II OSK 613/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-04-29
NSAbudowlaneWysokansa
drogi publicznepozwolenie na budowęspecustawa drogowaprawo budowlaneodległość od budynkuprawo własnościNSAWSAorgan administracji

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, potwierdzając, że budowa drogi gminnej musi uwzględniać minimalne odległości od istniejących budynków, zgodnie z ustawą o drogach publicznych.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę drogi gminnej, które zostało zaskarżone przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, K. G. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów o minimalnych odległościach od budynków. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Wojewody, a NSA w poprzednim wyroku wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii odległości od budynku skarżącego. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że budowa drogi musi być zgodna z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, nawet w procedurze specustawy.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Czernice Borowe od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi gminnej. Skargę pierwotnie złożył K. G., podnosząc, że projektowana droga będzie przebiegać zbyt blisko jego budynku, naruszając prawo własności i przepisy ustawy o drogach publicznych oraz prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji początkowo oddalił skargę K. G., jednak NSA w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii odległości projektowanej drogi od budynku skarżącego zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. WSA, związany tym poglądem, uchylił decyzję Wojewody. Następnie Gmina Czernice Borowe wniosła skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 13 ust. 3 specustawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i związany własnym wcześniejszym orzeczeniem (art. 153 p.p.s.a.), oddalił skargę kasacyjną gminy. Sąd podkreślił, że nawet w ramach specustawy, przepisy dotyczące minimalnych odległości od budynków muszą być przestrzegane, a wcześniejsze rozstrzygnięcie NSA w tej sprawie było wiążące.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy dotyczące minimalnych odległości obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni określone w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych muszą być przestrzegane również w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy drogowej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że specustawa, mimo uproszczeń proceduralnych, nie zwalnia organów z obowiązku stosowania przepisów materialnoprawnych, w tym tych dotyczących odległości od budynków, które mają na celu ochronę prawa własności i bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

ustawa drogowa art. 43 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m. Przepis ten ma zastosowanie również w procedurze specustawy.

u.d.p. art. 43 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m.

Pomocnicze

specustawa art. 13 § ust. 3

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Wskazuje na możliwość skorzystania z określonych rozwiązań w stosunku do działki nr [...], co powinno być rozważone w kontekście zbliżenia drogi do budynku.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

lit. a i c

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozporządzenie art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.

Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających 12 metrów).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana droga gminna narusza art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez zbyt bliskie usytuowanie od budynku skarżącego. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących naruszenia prawa własności i niezgodności projektu z przepisami.

Odrzucone argumenty

Gmina argumentowała, że art. 43 ust. 1 u.d.p. nie ma zastosowania do budowy drogi w trybie specustawy, a także że nie należy rozstrzygać kwestii nabycia nieruchomości w tym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m projektowana droga będzie przebiegała w całkowitym zbliżeniu do budynku skarżącego brak wyjaśnienia powyższych wątpliwości świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. specustawa drogowa zawiera szereg uproszczeń i odstępstw proceduralnych, jednak nie oznacza to, że przepisy jej mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej z naruszeniem postanowień ustawy o drogach publicznych.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Małgorzata Miron

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście ochrony praw osób trzecich i zgodności z ustawą o drogach publicznych, zwłaszcza w zakresie minimalnych odległości od budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi gminnej w trybie specustawy i kolizji z istniejącym budynkiem. Interpretacja art. 43 ust. 1 u.d.p. w kontekście specustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem publicznym (budowa drogi) a prawem własności jednostki, a także podkreśla znaczenie przestrzegania przepisów prawa materialnego nawet w uproszczonych procedurach administracyjnych.

Droga gminna budowana "na ścianie" domu? NSA przypomina o przepisach!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 613/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Leszek Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2257/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-12-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
art. 43 ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Czernice Borowe od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2257/13 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2012 r. nr 73/2012 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2257/13, w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2012 r. nr 73/2012 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję.
W motywach wyroku Sąd powołał się na następujący stan sprawy:
Starosta Przasnyski decyzją z dnia 16 kwietnia 2012 r., na podstawie art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), zw. dalej ustawą drogową lub specustawą, art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestora Gminy Czernice Borowe z dnia 23 listopada 2011 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości na potrzeby inwestycji: rozbudowa drogi gminnej w miejscowości O., gm. C. B. /.../, na działkach obręb ewidencyjny O.: 1/działka pasa drogowego: ...; 2/działki wynikające z projektu podziału nieruchomości: ...
Na zasadzie art.11f ust. 3 ustawy drogowej, organ I instancji, pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r., zawiadomił o wydaniu powyższej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Na stronie Biuletynu Informacji Publicznej i na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Przasnyszu oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Czernicach Borowych, a także na tablicach ogłoszeń sołectwa O., na okres 14 dni, zamieszczone zostało obwieszczenie z dnia 18 kwietnia 2012 r., organu I instancji o wydaniu ww. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Powyższe obwieszczenie opublikowano także w prasie lokalnej.
Z przysługującego prawa i w terminie przewidzianym w k.p.a. złożyli odwołania: skarżący - K. G., G. M., oraz A. G..
Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia 30 maja 2012 r. nr 73/2012 utrzymał w mocy decyzję Starosty Przasnyskiego.
W uzasadnieniu wskazał, że Gmina Czernice Borowe spełniła warunki wymagane w procedurze ubiegania się o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej stosownie do treści art. 11d ust.1 ustawy drogowej.
Inwestor do wniosku o wydanie decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej załączył: wycinek mapy zasadniczej m. O. w skali 1:500 przedstawiający proponowany przebieg drogi gminnej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; mapy zawierające projekty podziału nieruchomości-działki nr ew.... sporządzone zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami; określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Zarząd Województwa Mazowieckiego w Warszawie, pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. pozytywnie zaopiniował materiały do wniosku o uzyskanie "decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej" w zakresie przebudowy drogi gminnej w m. O., gm. C. B.. Pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. Przewodniczący Zarządu Powiatu Przasnyskiego zaopiniował pozytywnie realizację inwestycji drogowej, projekt pn. "Przebudowa drogi gminnej w miejscowości O. Gmina C. B.". Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. zaopiniował pozytywnie realizację zamierzonej inwestycji. Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie zajął stanowisko w przedmiotowej sprawie.
Postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wydał pozytywną opinię do wniosku z dnia 12 września 2011 r. Wójta Gminy Czernice Borowe o uzyskanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania: "Przebudowa drogi gminnej w miejscowości Obrębiec, gm. Czernice Borowe".
Wojewoda wskazał, że na podstawie art. 12 ust. 1, ust. 4 pkt 2 ustawy drogowej, "Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt ..., stają się z mocy prawa: 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna". Zatem nabycie działek wynikające z projektu podziału nieruchomości: ... na rozbudowę drogi gminnej w miejscowości O., gm. C. B., jest zgodne z prawem.
Wojewoda wskazał również, że w dniu 9 lipca 2007 r. Rada Gminy Czernice Borowe podjęła uchwałę Nr 65/VI/07 w sprawie zaliczenia istniejącej drogi (położonej na działce nr ...) na terenie gminy C.B. w miejscowości O., do kategorii dróg gminnych (Dz.Urz.Woj. Mazowieckiego Nr 204 z 2007 r., poz. 5790). Zatem Gmina Czernice Borowe mogła ubiegać się o rozbudowę drogi gminnej na zasadzie określonej w ustawie drogowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2012 r. złożył K. G. podnosząc, że budowa drogi będzie miała miejsce po ścianie jego budynku na działce nr ... w miejscowości O., przez Gminę Czernice Borowe i jest to naruszenie prawa własności, oraz jest to niezgodne z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz z prawem budowlanym z 2002 r.
W piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r., będącym uzupełnieniem skargi, K. G. wskazał na stronnicze działanie Wójta Gminy Czernice, który jego kosztem chce chronić właściciela działki nr ...
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/12 oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. G. zaskarżając wyrok w części tj. w pkt I i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zw. dalej p.u.s.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd Wojewódzki, iż zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 maja 2012 r. odpowiada prawu i bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania administracyjnego.
Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego:
2) art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego inwestycji drogowej, który zakłada zetknięcie krawędzi projektowanej jezdni z budynkiem skarżącego, w sytuacji gdy powołany przepis dopuszcza budowę drogi gminnej w odległości minimum 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni do budynku;
3) § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego inwestycji drogowej, który zakłada budowę drogi gminnej w liniach rozgraniczających – 7 metrów, w sytuacji gdy wskazany przepis dopuszcza budowę drogi gminnej przy najmniejszej szerokości w liniach rozgraniczających wynoszącej 12 metrów;
4) art. 11f ust. 1 specustawy poprzez zatwierdzenie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w sytuacji gdy została ona oparta na projekcie budowlanym, który rażąco narusza przepisy prawa materialnego, jak również przedmiotowa decyzja całkowicie pominęła uzasadnione interesy osób trzecich, w tym skarżącego;
5) art. 7, art. 77 oraz art. 107 ust. 1 i 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym nie zapoznanie się z materiałem dowodowym – projektem budowlanym zatwierdzonym przez Starostę, stanowiącym podstawę wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pominięcie wskazywanych przez skarżącego zarzutów dotyczących niezgodności z prawem przedmiotowego projektu budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1436/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w pierwszym rzędzie należy uwzględnić zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, gdyż tej kwestii nie wyjaśniły organy prowadzące postępowanie administracyjne, jak i Sąd wydający zaskarżony wyrok.
Zgodnie z powyższym przepisem obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m a poza terenem zabudowy 15 m. Tymczasem jak wynika z rysunków, map i planów projektu budowlanego, projektowana droga będzie przebiegała w całkowitym zbliżeniu do budynku skarżącego znajdującego się na działce nr ... Tym samym po realizacji przedmiotowej drogi budynek skarżącego będzie usytuowany w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Wskazał ponadto, że w dokumentacji projektowej "Opis techniczny do projektu zagospodarowania terenu" pkt 3 Cel opracowania jest informacja, iż "Na działce nr ... znajduje się budynek gospodarczy z przybudówką o wymiarach 1,7 x 2,6 m i drewnianej konstrukcji, która nie jest trwale związana z gruntem. Przybudówka w trakcie rozbudowy drogi zostanie rozebrana na koszt inwestora. Nie spowoduje to zmiany przeznaczenia oraz trwałości konstrukcyjnej zasadniczego budynku, który pozostanie w stanie nienaruszonym". Próżno jednak szukać informacji w jakiej odległości ma przebiegać projektowana droga gminna od budynku skarżącego stojącego na działce nr ... Nie wiadomo też, dlaczego w tym przypadku, jeżeliby droga miała przebiegać zbyt blisko budynku skarżącego, nie skorzystano z możliwości jakie daje art. 13 ust. 3 specustawy w stosunku do działki nr ...
NSA stwierdził, że brak wyjaśnienia powyższych wątpliwości świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, 77 oraz art. 107 ust. 1 i 3 k.p.a.
Ustawa drogowa zawiera szereg uproszczeń i odstępstw proceduralnych (art. 11c, art. 11d ust. 3, 4, 6, art. 11f ust. 2, art. 11i), jednak nie oznacza to, że przepisy jej mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej z naruszeniem postanowień ustawy o drogach publicznych.
NSA zauważył ponadto, że specjalny charakter ustawy, nie zwalnia też sądu od prawidłowej kontroli zaskarżonego aktu wydanego w oparciu o przepisy tej ustawy, tym bardziej kiedy nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 2.
Na rozprawie, w dniu 12 grudnia 2013 r. pełnomocnik ustanowiony z urzędu podtrzymując stanowisko zawarte w skardze, wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu w podwójnej wysokości za udział w dwóch instancjach uzasadniając wniosek dużym nakładem pracy, skomplikowanym charakterem sprawy oraz obszernym materiałem dowodowym.
Sąd Wojewódzki, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przy kontroli sądowej rozstrzygnięć organów w sprawach wydanych na podstawie ustawy drogowej - nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 2 tej ustawy.
Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej, kontrolowanej decyzji, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Ograniczenie w zakresie orzekania zapisane w art. 31 ust. 2 specustawy dotyczy tylko decyzji organu I instancji i tylko tych, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności po upływie 14 od dnia rozpoczęcia budowy. Wprawdzie przepisy specustawy miały za zadanie uprościć procedurę związaną z udzielaniem pozwoleń na realizację dróg publicznych ale nie oznacza to, że w wyniku uproszczenia samej procedury związanej z udzielaniem pozwoleń w trybie specustawy, organy architektoniczno-budowlane zostały zwolnione z obowiązku prowadzenia tego postępowania zgodnie z regułami określonymi w przepisach k.p.a., w tym podstawowych zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zapisaną w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.
Wprawdzie organ odwoławczy orzekający w trybie specustawy nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ale ma obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, szczególnie jeśli podnosi je strona, oceny tych okoliczności w świetle obowiązujących przepisów, wyjaśnienia w treści decyzji przyjętego stanowiska.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stosownie do wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. winien ustosunkować się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Skarżący podnosił w odwołaniu, że skutkiem wydanej decyzji o przedmiotowej inwestycji oraz podziału działek, projektowana droga będzie przebiegać po ścianie jego budynku usytuowanego na działce nr ...
Organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m a poza terenem zabudowy 15 m. Jak zauważył NSA, z rysunków, map i planów projektu budowlanego wynika, że projektowana droga będzie przebiegała w całkowitym zbliżeniu do budynku skarżącego znajdującego się na działce nr ... Tym samym po realizacji przedmiotowej drogi budynek skarżącego będzie usytuowany w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił ponadto uwagę, że w dokumentacji projektowej "Opis techniczny do projektu zagospodarowania terenu" pkt 3 Cel opracowania jest informacja, iż "Na działce nr ... znajduje się budynek gospodarczy z przybudówką o wymiarach 1,7 x 2,6 m i drewnianej konstrukcji, która nie jest trwale związana z gruntem. Przybudówka w trakcie rozbudowy drogi zostanie rozebrana na koszt inwestora. Nie spowoduje to zmiany przeznaczenia oraz trwałości konstrukcyjnej zasadniczego budynku, który pozostanie w stanie nienaruszonym". Próżno jednak szukać informacji w jakiej odległości ma przebiegać projektowana droga gminna od budynku skarżącego stojącego na działce nr ... Nie wiadomo też, dlaczego w tym przypadku, jeżeliby droga miała przebiegać zbyt blisko budynku skarżącego, nie skorzystano z możliwości jakie daje art. 13 ust. 3 specustawy w stosunku do działki nr ... Brak wyjaśnienia powyższych wątpliwości świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Wojewódzkiego wniósł Wójt Gminy Czernice Borowe, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w razie sytuowania drogi publicznej przy istniejącym obiekcie budowlanym muszą być zachowane odległości określone w ww. przepisie dla budowy nowego obiektu budowlanego oraz art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w toku postępowania administracyjnego o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę drogi należy rozstrzygać sprawę nabycia części nieruchomości pozostałej, po przejęciu na własność przez Gminę, części nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi.
Wskazując na wyżej powołane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz gminy Czernice Borowe kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.
Zarzuty naruszeń przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów nie mogły być uwzględnione z tego powodu, iż w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1436/13, wydanego w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził poglądy będące przedmiotem obecnie złożonej skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wyroku uwzględniając zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wyraźnie wskazano, iż zgodnie z powyższym przepisem obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej w przypadku drogi gminnej w terenie zabudowy – 6 m. Tymczasem jak wynika z rysunków, map i planów projektu budowlanego, projektowana droga będzie przebiegała w całkowitym zbliżeniu do budynku skarżącego znajdującego się na działce nr ... Tym samym po realizacji przedmiotowej drogi budynek skarżącego będzie usytuowany w sprzeczności z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Przesądzono zatem powyższą kwestię w sposób jednoznaczny, a Sądowi Wojewódzkiemu nie pozostawało nic innego jak zastosować się do powyższego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Również w drugiej kwestii, w powyższym wyroku, wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny o możliwości skorzystania z art. 13 ust. 3 specustawy w stosunku do działki nr ...
Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Przesądzenie powyższych kwestii w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak zasadnie zauważył to Sąd Wojewódzki, wiązało ten Sąd, nie zmieniły się bowiem ani obowiązujące przepisy prawa, ani też nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11, Lex nr 1336324).
Z tych wszystkich względów, uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI