II OSK 612/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-19
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneanaliza urbanistycznafront działkiwskaźnik zabudowyelewacja frontowageometria dachustudium uwarunkowańprawo administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć WSA częściowo błędnie uzasadnił wyrok, to jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu, szczególnie w kwestii interpretacji przepisów rozporządzenia ws. warunków zabudowy.

Skarga kasacyjna R. J. dotyczyła wyroku WSA, który uchylił decyzje o warunkach zabudowy. Zarzuty obejmowały błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących m.in. frontu działki, wskaźnika zabudowy, szerokości elewacji i geometrii dachu, a także naruszenie przepisów proceduralnych. NSA uznał część zarzutów za zasadne, zwłaszcza w odniesieniu do interpretacji frontu działki i analizy urbanistycznej, jednak uznał, że rozstrzygnięcie WSA odpowiada prawu, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. J. od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzje o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących m.in. definicji frontu działki, wskaźnika zabudowy, szerokości elewacji frontowej oraz geometrii dachu. NSA uznał za zasadny zarzut dotyczący błędnej wykładni § 2 pkt 5 rozporządzenia, wskazując, że front działki przylegającej całą długością do drogi publicznej powinien być tak traktowany, niezależnie od liczby wjazdów. Sąd zgodził się również, że analiza urbanistyczna była wadliwa w zakresie ustalenia wskaźników zabudowy, szerokości elewacji i geometrii dachu, co stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji przez WSA. Jednakże, NSA stwierdził, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, jego rozstrzygnięcie (oddalenie skargi na decyzje organów) odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże organów w indywidualnych sprawach o warunki zabudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Za front działki należy uznać tę część działki budowlanej, która całą swą długością przylega do drogi publicznej, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę, nawet jeśli planowany jest więcej niż jeden wjazd.

Uzasadnienie

Przepis § 2 pkt 5 rozporządzenia nie ogranicza uznania za front działki jedynie odcinka szerokości wjazdu lub wejścia. Decydujące jest skomunikowanie działki z drogą publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

rozporządzenie art. 2 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Front działki to część przylegająca do drogi, z której odbywa się główny wjazd/wejście; nie ogranicza się do szerokości wjazdu.

rozporządzenie art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. 5 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wskaźnik zabudowy mieszkaniowej nie może być kształtowany przez zabudowę garażową bez odpowiedniego uzasadnienia i analizy.

rozporządzenie art. 6 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalenie szerokości elewacji frontowej wymaga szczegółowej analizy i uzasadnienia odstępstw od średnich parametrów.

rozporządzenie art. 7 § ust. 1 i 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalenie wysokości elewacji frontowej wymaga szczegółowej analizy i uzasadnienia odstępstw od średnich parametrów.

rozporządzenie art. 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalenie geometrii dachu wymaga odniesienia się do charakterystyki parametrów dla miarodajnych działek i szczegółowego uzasadnienia.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium uwarunkowań wiąże wewnętrznie organy gminy przy sporządzaniu projektów planów miejscowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia § 2 pkt 5 rozporządzenia przez WSA w zakresie definicji frontu działki. Wadliwość analizy urbanistycznej w zakresie ustalenia wskaźnika zabudowy, szerokości elewacji frontowej i geometrii dachu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z przepisami rozporządzenia, przez pominięcie przepisów ustawowych. Zarzut naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia przez uznanie, że wskaźnik zabudowy mieszkaniowej nie może być kształtowany przez zabudowę garażową. Zarzut naruszenia § 6 ust. 2 oraz § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia. Zarzut naruszenia § 8 rozporządzenia. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. przez przyjęcie, że przywołanie nieobowiązującego studium miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

front działki nie może obejmować całej długości tej działki, który przylega do drogi publicznej o zakwalifikowaniu konkretnej granicy działki, jako frontu, decyduje skomunikowanie tej działki, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem ustanawiającym przepisy gminne i nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego rozstrzygnięcie Sądu I instancji, pomimo częściowego błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Leszek Kiermaszek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. dotyczących ustalania warunków zabudowy, w szczególności definicji frontu działki, wymogów analizy urbanistycznej oraz roli studium uwarunkowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów wykonawczych i stanu faktycznego sprawy, ale jego interpretacja kluczowych pojęć może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie stosowanych przepisów dotyczących warunków zabudowy, a orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne, które mogą być problematyczne dla inwestorów i organów administracji.

Jak prawidłowo wyznaczyć 'front działki' dla warunków zabudowy? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 612/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Leszek Kiermaszek
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 375/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-08-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
§ 2 pkt 5, § 5 ust. 2, § 7 ust. 1 i 4, § 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 375/21 w sprawie ze skarg D. P., E. G., J. D., K. D. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. J. na rzecz E. G. i A. K. kwoty po 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od R. J. na rzecz J. D. i K. D. solidarnie kwotę 404 (czterysta cztery) złote i 60 (sześćdziesiąt) groszy tytułem zwrotu części kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 375/21, po rozpoznaniu skarg D. P., E. G., J. D., K. D. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z [...] 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2020 r., nr [...].
W skardze kasacyjnej od ww. wyroku R. J. (dalej: "skarżący kasacyjnie") wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi. Jednocześnie zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Powyższemu wyrokowi zarzucił:
wydanie z naruszeniem przepisu prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, w postaci:
§ 2 pkt 5 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), przez błędne przyjęcie, że front działki nie może obejmować takiej części działki, która obejmuje całą długość boku działki przylegający do drogi publicznej i że decyzja o warunkach zabudowy jest wadliwa w stopniu istotnym jeżeli nie sumuje dwóch odcinków boku działki, z których będzie odbywał się zjazd;
§ 5 ust. 2 rozporządzenia, przez błędne przyjęcie, że wskaźnik zabudowy mieszkaniowej nie może być kształtowany przez zabudowę, która obejmuje garaże, nawet wówczas gdy garaże te służą obsłudze zabudowy mieszkaniowej, dla której ustalane są warunki zabudowy oraz że bezwzględnie teren zabudowany garażem nie podlega wliczeniu do obszaru mającego wpływ na wskaźnik zabudowy obiektami o funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej;
§ 6 ust. 2 rozporządzenia, przez nieuprawnione przyjęcie, że wiedza specjalna (urbanistyczna) osoby sporządzającej projekt decyzji w zakresie szerokości elewacji frontowej nie dawała podstaw do przyjęcia tej wartości w granicach od 15 do 26 m, skoro ład przestrzenny wyznaczany w obszarze analizowanym przez zabudowę budynkami wielokondygnacyjnymi (z jednej strony na dz. nr [...] o szerokości 14 m), a z drugiej strony przez szerokość budynku szkoły na dz. nr [...]- 26,5 m) w pełni dawał urbaniście legitymację do wywodzenia wartości ładu przestrzennego z tak dobranych wartości tego parametru;
§ 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia, przez błędne przyjęcie, że wysokość elewacji frontowej projektowanego budynku, na podstawie przeprowadzonej analizy zabudowy obszaru analizowanego, nie dawała podstaw do zaprojektowania w granicach wartości ładu przestrzennego, nowej zabudowy o takim parametrze, skoro już sam Sąd przyjął, że w obszarze analizowanym dominuje «typowa zabudowa osiedlowa domów jednorodzinnych», co dawało wartość wskaźnika o ekstremum 3 m, zaś górną wartość określono na podstawie maksymalnego ekstremum z obszaru analizowanego, tzn. budynku 4-kondygnacyjnego (dz. nr [...]); wbrew poglądowi Sądu, urbanista, a następnie organy asymilujące stanowisko urbanisty, nie miały obowiązku relacjonowania wszystkich motywów, jakie wartości ładu przestrzennego skłoniły urbanistę do przyjęcia w ramach wiedzy specjalnej, takiej konkluzji; ocena ta – w odróżnieniu od oceny wynikającej z opinii biegłego - nie nadaje się do kontroli w granicach kryterium legalności, do czego sprowadzała się kontrola Sądu. Regulacja rozporządzenia posługuje się w tym zakresie wyłącznie warunkiem oznaczonym terminem «jeżeli wynika to z analizy...», a więc o ile proces intelektualny urbanisty, w zakresie wiedzy specjalnej, w sferze odstępstw od zasady średnich parametrów uczynił racjonalnym konkluzję o odstępstwie. Nadto nawet tekst analizy wskazuje, jakie argumenty za taką konkluzją przemówiły, skoro relacjonuje się konkretne działki i ich zabudowę oraz określa, że ww. parametry będą - właśnie z tymi zabudowaniami - współgenerowały ład przestrzenny;
§ 8 rozporządzenia, przez błędne przyjęcie, że naruszono warunek określony zwrotem «odpowiednio do geometrii dachów występujących w obszarze analizowanym», skoro tak adresowany do organów nakaz, aby główna kalenica, geometria oraz układ połaci dachowych (ustalone przez organy na 0-10 stopni) został w pełni zrealizowany, bowiem wyniki analizy wskazują (po zapoznaniu się przez autora analizy z zabudową w terenie), że kąt nachylenia połaci waha się od 20 do 45 stopni, zaś sąsiednia nieruchomość zabudowana jest budynkiem z dachem płaskim; nawet sama wiedza logiczna i notoria powszechne (nie nawiązujące do wartości wiedzy specjalnej urbanisty - autora analizy), wskazują, że ta właśnie wartość (do 10 stopni) stanowi wypośrodkowanie wartości występujących w najbliższym otoczeniu, a więc nie będzie tworzyła w przyszłości dysonansu optycznego, o czym przecież ma orzekać decyzja o warunkach zabudowy;
art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z § 2 pkt. 5, § 3 ust. 2, § 5 ust. 2, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 4 rozporządzenia, przez pominięcie przez Sąd I instancji podczas dokonywania wykładni przepisów prawa materialnego przepisów rangi ustawowej wyznaczającej zasady postępowania organu przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a oparcie się o przepisy wykonawcze mające charakter techniczny i pomocniczy przez co doszło do naruszenia i ograniczenia zasady dobrego sąsiedztwa oraz zasady poszanowania własności nieruchomości przez nadmierny rygoryzm wynikający z przepisów wykonawczych, w sytuacji gdy decyzja nie narusza praw osób trzecich ani przepisów prawa, mieści się w dyspozycji organów wydających decyzje o warunkach zabudowy oraz oparta jest na analizie urbanistycznej wykonanej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
naruszenia przepisu prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741), przez przyjęcie, że przywołanie w uzasadnieniu decyzji nieobowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy mogło mieć «istotny wpływ na wynik sprawy», skoro ten sam Sąd przyjął - tym razem prawidłowo - że regulacje jakiegokolwiek studium nie stanowią dla strony postępowania prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą stanowić podstawy decyzji; w konsekwencji błędnie przyjęto w uzasadnieniu wyroku (naruszając art. 141 § 4 p.p.s.a.), że organy naruszyły art. 9 ust. 4 u.p.z.p., skoro regulacja ta wskazuje studium jako przepis prawa wewnętrznego kierownictwa wiążący organ gminy wyłącznie w postępowaniu w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc postępowaniu legislacyjnym, a nie jurysdykcyjnym, w sprawie indywidualnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. D. i J. D. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
A. K. i E. G. w odpowiedzi na ww. skargę kasacyjną wniosły o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 28 czerwca 2023 r. skarżący kasacyjnie podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zasada dobrego sąsiedztwa nie oznacza bezwzględnego wymogu kontynuacji funkcji dominującej w obszarze analizowanym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tak rozumianej nieważności postępowania sądowego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach zgłoszonych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną we wskazanych granicach uznał, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie Sądu I instancji, pomimo częściowego błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Jak słusznie zarzucił skarżący kasacyjnie Sąd I instancji niezasadnie uznał, iż decyzje o warunkach zabudowy w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu objętego studium nie mogą być sprzeczne z postanowieniami studium.
Jak wynika z przepisów ustawy o Planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem ustanawiającym przepisy gminne i nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego. Określa - jako akt planistyczny - jedynie politykę przestrzenną gminy i – stosownie do treści art. 9 ust. 4 u.p.z.p. - wiąże wewnętrznie organy gminy w ich planach przy sporządzaniu projektów planów miejscowych. Jako akt kierownictwa wewnętrznego określa kierunki i sposoby działania organów oraz jednostek pozostających w systemie organizacyjnym aparatu gminy przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi zatem jedynie jeden z etapów poprzedzających uchwalanie planu. Mając zatem na uwadze, że nie jest aktem prawa miejscowego, nie może przesądzić negatywnie ani pozytywnie o możliwości realizacji danej inwestycji. Argumentacja Sądu I instancji, iż organy przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy w jakikolwiek sposób są ograniczone postanowienia Studium uznać należy za bezpodstawną.
