II OSK 565/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na warsztat samochodowy, potwierdzając zasadność decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. i K. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu gospodarczego, który został samowolnie zmieniony na warsztat samochodowy. WSA uznał, że zastosowanie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego było prawidłowe, a zmiana sposobu użytkowania była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania zostały prawidłowo zastosowane.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu gospodarczego, który został samowolnie zmieniony na warsztat samochodowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, ponieważ zmiana ta była sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i nie można było jej zalegalizować. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozważenie zarzutu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że możliwość wydania decyzji na podstawie przepisów Prawa budowlanego nie jest ograniczona terminem. Sąd podkreślił, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, właściwy organ jest zobligowany do stosowania odpowiednio przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 66 pkt 3. Zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy bez wymaganego pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną, a przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania było uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do stosowania odpowiednio przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, a nie art. 66 pkt 3.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje na konieczność stosowania przepisów dotyczących samowolnego wykonywania robót budowlanych (art. 50 i 51) w sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zastosowanie art. 66 pkt 3 byłoby nieprawidłowe w tym kontekście.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 71 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 71 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 66 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga stosowania przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 66 pkt 3. Brak jest terminu przedawnienia dla wydania decyzji nakazujących przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Zmiana sposobu użytkowania sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego nie może być zalegalizowana.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego zamiast art. 71 ust. 3. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie zarzutu przedawnienia. Budynek warsztatowo-usługowy powstał w takim charakterze od podstaw i skarżący nabyli go w takim stanie w 1985 r., nie dokonując adaptacji.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie nieważności decyzji administracyjnej 'wszczyna postępowanie w nowej sprawie,' w której nie orzeka jednak co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. w postępowaniu 'nieważnościowym' - nowym w stosunku do postępowania w którym zapadła ostateczna decyzja administracyjna - organy orzekające, a także Sąd, nie są władne rozstrzygać o istotnych dla spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi kwestiach i przeprowadzać postępowania wyjaśniającego co do całokształtu sprawy możliwość wydania przez organy administracji decyzji opartej na normie Prawa budowlanego takiej jak art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...) czy też art. 71, bądź art. 66 nie jest ograniczona żadnym terminem.
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
sprawozdawca
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, braku przedawnienia w tym zakresie oraz stosowania właściwych przepisów (art. 71 ust. 3 zamiast art. 66 pkt 3)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na warsztat samochodowy i jej konsekwencji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne oraz materialnoprawne związane z interwencją organów nadzoru budowlanego.
“Samowolnie przerobiłeś garaż na warsztat? Uważaj, bo prawo budowlane nie zna przedawnienia!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 565/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-04-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/ Maria Wiśniewska /przewodniczący/ Roman Ciąglewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1255/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-01 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi T. i K. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez T. S. i K. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2005 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia 15 listopada 2000 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia 15 listopada 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. nakazał T. i K. S. w terminie do 30 marca 2001 r. przywrócić poprzedni sposób użytkowania obiektu zlokalizowanego na działce nr[...] przy ul. R. w L., tj. użytkowania go jako obiektu gospodarczego, poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych eliminujących funkcję warsztatu samochodowego polegających między innymi na zmianie wrót garażowych na drzwi jednoskrzydłowe o wymiarach ok. 2 x 1 m oraz zamurowaniu kanałów rewizyjnych. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2000 r. zostało wznowione na wniosek T.i K. S., po czym decyzją z dnia 16 maja 2001r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia 28 września 2001 r. organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja odmawiająca zmiany w trybie wznowieniowym dotychczasowej decyzji została zaskarżona przez T. i K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 23 lipca 2004 r.( sygn [...]) oddalił skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2001 r. T. i K. S. wystąpili również z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 listopada 2000 r. opierając swoje żądanie na art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku w przedmiotowym postępowaniu organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 12 lipca 2005 r. wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tekst jedn. Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Zdaniem organu odwoławczego środki podejmowane przez organ nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, określonej w art. 71 Prawa budowlanego uzależnione są od tego, czy samowola ta została już dokonana, czy też trwają roboty zmierzające do jej dokonania. W tym drugim przypadku organ na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, może najpierw wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, a następnie decyzję wydaną w trybie art. 51 Prawa budowlanego może nakazać właścicielowi lub zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Natomiast, zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji, gdy inwestor dokonał już samowolnej zmiany sposobu użytkowania i użytkuje obiekt niezgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem przywracającej poprzednie użytkowanie obiektu na podstawie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie, zmiana sposobu użytkowania obiektu gospodarczego na warsztat samochodowy została już zrealizowana, bowiem w wyniku wizji przeprowadzonej w dniu 21 lipca 2000 r. stwierdzono, iż w istniejącym obiekcie gospodarczym funkcjonuje warsztat samochodowy. Zmiana sposobu użytkowania na warsztat samochodowy, który w swej podstawowej funkcji był budynkiem gospodarczym, i nie stanowił uciążliwości dla otoczenia, w sposób ewidentny wpłynęła na uciążliwość przedmiotowego obiektu dla otoczenia, w związku z tym bezsprzecznie wymagała zgody na zmianę sposobu jego użytkowania. Wobec tego, że T.i K. S. nie legitymowali się decyzją uprawniającą do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, ich działanie stanowiło samowolę budowlaną, której skutki musiały być zlikwidowane poprzez wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Decyzja taka, zdaniem organu, powinna opierać się jednak o art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie jak błędnie zastosował Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. w decyzji z dnia 15 listopada 2000r., na przepisie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Jednakże uchybienie powyższe w ocenie organu nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Uzupełniająco organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanym przypadku dokonana zmiana sposobu użytkowania jest też sprzeczna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznający skargę T.i K. S. na powyższe rozstrzygniecie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2005 r. stwierdził niezasadność tej skargi. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że stan faktyczny sprawy związany ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy pozwalał na zastosowanie dyspozycji przepisu art. 71 ust 3 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu dla oceny tej sytuacji nie mają znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności, iż działalność warsztatu samochodowego prowadzą oni od wielu lat zgodnie z wpisem do ewidencji działalność gospodarczej oraz że uiszczali z tego tytułu należne podatki i opłaty. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ nadzoru budowlanego po wstrzymaniu użytkowania obiektu na podstawie art. 50 ust 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust 3 Prawa budowlanego nie mógł dokonać zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, bowiem sprzeciwiały się temu zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, a organ miał obowiązek odpowiedniego stosowania art. 32 Prawa budowlanego, który nawiązuje do tych przepisów. Samowolna zmiana sposobu użytkowania była w rozpoznawanej sprawie sprzeczna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu pierwszej instancji niezasadne są podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania stosuje się odpowiednio. Zostały one zastosowane przez organ jednak stan faktyczny uniemożliwiał legalizację zmienionego sposobu użytkowania, co w konsekwencji zrodziło konieczność przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 71 ust 3 Prawa budowlanego. W odniesieniu do argumentacji wskazanej w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd pierwszej instancji nie podzielił zawartych tam wywodów co do tego, iż kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja powinna opierać się na art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie jak uczynił to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. w decyzji z dnia 15 listopada 2000r. na przepisie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazując na powyższą argumentację Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ prawidłowo zastosował w badanej decyzji art. 71 ust 3 w związku z art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego co stanowi, że decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, której organ także nie dostrzegł mimo odmiennej oceny co do prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej . Przedstawiona wyżej argumentacja w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli T. S. i K. S., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego polegającą na przyjęciu, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, a kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja prawidłowo opiera się na art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego; 2) naruszenia przepisów postępowania - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie rozważenie podniesionego przez skarżących zarzutu przedawnienia, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący stwierdzili, iż "nie rozpatrzony został podniesiony zarzut przedawnienia możliwości wydania decyzji, gdyż upłynął 5-letni okres od uzyskania prawa własności przez skarżących odnośnie spornej działki [...] " . Nadto skarżący wskazali, iż Sąd pominął okoliczność, że zgodnie z opinią techniczną z dnia 23.03.2001 r., budynek warsztatowo- usługowy przy ul. R. w L. powstał w takim charakterze od podstaw i w takim stanie nabyli go skarżący w 1985 r. Nie zostały dokonane żadne roboty budowlane, które miałyby polegać na adaptacji budynku gospodarczego na warsztat. Zdaniem skarżących istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ma to, iż badana decyzja wydana przez PINB dla m. L. winna była zostać oparta na art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, zamiast na art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. W ocenie skarżący powyższe uchybienie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i ma wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu na dzień 15.11.2000 r., właściwy organ administracji wydaje decyzje nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i tym samym winien wskazać charakter tych nieprawidłowości. Podczas gdy w myśl art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, również w brzmieniu na dzień 15.11.2000 r., organ administracji wydaje decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego czyli nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, jak również może decyzją nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Różnice co do sposobu sformułowania obowiązków strony przez organ administracji nie jest bez znaczenia dla interesów tej strony. Nie można zdaniem skarżących zamiennie stosować tych regulacji. Zatem nie można, zdaniem autora kasacji zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego jest właściwą podstawą wydania decyzji przez PINB dla m. L.. Należy podzielić stanowisko GINB, iż podstawą decyzji winien być przepis art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. Wbrew jednak zdaniu tego organu administracji, uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Zatem decyzja PINB dla m. L. z dnia 15.11.2000 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, której nie dostrzegł ani organ, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W konsekwencji Sąd nie może poddać kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji w szerszym zakresie niż wskazane podstawy kasacyjne. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej determinują kierunek rozpatrywania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Charakter postępowania kasacyjnego uniemożliwia też Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzanie kolejnego postępowania dowodowego. Przed przedstawieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznym jest podkreślenie, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w trybie tzw. nieważnościowym, co ma wpływ na granice postępowania wyjaśniającego prowadzonego w odniesieniu do decyzji badanej, a więc decyzji w odniesieniu do której prowadzony jest ten tryb postępowania. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd, iż organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie nieważności decyzji administracyjnej "wszczyna postępowanie w nowej sprawie," w której nie orzeka jednak co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy" (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz,wyd.5,Warszawa 2003,s.703-704 i powołane tam wyroki). Ten pogląd doktryny skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. Konsekwencją tego jest jednak to, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty mogą być rozważane jedynie w takim zakresie w jakim organ oraz Sąd postępowanie wyjaśniające mógł przeprowadzić, bowiem w postępowaniu "nieważnościowym" - nowym w stosunku do postępowania w którym zapadła ostateczna decyzja administracyjna - organy orzekające, a także Sąd, nie są władne rozstrzygać o istotnych dla spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi kwestiach i przeprowadzać postępowania wyjaśniającego co do całokształtu sprawy, a tego oczekuje strona wnosząca kasację w niniejszej sprawie. W postępowaniu "nieważnościowym" dopuszczalne jest bowiem orzekanie tylko w granicach wyznaczonych przepisem art.156 k.p.a. i tylko w tych granicach możliwe jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Za trafny wobec tego uznać trzeba pogląd Sądu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia 15 listopada 2000 r. nie można przypisać przesłanki nieważnościowej o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej we wskazanym na wstępie zakresie trzeba stwierdzić, iż nie są zasadne przytoczone w kasacji zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. Za pozbawiony uzasadnionych podstaw prawnych uznać trzeba zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 141 § 4 p.p.s.a. Autor kasacji uchybienia tej normie prawnej upatruje w tym, iż Sąd pierwszej instancji nie rozważył podniesionego przez skarżących "zarzutu przedawnienia". Przy czym fakt przedawnienia zdaniem autora kasacji wynika z tego, iż "upłynął 5-letni okres od uzyskania prawa własności przez skarżących odnośnie spornej działki [...] " . Stwierdzić należy, iż możliwość wydania przez organy administracji decyzji opartej na normie Prawa budowlanego takiej jak art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.), dalej cytowanej jako Prawo budowlane, czy też art. 71, bądź art. 66 nie jest ograniczona żadnym terminem. Podstawę zastosowania jednej ze wskazanych wyżej norm prawnych stanowi jedynie ziszczenie się określonego stanu faktycznego, a zmiana właściciela obiektu, upływ czasu od chwili objęcia obiektu we władanie nie mają żadnego wpływu na wydanie decyzji opartej na wskazanych wyżej przepisach. Za chybiony uznać też trzeba zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną zdaniem skarżących wykładnię przepisu art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego polegającą na przyjęciu, że ten przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym na błędnym zdaniem skarżących przyjęciu, iż kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja prawidłowo opiera się na art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Mając na względzie stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji badanej tj. wydanej w dniu 15 listopada 2000 r. stwierdzić należy, że interpretacji art. 66 ustawy Prawo budowlane prezentowanej w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, akceptowanej też we wniesionej kasacji nie sposób podzielić. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane daje organowi państwowemu możliwość interwencji, w przypadku stwierdzenia, że dany obiekt budowlany nie jest użytkowany zgodnie z dyspozycją art. 61 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że w wypadku, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, iż w konkretnej sytuacji budynek użytkowany zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, który to obiekt faktycznie nie odpowiada wymaganiom technicznym określonym powszechnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego (np. z tej przyczyny, że realizując wydane pozwolenie odstąpiono od zawartych w nim postanowień), organ ten powinien nakazać w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (np. zamurowanie określonych otworów okiennych lub drzwiowych znajdujących się w ścianie garażu graniczącej z działką sąsiednią). Natomiast przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego wskazuje środki, jakie mają zastosowanie w razie dokonania samowolnie zmiany sposobu użytkowania obiektu (bez uzyskania pozwolenia na tę zmianę) stanowiąc, że w takich przypadkach stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Redakcja przepisu art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że w okolicznościach samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu właściwy organ zobligowany jest do stosowania odpowiednio środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego dla samowolnego wykonywania robót budowlanych. Udzielenie w takich warunkach pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania stanowiłoby niedopuszczalne obejście przepisu art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego i dlatego też w badanej decyzji zawarto postanowienie nakazujące skarżącym, jako aktualnym właścicielom obiektu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Według zaś przepisu art. 71 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy, zmiana taka może polegać także na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W rozpatrywanym przypadku Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego poprzez uruchomienie tam warsztatu samochodowego jest tego rodzaju zmianą w sposobie użytkowania obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia właściwego organu. Takim pozwoleniem na użytkowanie tego obiektu jako warsztatu skarżący nie legitymowali się. Skoro więc przed datą wydania decyzji dniu 15 listopada 2000 r. będącej przedmiotem oceny w postępowaniu nadzorczym - zmieniony już został sposób użytkowania obiektu, to wyłączną podstawę dla przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania stanowił art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, a wobec tego, że w obiekcie w związku ze zmianą użytkowania wprowadzono określone zmiany, to ich usunięcie mogło nastąpiło tylko poprzez odpowiednie zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. W kontekście uwag wyżej przedstawionych nie sposób podzielić wywodu skarżących odnośnie naruszenia przepisów prawa wskazanych w decyzji z dnia 15 listopada 2000 r., a tym samym nie można zakwestionować stanowiska Sądu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił stwierdzając, iż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI