II OSK 561/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o wymeldowanie, potwierdzając, że trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu bez wymeldowania stanowi podstawę do jego orzeczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. R. od wyroku WSA w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca argumentowała, że mimo wieloletniego pobytu za granicą, lokal stanowi jej centrum życiowe i zamierza do niego powrócić. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu bez wymeldowania, potwierdzone brakiem faktycznego związku z miejscem zamieszkania i brakiem starań o tytuł prawny po zmianie właściciela, jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego o wymeldowaniu z pobytu stałego. Decyzja o wymeldowaniu została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który usunął przesłankę utraty uprawnienia do lokalu. Kluczową przesłanką stało się "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego". Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, twierdząc, że lokal stanowi jej centrum życiowe, zamierza do niego powrócić, a organy powinny były zawiesić postępowanie i pouczyć ją o możliwości dochodzenia praw w sądzie cywilnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła lokal, co potwierdzały fakty takie jak wieloletni pobyt za granicą, brak faktycznego związku z lokalem (brak rzeczy, brak starań o tytuł prawny po zmianie właściciela) oraz brak dowodów na zamiar powrotu. Sąd podkreślił, że ewidencja ludności ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego, a mechanizm wymeldowania służy aktualizacji tych danych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się stanowi wystarczającą przesłankę do orzeczenia wymeldowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak faktycznego związku z lokalem (brak rzeczy, brak starań o tytuł prawny po zmianie właściciela), wieloletni pobyt za granicą i brak dowodów na zamiar powrotu świadczą o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu lokalu, co jest podstawą do wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Po wyroku TK K 20/01, podstawą wymeldowania jest wyłącznie opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu, bez wymeldowania. Utrata uprawnienia do lokalu nie jest już przesłanką.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania w przypadku konieczności rozstrzygnięcia kwestii związanych z prawem cywilnym, jednak organ nie ma obowiązku zobowiązywać strony do wystąpienia na drogę sądową.
k.p.a. art. 89 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek nieważności decyzji, zarzut naruszenia tych przepisów był wewnętrznie sprzeczny.
k.p.a. art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 181
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjne.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
k.c. art. 344 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu bez wymeldowania jest podstawą do wymeldowania. Organ nie ma obowiązku inicjowania postępowania cywilnego o przywrócenie posiadania. Brak obligatoryjnego obowiązku przeprowadzania rozprawy w sprawach meldunkowych. Ewidencja ludności ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Lokal stanowi centrum życiowe skarżącej mimo wieloletniego pobytu za granicą. Skarżąca zamierza powrócić do lokalu po ukończeniu studiów. Organy powinny były zawiesić postępowanie i pouczyć o możliwości dochodzenia praw w sądzie cywilnym. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy. Błędne ustalenie przez Sąd, kto był zbywcą lokalu.
Godne uwagi sformułowania
opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu organ właściwy w sprawie meldunku nie ma obowiązku uzależniania swojej decyzji od zakończenia postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Ludwik Żukowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia \"opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego\" w kontekście wymeldowania po zmianach wprowadzonych wyrokiem TK K 20/01."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego po wyroku TK K 20/01 i ustawy o ewidencji ludności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego i jego praktycznych konsekwencji, zwłaszcza w kontekście wyjazdów zagranicznych i zmian własnościowych. Wyjaśnia, co oznacza "opuszczenie lokalu" w rozumieniu prawa.
