Orzeczenie · 2026-06-10

II OSK 588/24Brak zgody stron uniemozliwia uchylenie decyzji rozbiorkowej 2

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-06-10

NSABudowlaneWysokansa

prawo budowlanerozbiórkadecyzja ostatecznaart. 155 k.p.a.zgoda stronskarga kasacyjnanadzór budowlanysamowola budowlana

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnia 15 maja 2013 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. T.R. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 k.p.a. WSA w Warszawie oddalił skargę, argumentując, że samowola budowlana nie może być nagrodzona, a ponadto do uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania, której w tej sprawie zabrakło. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 7, 107 § 2, 77 § 1 k.p.a., art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 155 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymaga wyraźnej zgody wszystkich stron postępowania, a nie zgody dorozumianej. Ponadto, nawet gdyby istniały przesłanki do zastosowania art. 155 k.p.a., brak zgody wszystkich stron uniemożliwił uchylenie decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogu bezwzględnej zgody wszystkich stron na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., nawet w sprawach budowlanych dotyczących rozbiórki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw administracyjnych, w których wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a. w sytuacji braku zgody wszystkich stron postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymaga wyraźnej zgody wszystkich stron postępowania, a nie zgody dorozumianej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 155 k.p.a. wymaga wyraźnej zgody wszystkich stron postępowania, a nie zgody dorozumianej lub domniemanej. Brak takiej zgody uniemożliwia uchylenie lub zmianę decyzji, nawet jeśli inne przesłanki byłyby spełnione.

Czy przepis art. 48 Prawa budowlanego, jako przepis szczególny, sprzeciwia się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy szczególne, takie jak art. 48 Prawa budowlanego, mogą sprzeciwiać się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 k.p.a., zwłaszcza gdy decyzja ma charakter związany.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji wydanych na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego, które nie dają organowi swobody decyzyjnej. W przypadku decyzji rozbiórkowych, które często mają charakter związany, zastosowanie art. 155 k.p.a. może być wykluczone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną T. R. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania. Przepis ten może mieć zastosowanie do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji wydanych na podstawie przepisów szczególnych, które nie dają organowi swobody decyzyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Nie jest naruszeniem tego przepisu zajęcie stanowiska odmiennego od oczekiwanego przez stronę ani kwestionowanie ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis szczególny, który może sprzeciwiać się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 k.p.a.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis kompetencyjny i wynikowy, mówiący o rozstrzygnięciu w razie nieuwzględnienia skargi. Nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie. Może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub nie odnosi się do istotnych argumentów skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu niższej instancji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 107 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy składowe uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Konstytucja RP art. 2