, zaś na pozostałej, przeważającej części działki nr [...] ustalono przeznaczenie usługowe, wynikające ze strefy A.30.U. (§ 3 ust. 6 pkt 2 lit. f planu). Szczegółowe ustalenia dotyczące zasad zabudowy w odniesieniu do tej strefy wynikają z § 15 karty terenu opisanej w ustępie 11.
Dokonując oceny powyższych postanowień planu w granicach naruszonego interesu skarżącej z perspektywy naruszenia zasady władztwa planistycznego wskazać należy, że skarżąca upatruje tego naruszenia w ustaleniu przebiegu linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu, tj. rolnym i usługowym na działce nr [...] i w konsekwencji – przeznaczenia części (na powierzchni około 910 m2) tej działki pod tereny rolne. W efekcie tego, działka ta ma na części obszaru przeznaczenie rolne, obok przeznaczenia usługowego. Tymczasem taki przebieg linii rozgraniczającej nie uwzględnia decyzji podziałowej z dnia 9 lutego 2018 r., ustalającej na działce nr [...] teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej, zaś na terenie działki nr [...] – teren rolny. Zarzuty skargi koncentrują się na zakwestionowaniu przeznaczenia części obszaru działki nr [...] – na tereny rolne, gdyż zdaniem skarżącej, cały obszar te działki powinien mieć przeznaczenie usługowe, tak jak to wynika z ww. decyzji podziałowej. Skarżąca argumentuje, że brak było jakichkolwiek powodów, by dokonać przeznaczenia ww. terenu w sposób, w jaki nastąpiło to w zaskarżonym planie. Takim argumentem nie jest w szczególności fakt, że przez część działki nr [...], objętą przeznaczeniem rolnym, przebiega pas techniczny elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV (w planie oznaczony symbolem TE2).
Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że Rada Gminy Pruszcz Gdański, ustalając dla terenu, na obszarze którego znajdują się działki skarżącej, przeznaczenie pod teren rolny, nie dopuściła się nadużycia władztwa planistycznego, bowiem wprowadzone przeznaczenie na części działki nr [...] wraz z zakazem zabudowy znajduje obiektywne i przekonywujące uzasadnienie w innych wartościach chronionych przepisami odrębnymi, tj. w szczególności w potrzebie utrzymania ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń oraz w potrzebie zabezpieczenia pasa technologicznego jako terenu koniecznego dla prawidłowej obsługi linii elektroenergetycznej i jej urządzeń. Nadto, w ocenie Sądu rozpoznającego skargę, przyjęte postanowienia nie naruszają proporcji między interesem skarżącej a interesem publicznym, będąc wynikiem konsekwentnych i spójnych działań organów gminy, ukierunkowanych na wprowadzenie konsekwentnych ograniczeń związanych z istniejącym pasem technicznym linii napowietrznej 110 kV na tym obszarze. Podkreślenia bowiem wymaga, że ustalone w zaskarżonym planie przeznaczenie działki skarżącego jest zgodne z jej historycznym przeznaczeniem w poprzednio obowiązujących planach i w tym zakresie, w ocenie Sądu, argumentacja skargi nie jest uzasadniona.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "P.p.s.a."
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 z zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U z 2022, poz. 503) – dalej: "u.p.z.p.", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd Wojewódzki, że w związku z podjęciem uchwały nr XXXIX/18/2018 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 16 lutego 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański - część nizinna A, w zakresie fragmentu obrębu geodezyjnego Przejazdowo i Dziewięć Włók (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z dnia 11 kwietnia 2018 r., poz. 1427, dalej: "uchwała nr XXXIX/18/2018") organ nie naruszył zasad sporządzania planu i nie nadużył władztwa planistycznego w zakresie ustalenia powierzchni i przeznaczenia terenów oraz wytyczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu w ramach wytyczenia linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu zabudowy usługowej (obszar A.30.U) i rolnym (obszar A.74.R) na należących do skarżącej nieruchomościach nr ewid. [...] i [...], a ustalenie dla części działki nr ewid. [...] przeznaczenia rolnego miało uzasadnienie w postaci istniejącego korytarza sieci magistralnej TE oraz w obowiązujących w tym obszarze ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, podczas gdy lokalizacja linii elektroenergetycznej TE w żaden sposób nie wymuszała ustalenia rolnego przeznaczenia fragmentu działki nr ewid. [...], a zapewnienie bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, nie stanowiły wartości o znaczeniu publicznym, które uzasadniałyby przeznaczenie fragmentu działki nr ewid. [...] na cele rolne, przez co organ naruszył podlegający ochronie interes skarżącego;
2) art. 140 K.c. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznania przez WSA, że przypisanie w ramach uchwały nr XXXIX/18/2018 rolnego przeznaczenia dla fragmentu działki nr ewid. [...] było działaniem racjonalnym, uzasadnionym i proporcjonalnym w stosunku do osiągnięcia publicznych celów obejmujących zapewnienie bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, podczas gdy charakter racjonalny, uzasadniony i proporcjonalny miały wyłącznie ograniczenia dotyczące zagospodarowania terenu wynikające z przebiegu korytarza magistrali energetycznej TE określone w § 12 ust. 4 uchwały nr XXXIX/18/2018, a nałożenie na skarżącego ograniczeń poprzez przypisanie części działki nr ewid. [...] charakteru rolnego stanowiło nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności § 15 ust. 11 pkt 1 i § 15 ust. 32 pkt 1-9 oraz odpowiadającej tym postanowieniom części graficznej uchwały nr XXXIX/18/2018 w zakresie ustalenia powierzchni terenu i rozgraniczenia obszarów o przeznaczeniu zabudowy usługowej (obszar A.30.U) i rolnym (obszar A.74.R) dokonanej na działkach o nr ewid. [...] i [...]. Nadto, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje co prawda naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., tzw. władztwa planistycznego.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w istocie stanowią powielenie zarzutów sformułowanych w skardze do Sądu Wojewódzkiego. Istotą zastrzeżeń skarżącej Spółki jest przesunięcie w ramach miejscowego planu z 2018 r. linii rozgraniczającej obszar zabudowy usługowej i rolny względem rozgraniczenia dokonanego w miejscowym planie z 2005 r., czego skutkiem było przeznaczenie fragmentu nieruchomości o nr ewid [...] - południowo- wschodniej części, przy granicy z działką o nr ewid. [...] - na cele rolne jako część obszaru A.74.R. Skarżąca wskazała, że sposób wytyczenia linii rozgraniczających obszary o przeznaczeniu zabudowy usługowej i rolnym w ramach miejscowego planu z 2018 r. w sposób odmienny niż wynikający z miejscowego planu z 2005 r. spowodował, że część działki o nr ewid. [...], która zgodnie z intencją Spółki miała stanowić nieruchomość objętą wyłącznie przeznaczeniem zabudowy usługowej, stała się w części gruntami rolnymi. W związku z podjętymi działaniami działka nr ewid [...] stała silę nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
Nie jest zasadny zarzut skargi, że organ dokonując przesunięci i linii rozgraniczającej tereny o przeznaczeniu nie rolnym i rolnym w ramach miejscowego planu z 2018 r. względem podziału dokonanego w miejscowym planie z 2005 (oraz podział i ewidencyjnego przeprowadzonego na podstawie miejscowego planu z 2005 r. zatwierdzonego przez Wójta Gminy Pruszcz Gdański) nadużył władztwa planistycznego dokonał nieuprawnionej ingerencji w konstytucyjne prawo własności skarżącej Spółki.
Skarżąca upatruje naruszenia interesu prawnego w ustaleniu przebiegu linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu, tj. rolnym i usługowym na działce nr [...] i w konsekwencji przeznaczenia części tej działki pod tereny rolne. W efekcie tego, działka ta ma na części obszaru przeznaczenie rolne, obok przeznaczenia usługowego. Jednakże taki przebieg linii rozgraniczającej nie uwzględnia decyzji podziałowej z dnia 9 lutego 2018 r., ustalającej na działce nr [...] teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej, zaś na terenie działki nr [...] – teren rolny.
W uchwale Nr XXXIX/18/2018 dotychczasowa działka gruntu nr [...] położona była na terenach objętych w planie dwoma funkcjami: funkcją teren zabudowy usługowej (symbol A.30.U) i funkcją tereny rolnicze (symbol A.74.R). Przy czym zaznaczyć trzeba, że działka nr [...], z której mocą decyzji podziałowej, wyodrębniono działki o nr [...] i [...], w całości była działką rolną zawierającą grunty o klasie bonitacyjnej IIIb i IVa. Sąd Wojewódzki trafnie zauważył, że przeznaczenie w planie części działki skarżącej pod teren rolny nie wynikał z arbitralnej decyzji gminy, lecz z istniejących uwarunkowań tej nieruchomości (w planie z 2005 r. był to teren rolny) oraz okoliczności i uwarunkowań prawnych obszaru związanych z przebiegiem linii elektroenergetycznej, konsekwentnie realizowanych przez władze gminy na przestrzeni wielu lat.
Funkcje terenu A.30.U i A.74.R zostały już rozgraniczone ciągłą czarną linią - zgodnie z legendą rysunku planu - linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania. W obrębie dotychczasowej działki [...] biegnie również zaznaczony czarną linią pas techniczny istniejących napowietrznych linii elektroenergetycznych 110 kV oznaczonych na rysunku planu symbolem TE2.1. Sąd Wojewódzki zasadnie ocenił, że istnienie tego pasa technicznego miało wpływ na ostateczny przebieg linii rozgraniczającej terenów o funkcji zabudowy usługowej (symbol A.30.U) i terenu o funkcji rolniczej (symbol A.74.R). Sporna linia rozgraniczająca tereny o różnych funkcjach pokrywa się z zaznaczoną na rysunku planu linią pasa technicznego istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznych 110 kV oznaczonej na rysunku planu symbolem TE2.
W części tekstowej planu w § 14 ust. 1 pkt 10 ustalono, że przez obszar planu przechodzą napowietrzne linie elektroenergetyczne 110 kV i pas techniczny oznaczony na rysunku planu graficznie oraz symbolem TE2 jako teren inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że przebieg inwestycji nie jest zależny wyłącznie od woli organów gminy. Część linii przebiegająca przez gminę wpisana jest bowiem w o wiele dłuższą w trasę i jest zależna od przebiegu pozostałych części linii, która przechodzi przez kilkanaście gmin. Analizy możliwego przebiegu są skomplikowane i wiążą się nie tylko z badaniem możliwości technicznych i budowlanych pozwalających na przeprowadzenie linii oraz jej prawidłowe i bezpieczne funkcjonowanie. W skali całej inwestycji badany jest udział gruntów o różnym sposobie użytkowania tak, aby omijać skupiska zabudowy i nie dopuszczać do konieczności rozbiórki istniejących obiektów. Kluczowe jest także rozmieszczenie innych rodzajów infrastruktury publicznej, takiej jak drogi oraz połączenia z całością sieci energetycznej w celu zapewnienia jej racjonalnego działania. Lokalizacja linii elektroenergetycznych w planie miejscowym nie stanowi zatem uznaniowego rozstrzygnięcia gminy. Jest to ten element planowania przestrzennego, w którym gmina jest niesamodzielna. Należy uznać, że ma ona obowiązek lokalizacji tego typu inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym. Nie tylko sam fakt uwzględnienia jej w planie, ale również jej przebieg musi wynikać z planów inwestycyjnych operatora systemu przesyłowego.
