II OSK 574/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2004 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie części usługowej budynku. Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji PINB było to, że decyzje Starosty Nowodworskiego z 2002 r. i 2006 r., które zmieniały pierwotne pozwolenie na budowę i na podstawie których wydano pozwolenie na użytkowanie, zostały prawomocnie unieważnione decyzją Wojewody Pomorskiego z 2009 r. jako wydane z rażącym naruszeniem prawa (m.in. przepisów dotyczących odległości od granicy działki). NSA, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z 2012 r. (sygn. akt I OPS 2/12), potwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną, zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę i w przypadku stwierdzenia nieważności tej ostatniej, pozwolenie na użytkowanie również traci moc prawną. Umożliwia to przeprowadzenie postępowania naprawczego zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji i nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby uchyleniem wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza dotycząca zależności pozwolenia na użytkowanie od pozwolenia na budowę i możliwości stwierdzenia nieważności decyzji zależnej.
Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę (lub jego zmiana) zostało prawomocnie unieważnione.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (lub jej zmian) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności późniejszej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną, przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli pozwolenie na budowę (lub jego zmiana) zostało prawomocnie unieważnione, to pozwolenie na użytkowanie również jest dotknięte wadą nieważności, co pozwala na jego stwierdzenie w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie wznowienie postępowania.
Czy wykonanie obiektu budowlanego stanowi nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie obiektu budowlanego jest skutkiem faktycznym, a nie prawnym, i nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych z art. 156 § 2 k.p.a. odnosi się do skutków prawnych, a nie faktycznych. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego, a nie pozostawienia obiektu wybudowanego z naruszeniem prawa.
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
r.s.w.t. art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę (lub jej zmian) pociąga za sobą nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jako decyzji zależnej. • Wykonanie obiektu budowlanego nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie i brak wznowienia postępowania oraz wydania nowego pozwolenia na użytkowanie. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I i II instancji, mimo jej wadliwości. • Naruszenie art. 51 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. • decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w relacji do decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. • sens istnienia pozwolenia na użytkowanie obiektu jest wtedy, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę. • wykonanie obiektu budowlanego nie stanowi bowiem nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca zależności pozwolenia na użytkowanie od pozwolenia na budowę i możliwości stwierdzenia nieważności decyzji zależnej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę (lub jego zmiana) zostało prawomocnie unieważnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożone relacje między decyzjami administracyjnymi i konsekwencje prawne ich unieważnienia, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Pozwolenie na użytkowanie budynku straciło moc? Sprawdź, czy unieważnienie pozwolenia na budowę może pogrzebać Twoje prawo do korzystania z obiektu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.