II OSK 604/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Wojewoda utrzymał w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta Krakowa wobec zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2. Głównym zarzutem organów było niespełnienie przez planowany budynek wymogów Prawa budowlanego, w szczególności dotyczących jego wolnostojącego charakteru oraz odległości od granicy działki i sąsiedniego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, mimo że uznał błędną interpretację art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez organ pierwszej instancji (dotyczącą minimalnej powierzchni działki), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd ten dokonał jednak własnego, niepopartego materiałem dowodowym ustalenia, że planowany budynek gospodarczy ma wysokość około 5 m, co jego zdaniem wykluczało możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Podkreślił, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego sprawy, a ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące wysokości budynku były dowolne i nie miały oparcia w aktach sprawy. NSA wskazał, że błędne ustalenia faktyczne doprowadziły do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd kasacyjny stwierdził również, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, wyłączając z jego zakresu budynki gospodarcze. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenia sądu administracyjnego w zakresie samodzielnego ustalania stanu faktycznego oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego dotyczących budynków gospodarczych i ich usytuowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku gospodarczego na zgłoszenie i jego usytuowania przy granicy działki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek gospodarczy o niewielkich wymiarach (do 25 m2 powierzchni zabudowy), planowany do posadowienia w odległości 10 cm od granicy działki sąsiedniej i istniejącego budynku, może być realizowany na podstawie zgłoszenia, czy wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Budynek gospodarczy o takich parametrach i usytuowaniu, mimo że może być uznany za wolnostojący, nie może być realizowany na podstawie zgłoszenia, jeśli jego wysokość lub inne parametry nie spełniają wymogów określonych w przepisach techniczno-budowlanych, w szczególności w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Uzasadnienie
NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędne ustalenia faktyczne sądu niższej instancji dotyczące wysokości budynku. Sąd kasacyjny podkreślił, że sąd nie może samodzielnie ustalać stanu faktycznego i że błędne ustalenie wysokości doprowadziło do nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, w tym § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.
Czy definicja budynku zawarta w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie do budynków gospodarczych, dla których odrębne przepisy (rozporządzenie) zawierają specyficzne definicje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, definicja budynku zawarta w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie również do budynków gospodarczych. Fakt istnienia specyficznej definicji budynku gospodarczego w rozporządzeniu wykonawczym nie wyłącza stosowania ogólnej definicji ustawowej.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia wykonawczego są wydawane na podstawie delegacji ustawowej i uszczegóławiają przepisy ustawy, ale nie wyłączają stosowania ogólnych definicji ustawowych. Przyjęcie odmiennego toku rozumowania prowadziłoby do wyłączenia z definicji budynku wielu innych typów budynków.
Czy sąd administracyjny może samodzielnie ustalać stan faktyczny sprawy, w tym wysokość planowanego obiektu budowlanego, odbiegając od ustaleń organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli legalności zaskarżonych aktów, ale nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego sprawy ani rozstrzygania sprawy za organy administracji. Ustalenia faktyczne sądu muszą opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że podstawą orzekania sądu jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji. Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów i tylko w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie zaś w celu samodzielnego ustalania stanu faktycznego.
Przepisy (45)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki.
u.p.b. art. 30 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 30 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przez budynek należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
rozp. warunki techniczne art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
W zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
rozp. warunki techniczne art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
W zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
rozp. warunki techniczne art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
W zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 30 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 3 § 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
rozp. warunki techniczne art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 271
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 272
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 273
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 3 § 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 3 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 3 § 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 3 § 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. warunki techniczne art. 3 § 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 81 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji dokonał własnych, nieuprawnionych ustaleń faktycznych dotyczących wysokości planowanego budynku gospodarczego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a.). • Błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji doprowadziły do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, uznając, że nie ma on zastosowania do budynków gospodarczych.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy za organy administracji jak i samodzielnego ustalania stanu faktycznego sprawy. • sąd pierwszej instancji dokonał ustaleń faktycznych dotyczących planowanej budowy odbiegających od ustaleń organów administracji. • Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny i nieuprawniony przyjął, iż planowany do realizacji budynek gospodarczy będzie miał wysokość do kalenicy około 5m.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
sędzia
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenia sądu administracyjnego w zakresie samodzielnego ustalania stanu faktycznego oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego dotyczących budynków gospodarczych i ich usytuowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku gospodarczego na zgłoszenie i jego usytuowania przy granicy działki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez sąd i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia. Dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
“Sąd nie może "domniemywać" wysokości budynku: NSA uchyla wyrok WSA z powodu błędnych ustaleń faktycznych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.