Za uzasadniony także należy uznać zarzut skargi kasacyjnej co do dokonania przez Sąd I instancji wykładni § 2 pkt 5 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Sąd I instancji przyjął, iż front działki w niniejszej sprawie nie może obejmować całej długości tej działki, który przylega do drogi publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że skoro z wniosku inwestora wynika, że planowany wjazd na działkę będzie odbywać się w dwóch miejscach (od ul. [...]), to koniecznym jest w tym zakresie zsumowanie dwóch tych odcinków. W ocenie Sądu I instancji, praktyka wyznaczania jako frontu działki inwestycyjnej całego boku działki, pomimo, iż planowany główny wjazd lub wejście ma odbywać się jedynie na części tego boku, jest sprzeczna z § 2 pkt 5 rozporządzenia.
Z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić.
Stosownie do treści § 2 pkt 5 rozporządzenia przez front działki należy rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę.
Z treści powyższego przepisu wynika, że o zakwalifikowaniu konkretnej granicy działki, jako frontu, decyduje skomunikowanie tej działki, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. Przepis ten nie ogranicza zatem uznania za front działki jedynie odcinka szerokości wjazdu lub wejścia na działkę. Tym bardziej, że kwestia zorganizowania i wybudowania ciągów komunikacyjnych, jak słusznie zwrócił uwagę skarżący kasacyjnie, będzie stanowiła przedmiot rozpoznania w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też, skoro w niniejszej sprawie nieruchomość objęta przedmiotową inwestycją jest usytuowana przy ul. [...], to tym samym za front działki należy uznać tę część działki, która całą swą długością przylega do tej drogi. Wbrew zatem temu, co przyjął Sąd I instancji, nie istnieją żadne podstawy, aby w niniejszej sprawie zawęzić wyznaczenia frontu działki jedynie do odcinków wjazdu i wejścia na teren działki. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce w sytuacji, gdyby działka przylegała do ulicy jedynie wjazdem czy też przejściem do działki (np. tak jak to ma miejsce w przypadku skomunikowania działki przez drogę wewnętrzną). W niniejszej zaś sprawie bok działki w całości przylega do drogi, a zatem ta cześć działki winna być uznana za jej front i stanowić podstawę do ustalenia granic obszaru analizowanego, o którym mowa w art. 3 pkt 2 rozporządzenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni ww. przepisu.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej uznać należy, że są one bezzasadne.
Przede wszystkim nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z § 2 pkt. 5, § 3 ust. 2, § 5 ust. 2, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 4 rozporządzenia, przez pominięcie podczas dokonywania wykładni przepisów prawa materialnego przepisów rangi ustawowej wyznaczającej zasady postępowania organu przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a oparcie się o przepisy wykonawcze mające charakter techniczny i pomocniczy. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie wynika, aby przy jego wydawaniu zostały pominięte przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy mieć na uwadze, że rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zostało wydane na podstawie upoważnienia i wytycznych zawartych w art. 61 ust. 6 i 7 u.p.z.p. I to właśnie w tym rozporządzeniu (a nie w ustawie) został wskazany sposób ustalania linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu; szerokości elewacji frontowej; wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki; geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych).Tym samym Sąd oceniając prawidłowość wydanych w niniejszej sprawie decyzji obowiązany był uwzględnić wytyczne zawarte ww. rozporządzeniu, a ich naruszenie mogło stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 lipca 2010 r., sygn. akt K 17/08 stanął na stanowisku, że w rozporządzeniu wykonawczym nie nastąpiło unormowanie kwestii istotnych, których materia powinna znaleźć swoje uregulowanie w samej ustawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie skarżący kasacyjnie również zarzucił, iż Sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni § 5 ust. 2 rozporządzenia, przez uznanie, iż wskaźnik zabudowy mieszkaniowej nie może być ukształtowany przez zabudowę garażową. Wbrew bowiem stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej Sąd nie przesądził, iż teren zabudowany garażami nie może być wzięty pod uwagę przy ustalaniu wskaźnika zabudowy. Zwrócił jedynie uwagę, iż w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne aby dla ustalenia wskaźnika zabudowy organ uwzględnił średnie wartości dla zabudowy mieszkaniowej i maksymalnego wskaźnika dla zabudowy garażowej. Zaznaczając jednocześnie, iż w niniejszej sprawie brak jest jednakże możliwości oceny prawidłowości ustalenia wskaźnika zabudowy. Organ nie przedstawił bowiem uzasadnienia wyboru działek z obszaru analizowanego, które zostały uznane za miarodajne punkty odniesienia, a ponadto nie przedstawił szczegółowej charakterystyki ilościowej i jakościowej parametrów urbanistycznych i architektonicznych zabudowy znajdującej się na wybranych działkach (np. w formie tabelarycznej lub zestawienia). To właśnie ta okoliczność, a nie fakt zaliczenia zabudowany garażowej, przesądziła o wadliwości dokonań ustaleń końcowych w zakresie wskaźnika zabudowy, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia.
Także zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia § 6 ust. 2 jak i § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia uznać należy za niezasadne.
W pełni zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie bez wskazania numerycznego i bez szczegółowej charakterystyki wszystkich działek przyjętych jako miarodajne punkty odniesienia, została ustalona wartość wskaźnika szerokości elewacji frontowej jak i górnej elewacji frontowej. Możliwość zaś ustalenia innego niż średni wskaźnik, nie może wynikać z dowolnych twierdzeń analizy przewidujących możliwość odstąpienia od wskaźnika średniego. Treść analizy powinna wykazywać, że odstąpienie od wskaźnika średniego służy zachowaniu ładu przestrzennego. Tym samym, powody i przesłanki odstępstw od zasad wyznaczania parametrów powinny być precyzyjnie, szczegółowo i rzetelnie uzasadnione przez organ wydający decyzję.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia § 8 zarządzenia. Podobnie jak to miało miejsce w przy ustaleniach ww. wskaźników, także ustalenie w zakresie parametrów geometrii dachu prawidłowo zostały podważone przez Sąd I instancji.
Jak zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczna i jej wyniki nie zawierają nawet minimalnego zestawu danych pozwalających na ocenę rozważań i wniosków organów. Uwzględnione dane ograniczyły się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że na obszarze analizowanym kąt nachylenia połaci dachowych wynosi od 20 do 45 stopni, a na działce sąsiedniej (dz. nr [...]) względem działki inwestycyjnej dach "jest płaski", a skoro ten ostatni budynek jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, to wskaźnik ww. "należy ustalić analogicznie". Dokonując analizy organy winny odnieść
się natomiast do charakterystyki parametrów związanych z geometrią dachu dla wszystkich miarodajnych działek (co najmniej o funkcji mieszkaniowej), jak również szczegółowo i przekonująco uzasadnić wybór tych parametrów. Sąd słusznie także zwrócił uwagę, że pominięto szczegółowe ustalenia pozostałych parametrów geometrii dachu (wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki). W konsekwencji nie można uznać, aby wykonana analiza była wykonana prawidłowo.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że wykazanie przez Sąd I instancji uchybienia w przeprowadzonej przez organy analizy architektoniczno-urbanistycznej, co do spełnienia wymagań zawartych w § 5 ust. 2, § 6 ust. 2 oraz § 8 rozporządzenia, stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Końcowo wyjaśnić należy, że mimo częściowej zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdyż zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Bez wątpienia orzeczenie odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04,; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Niewątpliwie taka sytuacja zaszła w niniejszej sprawie. Skutkiem uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, uchylającego zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, pomimo oddalenia skargi na podstawie art. 184 p.p.s.a., będzie wyeliminowanie tej części uzasadnienia Sądu I instancji, która obejmuje uwzględnione zarzuty skargi kasacyjnej. Oznacza to, że organy, ponownie rozpoznając sprawę oraz Sąd, nie są związani, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w tej części uzasadnienia. W to miejsce bowiem wiążąca jest ocena prawna zawarta w niniejszym wyroku.
Biorąc zatem pod uwagę, że rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku, pomimo częściowo wadliwego uzasadnia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI