II SA/GL 933/22

II SA/Gl 933/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Renata Siudyka /przewodniczący/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 752/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-14
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 2 w zw. zart. 53 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 28, art. 20, art. 9 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi M. S., I. S. na uchwałę Rady Gminy Gorzyce z dnia 3 czerwca 2013 r. nr XXXI/245/13 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącym kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 135/22 odrzucił skargę M. S. i I. S. na uchwałę nr XXXI/245/13 Rady Gminy Gorzyce z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar w granicach administracyjnych Gminy Gorzyce. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący pismem z dnia 1 września 2021 r. wezwali Radę Gminy Gorzyce do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, które doręczone zostało organowi w dniu 7 września 2021 r.. Stąd wniesienie skargi w dniu 22 grudnia 2021 r. nastąpiło z naruszeniem sześćdziesięciodniowego terminu do jej wniesienia, który upłynął w dniu 8 listopada 2021 r.
Następnie pismem z dnia 8 kwietnia 2022 r. skarżący ponownie wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa dokonanego wymienioną powyżej uchwałą. Rada Gminy uchwałą nr XL/398/22 z dnia 30 maja 2022 r. uznała wezwanie skarżących za bezzasadne.
Pismem z dnia 26 maja 2022 r. M. S. i I. S. (dalej: "Skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w powołaniu na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając uchwałę nr XXXI/245/13 Rady Gminy Gorzyce z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar w granicach administracyjnych Gminy Gorzyce, w części dotyczącej postanowień zawartych § 13 ust. 1. W skardze sformułowano następujące zarzuty:
- naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sprzeczności wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu skargi ustaleń planu, a zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
- naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 4, art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sporządzenie zaskarżonej uchwały w sprzeczności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy oraz zaniechanie faktycznej i rzeczywistej oceny zgodności projektu planu ze Studium, a w miejsce tego dokonanie oceny pozornej, jak również niezachowanie zgodności ustaleń planu z ustaleniami Studium, o której mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy oraz zasady nienaruszania ustaleń Studium, o której mowa w art. 20 omawianej ustawy z ustaleniami planu,
- naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1, pkt 7 i pkt 9 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140 ustawy z dnia 23 czerwca 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 31 ust. 3, art. 64 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegającym na ograniczeniu prawa własności skarżącemu oraz ograniczenie wolności gospodarczej poprzez wyłączenie możliwości położenia na działce 1592/207 małych obiektów produkcyjnych, w sytuacji, gdy brak było podstaw, co narusza zasady prawidłowego wyrażania interesu publicznego i prywatnego.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w T. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, podkreślając niezasadność zgłoszonych zarzutów..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Niniejsza skarga dotyczy uchwały Rady Gminy Gorzyce nr XXXI/245/13 z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar w granicach administracyjnych Gminy Gorzyce.
W dacie przyjęcia kwestionowanej uchwały warunkiem złożenia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w brzmieniu wówczas obowiązującym) na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, było uprzednie wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa do właściwego organu, który zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie wydał. Przepis ten został zmieniony art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa ta zmieniła też w art. 9 ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym m.in. jej art. 52 oraz art. 53 § 2, stanowiąc jednak, że zmienione przepisy stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu 1 czerwca 2017 r.. To oznacza, że zaskarżenie przedmiotowej uchwały mogło nastąpić dopiero po bezskutecznym wezwaniu właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W myśl art. 53 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzemieniu sprzed wymienionej zmiany) skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenie prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko zostało przyjęte i przekonywująco uzasadnione w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r., z. 3, poz. 60).
Wezwanie powyższe jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy wskazanej w tym wezwaniu. Jednocześnie wezwanie to konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę za przyczyną której to się stało. Zatem, nie można tej instytucji traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby takie działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić jego bezpieczeństwo. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi - na podstawie przepisów przewidujących skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa - w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Ilekroć ustawodawca mówi w przepisach prawnych o środkach odwoławczych, ma na myśli prawo określonego podmiotu do jednokrotnego wniesienia danego środka od danego aktu administracyjnego. Traktując wezwanie do usunięcia naruszenia jako surogat środka odwoławczego, nie ma jednocześnie podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy w stosunku do klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa.
Tym samym, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną przysługującą konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Podgląd ten jest powszechnie podzielany w orzecznictwie (zob: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2023 r. , sygn. akt II OSK 227/12; z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1516/12; z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 596/12; z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 895/11; z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 744/11; z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 202/11 czy postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02, publ. ONSA 2003/1/2).
Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący zaskarżyli do tut. Sądu wymienioną powyżej uchwałę nr XXXI/245/13 już pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. Wówczas rozpatrujący sprawę Sąd postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 889/21 skargę skarżących odrzucił, wskazując w uzasadnieniu, iż skarżący nie wyczerpali środków zaskarżenia i nie złożyli przed wniesieniem skargi wezwania do usunięcia naruszenia, w wyniku czego uznać należy skargę za przedwczesną i w konsekwencji niedopuszczalna.
Wówczas skarżący, w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wystosowali, prawidłowo skierowane do Rady Gminy Gorzyce, wezwanie z dnia 7 września 2021 r. do usunięcia naruszenia prawa. Skarga wniesiona następnie pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. została odrzucona postawieniem tut. Sądu z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 135/22 z uwagi na wniesienie jej z naruszeniem terminu wskazanego w art. 52 § 3 i § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tym samym kolejne pisma kierowane do organu (także po rozstrzygnięciu sprawy o sygn. akt II SA/Gl 135/22) nie stanowią środka odwoławczego w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem nie wszczynają na nowo biegu terminu do wniesienia skargi na uchwałę organu. Trzeba w tym miejscu powtórzyć, że termin do wniesienia skargi może być jedynie liczony od wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 września 2021 r. i upłynął w dniu 8 listopada 2021 r. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że w wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa powołane zostały te same okoliczności, podobnie, jak te same zarzuty podniesione zostały w obu skargach.
Ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest w tych okolicznościach bezskuteczne, a zatem skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, liczonego od dnia złożenia pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy sąd administracyjny odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Wobec powyższego, że Sąd nie rozstrzygał merytorycznie sprawy, a jedynie ze względów formalnych skargę odrzucił, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zgłoszone zarzuty
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.