II OSK 566/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-05-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkaobiekt tymczasowyroboty budowlanebudynek gospodarczo-garażowyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą budowy budynku gospodarczo-garażowego, uznając go za samowolę budowlaną, która nie spełniała przesłanek obiektu tymczasowego lub służącego do czasu realizacji robót budowlanych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję o rozbiórce budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący twierdzili, że budynek ten stanowi obiekt tymczasowy lub zaplecze budowy ogrodzenia i nie wymagał pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że budynek, będąc trwale związany z gruntem i niepowiązany z żadną inną realizowaną budową, stanowi samowolę budowlaną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B. i S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący argumentowali, że budynek ten był obiektem tymczasowym lub służył jako zaplecze do budowy ogrodzenia, co zgodnie z Prawem budowlanym nie wymagało pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji uznał, że budynek, będąc trwale połączony z gruntem, nie może być kwalifikowany jako obiekt tymczasowy ani obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że skarga ta jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego wskazania naruszeń prawa. Sąd odrzucił zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że postępowanie sądowe reguluje Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analizując zarzuty dotyczące naruszenia Prawa budowlanego, NSA stwierdził, że budynek gospodarczo-garażowy, trwale związany z gruntem i niepowiązany z żadną inną realizowaną budową, nie spełniał przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 12 ani art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego. W związku z tym, budowa tego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowiła samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że skarżący nie wyrazili woli legalizacji obiektu, co uniemożliwiło inne rozstrzygnięcie niż nakazanie rozbiórki. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, budynek gospodarczo-garażowy trwale związany z gruntem i niepowiązany z żadną inną realizowaną budową nie może być uznany za obiekt tymczasowy ani obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych.

Uzasadnienie

Obiekt tymczasowy musi być przeznaczony do czasowego użytkowania, mieć krótszą trwałość techniczną niż przewidywany okres użytkowania, być przewidziany do przeniesienia lub rozbiórki, albo być niepołączony trwale z gruntem. Budynek gospodarczo-garażowy, będący budynkiem murowanym, posadowionym na fundamencie, nie spełnia tych kryteriów, zwłaszcza gdy nie jest powiązany z żadną inną budową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12, 23, 24

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tymczasowych obiektów budowlanych, obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych, budowy ogrodzeń.

u.p.b. art. 48 § ust. 1, 2, 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Konsekwencje budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (samowola budowlana), obowiązek wstrzymania robót i wezwania do przedłożenia dokumentów, nakaz rozbiórki.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 1, 3, 5, 7, 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicje legalne: obiekt budowlany, budowla, budynek, tymczasowy obiekt budowlany, roboty budowlane, teren budowy, urządzenie techniczne.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 40 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism stronom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczo-garażowy trwale związany z gruntem nie jest obiektem tymczasowym ani służącym do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych. Budowa budynku bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej w sytuacji braku woli inwestora do jej zalegalizowania.

Odrzucone argumenty

Budynek gospodarczo-garażowy jest obiektem tymczasowym lub zapleczem budowy ogrodzenia, nie wymagającym pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów K.p.a. przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sporny obiekt jest trwale połączony z gruntem to nie można zakwalifikować spornego obiektu jako obiektu o charakterze tymczasowym, którego budowa nie wymagała pozwolenia. Nie ma więc, w opinii Sądu I instancji, podstaw do uznania, że budowa ogrodzenia stanowi robotę budowlaną w rozumieniu art. 3 pkt 7, a skoro tak, to nie zostaje spełniona dyspozycja normy prawnej zawartej w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 24 cyt. ustawy. Sporny obiekt budowlany to budynek gospodarczo – garażowy, posadowiony na fundamencie (trwale związany z gruntem), na terenie, na którym faktycznie nie prowadzi się żadnych robót budowlanych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że skargę kasacyjną można oprzeć o zarzut naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Zofia Flasińska

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów tymczasowych, obiektów służących do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych oraz samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie budynek był trwale związany z gruntem i nie powiązany z żadną inną budową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla prawników i osób zajmujących się budownictwem.

Samowola budowlana: Kiedy budynek gospodarczy staje się problemem prawnym?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 566/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Zofia Flasińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 155/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2006-04-19
II OZ 1087/06 - Postanowienie NSA z 2006-10-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 3, art. 29, ust. 12 i 24
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 7 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. i S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 155/06 w sprawie ze skargi B. i S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 155/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. i S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, wydaną w trybie przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane wobec nie dostarczenia w wyznaczonym terminie właściwej dokumentacji, umożliwiającej zalegalizowanie przedsięwzięcia budowlanego polegającego na budowie budynku gospodarczo - garażowego, trwale połączonego z gruntem, który usytuowany jest na terenie, na którym nie realizuje się innej budowy niż ów budynek.
W uzasadnieniu Sąd wskazał na treść art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane podnosząc, że cechą obiektu tymczasowego, jest nie tylko przeznaczenie obiektu do rozbiórki, ale także konieczność spełnienia drugiego wymogu tj. braku trwałego połączenia z gruntem.
Ponieważ przedmiotowy obiekt jest trwale połączony z gruntem to nie można zakwalifikować spornego obiektu jako obiektu o charakterze tymczasowym, którego budowa nie wymagała pozwolenia. Nadto nie ma podstaw do uznania, że jest to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych... Robotami budowlanymi jest bowiem budowa lub a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, przy czym obiekt budowlany to zgodnie z art. 3 pkt 1 cyt. ustawy, to budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami lub obiekt małej architektury. Tymczasem termin "ogrodzenie" zdefiniowany został w ustawie - Prawo budowlane jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 9).
Nie ma więc, w opinii Sądu I instancji, podstaw do uznania, że budowa ogrodzenia stanowi robotę budowlaną w rozumieniu art. 3 pkt 7, a skoro tak, to nie zostaje spełniona dyspozycja normy prawnej zawartej w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 24 cyt. ustawy. Sporny obiekt wymagał zatem pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkował obowiązkiem wstrzymania robót i wezwaniem do przedłożenia stosownych dokumentów na podstawie art. 48 ust 3. Skarżący nie spełnili jednak nałożonego na nich obowiązku.
W tej sytuacji, brak pozwolenia na budowę, przy równoczesnym braku zamiaru zalegalizowania obiektu przez zainteresowanych, implikuje konieczność orzeczenia rozbiórki wobec tego obiektu (art. 48 ust. 1). Organ nadzoru budowlanego nie miał więc żadnych możliwości prawnych do zalegalizowania przedmiotowej samowoli, zobowiązany był natomiast nakazać rozbiórkę tego obiektu.
Dodatkowo Sąd podniósł, iż nie można skutecznie zarzucać przeprowadzonemu postępowaniu administracyjnemu uchybień proceduralnych, przejawiających się w wadliwym doręczaniu pism procesowych, ze względu na fakt, iż przesyłki organu adresowane były wspólnie na B. i S. S., a odbierane zarówno przez jedno jak i drugie z małżonków. W niniejszej sprawie skarżący w pełni zrealizowali uprawnienie wynikające z art. 40 § 3 kpa., a zatem powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.
Podobnie Sąd odniósł się do zarzutu braku pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Takie postanowienie jest niezaskarżalne i taka informacja została skarżącym przekazana w treści postanowienia z [...] nakazującego wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedli B. i S. S. reprezentowania przez pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 29 pkt 1 ust. 12 i ust. 24 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U... z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz przepisów art. 7 i 8 kpa polegającą na przyjęciu, że nie ma podstaw do uznania, że budynek gospodarczo - garażowego o wymiarach 24 m x 7 m zlokalizowany na działce o nr [...] w miejscowości K., gmina L. to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwana dalej P.p.s.a.),
- naruszenie przepisów postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy P.p.s.a. poprzez brak kontroli ze strony Sądu I instancji legalności zaskarżonych decyzji organów nadzoru budowlanego, a tym samym prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r. oraz braku ich wykładni, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wzajemnej relacji wszystkich przepisów ustawy Prawo budowlane, na które powołali się skarżący... Sąd I instancji wywody swoje oparł na słowniczku w Prawie budowlanym tj. na art. 3 pkt. 5 i na art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy prawo budowlane, który w tym przypadku nie ma zastosowania. Natomiast nie dokonano właściwej wykładni art. 29 ust. 1 pkt. 24 Prawa budowlanego, który mówi, że budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy nie wymaga pozwolenia budowlanego, jak również zapisów art. 29 ust. 1 pkt. 23 Prawa budowlanego, który mówi, że budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia budowlanego.
Wprawdzie w art. 3 pkt.9 Prawa budowlanego ogrodzenie zakwalifikowane zostało do urządzenia związanego z obiektem budowlanym, jednakże art. 3 pkt. 7 Prawa budowlanego określa, że ilekroć w ustawie jest mowa o: robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego; terenie budowy - należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy.
Strona skarżąca wskazała, że sporny budynek stanowi zaplecze budowy ogrodzenia na budowę którego, nie jest wymagane pozwolenie na budowę.
Art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego nie zawiera ograniczeń co do tego, jaki obiekt budowlany może być uznany za służący do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. O jego charakterze decyduje tylko przeznaczenie do czasowego użytkowania i położenie na terenie budowy, zaś teren budowy to nie tylko działka na której realizowana jest budowa ale również teren przyległy do tej działki.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynek jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zatem taki budynek to też obiekt budowlany, a jego przeznaczenie przesądza o kwalifikowaniu konieczności bądź braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego.
Pojęcie "tymczasowego obiektu budowlanego" jest pojęciem szerszym niż pojęcie "obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania" , co wyklucza twierdzenie, że taki obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania musi być niepołączony trwale z gruntem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej, organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wyjaśnił, że:
1/ przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy nie stanowi obiektu budowlanego określonego w art...29 ust.1 pkt 12 oraz pkt 24 ustawy Prawo budowlane tzn. nie jest to tymczasowy obiekt budowlany, nietrwale połączony z gruntem, ani nie jest to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy.
W niniejszym przypadku nie mamy bowiem do czynienia z obiektem tymczasowym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, ani z budynkiem mającym stanowić zaplecze budowy (art.29 ust. 1 pkt 24), które jak wynika z definicji przeznaczone są jedynie do czasowego użytkowania, w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, a następnie przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, tj. po zakończeniu robót budowlanych związanych z budową konkretnego obiektu budowlanego. Natomiast rzeczony obiekt jest trwale połączony z gruntem, o konstrukcji murowanej i znacznych gabarytach.
2/ sporny budynek nie znajduje się na terenie budowy, tzn. na terenie, na którym skarżący posiadaliby stosowne pozwolenie lub zgłoszenie dla realizacji budowy konkretnego obiektu budowlanego. Na działce inwestor nie prowadzi żadnej innej budowy poza samowolną budową rzeczonego budynku gospodarczo-garażowego. Wprawdzie skarżący wyjaśniają, iż zamierzają wykonać ogrodzenie owej działki, a pobudowany samowolnie obiekt ma stanowić zaplecze dla jego realizacji, to jednak należy zauważyć, iż przedmiotowe ogrodzenie nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jest to jedynie urządzenie techniczne, które winno być związane z konkretnym obiektem budowlanym, co wynika z art.3 pkt 9.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę ewentualne przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 tego przepisu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienie ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna jest więc bardzo sformalizowanym środkiem prawnym i z tego względu obwarowana jest przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 i 3 ustawy P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta m. in. o zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 i 8 kpa poprzez ich niezastosowanie wyrażające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co rzutowało na treść zaskarżonej decyzji.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że skargę kasacyjną można oprzeć o zarzut naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd (porównaj wyrok NSA z 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 12/04 opublikowany w ONSA i WSA Nr 1/04 poz. 11). Natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skierowany przeciwko wyrokowi, a nie decyzji administracyjnej i nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej (porównaj wyrok NSA z 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany w ONSA i WSA Nr 1/04 poz. 12, wyrok NSA z 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK 1149/04 niepublikowany).
Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Sąd rozpoznając skargę stosuje przepisy tej ustawy, nie zaś przepisy kpa. Podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów tej ustawy. Nie można zatem czynić Sądowi zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazując wyłącznie przepisy procedury administracyjnej.
Wskazany zatem zarzut naruszenia art. 7 i 8 kpa jako zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej nie został sformułowany prawidłowo.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 29 ust.1 pkt 12 i 24 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wskazać należy, iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy inwestycja na działce skarżących nr [...] tj. budynek gospodarczo – garażowy w miejscowości K., jest obiektem do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych w rozumieniu art. 29 ust.1 pkt 24 Prawa budowlanego, a zatem czy w niniejszej sprawie wymagane było pozwolenie na jego budowę czy też zachodzą okoliczności wynikające z powołanego przepisu skutkujące zwolnieniem z takiego obowiązku.
Zauważyć należy, iż nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, czyli obiektów, których istnienie funkcjonalnie i czasowo powiązane jest z robotami budowlanymi - art. 29 ust. 1 pkt 24 (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.01.1998r, III RN 108/97,OSNP 1998/20/586, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.04.2004r.,OSK 104/04, ONSAiWSA 2004/1/27). Zgodnie zaś z art. 29 ust.1 pkt 12 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, budowa tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki w określonym w przepisie terminie. Sam brak trwałego połączenia z gruntem obiektu budowlanego nie decyduje o tym, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia, bądź może być zwolniony z tych rygorów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.08. 2003r., IV SA 2977/01, niepubl.). Analiza stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie pozwala jednak na przyjęcie zaistnienia przesłanek z art. 29 ust.1 pkt 12 czy też art. 29 ust.1 pkt 24 Prawa budowlanego, co czyni uzasadnionym wniosek, iż na budowę przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego inwestor winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż budowa tego obiektu, bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż sporny obiekt budowlany to budynek gospodarczo – garażowy, posadowiony na fundamencie (trwale związany z gruntem), na terenie, na którym faktycznie nie prowadzi się żadnych robót budowlanych. Obiekt składa się z części garażowej oraz części gospodarczej, w której skarżący zgromadzili materiały budowlane do budowy ogrodzenia dla działki nr [...], której są współwłaścicielami. Skarżący wywodzą, iż obiekt ten jest jedynie obiektem do tymczasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych tj. budowy ogrodzenia ich działki. Jednakże od [...] r. tj. od kiedy sporny budynek powstał na działce skarżących, nie były prowadzone żadne prace związane z budową ogrodzenia, a jeżeli nawet je prowadzono to od [...] r. dawno winny być zakończone.
Na marginesie jedynie podnieść trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji, iż każde ogrodzenie jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której ogrodzenie służy wydzieleniu nieruchomości od otoczenia i stanowi samodzielny obiekt budowlany, nie będąc urządzeniem związanym z jakimkolwiek innym obiektem budowlanym (np. wyrok NSA z 30 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1851/96). W zależności od konkretnego stanu faktycznego ogrodzenia mogą stanowić urządzenia budowlane związane z innymi obiektami, ale również mogą występować jako wyodrębnione obiekty budowlane (art. 3 ust. 3 ustawy), wymagające pozwolenia na budowę.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej jakoby Sąd I instancji błędnie zastosował art. 3 ustawy Prawo budowlane, który zawiera definicje legalne wyrażeń zastosowanych w ustawie. Przepisy zawierające definicje legalne są wiążące, a procesie wykładni przepisów prawa zawsze należy stosować dane określone w znaczeniu zgodnym z definicja legalną.
Stosownie do treści art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Wskazać należy, iż jedną z kategorii obiektów tymczasowych tworzonych przez powołany przepis, są obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania, co do których inwestor zakłada, że okres ich użytkowania w danym miejscu będzie krótszy niż trwałość techniczna. Taka cecha obiektu budowlanego wynika z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii. W myśl natomiast art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Nie można zatem nie zauważyć, iż obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania zawsze będzie miał charakter obiektu tymczasowego. W rozpoznawanej sprawie budynek gospodarczo – garażowy nie powstał w związku z żadną budową, albowiem, jak już wspomniano, przez szereg lat skarżący nie rozpoczęli budowy wspomnianego ogrodzenia. Nadto w judykaturze utrwalił się pogląd, że trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem powoduje, iż obiekt taki nie może być zaliczony do kategorii obiektów tymczasowych (wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r. II OSK 791/05 niepubl.). Słusznie zatem uznano, iż sporny budynek stanowi samowolę budowlaną.
Wobec powyższych ustaleń należało wyjaśnić, czy jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego w aspekcie przepisów art. 48 ww. ustawy. W świetle obecnie obowiązujących przepisów nakaz rozbiórki może zostać orzeczony jedynie wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowolnie wykonanej budowy obiektu. Z przepisu tego wynika obowiązek zbadania w pierwszej kolejności, przed wydaniem orzeczenia o rozbiórce obiektu, czy budowa samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jak również innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Legalizacji samowoli budowlanej nie wyklucza bowiem samo naruszenie przepisów budowlanych, a jedynie takie ich naruszenie, które powoduje, że nie jest możliwym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie było jednak możliwie dokonanie legalizacji spornego obiektu, albowiem sami skarżący nie wyrazili takiej woli twierdząc, iż w tym przypadku pozwolenie na budowę nie jest potrzebne. Bez podjęcia jakichkolwiek działań ze strony skarżących nie było zatem możliwe wydanie innej decyzji aniżeli orzeczenia nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że zaskarżony wyrok z dnia 19 kwietnia 2006 r. odpowiada prawu, a przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty należy uznać za niezasadne.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI