VI SA/Wa 270/07

VI SA/Wa 270/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Zdzisław Romanowski
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004 r., Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] listopada 2006 r. odmawiającą wydania P. W. (dalej jako skarżący) pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2006 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na 10 egzemplarzy broni palnej myśliwskiej. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające zdolność do posługiwania się bronią oraz zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu łowieckiego i uzyskanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowań.
W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. (sygn. akt [...]) został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny za popełnienie przestępstwa z art. 306 k.k. (fałszerstwo znaków identyfikacyjnych). Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zostało zawieszone na 3 letni okres próby. W wyniku apelacji wniesionej przez prokuratora rejonowego Sąd Okręgowy w W. zmienił ten wyrok wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. akt [...]) w ten sposób, że zostało uchylone orzeczenie o przepadku dowodu rzeczowego oraz sąd orzekł zwrot dowodu rzeczowego w postaci samochodu m-ki [...]na rzecz J. C.
Jak wynika z akt sprawy skarżący dokonał przerobienia pierwotnych oznaczeń identyfikacyjnych samochodu poprzez zeszlifowanie fabrycznych oznaczeń identyfikacyjnych silnika i naniesienie innych numerów oraz wycięcie pola nadwozia i wspawanie pola numerowanego podwozia z innego pojazdu oraz zamocowanie fabrycznej tabliczki znamionowej innego pojazdu.
Biorąc powyższe pod uwagę Komendant Wojewódzki Policji odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń, zaliczając go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu fakt popełnienia przestępstwa o dużej szkodliwości społecznej świadczy o tym, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W odwołaniu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie skarżącego przesłanka odmowy wydania pozwolenia nie została zbadana i wykazana. Decyzja wydana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji powinna uzasadniać obawę, że osoba zainteresowana posiadaniem pozwolenia użyje broni sprzecznie z prawem, a sam fakt skazania za przestępstwo nie jest w tym zakresie wystarczający. Z uwagi na powyższe organ I instancji niesłusznie przyjął założenie, że w stosunku do niego zachodzą podstawy do zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6.
Komendant Główny Policji, po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał decyzję organu l instancji za trafną. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że niekwestionowanym faktem jest, iż skarżący został skazany wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa wymierzonego przeciwko obrotowi gospodarczemu. Wyrok w tej sprawie jest prawomocny a skazanie nie uległo zatarciu.
W rozpatrywanej sprawie – w ocenie organu - zasadnicze znaczenie miało rozstrzygnięcie kwestii czy rodzaj przestępstwa popełnionego przez stronę i karalność za nie dają podstawę do zaliczenia strony do osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń z uwagi na dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten, mający charakter obligatoryjny, stanowi bowiem, iż pozwolenia nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Czyn popełniony przez skarżącego jest wprawdzie zakwalifikowany do przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, niemniej jednak jest skierowany przeciwko mieniu, a z takim rodzajem przestępstw ustawodawca wprost związał obawę użycia broni przez jej posiadacza w sposób określony w ustawie o broni i amunicji.
Po szczegółowej analizie całości materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., zawarte w jego decyzji odmawiającej wydania stronie pozwolenia na broń.
Prawomocny, skazujący wyrok sądu karnego za popełnienie przestępstwa wiąże organy Policji w zakresie ustalania przesłanek prawnych i faktycznych, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Obawę, o której mowa w cyt. przepisie, wzbudza zatem nie tylko fakt umyślnego naruszenia przez skarżącego prawa, ale także jego rodzaj i okoliczności popełnienia. W ocenie Komendanta Głównego Policji zasadnie organ I instancji wskazał na dużą szkodliwość społeczną tego czynu, co skutkuje domniemaniem, że strona nie daje także gwarancji, iż będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie bezpiecznego posiadania i używania broni myśliwskiej.
Organy Policji prowadzą bardzo restrykcyjną politykę w zakresie wydawania pozwoleń na broń, co wynika ze szczególnego charakteru tego prawa - dostęp do niego jest reglamentowany przepisami ustawy o broni i amunicji. Nie każda zatem osoba może je uzyskać. Od osób ubiegających się o pozwolenie na broń, bez względu na cel, w jakim chcą one z niej korzystać, organy Policji oczekują także nieskazitelnej postawy, której przejawem jest przede wszystkim poszanowanie porządku prawnego. Nie jest to przesłanka ustawowa, niemniej jednak biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy oraz skutki jakie mogą powstać przy niezgodnym z prawem użyciu broni palnej, organy Policji stoją na stanowisku, iż jest to jedna z okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia. Popełnienie przestępstwa takiej postawie zaprzecza i powoduje, że taka osoba, przynajmniej do czasu zatarcia skazania za nie, nie jest dla organów Policji wiarygodną w kontekście przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Broń palna nie jest bowiem zwykłą rzeczą a jej posiadanie ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dla interesu społecznego nie jest zatem kwestią obojętną czy osoba ubiegająca się o pozwolenie przestrzega zasad porządku prawnego.
W ocenie organu z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż skarżący do osób takich nie może być zaliczony. Zatem jego słuszny interes w posiadaniu broni palnej do celów łowieckich winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, co rozstrzygnął sam ustawodawca nadając dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 charakter obligatoryjny (pozwolenia nie wydaje się....).
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej naruszenie prawa w postaci art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i sanację wadliwego stanowiska zajętego przez organ I instancji polegającego na uznaniu, iż wobec niego zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego pomimo braku podstaw do przyjęcia takiego wniosku.
W ocenie skarżącego występek, za popełnienie którego został skazany nie został zaliczony do przestępstw przeciwko mieniu, a zatem w sprawie nie ma zastosowania zasada obligatoryjnej odmowy wydawania pozwolenia na broń osobom skazanym za przestępstwa przeciwko mieniu. Dlatego też należało zbadać czy czyn, za który skarżący został skazany wskazywać może na uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem chronionym ustawą. Organ winien dokonać analizy okoliczności towarzyszących popełnieniu przez skarżącego przestępstwa. Tymczasem Komendant Główny Policji przyjął jedynie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie może być zaliczony do osób przestrzegających porządku prawnego, a co za tym idzie nie powinien otrzymać pozwolenia na broń.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Podkreślił, że skarżący skazany został za umyślne popełnienie czynu zabronionego co oznacza, że chciał lub godził się na to, że swoim zachowaniem narusza obowiązujące normy prawne. Nie daje zatem gwarancji, że będzie przestrzegał przepisów prawa, w szczególności związanych z posiadaniem i używaniem broni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez P. W. skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest między stronami, że skarżący został prawomocnie skazany za przerobienie pierwotnych oznaczeń identyfikacyjnych samochodu poprzez zeszlifowanie oryginalnych oznaczeń fabrycznych silnika i naniesienie w to miejsce innych oznaczeń oraz wycięcie pola numerowego nadwozia i wspawanie na jego miejsce pola numerowego innego pojazdu tej samej marki oraz zamocowanie fabrycznej tabliczki znamionowej z takim samym numerem nadwozia.
Sporna jest natomiast między stronami ocena, czy fakt skazania za tego rodzaju przestępstwo uzasadnia obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem chronionym ustawą.
Jak stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (nie publ.), "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjno-prawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (...). Obowiązująca ustawa o broni i amunicji nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków; wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia, od stosownej zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej". Taki system licencjonowania związany jest z samym charakterem prawa do posiadania broni, którego w polskim systemie prawnym nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane, decyzja w sprawie pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej.
Związany charakter decyzji, w formie której wydawane jest pozwolenie na broń, rodzi po stronie ubiegającego się o to pozwolenie obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego wydanie.
Przesłanki wydania pozwolenia na broń reguluje art. 10 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Z kolei w ust. 3 stwierdza się, że pozwolenie na broń może być wydane w określonych celach, w tym łowieckich. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechne jest stwierdzenie, że decyzja wydana na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji ma charakter decyzji związanej. W powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r. stwierdzono, że "ustawa o broni i amunicji w art. 10 ust. 1 uzależnia wydanie pozwolenia na broń posługując się konstrukcją zwrotu szacunkowego (zwrotu porównawczego), jako jednego z rodzajów zwrotów ocennych, zwanych też odesłaniami pozaprawnymi (...). Zwrot, o jakim mowa, wyrażony został w formie pojęcia niedookreślonego "okoliczności uzasadniające posiadanie broni. Decyzja wydana na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest oczywiście decyzją związaną, ale warunki uwzględnienia żądania strony leżą w sferze celowości (zasadności) działania organów Policji (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. III SA 1863/01, LEX nr 121778). Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń powinna przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią. Wydanie pozwolenia, pomimo braku owej "oczywistości" w odmiennym statusie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń wypaczyłoby reglamentacyjny charakter regulacji ustawy o broni i amunicji". Organy Policji mają zatem prawo wymagać od osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na broń nieskazitelnej postawy, której przejawem jest przede wszystkim poszanowanie porządku prawnego.
Powyższe ustalenia dotyczą każdego rodzaju broni, a więc również broni myśliwskiej, gdyż - jak wspomniano - zasady wydawania pozwoleń na broń, niezależnie od jej rodzaju, reguluje ustawa o broni i amunicji.
Zasadne w ocenie Sądu są jednakże poglądy, według których w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń myśliwską podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię.
Mając to na uwadze skład orzekający doszedł jednak do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że zastosowały ową dowolność.
Sąd w pełni podziela stanowisko Komendanta Głównego Policji, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne) (tak m.in. /w:/ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 128/05, nie publik.).
W ocenie Sądu charakter przestępstwa, popełnionego przez skarżącego, z całą pewnością uprawnia do postawienia tezy, iż ma ono wpływ na ocenę przesłanki wskazanej w powołanym przepisie ustawy.
Wbrew zarzutom skargi organy odmawiając wydania pozwolenia na broń nie poprzestały jedynie na ustaleniu faktu skazania, a nie ustaliły innych okoliczności przemawiających za taką odmową. Jak wynika jednoznacznie z uzasadnienia decyzji organu I jak i II instancji, wydając rozstrzygnięcie wzięto także pod uwagę, iż przestępstwo którego dopuścił się skarżący miało charakter umyślny, a zatem skarżący co najmniej godził się na to, że swoim zachowaniem narusza obowiązujące normy prawne. Uwzględniono nadto rodzaj i okoliczności popełnienia czynu zabronionego, a także jego dużą szkodliwość społeczną. Wyżej wymienione elementy stanu faktycznego pozwoliły organom na ocenę, iż skarżący utracił wiarygodność i nie daje gwarancji, że będzie przestrzegał przepisów prawa, w tym także ustawy o broni i amunicji w zakresie bezpiecznego posiadania i używania broni myśliwskiej. Konsekwencją powyższej oceny była odmowa wydania pozwolenia na broń myśliwską.
Zdaniem Sądu działanie organów Policji było legalne i rzetelne tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy, a dokonana ocena nie nosi cech dowolności i nie przekracza dopuszczalnej granicy swobody interpretacji określeń użytych w cytowanej ustawie na tle konkretnego stanu faktycznego.
Niewątpliwie organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej.
W ocenie Sądu ma rację skarżący twierdząc, iż pojęcie przestępstwa przeciwko mieniu winno być interpretowane na gruncie omawianej ustawy ściśle nie zaś rozszerzająco. Zauważyć jednak należy, że wbrew zarzutom skargi organy nie uznały, iż skarżący nie daje rękojmi zgodnego z prawem posiadania i korzystania z broni palnej z uwagi na popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, a więc jednego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Przyczyną odmowy była uzasadniona okolicznościami faktycznymi sprawy obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W orzeczeniu z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01 NSA wskazał, iż nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Zauważyć jednocześnie należy, że skarżący nie przedstawił organom Policji żadnych dowodów, które przekonałyby je, że wydanie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską nie stanowi zagrożenia użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Reasumując, na podkreślenie zasługuje, iż w ocenie Sądu z całą pewnością od posiadacza broni myśliwskiej wymagać należy nieskazitelnej postawy. Skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania.
Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w W., nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie odmawiające skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną myśliwską - prawidłowo zastosował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.