“Czy wieloletni pobyt za granicą oznacza automatyczne wymeldowanie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 561/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-02-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/ Andrzej Jurkiewicz Ludwik Żukowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Sygn. powiązane II SA/Gd 310/03 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-01-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Sygn.akt II OSK 561 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Ludwik Żukowski (spr), , Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 310/03 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. (nr [...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną przez P. R. decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 2002 r. (nr ...) orzekającą o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) podstawę wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w części, w jakiej uzależnia wymeldowanie od opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Z tych względów orzekający organ nie badał warunku utraty uprawnienia określonego w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, tj. tytułu prawnego do przebywania w lokalu i ograniczył się do poczynienia ustaleń, czy w badanej sprawie miało miejsce "opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego". W ocenie organu taka przesłanka wymeldowania zaszła, gdyż w sprawie jednoznacznie ustalono, że P. R. od lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. Nowy właściciel (inicjator postępowania) objął ten lokal w posiadanie jako zupełnie pusty i niezamieszkany, pozbawiony jakichkolwiek sprzętów lub przedmiotów. P. R. od kilku lat przebywa stale w S. Z., gdzie studiuje w [...]. Po wyjeździe nie powróciła już pod adres stanowiący jej dawne miejsce stałego pobytu, gdzie była pierwotnie zameldowana. Skarżąca pomimo nabycia lokalu przez nowego właściciela nie czyniła żadnych zabiegów aby powrócić do tego lokalu. Nie kwestionowała też legalności umowy, mocą której jej rodzice zbyli prawo do lokalu. Wprawdzie jednorazowo odwiedziła Polskę we wrześniu 2002 r., jednakże nawet podczas tego krótkotrwałego pobytu nie interesowała się opisanym lokalem nr [...] przy ulicy [...] w G. Skoro opuszczenie lokalu przez skarżącą nastąpiło dobrowolnie i miało charakter trwały, a skarżąca sama nie wymeldowała się z dotychczasowego miejsca stałego pobytu, należało uwzględnić wniosek obecnego właściciela lokalu W. D. o wymeldowanie P. R. Opisaną decyzję zaskarżyła P. R skargą sądowoadministracyjną. W skardze zarzuciła organom obydwu instancji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także szeregu przepisów k.p.a. Podniosła, że pomimo wyjazdu za granicę, lokal, w którym była dotąd zameldowana stanowił jej życiowe centrum. Po ukończeniu studiów ma zamiar powrócić do kraju w poszukiwaniu pracy. Organy dla dokładnego ustalenia stanu sprawy powinny były przeprowadzić rozprawę, a także poinformować skarżącą o konieczności ubiegania się w postępowaniu przed sądem powszechnym o ustalenie, iż jest posiadaczką spornego lokalu; do czasu wydania takiego orzeczenia przez sąd powinno być zawieszone postępowanie administracyjne. Nie można twierdzić, że miało miejsce w jej przypadku trwałe i dobrowolne opuszczenie zajmowanego dotychczas lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie. Argumentując swój wniosek powtórzył motywację zawartą poprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił w szczególności, iż niewątpliwą kwestią jest, że skarżąca od wielu lat nie mieszka w Polce ze względu na podjęcie studiów w S. Z. Z całą pewnością nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. już w dniu 19 listopada 2001 r., tj. w dniu zbycia prawa do tego lokalu przez rodziców skarżącej na rzecz W. D. Skarżąca nie wykazywała i nie wykazuje w dalszym ciągu jakiegokolwiek zainteresowania lokalem. W dacie jego objęcia przez nowego właściciela nie było w nim żadnych jej rzeczy ani sprzętów, nikt też nie stwierdził aby lokal ten odwiedzała podczas przyjazdu do Polski podczas studiów. Skoro rolą organu jest zbadanie wyłącznie przesłanki faktycznej polegającej na opuszczeniu miejsca dotychczasowego stałego pobytu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt 3 II SA/Gd 310/03 skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko organów. Stwierdził, że po uwzględnieniu cyt. wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyłączną przesłanką uprawniającą organy do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu przez osobę poprzednio go zajmującą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowano pogląd, iż opuszczenie lokalu skutkuje podstawą do wymeldowania, jeżeli było ono trwałe i dobrowolne. Orzekające w sprawie organy prawidłowo oceniły, że P. R. nie mieszka od kilku lat w lokalu, z którego ją wymeldowano. Lokal ten, jako zupełnie opróżniony został sprzedany przez rodziców skarżącej. Skarżąca nie podjęła żadnych działań, z których można byłoby wywieść, iż zamierza dążyć do unieważnienia tej umowy sprzedaży. Pomimo okresowego pobytu w Polsce podczas studiów zagranicznych skarżąca nie zamieszkiwała w spornym lokalu. Choć twierdziła, że zamierza powrócić do Polski i zamieszkiwać w tymże lokalu, skarżąca nie poczyniła najmniejszych dostrzegalnych kroków, które uprawdopodobniły jej zapewnienia. Żadne jej działanie nie wskazywało, że jest bądź zamierza być posiadaczem lokalu. Właściwie oceniły organy obydwu instancji, że skarżącej nie łączyła z lokalem nr [...] przy ulicy [...] w G. żadna faktyczna więź, której przejawem byłoby przebywanie w lokalu, przechowywanie tam swoich rzeczy i sprzętów lub czynienie zabiegów o tytuł do posiadania go w przyszłości, w związku ze zmianą jego właściciela. Oceniając zakres i przebieg postępowania wyjaśniającego Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów k.p.a. Opisany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2005r. został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną sporządził i wniósł uprawniony pełnomocnik w rozumieniu art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także: 2) naruszenie następujących przepisów postępowania: art. 7-11, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 89 § 1 i 2, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 344 Kodeksu cywilnego, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 i art. 157 § 1-3 k.p.a. oraz art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że orzekające w sprawie organy z naruszeniem prawa odstąpiły od rozpatrzenia sprawy na rozprawie i nie zawiesiły postępowania w oczekiwaniu na wyrok sądu powszechnego. Skarżąca mogła bowiem wystąpić do takiego sądu o przywrócenie posiadania lokalu. Takim działaniem naruszono art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Rozpatrzenie sprawy z pominięciem rozprawy przed organem spowodowało niewystarczające jej wyjaśnienie. Te okoliczności w ocenie pełnomocnika skarżącej skutkują nieważnością decyzji organu (art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.), zaś wyrok Sądu oddalający skargę na taką decyzję czynią go niezgodnym z prawem. Wedle poglądu pełnomocnika skarżącej organy, które powzięły wiadomość o utracie przez skarżącą posiadania powinny ją pouczyć o możliwości wystąpienia na drogę procesu cywilnego o przywrócenie posiadania. Nie udzielając takich informacji oraz nie wyjaśniając wątpliwości na rozprawie naruszono art. 89 § 1 i 2 k.p.a. Sąd niewłaściwie ustalił też, że osobami zbywającymi lokal objęty decyzją byli obydwoje rodzice skarżącej, podczas gdy lokal został zbyty, wedle jej wiedzy, wyłącznie przez ojca. Sąd nie uwzględnił również tego, że skarżąca zadeklarowała w przyszłości przyjazd do Polski oraz rozważa zawarcie małżeństwa. Podjęła także, podczas wizyty w kraju, bezskuteczną próbę wejścia do lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewoda [...] oraz uczestnik postępowania W. D. nie ustosunkowali się do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Pośród podstaw kasacyjnych skarżąca wskazała art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 344 Kodeksu cywilnego. Naruszenie przepisów umotywowała tym, że w jej ocenie organ obowiązany był zawiesić postępowanie i "zobowiązać ją" do wystąpienia na drogę procesu przed sądem powszechnym o