II OSK 6/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej Gminy D. był wyrok WSA w Szczecinie oddalający skargę na decyzję Zachodniopomorskiego WINB nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a inwestorem była Gmina D. Nakaz rozbiórki skierowano do Zarządu Gminy D. jako inwestora. WSA uznał, że zarzut naruszenia praw strony jest niezasadny, gdyż Gmina była zawiadamiana o czynnościach postępowania. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów co do zgodności z prawem ustalenia samowoli budowlanej oraz zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora (Zarząd Gminy). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Kluczowym zarzutem było naruszenie prawa materialnego przez błędne uznanie Zarządu Gminy D. za inwestora i nałożenie na niego obowiązku rozbiórki. NSA podkreślił, że stroną postępowania administracyjnego jest gmina jako osoba prawna, a nie jej organy (zarząd, wójt). Skoro inwestorem była Gmina D., to nakaz rozbiórki powinien być skierowany do niej. NSA stwierdził, że decyzje organów nadzoru budowlanego były dotknięte wadą nieważności z powodu skierowania ich do podmiotu nieposiadającego przymiotu strony. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących samorządów, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego błędnie oznaczył stronę postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę może być skierowany do organu wykonawczego gminy (Zarządu Gminy), czy też powinien być skierowany do gminy jako osoby prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakaz rozbiórki powinien być skierowany do gminy jako osoby prawnej, która posiada przymiot strony postępowania, a nie do jej organu wykonawczego.
Uzasadnienie
Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną i jest podmiotem praw i obowiązków, a nie jej organy. Organ wykonawczy gminy jedynie wykonuje zadania gminy, ale nie jest samodzielnym podmiotem praw.
Czy przedsiębiorstwo wykonujące roboty budowlane na zlecenie gminy, nawet jeśli umownie ustanowione zarządcą obiektu na czas budowy, może być uznane za zarządcę w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego w kontekście nakazu rozbiórki?
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorstwo wykonujące roboty budowlane nie jest zarządcą w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego, a przepis ten wymienia inwestora, właściciela, a dopiero potem zarządzającego obiektem.
Uzasadnienie
Zarządca, o którym mowa w art. 52 Prawa budowlanego, to podmiot administrujący obiektem w imieniu właściciela, a nie wykonawca robót budowlanych, nawet jeśli pełnił funkcję zarządcy na czas budowy.
Czy naruszenie art. 7 Kpa (zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) może prowadzić do odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada uwzględniania interesu społecznego nie może prowadzić do obejścia zakazu lub nakazu wynikającego z przepisu prawa, jakim jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Zastosowanie zasady z art. 7 Kpa nie może skutkować odstąpieniem od nałożenia sankcji administracyjnej wynikającej z przepisu prawa budowlanego.
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Obowiązek dokonania czynności nakazanych w decyzji (np. rozbiórki) spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podmioty mogące być stronami postępowania (osoby fizyczne i prawne).
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.
u.s.g. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Gmina posiada osobowość prawną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadamiania strony o czynnościach postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
u.p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
u.s.g. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określenie organu wykonawczego gminy (w dacie orzekania organów nadzoru budowlanego był nim zarząd gminy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz rozbiórki został skierowany do Zarządu Gminy, który nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego, podczas gdy stroną jest Gmina jako osoba prawna. • Gmina jako osoba prawna jest podmiotem praw i obowiązków, a nie jej organy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 Kpa (uwzględnianie interesu społecznego) jako podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki. • Argumentacja, że wykonawca robót budowlanych powinien być zobowiązany do rozbiórki jako zarządca obiektu. • Zarzut naruszenia art. 51 Prawa budowlanego (roboty budowlane jako odstępstwo od projektu, które nie zostały zalegalizowane).
Godne uwagi sformułowania
Gmina, jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego, wykonująca zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność jest wyposażona w osobowość prawną. • Podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota terytorialna czyli gmina, a nie jej organy. • Przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa ma więc gmina, a nie jej organ wykonawczy.
Skład orzekający
Eugeniusz Mzyk
przewodniczący
Henryk Ożóg
sprawozdawca
Barbara Adamiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących samorządów, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego błędnie oznaczył stronę postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową różnicę między gminą jako osobą prawną a jej organami, co ma fundamentalne znaczenie dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.
“Gmina czy jej Zarząd? NSA wyjaśnia, kto odpowiada za samowolę budowlaną.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.