II OSK 600/15

Naczelny Sąd Administracyjny2016-12-16

NSAAdministracyjnensa

prawo administracyjnepostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościinteres prawnystrona postępowaniaocena oddziaływania na środowiskorozbudowa oczyszczalni ściekówNSAWSAk.p.a.

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej wymagała pełnego postępowania wyjaśniającego z udziałem strony.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej I. D. od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dotyczącej rozbudowy oczyszczalni ścieków. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, a ustalenie interesu prawnego strony wymaga pełnego postępowania wyjaśniającego z jej udziałem.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla rozbudowy oczyszczalni ścieków. I. D., właścicielka nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA podtrzymał to stanowisko. NSA uznał jednak, że zarzuty skargi kasacyjnej są usprawiedliwione. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, a ustalenie interesu prawnego strony, zwłaszcza gdy wymaga ono złożonej analizy przepisów prawa materialnego i dowodów, musi nastąpić w toku pełnego postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem stronie czynnego udziału. W przeciwnym razie naruszona zostaje zasada prawa do obrony. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest bezsporny. Ustalenie interesu prawnego, zwłaszcza gdy wymaga ono złożonej analizy, musi nastąpić w toku pełnego postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem stronie czynnego udziału.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Ustalenie interesu prawnego strony, który może wynikać z różnych gałęzi prawa, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z możliwością wypowiedzenia się strony, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Przepisy (705)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Odmowa powinna mieć miejsce w sytuacjach oczywistych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis (nieobowiązujący w dacie wydania decyzji, ale przywołany w kontekście rozwoju orzecznictwa) dotyczył odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

k.p.a. art. 141 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 185 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji.

k.p.a. art. 209

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.a. art. 210

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.a. art. 250

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

u.p.z.p. art. 61a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieprawidłowe odniesienie w tekście, prawdopodobnie chodzi o k.p.a.

u.p.z.p. art. 144

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieprawidłowe odniesienie w tekście, prawdopodobnie chodzi o k.p.a.

u.p.z.p. art. 138 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieprawidłowe odniesienie w tekście, prawdopodobnie chodzi o k.p.a.

u.p.z.p. art. 28

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieprawidłowe odniesienie w tekście, prawdopodobnie chodzi o k.p.a.

p.p.s.a. art. 151