Ograniczenia w nowej zabudowie na terenie pasa technicznego determinują pozostawienie dotychczasowej rolnej funkcji terenu południowo-wschodniej części dawnej działki nr [...] w zakresie pokrywającym się z pasem technicznym linii elektroenergetycznej TE2. Na spornym terenie granica rozgraniczenia terenów o funkcji teren zabudowy usługowej i teren rolniczy pokrywa się z granicą pasa technicznego istniejącej linii elektroenergetycznej. Sąd Wojewódzki trafnie podzielił stanowisko organu, że aby teren faktycznie użytkowany dotychczas rolniczo, dla którego zaplanowano w planie zagospodarowania z 2018 r. funkcję zabudowy usługowej, nie obejmował terenu pasa technicznego linii elektroenergetycznej TE2, z której istnieniem związane są liczne ograniczenia w zabudowie i zagospodarowaniu terenu, należy, w granicach pasa technicznego w tym terenie, pozostawić funkcję rolniczą, tak jak było w poprzednim planie. W tych okolicznościach wyznaczenie linii rozgraniczeniowej terenów funkcji zabudowy usługowej i funkcji rolniczej na przedmiotowym terenie w odległości 20 metrów od linii elektroenergetycznej 110 kV spowodowało, że cały teren rolniczy o symbolu A.73.R będzie ograniczony pasami technicznymi istniejących napowietrznych linii elektroenergetycznych 110 kV oznaczonych na rysunku planu symbolem TE2, zaś teren zabudowy usługowej symbol A.30.U nie będzie zawierał ograniczeń związanych z istnieniem pasa technicznego linii elektrotechnicznej 110 kV. Wyznaczenie tej linii rozgraniczeniowej z uwzględnieniem pasa technicznego linii jest zgodne z zasadami sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Należy zatem podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że argumentacja Rady Gminy przemawiająca za takim ustaleniem przebiegu granic rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu na działce nr [...], jest uzasadniona. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie regulują ani szerokości pasa technologicznego pod liniami elektroenergetycznym, wobec tego kwestia ta zasadnie, w ramach realizacji władztwa planistycznego, poddana została regulacji w zaskarżonym planie.
Organ planistyczny prawidłowo ustalił i wyważył racje przemawiające za takim właśnie przebiegiem linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu na działce nr [...], uwzględniając przy tym interes publiczny związany z zapewnieniem bezpieczeństwa przebiegu i utrzymania przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej i interes prywatny skarżącej związany z przysługującym jej prawem własności, przy czym nie nastąpiło to w sposób, z którym wiązałoby się ograniczenie praw skarżącej, wynikających z wcześniejszych regulacji planistycznych.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że wskutek uchwalenia planu doszło do naruszenia władztwa planistycznego i nieuprawnionej ingerencji w konstytucyjne prawo własności skarżącej Spółki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy, jakim jest władztwo planistyczne. Władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalanie przez radę gminy przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określanie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego lub interesów podmiotów prywatnych, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych lub interesu prywatnego z interesem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00, (OTK 2001/2/29) wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.p., przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji RP. Nadanie gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych.
Przywołane regulacje u.p.z.p. przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 64 ust. 3 Konstytucji i art. 140 K.c., przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić też trzeba, że prawo własności nie jest prawem absolutnym może bowiem doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów u.p.z.p. Plan miejscowy, na mocy art. 14 ust. 8 u.p.z.p., został uznany za akt prawa miejscowego, czyli zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalając przeznaczenie danego terenu w określonym zakresie, może prowadzić do ograniczeń prawa własności przez posiadających to konstytucyjnie chronione prawo (art. 21 Konstytucji) na objętym planem obszarze, ale również na obszarze sąsiadującym z terenem planu, jeśli istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania funkcji działek objętych planem na teren sąsiadujący. Ograniczenia te muszą jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98. OTK 1999 Nr 4, poz. 78).
Wykładnia ustaleń zaskarżonego planu dokonana przez Sąd Wojewódzki prowadzi do wniosku, że Gmina nie naruszyła władztwa planistycznego. Trafne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że uchwała Rady Miasta Pruszcz Gdański z dnia 16 lutego 2018 r. nr XXXIX/18/2018, w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 z zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez niestwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił ją.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI