II OSK 577/05

II SA/Łd 83/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OSK 577/05 - Wyrok NSA z 2006-02-08
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Sentencja
Dnia 30 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi C.S. na uchwałę Rady Gminy w Galewicach z dnia 30 czerwca 2003 r. Nr IX/42/03 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1/ stwierdza nieważność § 1 punktu 4 uchwały nr IX/42/03 z dnia 30 czerwca 2003 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Galewice we wsiach: G., B., K., Ż.; 2/ zasądza od Gminy Galewice na rzecz C.S. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3/ wstrzymuje wykonanie uchwały we wskazanym zakresie do czasu uprawomoc- nienia wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Łd 83/04
UZASADNIENIE
Uchwałą z dnia 30 czerwca 2003 r. Nr IX/42/03 Rada Gminy w Galewicach w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Galewice we wsiach G., B., K., Ż. dokonano zmian postanowień uchwały Gminnej Rady Narodowej w Galewicach Nr VII/31/79 z dnia 30 marca 1979 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Galewice w ten sposób, że ,, dla jednostki osadniczej [...], po zapisie obejmującym symbol ,, 20.1.MR- zainwestowane budownictwo zagrodowe" wprowadza się zapis: 20.2.UR/02- (dz.Nr 9)- teren usług rzemieślniczych nieuciążliwych (wybór drewnianych więźb dachowych, podłóg, bram ciesielskich).
Powyższą uchwałę zaskarżyła do Sądu C.S. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, iż w toku postępowania zmierzającego do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. organy administracji dopuściły się szeregu nieprawidłowości w szczególności nie powiadomiono skarżącej i jej męża pisemnie o terminie wyłożenia projektu planu, oraz nie doręczono zainteresowanym uchwały rady gminy o nieuwzględnieniu podnoszonych zarzutów. Tym samym organy prowadzące postępowanie naruszyły art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto skarżąca zarzuciła pracownikom Urzędu Gminy stronniczość w podejmowaniu decyzji co do zmiany planu oraz wskazała, iż w wyniku podjętej uchwały zostanie naruszony interes skarżącej, gdyż jej dom znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie budowy zakładu usług rzemieślniczych na sąsiedniej działce. C.S. podkreśliła, iż działania organów gminy zmierzają do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w ten sposób, aby teren na którym znajduje się zakład usług rzemieślniczych przekształcić w teren, na którym mogą być prowadzone usługi rzemieślnicze.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżona uchwała umożliwia realizację inwestycji dotyczących usług rzemieślniczych nieuciążliwych, która po oddaniu do użytku zabezpieczy pracę dla kilku osób. W sytuacji dużego bezrobocia jednym z podstawowych obowiązków Rady Gminy jest popieranie inicjatyw gospodarczych, w wyniku których mieszkańcy znajdą zatrudnienie. Ponadto według oceny Rady Gminy skarżąca nie jest stroną postępowania. Mąż skarżącej uczestniczył, jak zresztą wynika ze skargi, w sesji rady gminy, gdzie umożliwiono mu przedstawienie swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie, ale Rada go nie podzieliła i podjęła uchwałę zgodnie z obowiązującym prawem.
W piśmie z dnia 16 listopada 2004 r. C.S. uzupełniła swoją skargę. Wskazała rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. ( Dz.U. Nr 179, poz. 1490) , zgodnie z którym tartaki i stolarnie zostały zaliczone do tej kategorii inwestycji. Skarżąca powołała się również na dopuszczalne normy hałasu. Ponadto opisała swoje zastrzeżenia do posiedzenia Rady Gminy G. z dnia [...], na której rozpatrzono protest zgłoszony przez męża w sprawie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady wniósł o jej oddalenie, podnosząc , że zmiana umożliwia realizację usług nieuciążliwych ,która zabezpieczy pracę dla kilku osób a jednym z obowiązków gminy wobec dużego bezrobocia jest popieranie inicjatyw gospodarczych w wyniku których mieszkańcy znajdą zatrudnienie. Wskazał także , że zdaniem Rady skarżący nie jest stroną postępowania, uczestniczył w sesji i mógł przedstawić swoje poglądy ale Rada nie podzieliła jego argumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności zaskarżonych aktów i czynności z prawem .Naruszenie prawa które miało wpływ na wynik sprawy daje Sądowi kompetencję do uwzględnienia skargi. Ponadto w myśl art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia były postanowienia § 1 pkt 4 uchwały nr IX/42/03 z dnia 30 czerwca 2003 r. Rady Gminy w Galewicach w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Galewice we wsiach: G., B., K., Ż. zmieniające postanowienia uchwały Gminnej Rady Narodowej w Galewicach nr VII/31/79 z dnia 30 marca 1979 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Galewice w ten sposób , że dla " jednostki osadniczej [...], po zapisie obejmującym symbol " 20.1.MR - zainwestowane budownictwo zagrodowe" wprowadza się zapis : 20.2.UR/02- (dz.Nr 9) - teren usług rzemieślniczych nieuciążliwych ()wyrób drewnianych więźb dachowych, podłóg, bram ciesielskich),dla którego ustalono szczegółowe zasady zagospodarowania , w tym m.in. wprowadzono zapis iż ewentualne uciążliwości związane z prowadzoną działalnością nie mogą wykraczać poza granice działki ani pogarszać warunków życia ludzi, dopuszczono miejsca postojowe, drogi i dojścia, urządzenia infrastruktury technicznej, realizację zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działki.
W skardze podniesiono iż sąsiad którego działki dotyczy wskazana zmiana przeznaczenia terenu, już wcześniej prowadził budowę budynku gospodarczego(wstrzymywaną w związku z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę) i produkcję( nie mającą wówczas oparcia w postanowieniach planu) a zmiana planu polegająca na zmianie przeznaczenia terenu miała doprowadzić do przekształcenia budowanego obiektu i prowadzenia przetwórstwa drzewnego. W skardze zarzucono też brak obiektywizmu ze strony radnych i urzędników wypowiadających się na sesji Rady Gminy na której omawiany był "protest" skarżących.
Przechodząc do rozważenia zarzutów skargi należy najpierw odnieść się kwestii podniesionej w odpowiedzi na skargę a mianowicie zarzutu iż skarżący nie jest stroną postępowania. Zarzut ten nie jest zasadny. Postępowanie zmierzające do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest postępowaniem administracyjnym , uregulowanym w kodeksie postępowania administracyjnego i określone w nim pojęcie strony nie ma zastosowania w procesach uchwałodawczych. W postępowaniu sądowym prowadzonym wskutek skargi na uchwałę organu samorządu terytorialnego stroną jest ten , czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej( a taką jest m.in. uchwała zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego).Skarżąca C.S. jest wraz z mężem właścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością A.W. (działką nr 9), której przeznaczenie zmieniono w uchwale zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a zmiana ta może wpływać niekorzystnie na jej nieruchomość . Tym samym(co wynikało także z wielu postanowień ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.z 1999 r.,Nr15,poz.140 ze zm.) skarżąca ma niewątpliwie przymiot strony w postępowaniu sądowym uruchomionym skargą na przedmiotową uchwałę i miała interes prawny, skutkujący prawem wniesienia zarzutów a następnie skargi do Sądu na uchwałę o odrzuceniu zarzutu, w toku procesu zmierzającego do zmiany planu na podstawie wówczas obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Protest męża skarżącej i współwłaściciela nieruchomości był zatem w istocie zarzutem i tak powinien być potraktowany w toku procesu zmierzającego do zmiany planu. Ten "protest" był rozpatrywany na sesji Rady Gminy G. w dniu [...] i zakończył się podjęciem uchwały o odrzuceniu protestu z powodu uznania go za niezasadny z uwagi na to , że badania natężenia hałasu prowadzone przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną Oddział Higieny Pracy w W. wykazały że jest on poniżej normy ,zakład przyczyni się do znacznej aktywizacji gospodarczej rejonu wsi Ż.-K. i spowoduje zmniejszenie bezrobocia, zakład nie powoduje zanieczyszczenia powietrza ani środowiska przyrodniczego a zmiana planu przewiduje hermetyzację urządzeń, nasadzenie zieleni izolacyjnej lub wybudowanie ekranu od strony działki protestującego. Uchwała nie zawierała pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego. Przewidziany ustawą z 1994 r. wymóg rozpatrywania na sesji nieuwzględnionych zarzutów miał na celu wszechstronne i obiektywne rozważenie zarzutów o jakim nie ma mowy w sytuacji gdy wypowiadają się osoby zainteresowane bezpośrednio zmianą planu - projektant, który zmianę planu ocenia m.in.( podobno fałszywie) poprzez stan domu skarżących i datę jego kupna, radny zatrudniony w działającym już zakładzie(M.W.) a urzędnik gminy, kontaktujący się z mężem skarżącej, jest jednocześnie współprojektantem i kierownikiem budowy zakładu i udzielał mylnych informacji o przeznaczeniu zakładu. Z protokołów wynika że jednym z argumentów radnych przeciwko uwzględnieniu "protestu" było to, że skarżący chcą mieć spokój i ciszę(W.W. i K.J.) ale czasy się zmieniły, właściciel nieruchomości który wybudował zakład wyłożył duże pieniądze a na wsiach powinno być jak najwięcej zakładów z uwagi na bezrobocie. Argument o potrzebie przeciwdziałania bezrobociu na terenach objętych zmianą planu jest istotny ale ten cel musi być osiągany w ramach i na podstawie prawa obowiązującego a nie z jego naruszeniem i tego naruszenia nie usprawiedliwia. Chęć mieszkania w cichej okolicy nie może być traktowana jako dziwactwo i niezasadne wymaganie. Ze skargi i akt sprawy wynika, że wprowadzona zmiana zmierzała w istocie do zalegalizowania już prowadzonej produkcji ( uruchomionej w sytuacji gdy plan obowiązujący takiego przeznaczenia terenu nie dopuszczał). Zauważyć należy także ,że z postanowień § 1 pkt 4 uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu odnoszących się do działki nr 9 w jednostce osadniczej [...] nie wynika wskazany w uzasadnieniu uchwały o odrzuceniu protestu ani nakaz hermetyzacji urządzeń ani też wybudowania ekranu od strony działki skarżącej i jej męża, takie nakazy potwierdzałyby zresztą zarzuty skarżącej co do uciążliwości prowadzonej produkcji stolarskiej. W czasie sesji powoływano się także na uzyskaną opinię Powiatowej Stacji Epidemiologicznej co do natężenia hałasu, uzyskaną w wyniku pomiarów prowadzonych bez udziału zainteresowanych sąsiadów i w czasie pracy jednej maszyny.
Z oznaczenia w planie wynika przeznaczenie działki nr 9 na "teren usług rzemieślniczych nieuciążliwych ( wyrób drewnianych więźb dachowych, podłóg, bram ciesielskich)". W świetle przepisów § 3 pkt 5b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179,poz.1490) obowiązującego do dnia 9 grudnia 2004 r., tartaki i stolarnie zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie § 1 pkt 4 a uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaliczające wyrób drewnianych więźb dachowych, podłóg, bram ciesielskich ( czyli działalność gospodarczą stolarni ) do usług rzemieślniczych nieuciążliwych pozostaje w sprzeczności z przepisem § 3 pkt 5b powołanego rozporządzenia.
Rada gminy dysponuje samodzielnością planistyczną ,może zmieniać przeznaczenie nieruchomości ale z tych uprawnień może korzystać jedynie na podstawie i w granicach prawa ( art.7 Konstytucji RP).Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego kształtuje sposób korzystania z nieruchomości, wpływając na prawa własnościowe, objęte ochroną konstytucyjną. W tej sytuacji organy gminy wykonując swoje uprawnienia planistyczne muszą dokładać szczególnej staranności w procesach planistycznych i przy określaniu przeznaczenia poszczególnych nieruchomości, tak by nie naruszać prawa.
Zważywszy, zatem że zaskarżone postanowienie § 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały naruszało wskazane przepisy prawa oraz przepisy art.18 ust.2 pkt 10( brak pouczenia), art.24 ust.1( zakwalifikowanie zarzutów jako protestu) skargę należało uwzględnić i na podstawie art.147,152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270)orzec jak w sentencji.