przywrócenie utraconego posiadania lokalu. Skarżąca wychodzi jednak z błędnego założenia, że organ rozpatrujący jej sprawę miał tytuł aby ingerować w ocenę jej interesów prywatnoprawnych i sugerować lub zobowiązywać ją do zajęcia stanowiska, iż doznała naruszenia posiadania rzeczy oraz że naruszenie tegoż posiadania było bezprawne i wymagało uruchomienia sądowej ochrony posesoryjnej. Przeciwnie, dopiero gdyby pozew w tej sprawie skarżąca złożyła z własnej inicjatywy można byłoby przystąpić do badania, czy była to wystarczająca podstawa obligatoryjnego zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się już pogląd, zgodnie z którym organ właściwy w sprawie meldunku nie ma obowiązku uzależniania swojej decyzji od zakończenia postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. akt V SA 2353/01, Lex nr 83814). Naruszenia przepisów art. 89 § 1 i 2 k.p.a. przez organ drugiej instancji, a w konsekwencji przez Sąd pierwszej instancji, skarżąca upatruje w sposobie realizacji przez organ obowiązku niewątpliwego ustalenia, czy w spornym okresie opuściła lokal, czy też utrzymywany był faktyczny kontakt skarżącej z tym miejscem, co czyniłoby jej wymeldowanie bezzasadnym. Podkreślić należy, że przepisy o skoncentrowanej formie postępowania wyjaśniającego, jaką jest rozprawa administracyjna w pierwszej kolejności nakazują zbadać, czy szczególny przepis prawa nie zobowiązuje do przeprowadzenia rozprawy w oznaczonej przedmiotowo kategorii spraw. W przypadku spraw meldunkowych występuje brak takiego unormowania. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła, na czym miałyby polegać korzyści wynikające z zastosowania tej formy postępowania wyjaśniającego. Ograniczenie się do wyrażenia opinii, że rozprawa lepiej służyłaby udzieleniu przez organ wiarygodności jednym dowodom z pierwszeństwem przed drugimi nie wykazuje wcale przesłanek odstąpienia od prowadzenia postępowania w formie gabinetowej. Skarżąca nie podjęła próby wykazania, że takie odstępstwo od zdekoncentrowanej formy postępowania przyczyniłoby się do: przyspieszenia, uproszczenia postępowania, osiągnięcia celu wychowawczego lub uzgodnienia interesów stron, jak wymaga tego art. 89 § 1 i 2 k.p.a. Zarzut naruszenia art.183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. został w skardze kasacyjnej uzasadniony tylko jednym stwierdzeniem, iż odstąpienie przez organ od zawieszenia postępowania oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej obarczyło postępowanie wyjaśniające tak istotną wadą, że jej nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji skutkowałoby nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego. Strona przez akceptację takich uchybień została pozbawiona możności obrony swoich praw. Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny, gdyż wymóg "pozbawienia możności obrony praw" dotyczy tylko postępowania przed sądem administracyjnym, bowiem o nieważności tego postępowania stanowi art. 183 § 2 p.p.s.a. Niezależnie od tego, argumentacja takiego zarzutu nie ma wpływu na kierunek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż wszystkie przesłanki nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji, sąd odwoławczy, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. bierze pod uwagę z urzędu. Zarzuty naruszenia przepisów art.7-11. art. 75, art.77 § l, art.80, art.81, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 oraz art.157 § l i 3 k.p.a. postępowania przez Sąd pierwszej instancji znalazły się w petitum skargi kasacyjnej, to jednakowoż nie odpowiadają pozostałym wymogom podstaw kasacyjnych określonych w art. 176 p.p.s.a. Skarżąca w żaden sposób nie odniosła się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do tego na czym polegały naruszenia tych unormowań. W szczególności nie wykazała: 1) związku naruszeń przepisów k.p.a., jakich dopuściły się orzekające w jej sprawie organy ze sposobem ich naruszenia przez Sąd (np. poprzez nadanie im niewłaściwego znaczenia, błędne ustalenie zakresu zastosowania), 2) wpływu tego naruszenia na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. o trafności zarzutu decyduje tylko "istotny" wpływ na wynik sprawy. Skoro wszystkich tych elementów uzasadnienia podstaw kasacyjnych zabrakło zaś zgodnie z art. 176 p.p.s.a. uzasadnienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjnym składnikiem skargi kasacyjnej, zarzuty te nie mogą zostać uwzględnione. Niezależnie od tych argumentów w rozpatrywanej sprawie nie były i nie mogły być zastosowane przepisy art. 157 § 1-3 k.p.a. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu, w którym organ pierwszej instancji orzekał na podstawie art. 104 k.p.a. zaś organ odwoławczy – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie było to więc uregulowane w art. 157 k.p.a., który dotyczy nadzwyczajnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Ponadto, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut "naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a." zawiera wewnętrzną sprzeczność logiczną. Przepisy te swoim zakresem normowania obejmują naruszenia prawa; nie jest więc możliwe naruszenie ich samych, ale możliwe jest naruszenie innych przepisów w sposób określony w art. 156 § 1 k.p.a. Przepisy art. 156 § 1 k.p.a. regulują wagę i jakość naruszenia prawa; nie dotyczą natomiast konkretnej treści naruszenia prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 tej ustawy i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego (...). Przedmiot tego unormowania, na skutek jego częściowo odsyłającego charakteru, uległ zmianie z dniem 19 czerwca 2002 r., tj. z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, w którym Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych: a) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz b) nie jest niezgodny z art. 7 i art. 32 tejże Konstytucji. Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został usunięty z porządku prawnego z dniem 19 czerwca 2002 r., bowiem w tym dniu ogłoszono sentencję wyroku Trybunału w Dz. U. Nr 78, poz. 716. Sentencję wraz z uzasadnieniem opublikowano w OTK ZU 2002, seria A, nr 3, poz. 34, s. 449-462. Zaskarżoną decyzję wydano w dniu 20 stycznia 2003 r., a więc w stanie prawnym ustalonym przez opisany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Skoro podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewody [...] stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to organ ten właściwie ustalił, że w zakres podstawy prawnej nie wejdzie ta część przepisu, która odsyła do niekonstytucyjnego art. 9 ust. 2 cyt. ustawy. Przepis ten przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wymagał, aby przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące, zainteresowany przedstawiał potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Konsekwentnie więc z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utrata uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu) przestała być przesłanką wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wyłącznym warunkiem badanym przez organ jest "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego", a więc zdarzenie ze sfery faktów, nie zaś – jak w poprzednim stanie prawnym – zarówno ze sfery faktów i prawa. Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W jej ocenie nie miało miejsca opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jakim jest lokal nr [...] przy ulicy [...] w G. Twierdzenie to uzasadniła tym, że: 1) po ukończeniu studiów w S. Z. ma zamiar powrócić do kraju i planuje małżeństwo; 2) wspomniany lokal, pomimo zamieszkiwania przez nią od kilku lat poza granicami Polski, stanowi nadal jej centrum życiowe; 3) ze strony ojca, który zbył sporny lokal, doznała wielu krzywd, gdyż w przeszłości dopuścił się on podrobienia jej podpisu (w innej sprawie o wymeldowanie), a ponadto; 4) Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że zbywcą lokalu byli jej obydwoje rodzice, podczas gdy tej czynności prawnej dokonał tylko jej ojciec. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za niewłaściwym zastosowaniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Niewłaściwe zastosowanie przepisu polega w szczególności na nieprawidłowym ustaleniu zakresu unormowania, błędnych ustaleniach co do mocy obowiązującej przepisu oraz na ustaleniu niewłaściwych konsekwencji prawnych. Skoro w tym względzie uzasadnienie podstawy kasacyjnej nie czyni zadość art. 176 p.p.s.a., ocenie poddać należy ją tylko w tej części, w jakiej kwestionuje błędną wykładnię cyt. przepisu. Legalność decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania". Bezspornym jest w sprawie, że skarżąca nie dokonała wymeldowania. Nie są również przedmiotem sporu następujące okoliczności faktyczne: 1) skarżąca od wielu lat przebywa w Stanach Zjednoczonych, gdzie studiuje na kierunku: administracja publiczna; 2) przed wyjazdem zamieszkiwała w spornym lokalu należącym wówczas do jej rodziców; 3) po jej wyjeździe lokal sprzedano w dniu 19 listopada 2001 r.; 4) obejmując w posiadanie lokal, jego nabywca – W. D., nie zastał tam ani skarżącej, ani żadnych rzeczy lub sprzętów; 5) skarżąca podczas studiów odwiedziła Polskę we wrześniu 2002 r. ale wówczas nie interesowała się spornym lokalem; 6) jej interesy w Polsce prowadzi pełnomocnik, adwokat W. W.; 7) skarżąca nie czyniła starań o zapewnienie sobie tytułu do przebywania w lokalu w związku ze zmianą jego właściciela. Żaden z podniesionych w skardze kasacyjnej argumentów nie jest w stanie podważyć trafności zaskarżonego wyroku. Właściwie ocenił Sąd pierwszej instancji, że twierdzenia skarżącej o zamiarze powrotu do Polski i zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. oraz o tym, że lokal przez cały czas stanowi jej centrum życiowe, są gołosłowne. Skarżąca od czasu wyjazdu na studia zagraniczne nie tylko nie przebywała w tym lokalu, ale nawet nie podjęła starań o zapewnienie sobie jakiegokolwiek tytułu do zajmowania tego lokalu po dniu jego zbycia przez rodziców. Z lokalu tego usunęła wszystkie swoje przedmioty i sprzęty. Zarzuty podrobienia jej podpisu przez ojca dotyczą zupełnie innej sprawy meldunkowej (zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2002r., nr [...]) i skutki tego naruszenia prawa zostały w stosownym postępowaniu sanowane przez właściwy organ. Nie ma też racji skarżąca, że zbywcą był wyłącznie jej ojciec, gdyż – jak właściwie ocenił Sąd pierwszej instancji na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 2001 r. (akt notarialny rep. A nr: [...]) – sprzedającymi byli obydwoje rodzice skarżącej. Zresztą ta ostatnia okoliczność i tak nie ma znaczenia dla oceny faktu opuszczenia lokalu przez skarżącą. Zasadności zaskarżonego wyroku nie może podważyć też stwierdzenie skarżącej, że podjęła jednorazową, nieudaną próbę wejścia do lokalu. Zresztą ten krótki wątek uzasadnienia skargi kasacyjnej nie artykułuje ani daty podjęcia tej próby, ani też celu, jaki przyświecał skarżącej. Argumenty skargi kasacyjnej doznają dodatkowego osłabienia w świetle ustaleń Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca w roku 1997r. została zameldowana na pobyt stały w K. i tamtejszy, właściwy dla K., a nie dla G. organ uwzględnił jej podanie o wydanie dowodu osobistego. Już zatem wówczas aktywność życiowa skarżącej nie mogła się koncentrować w lokalu położonym w G., co jawnie kłóci się z jej stanowiskiem, w którym zapewnia organy i Sąd, że żadne zmiany w jej sytuacji lokalowej nie zachodziły od urodzenia, tj. od roku 1978. Rację miał Sąd pierwszej instancji twierdząc, że osoba, która bez uprzedniego wymeldowania przebywa od wielu lat poza granicami Polski, nie odwiedza zajmowanego dotychczas lokalu nawet okazjonalnie, nie przechowuje w nim własnych przedmiotów ani sprzętów oraz nie czyni żadnych starań o zapewnienie sobie w tym lokalu dalszego pobytu w związku ze zmianą właściciela – jest osobą, która dobrowolnie i w sposób trwały opuściła lokal. Zachodzą więc względem niej podstawy do wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pogląd dotyczący "trwałości" i "dobrowolności" opuszczenia lokalu w warunkach cyt. przepisu zaprezentowany został w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, Lex nr 50123. Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Wyłożone dotychczas okoliczności uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej zgodnie z art. 184 w zw. z art. 181 i 183 § l p.p.s.a. wobec stwierdzenia braku przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI