II OSK 585/07

II OSK 585/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący/
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1927/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-12-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183,  art. 174,  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 18  ust. 1  pkt 2 w zw. z  art. 15  ust. 1  pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1927/06 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1927/06, oddalił skargę J. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie decyzją z dnia [...] cofnął J. C. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ podniósł, że z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S., [...] Zamiejscowego Wydziału Grodzkiego z siedzibą w P. z dnia [...], sygn. akt [...] został uznany za winnego popełnienia przestępstwa określonego w przepisie art. 178a § 1 k.k. Komendant Wojewódzki Policji – powołując się na treść przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji – stwierdził, że uprawnienie osoby fizycznej do posiadania broni obliguje ją do takiego postępowania, które dowodzi, iż jest w pełni wiarygodna ze względu na możliwość dysponowania bronią. Dopuszczenie się przestępstwa polegającego na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości samochodu i spowodowania kolizji drogowej wspomnianą wiarygodność podważają. W ocenie organu można bowiem wnioskować, że skoro sprawca w stanie nietrzeźwości umyślnie kieruje pojazdem, narażając w ten sposób innych ludzi na utratę zdrowia lub nawet życia, to nie jest wykluczone, iż postąpi podobnie niebezpiecznie, sięgając w stanie nietrzeźwości po broń palną. Organ I instancji stwierdził, że wychodząc z założenia, iż prawo do posiadania broni palnej jest uprawnieniem wyjątkowym, stanął na stanowisku, iż osoby posiadające pozwolenie na broń powinny przestrzegać prawa. Organ wskazał ponadto, iż oceniając okoliczności występujące w niniejszej sprawie, kierował się interesem społecznym oraz ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania odwołania J. C., decyzją z dnia [...], działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący świadomie naruszył porządek prawny, co zaprzecza nieskazitelnej postawie, której od posiadaczy broni oczekują organy Policji. Osoby te dysponują bowiem prawem, z którego korzystanie ma ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego ze względu na możliwie skutki użycia broni palnej. Organ wskazał, iż przestrzeganie prawa przez posiadacza pozwolenia na broń palną daje gwarancję, iż również w zakresie posiadania i używania broni palnej, nie naruszy on norm prawnych i nie użyje broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w ww. przepisie ustawy wynika z faktu, iż strona skarżąca dopuściła się czynu prawem zabronionego, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. Komendant Główny Policji zauważył, iż czyn ten nie został co prawda wymieniony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednakże wymieniony w tym przepisie katalog przestępstw nie ma – zdaniem organu – charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. W tej sytuacji organy Policji oceniając przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń mają prawo brać pod uwagę również innego rodzaju przestępstwa, za których popełnienie posiadacz pozwolenia został prawomocnie skazany, jak w niniejszej sprawie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji dopuszczając się przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. narażał na uszczerbek nie tylko swoje życie lub zdrowie, ale także innych uczestników ruchu. Wykazał się zatem nieodpowiedzialnością, która skutkuje wnioskiem, iż nie daje on gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni, chociaż samo popełnione przez niego przestępstwo związku z bronią nie miało. Organ odwoławczy zauważył dodatkowo, iż przesłanką zaliczenia skarżącego do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy było ustalenie, iż dopuścił się on przestępstwa, które – choć niewątpliwie pośrednio – godzi także w życie lub zdrowie innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. C. na powyższą decyzję uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący J. C. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S., [...] Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibą w P. z dnia [...], sygn. akt [...] skazany został za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Ustalenia tego wyroku, co do faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, były wiążące dla organu administracji, a z ustaleń tych wynika, iż skarżący prowadząc w dniu [...] samochód osobowy, znajdując się w stanie nietrzeźwości (1,8‰ alkoholu etylowego we krwi), spowodował kolizję drogową, za co został skazany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd organów Policji obu instancji, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienia tylko przykładowo – jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem Sądu zasadnie przyjęły organy Policji, iż katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. Sąd wskazał, że przedmiotem ochrony objętej przepisem art. 178a § 1 k.k. jest życie i zdrowie człowieka, zaś dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd wskazał, że wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować – zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrok, jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego J. C., pozwalał organom Policji na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, należało przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Mając to na uwadze Sąd uznał, iż Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył wspomnianych zasad, a wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jak i pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy nałożonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak również nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniósł J. C., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich nieprawidłową, zbyt szeroką, wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż prawomocne skazanie za przestępstwo określone w przepisie art. 178a § 1 Kodeksu karnego jest jednoznaczne z istnieniem uzasadnionej obawy, że J. C. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z naruszonymi przepisami przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego w szczególności przez osobę skazaną prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem skarżącego z przywołanego przepisu nie wynika, iż cofnięcie pozwolenia następuje w każdym wypadku naruszenia prawa, bądź to faktycznego bądź stwierdzonego prawomocnym wyrokiem. W skardze kasacyjnej uznano, że wbrew stanowisku Sądu I instancji nienaganny tryb życia skarżącego ma wpływ na ocenę stopnia obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W ocenie skarżącego istotne znaczenie mają również okoliczności popełnionego przestępstwa, a mianowicie fakt, iż w wypadku drogowym skarżącego nie uczestniczyły inne osoby, a kolizja miała miejsce w porze nocnej na rzadko uczęszczanej drodze leśnej. Nie doszło zatem do narażenia innych ludzi na utratę zdrowia czy życia. Upatrywanie w zachowaniu skarżącego zagrożenia bezpieczeństwa czy porządku publicznego jest, zdaniem skarżącego, nieuzasadnione.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami, z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanek nie stwierdzono w sprawie niniejszej.
Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) przez ich nieprawidłową zbyt szeroką wykładnię i przyjęcie, że prawomocne skazanie za przestępstwo określone w przepisie art. 178a § 1 Kodeksu karnego jest wystarczającą podstawą do uznania obawy, iż J. C. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.
Powyższy zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za bezzasadny.
Skarga kasacyjna może być uwzględniona, jeśli skutecznie wykaże, że podniesiony zarzut dotyczy działań Sądu pierwszej instancji wydającego wyrok, który dokonał błędnej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się li tylko do polemiki z prawidłową wykładnią dokonaną przez Sąd wskazanych przepisów prawa materialnego i nie podważa trafności wyroku Sądu. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji "właściwy organ cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw".
W rozważaniach skargi kasacyjnej jej autor nie wziął pod uwagę faktu, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Kategoryczne brzmienie art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek art. 15 ust. 1–6 ustawy.
W sprawie niniejszej Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko ocenne organu, który uznał, że zachodzi przesłanka dotycząca uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego mając na uwadze czyn jakiego dopuścił się skarżący i za który został skazany prawomocnym wyrokiem.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej o nieprawidłowej i zbyt szerokiej wykładni wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego. Zważyć bowiem należy, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie skazany został za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., który stanowi "Kto znajduje się w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środka odurzającego prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym – podlega karze ograniczenia lub pozbawienia wolności do lat 2".
Fakt, że skarżący popełnił przestępstwo będąc w stanie nietrzeźwym nie może być kwestionowany. Logiczne i w pełni uzasadnione jest rozumowanie, że skoro skarżący będąc w stanie nietrzeźwym (1,8 promila) wsiadł za kierownicę i prowadził pojazd po drodze publicznej nie można wykluczyć sytuacji, iż w takim stanie mógłby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Nie sposób zakwestionować oceny, iż jazda samochodem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwym równa jest z naruszeniem bezpieczeństwa na tej drodze i stanowi potencjalne zagrożenie dla wszystkich jej użytkowników. Zaznaczyć też należy, iż dla zaistnienia przestępstwa nie jest wymagane zaistnienie wypadku drogowego z udziałem osób trzecich, jak to sugeruje skarga kasacyjna.
Sąd pierwszej instancji bardzo wnikliwie ocenił czy kwalifikacja prawna czynu, za który został skazany skarżący uzasadnia przyjęcie spełnienia przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o amunicji do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Ocenę uzasadniającą zastosowanie przez organy wskazanej regulacji prawnej w przypadku skarżącego wyczerpująco i logicznie uzasadnił w wydanym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to stanowisko i przytoczoną argumentację Sądu pierwszej instancji. Nie da się wykluczyć, że skarżący w stanie nietrzeźwym lub podobnym stanie może korzystać z posiadanej broni palnej używając jej z narażeniem życia i zdrowia innych.
Skoro została spełniona przesłanka z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń było obligatoryjne. Przy ocenie okoliczności, które mają istotny wpływ na zastosowanie art. 15 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy należy brać pod uwagę czy posiadacza broni albo osobę ubiegającą się o prawo cechuje nieskazitelność charakteru i postawy. Potwierdzeniem zaś tego niewątpliwie jest poszanowanie obowiązującego porządku prawnego. Trzeba też mieć na uwadze, że prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych przez Konstytucję RP.
W podsumowaniu powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznając niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.